੩. ਭੇਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੬੨੦. ‘‘ਸਾ ਅਹੋਸਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਾਲਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਯਥਾਸੁਖਂ ਰੂਪਿਯਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੁਂ, ਸਬ੍ਯੋਹਾਰਾਪੇਭੁਞ੍ਚਾਤਿ ਆਚਰਿਯੋ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਤ੍ਤਾ.

੬੨੨. ‘‘ਯੇਸਂ ਮਂਸਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਯੇਸਂ ਮਂਸਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਿਆਦਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਨ ਪਣੀਤਭੋਜਨਵਤ੍ਥੂਤਿ. ਉਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤ੍ਥਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਞ੍ਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਉਭਯੇਸਮ੍ਪੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇਹਿ, ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਚ ਕਤਾਨਂ. ‘‘ਮਂਸਸ੍ਸ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਪਤਿਰੂਪਕਂ ਵਤ੍ਵਾ. ਖਾਦਿਂਸੂਤਿ ‘‘ਵਿਕਾਲੇ ਕੇਵਲਂ ਨਵਨੀਤਮੇਵ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੇਨ ਦਧਿਤਕ੍ਕਗਤਾਨਿ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਪਚਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਾਮਂਪਾਕਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਖਯਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਖੀਰਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਸਪ੍ਪਿ ਵਿਕਾਲੇ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਭੇਸਜ੍ਜੇਹੀਤਿ ਯਾਵਜੀਵਿਕਭੇਸਜ੍ਜੇਹਿ. ਕਤਤੇਲਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪਚਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਏਵ. ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨਾਤਿ ਤਾਪਨਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਨਿਬ੍ਬਟ੍ਟਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਪਿਞ੍ਞਾਕਾਦਿਤੋ. ‘‘ਤੇਲਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਤੇਲਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇਹਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਕਤਤੇਲਂ ਕਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਛਾਯਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰਮਨ੍ਦਂ ਰੁਕ੍ਖਸਾਰੋਤਿ ਕੇਚਿ.

੬੨੩. ਅਵਸਕਸਟੇ ਯਸ੍ਮਾ ਖੀਰਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤੇਲਂ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਸਟਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੇਲਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਕ੍ਕਤੇਲਕਸਟੇ ਵਿਯ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਵਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚੇ? ਵਦਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਵਨੀਤੇ ਦਧਿਗੁਲ਼ਿਕਾਤਿਆਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਧੁਮ੍ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਾਲਿਕਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ, ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਿ ਚ, ਕਥਂ? ਸਮਕ੍ਖਿਕਂ ਸੇਲ਼ਕਂ ਮਧੁ ਯਾਵਕਾਲਿਕਂ. ਅਨੇਲਕਂ ਉਦਕਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਯਾਮਕਾਲਿਕਂ, ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ, ਮਧੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਂ. ਤਥਾ ਉਚ੍ਛੁ ਵਾ ਰਸੋ ਵਾ ਸਕਸਟੋ ਯਾਵਕਾਲਿਕੋ, ਨਿਕ੍ਕਸਟੋ ਉਦਕਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਯਾਮਕਾਲਿਕੋ, ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋ, ਸੁਕ੍ਖਕਸਟਂ ਯਾਵਜੀਵਿਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਉਦਕਸਮ੍ਭੇਦਵਿਸੇਸਤੋ.

ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਚਤੂਸੁ ਕਾਲਿਕੇਸੁ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਗਰੁਕਂ, ਅਪਰਂ ਅਪਰਂ ਲਹੁਕਂ. ਤੇਸੁ ਚਾਯਂ ਉਦਕਸਮ੍ਭੇਦੋ ਗਰੁਕਂ ਲਹੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਲਹੁਕਞ੍ਚ ਗਰੁਕਂ. ਅਮ੍ਬਰਸਾਦੀਨਿ ਹਿ ਯਾਵਕਾਲਿਕਤ੍ਤਾ ਗਰੁਕਾਨਿ, ਉਦਕਸਮ੍ਭੇਦੋ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਮ੍ਬਪਾਨਾਦਿਸਮਞ੍ਞਂ ਦਤ੍ਵਾ ਲਹੁਕਾਨਿ ਯਾਮਕਾਲਿਕਾਨਿ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਫਾਣਿਤਂ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਉਦਕਸਮ੍ਭੇਦੋ ਤਂ ਯਾਮਕਾਲਿਕਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਬਹੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯੋਜਿਤਾ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਛੁਰਸ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੦੦) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਗੁਲ਼ੋਦਕਂ ਵਿਯ ਉਚ੍ਛੁਰਸਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਉਦਕੇਨ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਨਿਕਸਟੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩੦੦). ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਫਾਣਿਤਂ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ, ‘ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ਚ ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਫਾਣਿਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਗੁਲ਼ੇ ਵਿਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਚ੍ਛੁਰਸ’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਯਾਮਕਾਲਿਕੋਵ, ਗੁਲ਼ੋਦਕਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਗੁਲ਼ੋਦਕਂ ਵਿਯ ਸੋ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਠਮਾਚਰਿਯਵਾਦੇ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਫਾਣਿਤਾਨੁਮਤਿਯਾਯੇਵ ਉਚ੍ਛੁਰਸਾਨੁਮਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਵਿਸੁਂ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਰਸ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮਤਿ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਨਿਕਸਟੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਿ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ, ਨ ਚ ਤਥਾ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਨਕਰਸਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਾਰੇ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਕਾਲਭੇਦਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਰਸਾਧਿਕਾਰੇ ਓਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚੇ? ਨ ਸਕ੍ਕਾ ‘‘ਨਿਕਸਟੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਨਕਰਸਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਦਞ੍ਞਰਸੋ ਵਿਯ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਪਰਿਭੋਗਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਯਾਵਕਾਲਿਕਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਨ ਸੋ ਪਸਙ੍ਗੋ ਆਭਿਦੋਸਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਉਚ੍ਛੁਰਸਸ੍ਸ ਪਾਕੇਨ ਫਾਣਿਤਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਅਯਮੇਵ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਚਰਿਯਵਾਦੇਸੁ ਵਿਚਾਰਣਾ. ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਵਿਚਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਿਮਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭੇਸਜ੍ਜਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੦੦) ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਫਾਣਿਤਂ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਧੁਕਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਫਾਣਿਤਾਦਿਤੋ ਉਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਫਾਣਿਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਵਚਨਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਇਧ ਫਾਣਿਤਂ ਨਾਮ ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਮਧੁਕਾਦਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਉਚ੍ਛੁਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਫਾਣਿਤਮੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਸਾਧਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਖਨ੍ਧਕੇ ਫਾਣਿਤਂ ਪਠਮਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵ ਪਚ੍ਛਾ ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ, ਤਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗੁਲ਼ਂ, ਗੁਲ਼ੋਦਕਞ੍ਚ.

ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਪਕ੍ਕਾ ਵਾਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਯਾਮਕਾਲਿਕੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇ ਅਪਕ੍ਕਾ ਵਾਤਿ ਸਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਪਕ੍ਕਾ ਵਾ. ਅਵਤ੍ਥੁਕਪਕ੍ਕਾ ਵਾਤਿ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਕ੍ਕਾ ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਚ੍ਛੁਰਸਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਚਨਾਧਿਕਾਰਾਭਾਵਾ. ਸਾਮਪਾਕੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਚੇ? ਸਾਮਂ ਅਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੁਰਸਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿਯਾ ਫਾਣਿਤਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਚ ਪਰਤੋ ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਪਰਿਸ੍ਸਾਵਿਤਉਚ੍ਛੁਰਸੇਨ ਕਤਫਾਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਪਰਿਸ੍ਸਾਵਿਤਉਚ੍ਛੁਰਸੇਨ ਸਯਂਕਤਂ ਨਿਰਾਮਿਸਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਕਸਟਂ ਸਾਮਪਾਕਂ ਨ ਜਨੇਤਿ, ਸਵਤ੍ਥੁਕਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਤਂਯੇਵ ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਵਿਕਾਲੇਤਿ ਪੋਰਾਣਾ. ‘‘ਕੋਟ੍ਟਿਤਉਚ੍ਛੁਫਾਣਿਤਂ ‘ਰਜਨਪਾਕਂ ਵਿਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਸਵਤ੍ਥੁਕਪਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ‘‘ਏਵਂ ਫਾਣਿਤਗ੍ਗਹਣਂ ਅਮਧੁਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਿਂਸੁ. ਕਿਂ ਮਧੁਰਤਾਯ, ਅਮਧੁਰਤਾਯ ਵਾਤਿ? ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ ਕਿਰ. ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਖਣ੍ਡਸਕ੍ਖਰਂ ਪਨ…ਪੇ… ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਖੀਰਘਟੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਜਲ੍ਲਿਕਾ ਨਾਮ ਫੇਣਾਦਿ.

ਭੇਸਜ੍ਜੋਦਿਸਂ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਇਤਰੇ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਆਹਾਰਤ੍ਥਂ ਫਰਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਨੀ’’ਤਿ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੨੬੦) ‘‘ਯਂ ਭੇਸਜ੍ਜਞ੍ਚੇਵ ਅਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਸਮ੍ਮਤਞ੍ਚ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਆਹਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚ ਫਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਵਿਚਾਰਣਾ ਭੇਸਜ੍ਜਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

੬੨੪. ਦ੍ਵਾਰਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਾਤਪਾਨਾਨਞ੍ਚ ਕਵਾਟਾਨਿ. ਕਸਾਵਪਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕਸਾਵੋ ਨਾਮ ਕਨਕਲਮ੍ਬਾਦੀਨਿਪੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣੀਯਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਬਾਹਿਰਪਰਿਭੋਗੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਇਧ ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਮੁਖਾਰੁਲ਼੍ਹਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਂ ਨਵਨੀਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ.

੬੨੫. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਸਵਿਸ੍ਸਾਸੋ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਪਰਿਭੁਞ੍ਜ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਚੇ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਚੀਵਰਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਨੋ ਚੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਕਨਿਕਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇ ਮੂਲਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ, ‘‘ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ…ਪੇ… ਸਕਭਾਵਂ ਨ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਤਂ ਸਦਿਸਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਗਣਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਚ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਾ ਹਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਭੂਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਏਵ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਕਾਮਕਰਣੀਯਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਮਮਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਨ ਏਵਂ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਂ, ਨ ਚ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਏਕਤੋ ਵਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਤਾਵ. ‘‘ਅਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਦਂ ਸਦਿਸਂ, ਯੇਨ ਮੂਲੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਚੇ ਇਤਰੋ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਵਾ ਤਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਸਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਸਤ੍ਤਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਏਕੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ਪਯੋਗੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਾਨਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਸਮਾਨਸਬ੍ਬਭਣ੍ਡਕਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤੇਲਾਦਿ ਯੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਦੁਲ੍ਲਭਵਿਸੇਸਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਾਨਂ ਅਸਦਿਸਵਿਧਾਨਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵਂ ਉਪਗਤਮੇਵ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਪਨ ਪਰਸਨ੍ਤਕਸਾਧਾਰਣਮ੍ਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸ੍ਸ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਂ. ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਕਸਨ੍ਤਕਤਾ, ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨਜ੍ਝੋਹਰਣੀਯਂ. ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਲਦ੍ਧਂ ਕਪ੍ਪਤਿ. ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ. ਅਵਿਭਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਨ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਸ੍ਸ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਚੇਪਿ ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦੀਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਮੇਵ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਕੋ ਚੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ ਇਤਰਸ੍ਸ ਦੇਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋ ਦਸ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨਂ ਸਰਿਕ੍ਖਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਨ ਤਂ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਤਕ੍ਕੋ. ‘‘ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਨ ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪੁਨ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਚੇ ਦੇਸਨ੍ਤਰਿਤਂ, ਸਮੁਦ੍ਦਨ੍ਤਰਿਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਜਾਤਂ, ਤਂ ਇਧ ਠਿਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਏਕਸ੍ਸ ਵਨ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸੇਨ ਪੁਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਪਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਚ ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਫਾਣਿਤਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਏਵਾ’’ਤਿ ਚ. ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਏਕੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਸਪ੍ਪਿਆਦਿ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਧਾਨਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਭੇਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.