ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਂ
ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੋ
ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੦. ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੂਪਭਵੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪੮; ੩.੩੧੨; ਧ. ਸ. ੨੪੮; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯), ਰੂਪਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੩੬੩) ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਭਵਾਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸਪਿ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ ਯਥਾ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਯਂ ਨਿਯਮੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਵਿਕਲਤਾਦੀਹਿ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦਕਸ੍ਸਪਿ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਤੋ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗੋ ਏਵਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨਿਯਮੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਯਦੇਵ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਕਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਭਾਵੋ, ਨ ਅਨਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਸਲਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋਪਿ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਜਨਕਸਭਾਵੋ ਰੂਪਭਵਵਿਪਚ੍ਚਨਸਭਾਵੋਤਿ ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਭਾਵੇ ਸਤਿਪਿ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਭਾਵੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਮਾਨੋਤਿ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਵਿਕਲਤਾਦੀਹਿ ਅਨਿਪ੍ਫਾਦਕਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਯਥਾਧਿਗਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੋ. ਏਤੇਨ ਉਤ੍ਤਰਪਦਾਵਧਾਰਣਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਇਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਸਜਾਤਿਯਾ ਸਾਧਾਰਣੋ ਅਞ੍ਞਜਾਤਿਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਇਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ਸਦ੍ਧਾ ਹਿਰੀ ਚ. ਯਦਿ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਭਾਵੇਨ੍ਤੇਨ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਤਂ. ਪਟਿਪਦਾਰਹਿਤੇਸੁ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਸਮਥਭਾਵਨਾਯ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਧਿਗਤਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਯੋ ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਤਾਨਿ ਸਮਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.
ਅਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ. ਤੇਸੁਪੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਦਾਰਹਿਤੇਸੁਪਿ. ਨਨੁ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ. ਇਤਰਥਾ ‘‘ਨ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਵਿਯ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਬਹੁਤਰਂ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵਚਨਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗਹਣਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਚ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮਿਜ੍ਝਨਕਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਰਂ ਬਹੁਤਰਂ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਨ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸਪਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਯ ਕੁਸਲੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਅਤਬ੍ਬਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਚ ਨ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਰਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਵਕਦੇਸਨਾਪਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨੀਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਯਂ ‘‘ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ੨੭੭).
ਵਟ੍ਟਾਸਯਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਤਨੁਕਰਣਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਾਸਯਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਸੋਧਨੇਨ ਆਸਯਪੋਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਸਯਪੋਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਝਾਨਭਾਵਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸਮ੍ਪਦਾ. ਸਾ ਪਨ ਤਣ੍ਹੁਪਤਾਪਵਿਗਮੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਸੋਧਨੇਨਾ’’ਤਿ.
ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨਂ. ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਹਾਯਕਂ.
ਤਂਸਦਿਸੇਸੂਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਭਾਵਾਦਿਨਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿਸਦਿਸੇਸੁ.
ਪੀਤਿਸੁਖਵਨ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ਪੀਤਿਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਅਰਿਸਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੀਤਿਸੁਖ…ਪੇ… ਅਕਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਤਥਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਸਮ੍ਮੋਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਨਾਸਭਾਵਂ.
ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੧-੧੬੨. ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਸ੍ਸ ਤਂਤਂਝਾਨਕ੍ਖਣੇ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਂ ਵੂਪਸਮਨਂ ਵਿਰਜ੍ਜਨਂ ਪਹਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋਯੇਵ ਝਾਨਙ੍ਗਭੂਤਾ ਤਥਾ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਫਸ੍ਸਾਦਯੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵੂਪਸਮਾਦਿਵਚਨਂ ਞਾਯਾਗਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਏਤੇਨ ਏਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਤਂਸਹਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਵੂਪਸਮਾਦਿਕੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵੂਪਸਮਾਦਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ‘‘ਅਧਿਕਵਚਨਮਞ੍ਞਮਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤੀ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਠਿਤਾਨਿਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਚਨਾਦੀਨਿ ਪਹੇਯ੍ਯਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮੂਹਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਵਯਵੇਨ ਸਮੁਦਾਯੋਪਲਕ੍ਖਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂ…ਪੇ… ਤਂ ਦੀਪਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਅਵਯਵੇਨ ਸਮੁਦਾਯੋਪਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਨਾ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮਵਚਨੇਨ ਪੀਤਿਵਿਰਾਗਾਦਿਵਚਨਾਨਂ ਸਵਿਸਯੇ ਸਮਾਨਬ੍ਯਾਪਾਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਸ੍ਸਿਤੇਤਿ ‘‘ਯਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ. ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਉਦ੍ਦੇਸਪਦੁਦ੍ਧਾਰਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਧਾਝਾਨਾਨਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਸਾਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਾਧਿਕਰਣਤਾਵਚਨੇਨੇਵ.
ਓਲ਼ਾਰਿਕਙ੍ਗਮੁਖੇਨ ‘‘ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਤਂਤਂਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮਵਚਨਾਦੀਹਿ ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਪ੍ਪਹਾਨਂ ਏਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੯੯). ਯਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇਸੁ ਵਿਰਤ੍ਤਭਾਵਦੀਪਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਾਭਾਵਦੀਪਨਂ ਪੁਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੩. ਵੀਰਿਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਕਰਣੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਿਯਤੀ’’ਤਿ. ਗਹਣੇ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਉਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਵਿਸਯਤੋ ਪਭੇਦੋ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੭) ਯਸ੍ਸਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਇਧ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਆਯੂਹਨਨ੍ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ. ਗਤਿਨ੍ਤਿ ਯਾਯ ਗਤਿਯਾ ਸਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ. ਜਾਤਿਨ੍ਤਿ ਜਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿਂ. ਜਰਾਮਰਣਾਦਯੋ ਪਾਕਟਾ ਏਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਸਾ ਤੇਸਂ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਜਾਤੀ’’ਤਿ ਇਦਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਚ ਵੇਵਚਨਂ. ‘‘ਗਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਜਰਾਦਯੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ.
ਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ. ਏਤੇਹੀਤਿ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਰੂਪੇਹਿ.
ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਚਕਨਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੭. ਆਕਾਰਭੇਦਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਵਿਸੇਸਂ. ਅਨੇਕਾਕਾਰਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਚ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਭਗਵਤਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਮੁਖੇ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੋਘਰਾਜਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮੫; ਪਟਿ. ੩.੫). ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਪਕ੍ਖਿਕਂ ਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਕ੍ਖਿਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਹਿ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਨਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸਿਨੋ. ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਕਿਂ ਸਵਿਚਾਰਤਾਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਕ੍ਖਿਕਂ ਉਦਾਹੁ ਅਵਿਤਕ੍ਕਤਾਯ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਪਕ੍ਖਿਕਨ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਆਸਙ੍ਕਾਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਸੁ ਚ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਧੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਸੁਪੀਤਿ ਦੇਸਨਨ੍ਤਰੇਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਭਜਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵੂਪਸਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਪਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਨਨੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿਯੇਵ ਝਾਨਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯੋ ਨਤ੍ਥਿਯੇਵਾਤਿ? ਨ, ‘‘ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੋ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਧਿਤ੍ਤਯਾਪਦੇਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕਨਯਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਪਨ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਨਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪਞ੍ਚਕਨਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾਤਿ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਤਥਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਨਾ ਸਹ ਚ ਵਿਚਾਰੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਹ ਵਿਨਾ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਵਿਚਾਰਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵਿਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਵਾ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ.
ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਰਹਿਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਦ੍ਵਯਰਹਿਤੇ ਚ ਞਾਯਾਗਤਾ ਦੇਸਨਾ. ਦੁਤਿਯਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਰਹਿਤੇਪਿ ਦ੍ਵਯਪ੍ਪਹਾਨਾਧਿਗਤਸਮਾਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕਨਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਦੁਤਿਯੇ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਤਂਸਹਾਯਵਿਚਾਰਾਵੂਪਸਮੇਨ ਨ ਸਮ੍ਮਾਵੂਪਸਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਦ੍ਵਯਰਹਿਤੇ ਵਿਯ ਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮੇਨੇਵ ਤਦੁਪਸਮਂ ਸੇਸਧਮ੍ਮਸਮਾਨਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇ ਦੁਤਿਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਂ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਸਹਾਯਵਿਰਹੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਪਿ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਦ੍ਵਯਰਹਿਤਂ ਵਿਯ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਵਾ ਸਹਚਾਰੀਸੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇਸੁ ਏਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਮੇਵ ਦੋਸਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸਹਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਤਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਭਾਵੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਰੂਪਤੋ ਪਞ੍ਚਕਨਯੋ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ? ਵਿਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਤੋ. ਯਥਾਨੁਲੋਮਦੇਸਨਾ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਤਿ.
ਪਟਿਪਦਾਚਤੁਕ੍ਕਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੬-੧੮੦. ਤਦਨੁਰੂਪਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਸਭਾਵਾ. ਯਥਾਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਯਮਾਨਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਵਾ ਤਦਾਰਕ੍ਖਭੂਤਾ ਸਤਿਯੇਵ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਤਾਯ ‘‘ਤਦਨੁਧਮ੍ਮਤਾ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਕਦਾਚੀਤਿ ਯਦਾ ਪਠਮਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਵਿਨਾ ਪਯੋਗਨ੍ਤਰਂ ਦੁਤਿਯਾਦੀਨਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਈਦਿਸੇ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੬. ਕੁਸਲਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.
ਕਸਿਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੩. ਆਰੁਪ੍ਪਪਾਦਕਤਾ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਵਿਨਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਆਰੁਪ੍ਪਪਾਦਕਤਾਯ ਵਿਨਾ ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਨਿਮ੍ਮਾਨਵਸੇਨ ਖਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸਨ੍ਤਿ ਨਿਸਾਮਨਂ ਆਲੋਚਨਂ ਅਧਿਗਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਿਪ੍ਪਨਿਸਨ੍ਤਿ. ਤਬ੍ਭਾਵੋ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਨਿਸਨ੍ਤਿਭਾਵੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਦਸ੍ਸਨਂ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਾ’’ਤਿ.
ਕਸਿਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਭਿਭਾਯਤਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੪. ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਯਤਨਂ ਕਾਰਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਸਿਣਾਯਤਨਂ, ਝਾਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਫਰਣਟ੍ਠੇਨ ਕਸਿਣਞ੍ਚ ਤਂ ਆਯਤਨਞ੍ਚ ਯੋਗਿਨੋ ਸੁਖਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਮਨਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ਕਸਿਣਾਯਤਨਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਤਿਪਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਕਸਿਣਾਯਤਨਤ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਭਾਵਨਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਨੀਲਾਦਿਤਾ ਚ, ਤਦੇਵ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਭਾਵਨਾ ਏਵ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭੂਤਾ ਭਾਵਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਤੋ ਨਾਨਾਸਭਾਵਾਤਿ. ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵਨਕਭਾਵਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਨਤ੍ਤਂ ਕਸਿਣ…ਪੇ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਤਤੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਭੂਤਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ, ਭੂਤਕਸਿਣੇਸੁ ਚ ਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਾ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਿ ਪਠਮਤਤਿਯਾਭਿਭਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਹਿ ਪਞ੍ਚਮਾਦੀਨਂ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਮਾਦੀਨਿ ਵਣ੍ਣਤੋ ਰਮਣੀਯਤਰਾਨਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਿਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਟ੍ਠ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਸਿਣੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਚ ਪਠਮਦੁਤਿਯਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਟ੍ਠ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਤਤਿਯੋ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣੋ. ਪਠਮਦੁਤਿਯਾਪਿ ਵਾ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦਿਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਮਨੁਞ੍ਞਤਾਯ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਗ੍ਗਤਿਤਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਇਤਰੇਹਿ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਸੁਭਾਕਾਰਾਭੋਗੋ. ਤਤਿਯੋ ਏਵ ਹਿ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਆਭੁਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਇਤਰੇਤਿ.
ਞਾਣਂ ਅਪ੍ਪਨਾਪਞ੍ਞਾ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪੀਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤਾ ਅਭਿਭਵਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਭਿਭਾਯਤਨੇਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਨੁ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਸਹਿਤਾਨਿਯੇਵ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ? ਨ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਆਗਮੇਸੁ. ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਾਨਿ ਚ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗੇਨ ਰਹਿਤਾਨਂ ਸਹਿਤਾਨਞ੍ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ? ਨ ਏਕਜ੍ਝਂ, ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਪਨ ਤੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਯਦਿ ਵਿਸੁਂ ਕਥਮੇਕਨ੍ਤਿ? ਪਰਿਤ੍ਤਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਂ ਅਤਿਰਿਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ, ਨਾਤਿਰਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਹਿ ਏਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਿਦਂ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਜਨਿਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦਂ ਵਿਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਾਨਿ ਚੇ ਕਦਾਚਿ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਆਭੁਜਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਾਨਿ ਸਹਿਤਾਨਿ ਚ ਵਿਸੁਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਪਰਿਤ੍ਤਾਭਿਭਵਨੇ ਤਂ ਸਹਿਤਪਰਿਤ੍ਤਾਭਿਭਵਨੇ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਿਭਵਨਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ, ਏਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਾਠਵਿਸੇਸਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਿਰੋਧਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਾਠਾਨਂ ਅਵਿਰੋਧਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਭਾਵਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਵਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਾਨਿ ਸਹਿਤਾਨਿ ਚ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪਨ ‘‘ਉਭਯਾਨਿ ਏਕਜ੍ਝ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਦੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਆਗਤਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਆਗਤਂ. ਅਵਚਨਤੋਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਵਚਨਤੋ. ਯਦਿਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਵਿਸੁਂ ਦੇਸਿਤਾ, ਕਸਿਣਾਯਤਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਪਨ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਇਧਾਪਿ ਸਙ੍ਕਰੋ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਵਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਸਾਧਾਰਣਵਚਨਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਅਭਿਭਾਯਤਨਦੇਸਨਾਯਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਏਵਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਦੇਸਨਾਯਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਇਧ ਤੇਸਂ ਅਸਙ੍ਕਰੋਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਯੇ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਪਾਠਭੇਦੇ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨਨੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਥਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਨਂ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਿ ਇਧ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੬੫) ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿਯੇਵ ਹਿ ਅਭਿਭਵਨੀਯਾਨੀਤਿ. ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਅਭਿਭਵਨੀਯਹੇਤੁ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਕਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਅਰੂਪਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਏਵ, ਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਯ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਭੂਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵੋ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭੂਤਭਾਵਮਨ੍ਤਰੇਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਾਠਦ੍ਵਯਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ ਹਿ ਨਾਮ ਵਿਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਂ ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਨਿਬਨ੍ਧਨਮਾਹ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਹਿ ਪੁਰਤੋ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ.
ਅਭਿਭਾਯਤਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੪੮. ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕੇਸਾਦਿਵਣ੍ਣਮਾਹ. ਤਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਖਲਮਣ੍ਡਲਾਦਿ ਵਿਯ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਝਾਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਰੂਪਵਿਸੇਸੇਨ. ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤਿਸਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੬੦ ਆਦਯੋ; ਵਿਭ. ੬੨੫) ਵਿਯ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਰੂਪਝਾਨੇਨ. ‘‘ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਅਤਿਸਯਰੂਪਯੁਤ੍ਤੋ ਰੂਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੪੯੯) ਝਾਨਾਨਮੇਵ ਕਸਿਣਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਕਸਿਣਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਥਵੀਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੬੦; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੫).
ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੫੧. ਅਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾ, ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿਪਿ ਏਤਾਸਂਯੇਵ ਨਾਮਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੯੪੭) ਹਿ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤੇਪਿ ਏਕਂ ਕਤਿਪਯੇ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਓਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਾਦਿਉਪਾਦਾਨਵਿਸਯੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਥਮਪ੍ਪਮਾਣਗੋਚਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਥਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਪਾਦਾਨਵਸੇਨ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਪਰਾਮਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਉਪਾਦਾਨਗ੍ਗਹਣਾਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪਰਾਮਾਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਸੁਭਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੩. ‘‘ਏਕਾਹਮਤਂ ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਮਤਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੯; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੨) ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਨਵਸੁ ਸਿਵਥਿਕਾਸੁ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਂ ਸਿਵਥਿਕਾਵਣ੍ਣਜ੍ਝਾਨਂ. ਨਨੁ ਚੇਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣੇਹਿ ਗਹਣਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਸੁਭੇਹੀਤਿ? ਨ, ਸਿਵਥਿਕਾਵਣ੍ਣਂ ਉਪਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇ ਪਟਿਕੂਲਤ੍ਤਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਟਿਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਵਥਿਕਾਵਣ੍ਣਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਅਸੁਭਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੫. ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਹੇਤੁ ਰੂਪਾਧਿਕਰਣਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਚ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜ੍ਝਾਨੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੂਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਰੂਪਪਟਿਬਦ੍ਧਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ. ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਦਿਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾਨਂ…ਪੇ… ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਾਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯੇਹਿ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਨਧਿਗਤਭਾਵਤੋ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਅਰੂਪਭਾਵਨਾਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਦਿਕੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਰੂਪਭਾਵਨਾਯ ਅਭਾਵੇ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਪਰਿਤ੍ਤਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਾਦਯੋ.
ਆਨੇਞ੍ਜਸਨ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਾਨੁਭਵਨਭਵਵਿਸੇਸੂਪਪਜ੍ਜਨਾਦਯੋ ਆਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਇਧ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਕਸਿਣਵਸੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਤੇ ਕਥਮਾਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਵਚਨਨ੍ਤਿ? ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਤਾਸਬ੍ਭਾਵੇ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਝਾਨਭਾਵਨਾਕਾਰਮਾਹ.
੨੬੬. ਉਗ੍ਘਾਟਭਾਵੋ ਉਗ੍ਘਾਟਿਮਂ. ਯਥਾ ਪਾਕਿਮਂ.
੨੬੮. ਆਕਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਤਿਕ੍ਕਮਤੋ ਤਤਿਯਾਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਆਗਮਤੋ ਚ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤਦਤਿਕ੍ਕਮਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਂ ਤਦੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਯੁਤ੍ਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਭਾਵਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਗਮਨਂ ਅਪਨਯਨਂ ਵਿਭਾਵਨਾ. ਪਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇ. ਨਨੁ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤਞ੍ਞੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਤਞ੍ਞੇਵਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਵਚਨੇਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬੯. ਸਤ੍ਤਹਿ ਮਹਾਵਾਰੇਹੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਸ੍ਸਯਸਂਸਟ੍ਠਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇਹਿ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਾਦਿਨਯਾ ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਨਯਾ. ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤਮਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਲੋਕੇ ਗੋਤ੍ਤਾਨਿ ਮੂਲਭੂਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਕਟ੍ਠਕਲਾਪਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸੇਵ ਚਰਣਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾਨਂ. ਦ੍ਵਾਰਸੀਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰਵਨ੍ਤਾਨਿ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਾ ਕਾਯਾਦੀਨੀ’’ਤਿ. ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੇਨ ਵਾ ਕਤਂ ਹੀਨਂ, ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨੇਨ ਕਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਤਂ ਪਣੀਤਂ. ਆਮਿਸਕਿਞ੍ਜਕ੍ਖਾਦਿਹੇਤੁ ਵਾ ਕਤਂ ਹੀਨਂ, ਪੁਞ੍ਞਫਲਕਾਮਤਾਯ ਕਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮਿਚ੍ਚੇਵ ਅਰਿਯਭਾਵੇ ਠਿਤੇਨ ਕਤਂ ਪਣੀਤਂ. ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲੋਭੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਹੀਨਂ, ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਪਣੀਤਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਕਤਂ ਵਾ ਹੀਨਂ, ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਅਧਿਮਤ੍ਤਸੋ ਕਤਂ ਪਣੀਤਂ. ਮਹਗ੍ਗਤੇਸੁ ਪਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਹੀਨਂ, ਨਾਤਿਸੁਭਾਵਿਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਸੁਭਾਵਿਤਂ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਪਣੀਤਂ. ਇਮੇਸੁਪਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਹੀਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਆਯੂਹਨਨਾਨਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਹੀਨਾਦਿਭੇਦੋ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਭਾਵਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਭਾਵੋ, ਸੋ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪਚਰਿਤੋਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ
੨੭੭. ‘‘ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਚਨਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੩) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਆਭਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਲੋਕਂ ਤਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਤਂ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਲੋਕਂ ਤਰਤੀਤਿ ਏਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਗਮਨਾਦਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁਪਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਮਗ੍ਗੇਯੇਵ ਵਾ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਤਾ ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਂ ਆਸੇਵਨਾਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤੇ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਾ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨੇਸੁ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟੇਸੁ ਚ ਤਂਤਂਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਭੂਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇਨ ਞਾਣਵਿਸੇਸੇਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਵਡ੍ਢੇਤੀ’’ਤਿ.
ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਸਾਖਾਯ ਆਧਾਰਭਾਵੇਨ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲਞਾਣਫਲਙ੍ਗਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ. ਤਤੋਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ. ਅਰਿਯਫਲਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਹਿ ਅਰਿਯਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨਸਬ੍ਬਭਵਾਪਿ ਚਿਰਤਰਂ ਲੋਕੇ ਪਰਹਿਤਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਓਧਿਸੋ ਪਜਹਨਕਾਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਨਂ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ ਅਞ੍ਞਮਗ੍ਗਪ੍ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਕੇਨਚਿ ਪਹਾਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਪਹਾਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤਰੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜੁਤੋਭਾਸੇਨ ਵਿਯ ਤਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜੂਪਮਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਕਿਲੇਸਾ ਇਤਰੇਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਨ ਤੇਸਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਏਵ ਤੇ ਸਿਯੁਂ. ਅਥ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਯੇਨ ‘‘ਵਿਜ੍ਜੁਤੋਭਾਸੇਨ ਵਿਯ ਤਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤੀਤਿ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ, ਅਨੁਲੋਮਞਾਣੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਂ ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਪਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਏਵ ਕਿਲੇਸਾ ਇਤਰੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੇਸਂ ਇਤਰਭਾਵੋਵ ਨ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਅਨਪਾਯਗਮਨੀਯਾ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਪਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਕਿਲੇਸਾ ਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜੁਤੋਭਾਸੇਨ ਵਿਯ ਤਮੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋਯਂ ‘‘ਇਤਰੇਸਂ…ਪੇ… ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਚ ਸਪ੍ਪਦੇਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਿਜ੍ਝਮਾਨਮ੍ਪਿ ਝਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾਸਹਿਤਮੇਵਾਤਿ. ਨ ਵਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਵਚਨਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਮੇਵਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਤਾ ਪਾਲ਼ਿਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤ…ਪੇ… ਕਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਯੋ ਕੋਚੀਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਪਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਕਿਂ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਮਾਹ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਪਰਿਜਾਨਨਂ. ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਪਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਪਨਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨਾਨਂ. ਕਿਚ੍ਛਸਿਦ੍ਧਿਤੋਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਪਨਾਦੀਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਕਿਚ੍ਛਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਤਿਯਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ. ਸੁਖਸਿਦ੍ਧਿਯਮ੍ਪੀਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਪਨਾਦੀਨਂ ਕਿਚ੍ਛਸਿਦ੍ਧਿ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਦਨ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵੇ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਹਗਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਮਨ੍ਦਤਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਏਤਦਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਦਾਯਾਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚਿਰਾਚਿਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਖਿਪ੍ਪਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਵਾਰਾਨਂ, ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇ ਸਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਪਟਿਪਦਾਭਾਵੋ, ਨ ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਾਰਤਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਉਕ੍ਕਂਸਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਯਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਸਂਵਾਦਨਭੇਦਨਾਨਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਨਿਯੋਜਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਿਨੇਹਵਿਰਹੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਂ ਵਿਸਂਵਾਦਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਲੂਖਤਾ ਚ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਰੁਦ੍ਧਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਯ ਸਿਨਿਦ੍ਧਭਾਵਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਸਭਾਵਤਾ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਿਨਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਜੀਵਮਾਨੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਵਾ ਵੋਦਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਯਂ ਵਾ ਵੋਦਾਯਤੀਤਿ ਵੋਦਾਨਂ.
੨੮੫. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਵਸੇਸਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਆਯੂਹਨਾ. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਯੂਹਨਾ. ਲੀਨਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਕਾਮਸੁਖਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾ. ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਆਯੂਹਨਾਤਿ ਓਘਤਰਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਸੁ ਇਧ ਅਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਥ ਵਾ ਕਿਲੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਗਹਿਤਾ ਤਂਸਭਾਗਤਾਯ ਤਦੇਕਟ੍ਠਤਾਯ ਚ. ਤਥਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਵਸੇਸਕਿਲੇਸਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਕਾਮਸੁਖਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯੂਹਨੇ ਵਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾ. ਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਏਤਂ ਤਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਮਿਤਰੇਪਿ ਪਕਾਰਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ. ‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੪.੧੧੨, ੧੧੪) ਅਙ੍ਗ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤ੍ਥਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
੨੯੯. ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਿ ਭਾਸਮਾਨੋ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ ਕਿਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਕਿਰਿਯਂ, ਕਾ ਪਨ ਸਾਤਿ? ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਕਿਰਿਯਾਤਿ ਵਿਦਿਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
੩੦੧. ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਪਚ੍ਚਯਾਨਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲੂਖਚੀਵਰਾਦਿਸੇਵਨਵਸੇਨ ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਅਰਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੨੨੪) ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਰਿਯਗੁਣਸਾਮਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਣਨਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਲਾਭਿਨੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਹਰਣਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਪਰੇਸਂ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਕਾਰਣਾਨਿ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਨਿ.
੩੪੩. ਸਤਿਪਿ ਸਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਲਾਭੇ ਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਿਕਾਤਿ ਆਗਮਨਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਪਨ ਸਗੁਣਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ…ਪੇ… ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਗਮਨਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਗੁਣਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਤਂਨਾਮਾਭਾਵੋ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਮਤ੍ਤਯਪਾਰਿਪੂਰਿਹੇਤੁਆਗਮਨਤੋ ਨਾਮਲਾਭੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨਾਮਸਿਦ੍ਧਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਾਨਂ. ਨਾਮਤ੍ਤਯਯੋਗੋਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਣਿਹਿਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਯੋਗੋ. ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਸਙ੍ਕਰੋ.
੩੫੦. ਨਿਮਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਤੇਹਿ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਸਵਿਗ੍ਗਹਾ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਿਤਭਾਵਨਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਭਾਵਨਸ੍ਸ ਚ ਉਪਟ੍ਠਹਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮੂਹਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਚ ‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੦) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਆਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਾਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਭਾਵੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਾਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ ਏਵ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਦਾਨਾਭਾਵੋ’’ਤਿ ਚ ਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਾਮਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਪਰਿਯਾਯਸਿਦ੍ਧਂਯੇਵ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਸੋਧਨਵਸੇਨਾਯਮਨੁਯੋਗੋ ਕਤੋ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਾਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਉਪਮੋਪਮਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਾਹ. ਨ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪਤਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਸਮਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਤੇਹਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤੀਤਿ ਅਯਂ ਸਮਞ੍ਞਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਂ ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਗ੍ਗਙ੍ਗਤ੍ਤਾ.
ਝਾਨਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਨਾਮਕਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਨਾਮਕਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਮਸਨੇ ਨ ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਤਂ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਸਰਸਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਰਸਪ੍ਪਧਾਨੋ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਸਰਸਪਚ੍ਚਨੀਕੇਹਿ. ਅਞ੍ਞਨਿਰਪੇਕ੍ਖੇਹੀਤਿ ਆਗਮਨਨਿਰਪੇਕ੍ਖੇਹਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਰਸਤੋਵ ਨਾਮਲਾਭੇ ਅਵਵਤ੍ਥਾਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਨਾਮਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਤ੍ਤਾਭਿ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗਾਤਿ ਤੇਨ ਆਗਮਨਤੋ ਨਾਮਲਾਭਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਨਾਮਲਾਭਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਰਸਨ੍ਤਰੇਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਾਦਿਕੇ. ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਹਿਤੇਨ ਸਰਸੇਨਾਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪ੍ਪਣਿਹਿਤਭਾਵੇਹਿ ਤਦਾਗਮਨੇਹਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਾਨਿਵਾਰਣਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਅਨਿਸੇਧਨਤੋ. ਸੁਞ੍ਞਤਾਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸ੍ਸੇਵ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਇਧ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਸਿਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਏਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੋ ਨ ਸਿਯਾ ਅਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਹਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਾਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੇਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵੋਹਾਰੋ.
ਆਕਾਰਵਨ੍ਤੇਸੁ ਗਹਿਤੇਸੁ ਤਦਾਕਾਰੋਪਿ ਗਹਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਕ੍ਖਣਾਨਿਪਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਦਾਕਾਰਸਙ੍ਖਾਰਗ੍ਗਹਣਤੋ’’ਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾਵ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਵਿਸੁਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਂ
ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਞ੍ਚਧਾ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਦੁਕਵਸੇਨ ਰੂਪਦੁਕਵਸੇਨ ਚ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਚਨੇਨੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਤਾਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚ. ਤੇਨੇਵ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਾਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਤਾਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਨਿਗਮੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਂ ਅਸਦਿਸਤਂ. ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਅਤਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਮਗ੍ਗਾਸਨ੍ਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤ੍ਤੇ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨਿਕਤਾ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਿਕਤਾ ਏਵ ਚ ਤਬ੍ਬਸੇਨ ਚ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਯਮੇ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ ਪਧਾਨਕਾਰਣਞ੍ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਨ ਏਵਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦਯੋਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਅਪਾਦਕਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕਾਨਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਸਙ੍ਖਾਰਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਾਨਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਭਾਵਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ ਪਧਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਤਰੇਤਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਾਦਿਮਗ੍ਗਾ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਭੂਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨੇਨ ਆਹਿਤਵਿਸੇਸਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਝਾਨਙ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਨਿਯਾਮਿਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨੇਨ, ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨੇਨ ਉਭਯਸਬ੍ਭਾਵੇ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਆਹਿਤਵਿਸੇਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸੇਸਵਾਦੇਸੁਪਿ…ਪੇ… ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਰੇਸੂਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ. ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂਤਂਵਿਰਾਗਾਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਵਿਰਜ੍ਜਨਭਾਵਨਾਭਾਵੇਨ. ਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤਮਾਹ.
ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਾਨਿਯੇਵ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨੁਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵੇ. ਤਦਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਭਾਵਤੋ.
ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਪਾਦਕਂ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਵਜ੍ਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਙ੍ਗਾਤਿਕ੍ਕਮਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦਯੋ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ. ‘‘ਤਂਤਂਵਾਦੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਪਿਯਮਾਨਾਨਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਵਾਦਸਹਚਾਰਿਤਾਯ ‘ਵਾਦਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਤਯੋਪੇਤੇ ਵਾਦੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਵਾ ਵਾਦਕਰਣਭੂਤਾਨਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਵਾਦਾ.
ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸੁਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ, ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਥ.
ਪੁਰਿਮਾਨੁਲੋਮਂ ਵਿਯ ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਗੋਤ੍ਰਭੁਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਲੋਮਤੋ ਪੁਰਿਮਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਤਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਲੋਮਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ, ਏਵਂ. ਤਦਪੀਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਲੋਮਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਮੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਾ ਭੂਮੀਤਿ ਸਾ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਭੂਮਿ. ਏਕੋ ਭਵੋਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵੇਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਨੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ, ਨ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਏਕਵਾਰਂ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇਸੁ ਏਕਵਾਰਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਮਿਸ੍ਸਿਤੂਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਤੇਸੁ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਏਵ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਯਂ ਪਨ ‘‘ਨ ਤੇ ਭਵਂ ਅਟ੍ਠਮਮਾਦਿਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੯; ਸੁ. ਨਿ. ੨੩੨) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਭਵਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਮਹਗ੍ਗਤਭਵਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਭਵੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਭਵਾਨਂ ਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਵਸੇਨ ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਭੇਦੇਨ ਪਟਿਪਦਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਚਲਤੀਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਚਲਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਲਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਮਨ੍ਤਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੦ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ) ‘‘ਯਥਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾ, ਏਵਂ ਅਧਿਪਤਿਪਿ ਚਲਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਦਾਸੁ ਅਭੇਦੇਨ ਗਹਿਤਾਸੁ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਚਲਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ‘‘ਚਲਤਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਨ ਚਲਤੀ’’ਤਿ ਤਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੋ ਚਲਨਾਵਧਾਰਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮਮਗ੍ਗਵੀਸਤਿਮਹਾਨਯਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੭. ਝਾਨਮਗ੍ਗਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਕਥਿਤੇ ਬੋਜ੍ਝਨਕਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ‘‘ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਮਿ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੩੫੮. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾਤਿ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਨ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਦਨੁਰੂਪਬਲਾਤਿ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਲਾਭੇਨ ਸਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਯੋਗਮਾਹ. ਯਦਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵੋ, ਕਿਮਤ੍ਥਮੇਤੇਯੇਵ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਨੁ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਮਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਭਾਵਰਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਮਧੁਰੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੀਯਭਾਵੋ ਨ ਤੇਸਂ ਯਥਾ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਤੇਯੇਵ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.
ਚਤੁਮਗ੍ਗਨਯਸਹਸ੍ਸਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੨. ਮਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਅਧਿਪਤਿ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਾਧਿਪਤਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਏਕਦੇਸ…ਪੇ… ਉਪਮਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਇਤਰਥਾ ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਵਤ੍ਥਰਣਂ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਤਿਰੋਧਾਨੇ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਤਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੇ. ‘‘ਆਨੀਤਂ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਨ ਉਪਮਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨ ਉਪਮਾਯ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਨਯੇਨ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਉਪਮਾਯ ਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਵਯਵਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਤੇ ਚੇਤਸਿ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤੇਤਿ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ‘‘ਫਸ੍ਸਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਕੁਸਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.