੫. ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੬੫. ਨਾਸ੍ਸੁਧ ਕੋਚੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸੁਧ-ਇਤਿ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਇਧ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਕੋਚਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਾਸ੍ਸੁਧ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਏਕੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਸੁਗ੍ਗਾਹਂ ਏਕਾਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੩੩੭) ਵਿਯ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਯਥਾਸੁਖਂ ਮਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੂਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੁ.

੫੬੬-੭. ‘‘ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਸੇਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਗਣਪਾਮੋਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਞ੍ਞਿਕਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਪਂਸੁਕੂਲਿਕਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਨ੍ਥਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਚੀਵਰਂ ਨ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਚੇ? ਯਥਾ ਹੋਤੁ. ਕਤਮਂ ਚੀਵਰਂ ਨਾਮਾਤਿ? ਛਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਵਾਯਿਮਂ ਅਵਾਯਿਮਨ੍ਤਿ? ਵਾਯਿਮਮੇਵਾਤਿ. ਕਤਰਸੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ? ਅਦ੍ਧਾ ਸੋ ਸੁਤ੍ਤਮੇਵ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਿਵੇਯ੍ਯਕਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ, ਇਦ੍ਧਿਮਯਿਕਞ੍ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਅਚੀਵਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਵਾਯਿਮਮ੍ਪੀਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾ ਕਮ੍ਬਲਸੀਸੇਨ ਉਣ੍ਣਾਮਯਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਸਨ੍ਥਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ? ਦੁਟ੍ਠੁ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ ਅਚੀਵਰਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਤ੍ਤਾ ਚ ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ. ਅਥ ਨਾਧਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਨੋ ਏਤੇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਤਦੁਭਯਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਤਤ੍ਥੇਵਾਗਤਂ, ਅਪਿਚੇਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਚੇ, ਚੀਵਰਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਮੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਞ੍ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤੇਚੀਵਰਿਕਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਅਂਸਕਾਸਾਵਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ.

ਅਪਿਚ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂਯੇਵ, ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ ਏਵ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਂ ਨਾਮ ਸਕਿਂ ਨਿਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਸਕਿਂ ਪਾਰੁਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਚੀਵਰਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਤ੍ਥਦੀਪਨੇਨ ਦੀਪੇਤਿ. ਨਿਵਤ੍ਥਪਾਰੁਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਨਿਪਨ੍ਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ ਏਵ. ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਹਿ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੩੨੯) ‘‘ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਦਸਾ ਵਿਦਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਇਧ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਾਮ ਸਦਸਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ‘‘ਸਨ੍ਥਤਸਦਿਸਂ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੇ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਦਸਾ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਾਹਿ ਦਸਾਹਿ ਸਦਸਂ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ, ਦ੍ਵੇ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਾਮ ਨਵਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਥਤਸਦਿਸਂ ਏਲ਼ਕਲੋਮਮਯਸਨ੍ਥਤਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਥਾ ਨਿਸੀਦਨਮੇਵ ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਞ੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਚ ‘‘ਏਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਨ੍ਥਤਸਾਮਞ੍ਞਤੋ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਥਂ ਅਦਸਮੇਵ ਸਨ੍ਥਤਂ ਚੀਵਰਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨੇਕਮ੍ਪਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਯਤੋ ਸਦਸਮੇਵ ਸਨ੍ਥਤਂ ਚੀਵਰਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਅਸਨ੍ਥਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਓਰੇਨ ਚ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਨਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਂ, ਤਞ੍ਚ ਪੋਰਾਣਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਵ, ਨ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ, ਦ੍ਵੇ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਵਚਨਤੋਤਿ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ਸਨ੍ਥਤਂ ਸਯਨਤ੍ਥਮੇਵ ਕਰੀਯਤਿ, ਨਿਸੀਦਨਂ ਅਸਨ੍ਥਤਮੇਵਾਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਨ ਨਿਯਮਤੋ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਂ ਨਾਮ ਸਕਿਂ ਨਿਵਤ੍ਥਂ ਸਕਿਂ ਪਾਰੁਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਵਿਸਯਤ੍ਤਾ.

ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਚੀਵਰਭਾਵੇ ਅਯਂ ਯੁਤ੍ਤਿ – ਆਦਿਤੋ ‘‘ਤੀਣਿ ਸਨ੍ਥਤਾਨਿ ਪਨ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ ਤਾਨਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਾਨੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਭਗਵਤਾ ਚ ਖੋਮਾਦੀਨਿ ਛ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨੀਤਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸੁਦ੍ਧਕੋਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਜਾਤਂ, ਪਗੇਵ ਕੋਸਿਯਮਿਸ੍ਸਕਸਨ੍ਥਤਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਕਮ੍ਬਲਞ੍ਚ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਕਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਜਾਤਿਕਾਲ਼ਕਭਾਵੇਨ, ਪਗੇਵ ਓਦਾਤਗੋਚਰਿਯਮਿਸ੍ਸਕਸਨ੍ਥਤਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਰੋਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਨ੍ਥਤਂ ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨਿਸੀਦਨਂ ਪਨ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਸਣ੍ਠਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਹੁ ਕੇਚਿ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਦੁਵਿਧਂ ਨਿਸੀਦਨਂ ਸਨ੍ਥਤਂ, ਅਸਨ੍ਥਤਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਥਤਂ ਸਨ੍ਥਤਮੇਵ. ਅਸਨ੍ਥਤਂ ਖੋਮਾਦਿਛਬ੍ਬਿਧਂ, ਤਦਨੁਲੋਮਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਨ੍ਥਤਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਸਨ੍ਥਤਾਨਂ ਉਜ੍ਝਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਅਚੀਵਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧੁਤਙ੍ਗਭੇਦਭਯਾ ਤਾਨਿ ਉਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸਾਪਿ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਂਸੁ, ਸੀਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਤੀਣੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਭਗਵਾ ਚ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਥਤਂ ਅਨੁਜਾਨਿ, ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਚੀਵਰਸਣ੍ਠਾਨਮ੍ਪੇਤਂ ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਂ ਨੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਭਾਵੇਨ ਪਗੇਵ ਕਤਸਨ੍ਥਤਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਸਨ੍ਥਤੇ ਨੇਸਂ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਿਤਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋਤਿ.

ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.