੧. ਪਠਮਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੯. ਸਮਿਤਾਵਿਨਾਤਿ ਸਮਿਤਾ’ਨੇਨ ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਸਮਿਤਾਵੀ, ਤੇਨ ਸਮਿਤਾਵਿਨਾ. ‘‘ਤੀਣਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਿਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪੁਬ੍ਬੋ ਦਿਗੁਨੇਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਂ ‘‘ਏਕਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਏਤ੍ਥ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਇਧ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ. ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਹਿ ਚੀਵਰੇ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਰਂ ਅਤਿਰੇਕਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
੪੬੦-੧. ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ ‘ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਿਮਬੋਧਿਯਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕਾਲੇ ਕਥਿਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹ…ਪੇ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਕਥਿਨੇਸੁਪਿ. ਤਥਾਪਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਦਸਾਹਪਰਮਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ, ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵਾ ਕਥਿਨਾਧਿਕਾਰੋ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ ਸਾਰੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ‘‘ਕਥਿਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਸਿਯੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੨੪) ‘‘ਏਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿਵਚਨਵਿਰੋਧੋ. ਅਪਿਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਤਤ੍ਥਪਿ ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਪੇਮਂ, ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਗਾਰਵੋ. ਦਸਮਂ ਵਾ ਨਵਮਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ.
੪੬੨-੩. ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕੇਵਲਂ ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਮਤ੍ਤਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ ਵਿਨਟ੍ਠਂ ਵਾ ਦਡ੍ਢਂ ਵਾ ਚੀਵਰਾਸਾ ਵਾ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਚੀਵਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਨਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਸੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਧਾਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਠਪਨਂ, ਪਰਿਭੋਗੋ ਵਾ. ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਕਤੇਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਕਤੇਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਕਤਮੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਪਿਚ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਨ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ.
ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚੀਵਰਂ ਨਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਯਦਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਤਮਂ ਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਚੀਵਰਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਕਰਣਪਲਿਬੋਧਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ’ਤਿਆਦਿਪਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰੇ ਅਸਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਤਿ ਤਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਚੀਵਰਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਤਚੀਵਰਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ? ਨਟ੍ਠਵਿਨਟ੍ਠਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਧਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਕਤਚੀਵਰਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਂ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਪਠਮਾਨਿਯਤੇ ਮੇਥੁਨਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਨਮੇਵਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਕਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਤ੍ਤਾ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਅਕਤਂ, ਅਰਜਿਤਂ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਕਤਞ੍ਚ ‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਥਾ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ. ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ‘ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਚੀਵਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੇਸਮ੍ਪਿ ਦਸਾਹਪਰਮਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਯਥਾ ‘ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ‘ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’ਨ੍ਤਿਪਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਇਤਰਥਾ ਏਕਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ ‘ਯੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਨ ਤਿਚੀਵਰਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਹ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’ਤਿ, ਇਤਰਥਾ ‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀ’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪਰੇ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਕਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਞ੍ਚਿਮਸ੍ਸ ਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਞ੍ਚ ਪਰਤੋ ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾ ਨਾਮ – ‘‘ਸ੍ਵੇ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਤਦਹੇਵ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਅਤਿਰੇਕਦਸਾਹਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਕਥਿਨਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨੋ ਸਙ੍ਘੋ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਏਕਦਿਵਸਾਵਸੇਸੇਪਿ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਲਭਤਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨ ਲਭਤਿ. ਸਚੇ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਭਾਜਨੀਯਚੀਵਰਂ ਨ ਭਾਜਿਤਂ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਵਸਾ ਚੇ ਸਾਵਸੇਸਾ, ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ. ਕਥਿਨਦਿਵਸੋ ਗਣਨੁਪਗੋ ਹੋਤਿ, ਉਬ੍ਭਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇਪਿ ਏਕਾਦਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਨ ਚ ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਅਦਿਵਸੇ ਅਕਾਸੀਤਿ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਚ ਵਿਚਾਰਿਤਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਯਂ ਮਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਥਿਨਮਾਸਤੋ ਬਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੦੦) ਵਚਨਤੋ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਨ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚ ਦਿਵਸਾਨਿ ਲਭਤੀਤਿ ਪਸਙ੍ਗੋਪਿ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰ…ਪੇ… ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਦੁਭਯੇਨ ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ਵਿਚਾਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ‘‘ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਧਾਰਣਂ, ਉਦਾਹੁ ਉਭਯਨ੍ਤਿ, ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ, ਯਦਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਏਵ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਧਾਰਣਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਉਬ੍ਭਤੇਪਿ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਉਭਯਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਕਾਮਂ ਉਭਯਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਂ ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਿਤਞ੍ਹੇਤਂ. ‘‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ, ਤੇਨ ਪੁਨ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਹਿ ਕਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਨਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ. ਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਚੇ? ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨਦਸ੍ਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ. ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇਪਿ ਕਥਿਨੇ ਕਾਲਚੀਵਰਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ? ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ, ਤੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿ. ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਾ. ਆਦੇਸਵਸੇਨ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਸਙ੍ਖ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਾਲਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਪਗੇਵਾਨਾਦੇਸਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਮੇਵ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ. ਤਥਾ ਆਦੇਸਵਸੇਨ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਂ ਚੀਵਰਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚੀਵਰਕਾਲਤੋ ਪਰਂ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਪਗੇਵਾਨਾਦੇਸਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਧਾਰਣਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਮੇਵ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਆਦੇਸਵਸੇਨ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਤਾ ਕਿਮਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਚੇ? ਸਙ੍ਘੁਦ੍ਦੇਸਿਕਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਪਿਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਕਥਿਨਦਿਵਸਾਪਿ ਦਿਵਸਾਵ. ਏਵਂ ਗਣਨੁਪਗਤ੍ਤਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਙ੍ਖਯਾਪਟਿਲਾਭਾਨੁਭਾਵੇਨ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵਚਨਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਿਚ ਅਤ੍ਥਿ ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਲਚੀਵਰਂ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਤਂ ਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨੋ ਉਬ੍ਭਾਰਗਤਂ. ਤਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਉਬ੍ਭਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਕਾਲਚੀਵਰਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਯਥਾਠਪਿਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਤਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ, ਗਿਮ੍ਹੇ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਕਾਲਭੇਦਤੋ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੇਕਂਸਿਕਤ੍ਤਾ ਇਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਥਿਨਂ ਉਬ੍ਭਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਾਤਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਚਨਭੇਦੋ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
‘‘ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਂ. ਨ ਹਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਾਦਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਹੋਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾ. ਨ ਏਵਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਭੇਦੋ ਤਸ੍ਸਾ ਏਕਵਿਧਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਕਾਦਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਨਾਮ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਪਠਮਾਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਲਤ੍ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਛਟ੍ਠਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੪੬-੯). ਇਮਂਯੇਵ ਨਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਦਿਵਸਾਧਿਕੋ ਮਾਸੋ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਦਿਵਸਾਧਿਕਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵਾਹ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਹੇ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੫੦) ਏਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਦਿਸੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ’’ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਞ੍ਚ ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਦਸਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਖਅਤਿਰੇਕਪਕ੍ਖਮਾਸਅਤਿਰੇਕਮਾਸਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਭੇਦੋ ਵਿਯ, ਨ ਇਧ ਵਚਨਭੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਕਥਿਨੇਪਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮੇਵ. ਤਤਿਯੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਕਸ੍ਸ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਪਦਦੀਪਨਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੇਤਿਆਦੀਸੁਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਸੁ ਤਿਕਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਏਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਏਕੇਕਮਾਦਿਪਦਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਹ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਭਗਵਤਾਵ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਬਹੂਸੁਪਿ ਤਿਕਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਏਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਵਾਰੇਸੁ ਪਨ ਏਕਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਤਥੇਵ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਅਨ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿਮੋ ਏਕੇਕੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਤਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਯਥਾਸਕਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਨਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਡਯ੍ਹਤਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਤਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਤੋ ਪਨ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਭੇਦੇਨ. ਅਨ੍ਤਿਮਾਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਦ੍ਵੇ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਯਦਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਰੁਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਾਲ਼ਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਇਤੋ ਗਰੁਕਤਰਾਨੀਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਅਯਂ ਚੋਦਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨਸ੍ਸ ਇਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚੀਵਰਦਾਨਤੋ ਗਰੁਕਮ੍ਪਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾ ਅਪਲੋਕਨੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਕਤਿਵਚਨੇਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਾਰੇ ਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨) ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਤੇਸਂ ਏਤਂ ਅਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇਨੇਵ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਯਮਂ ਪਨ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥੋ ਵਿਨਾ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚੀਵਰਦਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਵਦਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਥਂ ਪਨੇਤਂ ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਤਦਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਕਦੇਵੇਦਂ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਅਪਲੋਕਨੇਨਾਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਸਾਧਿਤਂ. ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਆਗਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਾਗਤਂ, ਲੇਸਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਅਪਲੋਕਨੇਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ.
੪੬੮. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਚੀਵਰੇਸੁ ਉਪਚਿਕਾਦੀਹਿ ਖਾਯਿਤੇਸੁ ਮਮਪਿ ਖਾਯਿਤਾਨੀਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ…ਪੇ… ਸਾਧਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਂ, ਏਕਤ੍ਥਜਾਤਿਕਞ੍ਚ ਤਤਿਯਕਥਿਨਂ ਪਠਮਸਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ.
੪੬੯. ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ, ਯਂ ਵਾ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂਯੇਵ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਤਂ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਸਤਿ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੇ ਯਦਾ ਤਦਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂਯੇਵ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਵਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਅਨ੍ਤੋਚਤੁਮਾਸੇ ਵਸ੍ਸਾਨਦਿਵਸਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਚਤੁਮਾਸਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੁਕਾਮੇਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਗਤਚੀਵਰਤੋ ਊਨਕਨ੍ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਾਨਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਪਨ ਸਤਿ ਤਥਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯੇ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਥਾ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਾਧਿਤਮੇਤਂ, ਪਗੇਵ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿ, ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੋ, ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾਨਧਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਸਮਾਨਮੇਵ ਨਾਮਂ. ‘‘ਅਯਂ ਸਙ੍ਘਾਟੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੨੬) ਹਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾਤਿ ਗੋਚਰਗਾਮਤੋ ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ. ਦੂਰਤਰੇਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇਪਿ ‘‘ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਤਦਹੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਕਿਰ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਚੀਵਰਵਂਸੇ ਠਪਿਤਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗਦਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤਿ, ਤਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਰੁਹਤਿ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਦਿਵਸੇਨ. ਮਹਨ੍ਤਤਰਮੇਵਾਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਾਧਾਰਣਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚੇ, ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਏਕਦੇਸਭੂਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚੇ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਭੂਤਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਪਟ੍ਟਮੇਵ, ਤਤਿਯਪਟ੍ਟਾਦਿਕਮ੍ਪਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਉਤੁਦ੍ਧਟਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ…ਪੇ… ਪਂਸੁਕੂਲੇ ਯਾਵਦਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੮).
ਅਵਸੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਕਾਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਣਿਪਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਤਿਚੀਵਰਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇਹਿਪਿ ਥਵਿਕਾਹਿਪੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਏਕਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ, ਥਵਿਕਾ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ, ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਾਦੀਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਿ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੬) ਵਚਨਵਿਰੋਧੋਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਜਾਨਨਤੋ, ਵਿਰੋਧਤੋ ਚ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਚੀਵਰਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੨੬ ਆਦਯੋ) ਪਠਮਂ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਤੋ ਪਾਵਾਰਕੋਸਿਯਕੋਜਵਕਮ੍ਬਲਾਦਿ. ਤਤੋ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਤਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਕਿਂ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤ’’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਚੀਵਰਾਨਿ ਖੋਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੩੩੯) ਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਜਾਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਨ ਪਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਮਾਣਂ. ਤਤੋ ‘‘ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੀਵਰੇਹਿ ਉਬ੍ਭਣ੍ਡਿਤੇ ਸੀਸੇਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਟਿਯਾਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ…ਪੇ… ਯੇਪਿ ਖੋ ਤੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸੀਤਾਲੁਕਾ ਸੀਤਭੀਰੁਕਾ, ਤੇਪਿ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਯਾਪੇਤੁਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਯ੍ਯਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੬) ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਕਮੇਵ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਪਰਿਹਰਿਂਸੁ. ਤਾਨਿ ਨੇਸਂ ਅਤਿਰੇਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੭) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਤਿਰੇਕਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਤੇ ਪਰਿਹਰਿਂਸੁ, ‘‘ਤਾਨਿ ਦਸਾਹਪਰਮਮੇਵ ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਨ ਤਮੇਵੇਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਾਬਦ੍ਧਾ, ਮਰਿਯਾਦਾ ਚ ਠਪਿਤਾ, ਤਾਯ ਸਤਿਪਿ ਤਿਚੀਵਰਬਾਹੁਲ੍ਲਪਰਿਹਰਣਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਦਿਵਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ. ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੭) ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਦਿਵਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਪਰਿਹਰਣਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਾਨਿ ਨਿਧਾਨਮੁਖਾਨੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਇਤਰਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨੁਜਾਨਨਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ ਸੀਮਾਮਰਿਯਾਦਟ੍ਠਪਨਵਿਰੋਧਤੋ. ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਤਿਚੀਵਰਮਰਿਯਾਦਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਠਮਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਨ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਆਦਿਤੋਵ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਥਾ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸਪਿ ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੬੫੨) ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ, ਤਤੋਪਿ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਛਾਰਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ, ਤਤੋਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ, ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਤਥੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯੇ ਅਸਤਿ ‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਯਾ, ਯਤੋ ਤਦਧਿਪ੍ਪਾਯਞ੍ਞੂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿ ‘‘ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਦੁਪ੍ਪਰਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਉਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਮਨਸਮ੍ਭਵਤੋ.
ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸਕਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰੀਯਤਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਏਕਵਚਨੇਨਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੇਸਜ੍ਜਨਵਕਮ੍ਮਮਾਤਾਪਿਤੁਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਮਾਤੁਯਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘‘ਇਦਂ ਭੇਸਜ੍ਜਸ੍ਸ, ਇਮਂ ਮਾਤੁਯਾ’ਤਿ ਵਿਭਜਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਕਭਾਵਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਠਪਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਗਤਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੋ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਮਾਣਚੀਵਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ. ਦ੍ਵੇ ਚੀਵਰਾਨੀਤਿ ਸਹ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿਆਦਿਨਯੋਵ. ‘‘ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੩੩) ਵਚਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਕਰਣੀਯੇਹਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ‘‘‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੭੬-੫੭੯) ਵਚਨਤੋ ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਮਾਣੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕਾਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਲੇਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.
ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਸਮੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਦੀ’’ਤਿਆਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਦ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਮੇਤਿ ਚ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਮਿਂ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਮਿਂ ਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਸਮੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵ, ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੇ ਪਨ ਅਰਜਿਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਿਚੀਵਰੇ ਏਵ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਰਜਕੇਹਿ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਰਜਿਤੇਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਤੇਨ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਕਾਤਬ੍ਬੋਵ ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਯਥਾ ਪੁਨ ਸੇਤਭਾਵਂ, ਤਮ੍ਬਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ, ਨ ਚ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਚਨਂ ‘‘ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਇਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨਨਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਖਨ੍ਧਕਂ, ਪਰਿਵਾਰਞ੍ਚ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਖਨ੍ਧਕੇ ਤਾਵ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਵਾਰੇ ‘‘ਨ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੯), ‘‘ਦਸਕੇ ਦਸ, ਏਕਾਦਸਕੇ ਏਕਾਦਸ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੩੧) ਚ ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਚਨੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧਕੇ ਏਵ ਚ ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਮਾਸੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ. ਤਥਾ ਇਧ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਪਰਿਵਾਰਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਹਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਤਥਾਗਤਾ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਯੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਕਰਸਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੯). ਤਿਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਦੀਨਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤੇ ਨ ਅਕਾਮਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਵਸੇਸਪਾਲ਼ਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਇਧ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਏਕਰਸਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟਿਸੇਧਾਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸ੍ਵੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ‘‘ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਕਾਮਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਅਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇਪਿ ਦਸਾਹੇ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਂ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਨਯੋ ‘‘ਯੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਯਥਾ ਚ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਅਸਤਿ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਯਥਾ ਚ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਚ੍ਛਰਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਤਿਚੀਵਰਂ, ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਛਾਰਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਕੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਿਦ੍ਧਮਿਦਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਕਾਮਾ’’ਤਿ, ਤਥਾ ਅਕਾਮਾ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੁਖਤ੍ਥਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਓਕਾਸੋ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਕਾਮਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ, ਇਚ੍ਛਾਯ ਪਨ ਸਤਿ ਉਦ੍ਧਂਯੇਵ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਗਿਮ੍ਹੇ, ਨੋ ਵਸ੍ਸੇ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੩) ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਕਦਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਕਦਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਸਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ, ਅਥ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਚਾਤੁਮਾਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਰਿਵੁਤ੍ਥਪਰਿਵਾਸੋ, ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤੋ ਚ ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਸੁਪਿ ਪਰਿਵਾਸਮਾਨਤ੍ਤਦਿਵਸੇਸੁ, ਤਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਸੁਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਸੇਸੁ ਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਇਦਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੩). ਤਤ੍ਥ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਨਯੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਪੁਰਿਮੋ. ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਗਿਮ੍ਹੇਪਿ ਓਰੇਨਦ੍ਧਮਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਏਵ. ਇਧ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਗਿਮ੍ਹੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਵਚਨਸ੍ਸਾਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਿਵਸੇ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ’’ਤਿ ਕਾਰਣਮੇਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ…ਪੇ… ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਜਹਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ‘‘ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ, ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਾ. ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਅਰੁਣਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਪਨ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ. ‘‘ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੩੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਮਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇ, ਨਾਸਮਯੇ. ਤਥਾ ਚ ਸਾਧਿਤਂ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਤਂ ਪਰਿਦਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਏਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਞ੍ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਖੇਤ੍ਤੇ ਏਵ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਖੇਤ੍ਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਦੁਕੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦੁਕਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਦੁਕੇ ਪਠਮਪਦਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਵਿਕਪ੍ਪਨਖੇਤ੍ਤੇ ਹਿ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਦੀਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਦਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਦੁਕਾਨਿ ‘‘ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਾ ਸਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੩) ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਸਾਧਿਤਾ, ਸਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਸਤਿਯਾ ਚੇ, ਕਞ੍ਚਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਵਿਕਪ੍ਪਯਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਸਹ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਅਸਤਿਯਾ ਅਵਿਕਪ੍ਪਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ ਇਧ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ, ਕਣ੍ਡੁਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਆਬਾਧਵੂਪਸਮੇਨਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ, ਤੇਨੇਤਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਮੇਵ, ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਮ ਹਿ ਹੇਮਨ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਚੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ, ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਰੋਧੋ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਂ ਵਤ੍ਤਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਵਾਦੋ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਕੁਰੁਨ੍ਦਿ ਵਚਨਵਿਰੋਧਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਾਨਦਿਵਸਤ੍ਤਾ ਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵਸਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰੀਯਤੀਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਪੁਣ੍ਣਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਿਯਾ. ਯਥਾ ਚਾਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੋ, ਤਥਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਆਬਾਧਵੂਪਸਮੇਨਾਪੀ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਇਧ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਤਦਵਚਨੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਇਧਪਿ ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਵ ਵਿਧਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਸ੍ਸ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਵਸ੍ਸਾਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਹੇਮਨ੍ਤਪਠਮਾਰੁਣੇ ਚ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਾ ਸਾਧਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਾਯ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਪਜ੍ਜਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –
‘‘ਏਵਂ ਅਭਾਵਂ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿ,
ਭਿਨ੍ਨਂ ਅਭਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਤਦਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਂ;
ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਕਾਮੇਨ ਤਦਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞੂ,
ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਨਯੇ ਵਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨਾਪਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਰੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਤੇਨਾਪਿ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸਾਮਿਕੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਵਿਨਾਪਿ ‘‘ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਨੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਤਂ, ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਚੇ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਗਹਿਤਂ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚ. ਤਥਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਤੇ ਏਵ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਿਚੀਵਰੇ ਦੀਘਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪੋਰਾਣਾਚਰਿਯਾਨਂ ਕਥਾਮਗ੍ਗਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਚਰਿਯਕੁਲਸੇਵਨਾਯ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤੂਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਵਿਮੋਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਯਾਚਨਾ.
ਪਠਮਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.