੧. ਚੀਵਰਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੫੯. ਸਮਿਤਾਵਿਨਾਤਿ ਸਮਿਤਾ’ਨੇਨ ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਸਮਿਤਾਵੀ, ਤੇਨ ਸਮਿਤਾਵਿਨਾ. ‘‘ਤੀਣਿ ਚੀਵਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਿਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪੁਬ੍ਬੋ ਦਿਗੁਨੇਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਨਾਮਂ ‘‘ਏਕਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਏਤ੍ਥ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਇਧ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਭਗਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ. ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਹਿ ਚੀਵਰੇ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਰਂ ਅਤਿਰੇਕਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੪੬੦-੧. ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ ‘ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਿਮਬੋਧਿਯਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕਾਲੇ ਕਥਿਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹ…ਪੇ… ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ, ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਕਥਿਨੇਸੁਪਿ. ਤਥਾਪਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਦਸਾਹਪਰਮਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ, ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵਾ ਕਥਿਨਾਧਿਕਾਰੋ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ ਸਾਰੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ‘‘ਕਥਿਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਸਿਯੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੨੪) ‘‘ਏਕਾ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿਵਚਨਵਿਰੋਧੋ. ਅਪਿਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਤਤ੍ਥਪਿ ਤਂ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਪੇਮਂ, ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਗਾਰਵੋ. ਦਸਮਂ ਵਾ ਨਵਮਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ.

੪੬੨-੩. ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕੇਵਲਂ ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧਾਭਾਵਮਤ੍ਤਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ ਵਿਨਟ੍ਠਂ ਵਾ ਦਡ੍ਢਂ ਵਾ ਚੀਵਰਾਸਾ ਵਾ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਚੀਵਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਨਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਸੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਧਾਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਠਪਨਂ, ਪਰਿਭੋਗੋ ਵਾ. ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਕਤੇਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਕਤੇਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਕਤਮੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਚੀਵਰਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਪਿਚ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਨ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚੀਵਰਂ ਨਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਯਦਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕਤਮਂ ਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਚੀਵਰਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਕਰਣਪਲਿਬੋਧਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ’ਤਿਆਦਿਪਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘ਨਟ੍ਠਂ ਵਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਚੀਵਰੇ ਅਸਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਤਿ ਤਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਚੀਵਰਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਤਚੀਵਰਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ? ਨਟ੍ਠਵਿਨਟ੍ਠਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਧਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਕਤਚੀਵਰਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਂ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਪਠਮਾਨਿਯਤੇ ਮੇਥੁਨਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਨਮੇਵਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਕਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਤ੍ਤਾ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਅਕਤਂ, ਅਰਜਿਤਂ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਕਤਞ੍ਚ ‘ਇਮਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਥਾ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧੇ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਿਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ. ‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ‘ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਚੀਵਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੇਸਮ੍ਪਿ ਦਸਾਹਪਰਮਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਯਥਾ ‘ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ‘ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’ਨ੍ਤਿਪਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਇਤਰਥਾ ਏਕਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ ‘ਯੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਨ ਤਿਚੀਵਰਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਹ ‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’ਤਿ, ਇਤਰਥਾ ‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤੀ’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪਰੇ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਕਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਞ੍ਚੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਞ੍ਚਿਮਸ੍ਸ ਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਞ੍ਚ ਪਰਤੋ ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾ ਨਾਮ – ‘‘ਸ੍ਵੇ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਤਦਹੇਵ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਅਤਿਰੇਕਦਸਾਹਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਕਥਿਨਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨੋ ਸਙ੍ਘੋ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਏਕਦਿਵਸਾਵਸੇਸੇਪਿ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਲਭਤਿ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨ ਲਭਤਿ. ਸਚੇ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਾ ਭਾਜਨੀਯਚੀਵਰਂ ਨ ਭਾਜਿਤਂ, ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਵਸਾ ਚੇ ਸਾਵਸੇਸਾ, ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਥਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਉਬ੍ਭਾਰਾ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਦਿਵਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ. ਕਥਿਨਦਿਵਸੋ ਗਣਨੁਪਗੋ ਹੋਤਿ, ਉਬ੍ਭਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਕਾਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇਪਿ ਏਕਾਦਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਨ ਚ ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਅਦਿਵਸੇ ਅਕਾਸੀਤਿ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਚ ਵਿਚਾਰਿਤਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਯਂ ਮਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਥਿਨਮਾਸਤੋ ਬਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੦੦) ਵਚਨਤੋ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਨ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚ ਦਿਵਸਾਨਿ ਲਭਤੀਤਿ ਪਸਙ੍ਗੋਪਿ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰ…ਪੇ… ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਦੁਭਯੇਨ ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ਵਿਚਾਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ‘‘ਇਧੇਵ ਵੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਣਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਭੁਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਧਾਰਣਂ, ਉਦਾਹੁ ਉਭਯਨ੍ਤਿ, ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ, ਯਦਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਏਵ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸਾਹਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਧਾਰਣਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਉਬ੍ਭਤੇਪਿ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਉਭਯਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਕਾਮਂ ਉਭਯਂ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਂ ਅਨ੍ਤੋਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਧਿਤਞ੍ਹੇਤਂ. ‘‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ, ਤੇਨ ਪੁਨ ਵਿਸੇਸਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਹਿ ਕਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਚ ਨਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ. ਯੇਨ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਤਤਿਯਕਥਿਨੇ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਚੇ? ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨਦਸ੍ਸਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ. ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਨੋ ਚਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇਪਿ ਕਥਿਨੇ ਕਾਲਚੀਵਰਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ? ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ, ਤੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿ. ਯਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਾ. ਆਦੇਸਵਸੇਨ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਸਙ੍ਖ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਾਲਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਪਗੇਵਾਨਾਦੇਸਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਮੇਵ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ. ਤਥਾ ਆਦੇਸਵਸੇਨ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਂ ਚੀਵਰਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚੀਵਰਕਾਲਤੋ ਪਰਂ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਪਗੇਵਾਨਾਦੇਸਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਧਾਰਣਨਿਯਮੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਭਾਵਮੇਵ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਆਦੇਸਵਸੇਨ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਤਾ ਕਿਮਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਚੇ? ਸਙ੍ਘੁਦ੍ਦੇਸਿਕਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਪਿਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਕਥਿਨਦਿਵਸਾਪਿ ਦਿਵਸਾਵ. ਏਵਂ ਗਣਨੁਪਗਤ੍ਤਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਙ੍ਖਯਾਪਟਿਲਾਭਾਨੁਭਾਵੇਨ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵਚਨਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਿਚ ਅਤ੍ਥਿ ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਲਚੀਵਰਂ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਤਂ ਸੀਮਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨੋ ਉਬ੍ਭਾਰਗਤਂ. ਤਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਉਬ੍ਭਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਕਾਲਚੀਵਰਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਕਥਿਨੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਉਬ੍ਭਤੇ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਯਥਾਠਪਿਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ, ਤਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ, ਗਿਮ੍ਹੇ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਕਾਲਭੇਦਤੋ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੇਕਂਸਿਕਤ੍ਤਾ ਇਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਥਿਨਂ ਉਬ੍ਭਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਾਤਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੇ ਆਗਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਚਨਭੇਦੋ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

‘‘ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਂ. ਨ ਹਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਾਦਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਹੋਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਬਹੁਵਿਧਤ੍ਤਾ. ਨ ਏਵਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਭੇਦੋ ਤਸ੍ਸਾ ਏਕਵਿਧਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਕਾਦਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਨਾਮ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਪਠਮਾਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਲਤ੍ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਛਟ੍ਠਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੪੬-੯). ਇਮਂਯੇਵ ਨਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਦਿਵਸਾਧਿਕੋ ਮਾਸੋ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਦਿਵਸਾਧਿਕਾ ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵਾਹ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਹੇ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰੇ ਅਨਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਞ੍ਞੀ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੬੫੦) ਏਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚੇਕਚੀਵਰਸਦਿਸੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾ’’ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਞ੍ਚ ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਦਸਾਹਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਪਕ੍ਖਅਤਿਰੇਕਪਕ੍ਖਮਾਸਅਤਿਰੇਕਮਾਸਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਭੇਦੋ ਵਿਯ, ਨ ਇਧ ਵਚਨਭੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਕਥਿਨੇਪਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮੇਵ. ਤਤਿਯੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਕਸ੍ਸ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਪਦਦੀਪਨਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੇਤਿਆਦੀਸੁਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਸੁ ਤਿਕਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਏਕਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਏਕੇਕਮਾਦਿਪਦਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਹ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਭਗਵਤਾਵ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਬਹੂਸੁਪਿ ਤਿਕਚ੍ਛੇਦੇਸੁ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਏਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਵਾਰੇਸੁ ਪਨ ਏਕਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਤਥੇਵ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਅਨ੍ਤਿਮਨ੍ਤਿਮੋ ਏਕੇਕੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਤਂ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਯਥਾਸਕਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਨਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਡਯ੍ਹਤਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਤਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਤੋ ਪਨ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਭੇਦੇਨ. ਅਨ੍ਤਿਮਾਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹਸਞ੍ਞੀ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਦ੍ਵੇ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਯਦਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਰੁਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਾਲ਼ਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਇਤੋ ਗਰੁਕਤਰਾਨੀਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਅਯਂ ਚੋਦਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨਸ੍ਸ ਇਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚੀਵਰਦਾਨਤੋ ਗਰੁਕਮ੍ਪਿ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾ ਅਪਲੋਕਨੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਕਤਿਵਚਨੇਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਾਰੇ ਕਮ੍ਮਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੮੨) ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਤੇਸਂ ਏਤਂ ਅਨੁਲੋਮ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇਨੇਵ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਯਮਂ ਪਨ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੋਸਥੋ ਵਿਨਾ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚੀਵਰਦਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਵਦਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਥਂ ਪਨੇਤਂ ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਤਦਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਕਦੇਵੇਦਂ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਅਪਲੋਕਨੇਨਾਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਸਾਧਿਤਂ. ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਏਕਂ ਞਤ੍ਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਆਗਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਾਗਤਂ, ਲੇਸਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਅਪਲੋਕਨੇਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ.

੪੬੮. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਚੀਵਰੇਸੁ ਉਪਚਿਕਾਦੀਹਿ ਖਾਯਿਤੇਸੁ ਮਮਪਿ ਖਾਯਿਤਾਨੀਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਤਂ…ਪੇ… ਸਾਧਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਂ, ਏਕਤ੍ਥਜਾਤਿਕਞ੍ਚ ਤਤਿਯਕਥਿਨਂ ਪਠਮਸਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ.

੪੬੯. ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ, ਯਂ ਵਾ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂਯੇਵ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਤਂ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਸਤਿ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੇ ਯਦਾ ਤਦਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂਯੇਵ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਵਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਕਤਪਰਿਯੋਸਿਤਂ ਅਨ੍ਤੋਚਤੁਮਾਸੇ ਵਸ੍ਸਾਨਦਿਵਸਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਚਤੁਮਾਸਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੁਕਾਮੇਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਗਤਚੀਵਰਤੋ ਊਨਕਨ੍ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਾਨਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਪਨ ਸਤਿ ਤਥਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯੇ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਥਾ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਾਧਿਤਮੇਤਂ, ਪਗੇਵ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿ, ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੋ, ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾਨਧਿਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਸਮਾਨਮੇਵ ਨਾਮਂ. ‘‘ਅਯਂ ਸਙ੍ਘਾਟੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੨੬) ਹਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾਤਿ ਗੋਚਰਗਾਮਤੋ ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ. ਦੂਰਤਰੇਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇਪਿ ‘‘ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਵਾਤਿ ਦੇਸਨਾਸੀਸਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਤਦਹੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਦੂਰੇ ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਕਿਰ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ‘‘ਚੀਵਰਵਂਸੇ ਠਪਿਤਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗਦਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤਿ, ਤਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਰੁਹਤਿ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਦਿਵਸੇਨ. ਮਹਨ੍ਤਤਰਮੇਵਾਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਾਧਾਰਣਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚੇ, ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਏਕਦੇਸਭੂਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚੇ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਭੂਤਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਪਟ੍ਟਮੇਵ, ਤਤਿਯਪਟ੍ਟਾਦਿਕਮ੍ਪਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਉਤੁਦ੍ਧਟਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ…ਪੇ… ਪਂਸੁਕੂਲੇ ਯਾਵਦਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੮).

ਅਵਸੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਕਾਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਣਿਪਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਤਿਚੀਵਰਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨੇਹਿਪਿ ਥਵਿਕਾਹਿਪੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਏਕਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ, ਥਵਿਕਾ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ, ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਾਦੀਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਿ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੬) ਵਚਨਵਿਰੋਧੋਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਜਾਨਨਤੋ, ਵਿਰੋਧਤੋ ਚ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਚੀਵਰਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੩੨੬ ਆਦਯੋ) ਪਠਮਂ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਤੋ ਪਾਵਾਰਕੋਸਿਯਕੋਜਵਕਮ੍ਬਲਾਦਿ. ਤਤੋ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਤਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਕਿਂ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤ’’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛ ਚੀਵਰਾਨਿ ਖੋਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੩੩੯) ਕਪ੍ਪਿਯਚੀਵਰਜਾਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਨ ਪਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਮਾਣਂ. ਤਤੋ ‘‘ਅਦ੍ਦਸ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੀਵਰੇਹਿ ਉਬ੍ਭਣ੍ਡਿਤੇ ਸੀਸੇਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਟਿਯਾਪਿ ਚੀਵਰਭਿਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ…ਪੇ… ਯੇਪਿ ਖੋ ਤੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸੀਤਾਲੁਕਾ ਸੀਤਭੀਰੁਕਾ, ਤੇਪਿ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਿਚੀਵਰੇਨ ਯਾਪੇਤੁਂ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਂ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਯ੍ਯਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੬) ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਕਮੇਵ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨਿ ਪਰਿਹਰਿਂਸੁ. ਤਾਨਿ ਨੇਸਂ ਅਤਿਰੇਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੭) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤੇਨੇਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਤਿਰੇਕਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਤੇ ਪਰਿਹਰਿਂਸੁ, ‘‘ਤਾਨਿ ਦਸਾਹਪਰਮਮੇਵ ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਨ ਤਮੇਵੇਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚੀਵਰੇ ਸੀਮਾਬਦ੍ਧਾ, ਮਰਿਯਾਦਾ ਚ ਠਪਿਤਾ, ਤਾਯ ਸਤਿਪਿ ਤਿਚੀਵਰਬਾਹੁਲ੍ਲਪਰਿਹਰਣਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਦਿਵਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ. ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੭) ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਦਿਵਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਪਰਿਹਰਣਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਾਨਿ ਨਿਧਾਨਮੁਖਾਨੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਇਤਰਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨੁਜਾਨਨਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ ਸੀਮਾਮਰਿਯਾਦਟ੍ਠਪਨਵਿਰੋਧਤੋ. ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਤਿਚੀਵਰਮਰਿਯਾਦਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਠਮਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਤਿਚੀਵਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਨ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਆਦਿਤੋਵ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਥਾ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਅਗਿਲਾਨਸ੍ਸਪਿ ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੬੫੨) ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ, ਤਤੋਪਿ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਛਾਰਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ, ਤਤੋਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ, ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਤਥੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾਪਰਮ੍ਮੁਖਾਵਿਕਪ੍ਪਨਾਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯੇ ਅਸਤਿ ‘ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਯਾ, ਯਤੋ ਤਦਧਿਪ੍ਪਾਯਞ੍ਞੂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿ ‘‘ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਦੁਪ੍ਪਰਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਉਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਮਨਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂਵ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸਕਿਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰੀਯਤਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਏਕਵਚਨੇਨਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੇਸਜ੍ਜਨਵਕਮ੍ਮਮਾਤਾਪਿਤੁਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਮਾਤੁਯਾ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘‘ਇਦਂ ਭੇਸਜ੍ਜਸ੍ਸ, ਇਮਂ ਮਾਤੁਯਾ’ਤਿ ਵਿਭਜਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਕਭਾਵਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਠਪਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

‘‘ਪੁਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਸਙ੍ਗੀਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਗਤਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੋ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਮਾਣਚੀਵਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ. ਦ੍ਵੇ ਚੀਵਰਾਨੀਤਿ ਸਹ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਨ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਪਮਾਣਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿਆਦਿਨਯੋਵ. ‘‘ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਯਤੋ ਛੇਦਨਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੩੩) ਵਚਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਕਰਣੀਯੇਹਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ‘‘‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੭੬-੫੭੯) ਵਚਨਤੋ ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਪਮਾਣੇਨ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕਾਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਲੇਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਸਮੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਦੀ’’ਤਿਆਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਦ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਮੇਤਿ ਚ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਮਿਂ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇ ਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਮਿਂ ਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਸਮੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵ, ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੇ ਪਨ ਅਰਜਿਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਿਚੀਵਰੇ ਏਵ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਹੇਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਠਮਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਰਜਕੇਹਿ ਧੋਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਤਂ ਕਾਰਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਰਜਿਤੇਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਰੁਹਤਿ, ਤੇਨ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਬਿਨ੍ਦੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਕਾਤਬ੍ਬੋਵ ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਯਥਾ ਪੁਨ ਸੇਤਭਾਵਂ, ਤਮ੍ਬਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤਿ, ਨ ਚ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਭੋਗਾਦਯੋ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵਚਨਂ ‘‘ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਇਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕਪ੍ਪਨਨਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਖਨ੍ਧਕਂ, ਪਰਿਵਾਰਞ੍ਚ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਖਨ੍ਧਕੇ ਤਾਵ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਵਾਰੇ ‘‘ਨ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੯), ‘‘ਦਸਕੇ ਦਸ, ਏਕਾਦਸਕੇ ਏਕਾਦਸ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੩੧) ਚ ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਚਨੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧਕੇ ਏਵ ਚ ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੮) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਾ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਮਾਸੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ. ਤਥਾ ਇਧ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਪਰਿਵਾਰਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਹਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਤਥਾਗਤਾ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਯੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਕਰਸਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੯). ਤਿਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਦੀਨਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤੇ ਨ ਅਕਾਮਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਵਸੇਸਪਾਲ਼ਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਇਧ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਏਕਰਸਨ੍ਤਿ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ‘‘ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟਿਸੇਧਾਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਸ੍ਵੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ‘‘ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਕਾਮਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਅਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇਪਿ ਦਸਾਹੇ ਕਾਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਂ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਂ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਨਯੋ ‘‘ਯੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਯਥਾ ਚ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਅਸਤਿ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਯਥਾ ਚ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਚ੍ਛਰਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਤਿਚੀਵਰਂ, ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਛਾਰਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਕੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਿਦ੍ਧਮਿਦਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਅਕਾਮਾ’’ਤਿ, ਤਥਾ ਅਕਾਮਾ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸੁਖਤ੍ਥਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਓਕਾਸੋ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਅਕਾਮਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ, ਇਚ੍ਛਾਯ ਪਨ ਸਤਿ ਉਦ੍ਧਂਯੇਵ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਗਿਮ੍ਹੇ, ਨੋ ਵਸ੍ਸੇ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੩) ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਕਦਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਕਦਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਸਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ, ਅਥ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਚਾਤੁਮਾਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਰਿਵੁਤ੍ਥਪਰਿਵਾਸੋ, ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤੋ ਚ ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਸੁਪਿ ਪਰਿਵਾਸਮਾਨਤ੍ਤਦਿਵਸੇਸੁ, ਤਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਸੁਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਸੇਸੁ ਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਇਦਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਪਨ ‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੩). ਤਤ੍ਥ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਨਯੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਪੁਰਿਮੋ. ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਗਿਮ੍ਹੇਪਿ ਓਰੇਨਦ੍ਧਮਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਏਵ. ਇਧ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਗਿਮ੍ਹੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਵਚਨਸ੍ਸਾਯਮਤ੍ਥੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਿਵਸੇ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ’’ਤਿ ਕਾਰਣਮੇਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ…ਪੇ… ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਜਹਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੬੯) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ‘‘ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ, ਛਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨ ਪਨ ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਜਹਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਾ. ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਸਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਅਰੁਣਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਪਨ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ. ‘‘ਦਸਾਹੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਚੀਵਰਕਾਲਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੩੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਮਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇ, ਨਾਸਮਯੇ. ਤਥਾ ਚ ਸਾਧਿਤਂ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਤਂ ਪਰਿਦਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਦਿਵਸੇ ਏਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਞ੍ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਧਾਰਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੇਨ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਚਾਤੁਮਾਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਖੇਤ੍ਤੇ ਏਵ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਖੇਤ੍ਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਖੇਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਦੁਕੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦੁਕਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਦੁਕੇ ਪਠਮਪਦਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਵਿਕਪ੍ਪਨਖੇਤ੍ਤੇ ਹਿ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾਦੀਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨ੍ਤੋਦਸਾਹੇ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਦਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਦੁਕਾਨਿ ‘‘ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਾ ਸਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੨੩) ਵਚਨਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਸਾਧਿਤਾ, ਸਾ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਅਸਤਿਯਾ ਚੇ, ਕਞ੍ਚਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਟਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਵਿਕਪ੍ਪਯਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਸਹ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਅਸਤਿਯਾ ਅਵਿਕਪ੍ਪਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ ਇਧ ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ, ਕਣ੍ਡੁਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿ ਆਬਾਧਵੂਪਸਮੇਨਾਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ, ਤੇਨੇਤਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਮੇਵ, ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਞ੍ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਮ ਹਿ ਹੇਮਨ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਚੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ, ‘‘ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਾਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਰੋਧੋ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਣਂ ਵਤ੍ਤਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਵਾਦੋ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਕੁਰੁਨ੍ਦਿ ਵਚਨਵਿਰੋਧਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਸ੍ਸਾਨਦਿਵਸਤ੍ਤਾ ਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵਸਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰੀਯਤੀਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਵ ਪੁਣ੍ਣਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਿਯਾ. ਯਥਾ ਚਾਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੋ, ਤਥਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਿ ਆਬਾਧਵੂਪਸਮੇਨਾਪੀ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਇਧ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯ ਤਦਵਚਨੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਇਧਪਿ ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਵ ਵਿਧਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯਸ੍ਸ ਪਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਵਸ੍ਸਾਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਹੇਮਨ੍ਤਪਠਮਾਰੁਣੇ ਚ ਅਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਾ ਸਾਧਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਤ੍ਤਿਕਪੁਣ੍ਣਮਾਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤਾਯ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਪਜ੍ਜਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਪਿ ਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਏਵਂ ਅਭਾਵਂ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿ,

ਭਿਨ੍ਨਂ ਅਭਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਤਦਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਂ;

ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਕਾਮੇਨ ਤਦਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞੂ,

ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ ਵਿਨਯੇ ਵਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤੁਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਿਨਾਪਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਰੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਤੇਨਾਪਿ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਸੁਦਿਨ੍ਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਸਾਮਿਕੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਵਿਨਾਪਿ ‘‘ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਨੋ ਚੇ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਤਂ, ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਚੇ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਗਹਿਤਂ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚ. ਤਥਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਤੇ ਏਵ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਿਚੀਵਰੇ ਦੀਘਤੋ ਵਿਦਤ੍ਥਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪੋਰਾਣਾਚਰਿਯਾਨਂ ਕਥਾਮਗ੍ਗਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਆਚਰਿਯਕੁਲਸੇਵਨਾਯ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤੂਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਵਿਮੋਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਯਾਚਨਾ.

ਪਠਮਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੭੧. ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਗਾਮੋ ਪਵਿਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੨) ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਛਾ ਪਨ ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਾਯ, ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਸ੍ਸ, ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪਾਯ ਗਿਲਾਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵਾ, ਨਦੀਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਾ, ਅਗ੍ਗਲ਼ਗੁਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੋ ਵਾ, ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ‘‘ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੇਤੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਗੁਤ੍ਤਿ ਏਵ ਪਮਾਣਂ. ਗੁਤ੍ਤੇ ਏਵ ਹਿ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨਾਗੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਕਥਿਨੇ ‘‘ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਗੁਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੇ ਠਪੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਭਾਗਾਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸੇ ਲਦ੍ਧਕਪ੍ਪਿਯਾ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿਂਸੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੪੭੩. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸਮ੍ਮੁਤਿਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤ੍ਥਂ, ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਚ੍ਚਯਾ ਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਦਭਾਵਤ੍ਥਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਮਾਸਂ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਂ ਵਾ ਯਾਵ ਗਮਨੇ ਸਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਤਾਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਚੇ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞੋ ਰੋਗੋ ਹੋਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਕਮ੍ਮਂ ਵਿਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਏਕਾਸਮ੍ਮੁਤਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚ.

‘‘ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਕਰਣਪਲਿਬੋਧੇ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਤੋ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚੀਵਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਦਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਕਰਣਪਲਿਬੋਧਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਾਪਨਾਯਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਤਂ ਵਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੪੭੭-੮. ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਲਕ੍ਖਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਲਕ੍ਖਣਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਨਯੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਗਾਮੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਞ੍ਚ ਸੇਸੇਸੁ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਪਰਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਏਕੂਪਚਾਰਨਾਨੂਪਚਾਰਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਂ ਦੁਵਿਧਂ ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ, ਅਨਿਵਿਟ੍ਠਞ੍ਚ, ਤੇਸੁ ਅਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਵਾ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਸਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਸਿਯਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਸੇਨ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਛਾਯਾਵਸੇਨ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਸਤ੍ਥੋ ਏਕੂਪਚਾਰੋ ਨਾਨੂਪਚਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਉਦ੍ਦੇਸਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰਾ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਚ ਏਕਬ੍ਭਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਕੂਪਚਾਰੋ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੂਪਚਾਰੋ. ਤਥਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ ਛਾਯਾ ਫਰਤਿ, ਅਯਂ ਏਕੂਪਚਾਰੋ. ਇਤਰੋ ਨਾਨੂਪਚਾਰੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਛਾਯਾਵ ਪਮਾਣਂ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਵ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਏਕਕੁਲਸਨ੍ਤਕਵਸੇਨ ਏਕੂਪਚਾਰਤਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਵੇਸਨੇ, ਉਦੋਸਿਤੇ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਅਟ੍ਟਾਦੀਸੂਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਖੇਤ੍ਤਧਞ੍ਞਕਰਣਆਰਾਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਪਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ-ਪਦਂ ਪੁਨ ਉਦ੍ਧਟਂ ਸਤ੍ਥਵਿਭਙ੍ਗੇਨ ਅਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਨਾਨਾਗਬ੍ਭਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਪਨ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਖੇਤ੍ਤਧਞ੍ਞਕਰਣਆਰਾਮੇਸੁ ਨ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਵਿਹਾਰੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਕੁਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਾਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਗਾਮਾਦੀਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਨ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਕੁਲਸ੍ਸ, ਨਾਨਾਕੁਲਸ੍ਸ ਚ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਸੁ ਗਾਮਾਦੀਸੁ ਪਰਿਹਾਰਵਿਸੇਸੋ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਨਾਨਾਕੁਲਗ੍ਗਹਣਂ, ਏਕਨਾਨੂਪਚਾਰਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਸਾਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਸਤ੍ਥੇ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਚ ਕੁਲਭੇਦਤੋਵ ਭੇਦੋ, ਨੋਪਚਾਰਭੇਦਤੋ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਉਪਚਾਰਭੇਦਤੋ ਚ, ਸੋ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ‘‘ਤਂ ਪਮਾਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਚਨਤੋ ਆਕਾਸੇਪਿ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਰਤਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

੪੭੯. ‘‘ਸਭਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ. ‘‘ਸਭਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲਿਙ੍ਗਬ੍ਯਤ੍ਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਿਰ ‘‘ਸਭਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਯੋਗਤ੍ਤਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਪਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੀਥਿਹਤ੍ਥਪਾਸੋ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਘਰੇ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਭਾਯੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥਬ੍ਬਂ ਦ੍ਵਾਰਮੂਲੇ ਵਾ, ਹਤ੍ਥਪਾਸਾ ਵਾ ਨ ਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਹਤ੍ਥਪਾਸੇਯੇਵ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਚੇ? ਅਨ੍ਤੋਘਰੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਿ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਪਕਾਸਿਤੋ, ਪੁਨਪਿ ਖੁਦ੍ਦਕਗਾਮੇ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਗਾਮਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਯਂ ਹੋਤਿ, ਮਜ੍ਝੇ ਚ ਘਰਸਭਾਯਂ, ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੮੦-੧. ਯਾਨਿ ਨਿਵੇਸਨਾਦੀਨਿ ਗਾਮਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਨਿਵੇਸਨਾਦੀਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ਅਤਿਰੇਕਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਸੀਮਤਾ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਸਤ੍ਥੇ ਪਨ ਰਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਨਦੀਪਰਿਹਾਰੋ ਚ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਉਦਕੁਕ੍ਖੇਪਸੀਮਾਯਂ ਪਰਿਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੋ ਚੇ ਏਕਸੀਮੋ, ਚੀਵਰਂ ਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ.

ਇਦਾਨਿ –

‘‘ਛਿਨ੍ਨਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਸਾਸਙ੍ਕ-ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਂ;

ਅਚੀਵਰਸ੍ਸਾਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਤੋ’’ਤਿ. –

ਇਦਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ, ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਚੋਦਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਕੇਚਿ ‘‘ਦਿਗੁਣਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੪੮) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਿਕਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਿ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ ਨ ਰੁਹਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪੇਕ੍ਖਾਨਮ੍ਪਿ ਦਿਗੁਣਮੇਵ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤਲੇਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ. ਤਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਿਚੀਵਰੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਏਕਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਨਿ ਏਕਂ ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਵਾਧਿਕਮ੍ਪਿ ਆਰੋਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੬੦) ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਚ੍ਚਿਕਾਪਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਾ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਨਪ੍ਪਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਤੋ ਦਿਗੁਣਤਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨ੍ਵਾਧਿਕਮ੍ਪਿ ਆਰੋਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਾਤੁਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕੇ ਆਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਹੋਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਪਤ੍ਤਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੦). ਕਥਿਨਂ ਪਨ ਛਿਨ੍ਨਕਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ ਆਵੇਣਿਕਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ, ‘‘ਛਿਨ੍ਨਕਂ ਦਿਗੁਣਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਾਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਧੁਤਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤੇਚੀਵਰਿਕਧੁਤਙ੍ਗਾਭਾਵਤੋ ਤਿਚੀਵਰੇਨੇਵ ਤੇਚੀਵਰਿਕੋਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੂਤਿ ਚੇ? ਨ, ਧੁਤਙ੍ਗਭੇਦੇਨ ਵਿਰੋਧਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਚੀਵਰਸਾਦਿਯਨੇਨ ਹਿ ਧੁਤਙ੍ਗਭੇਦੋ, ਨ ਤਿਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇਨ, ਨਾਪਿ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਸਾਦਿਯਨੇਨ, ਨਾਪਿ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਧਾਰਣੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਭਗਵਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਨਵ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ, ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਚੀਵਰਨਿਯਮਾਭਾਵਾ ਨ ਤਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਨਵਿਧਾਨੇ ਅਵਚਨਤੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਸਾਸਙ੍ਕਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵਿਸੁਂ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ‘‘ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਚੀਵਰਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਚ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਙ੍ਗਂ, ਇਧ ਛਾਰਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਵਾਸੋ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗਸਾਮਞ੍ਞਤੋ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚ ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਂ, ਤਂ ਸਪ੍ਪਦੇਸਂ ਮਾਸਪਰਮਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਬਹਿਗਾਮੇਪਿ ਗਾਮਸੀਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਇਧ ਨ ਤਥਾ, ਇਧ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਮੇਤਿ ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਪਨ ਚੀਵਰਨਿਕ੍ਖੇਪਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ, ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਕਾਮਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਥਾਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਮਙ੍ਗਂ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਨ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਤੋ, ਤਤ੍ਥਾਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿਵਿਮੋਕ੍ਖਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਸਂਵਚ੍ਛਰਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਿਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਮੇਵ, ਪਗੇਵ ਛਾਰਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਵੁਤ੍ਥਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਵਾ ਗਿਮ੍ਹੇ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ ਚੇ? ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਙ੍ਗਂ ਨ ਵਿਸੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਮੇਵ. ਦ੍ਵਯੇਨ ਊਨਮਾਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਤਥਾਪਿ ਸਚੇ ਪਚ੍ਚਾਸਾਚੀਵਰਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ‘‘ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਮੂਲਚੀਵਰਂ ਪਨ ‘‘ਮਾਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਾਟਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਿਂ ਤਿਚੀਵਰਂ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ – ਯਦਿ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ, ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਧੋਵਾਪਨਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦਿਵਿਰੋਧੋ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ, ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਵਿਰੋਧੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਨ ਨਿਯਮਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੪੭੧) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਗਾਮੋ ਪਵਿਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮਂ ਤਤੋ ਚੀਵਰਂ ਸਾਧਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ, ਤਥਾ ਸਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬਾ, ਨਿਵਾਸਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਙ੍ਘਾਟਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ, ਹਨ੍ਦ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਾਟਿ, ਦੇਹਿ ਮੇ ਪਟਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਹਿ ਚੀਵਰਂ ਸਙ੍ਘਟਿਤਟ੍ਠੇਨ ‘ਸਙ੍ਘਾਟੀ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਏਕੇ. ਅਨ੍ਤੋਸਮਯੇ ਹਿ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਕਦਾ ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਚੀਵਰਮੇਵਾਤਿ ਏਕੇ. ਅਚੀਵਰਸ੍ਸਾਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਤੋਤਿ ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਤਿਚੀਵਰਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇ ਤੇਚੀਵਰਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਾਰਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਚ੍ਚੁਦ੍ਧਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਯਾਵ ਅਞ੍ਞੋ ਨਾਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਤ੍ਤਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤੋ ਯਥਾਰੁਤਂਯੇਵ ਸਤਿ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇ ਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤੋ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇ ਸਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤੋਤਿ.

ਉਦੋਸਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਤਤਿਯਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੯੭. ਨਪ੍ਪਹੋਤੀਤਿ ਲਾਮਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਤਿਚੀਵਰਸ੍ਸ ਮੁਟ੍ਠਿਪਞ੍ਚਕਾਦਿਲਾਮਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਵ ਤਾਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚੀਵਰੇ ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾ. ਤੇਨੇਤਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਪਚ੍ਛਾ ਲਬ੍ਭਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਯਾਵ ਸਾ ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਇਦਂ ਮੂਲਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤੁਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮੀਤਿ. ‘‘ਚੀਵਰਪਚ੍ਚਾਸਾ’’ਤਿ ਮਰਿਯਾਦਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਕਤਂ.

੪੯੯-੫੦੦. ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ …ਪੇ… ਚੀਵਰਾਸਾ ਵਾ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਤੀਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ. ਚੀਵਰਪਲਿਬੋਧਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੇ, ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਕਥਿਨੇ ਸਮਯੇ ਵਾ ਹੇਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਯੇ ਵਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਤਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਅਸਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਚੇ ਪਚ੍ਚਾਸਾ, ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾ ਅਤ੍ਥਤੇ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਵਾ ਸਮਯੋਵ. ਹੇਮਨ੍ਤੋ ਸਿਯਾ ਸਮਯੋ ਅਤ੍ਥਤੇ, ਸਿਯਾ ਅਸਮਯੋ ਅਨਤ੍ਥਤੇ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਏਕਂਸਤੋ ਅਸਮਯੋ ਵਾਤਿ. ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਇਧ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਦੁਤਿਯਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ (ਪਾਚਿ. ੭੩੮ ਆਦਯੋ) ਸੇਸਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਭਾਜੇਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਨ੍ਤਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਸਤ੍ਤਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਇਦਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਮ੍ਹੀਤਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਹਿ ਤਂ ਭਾਜਨੀਯਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਅਭਾਜਨੀਯਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨੇਹਿ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਭਾਜਨੀਯਤ੍ਤਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ, ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਮ੍ਪਿ ਇਤਰੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਿਯਾ ‘‘ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦਸਾਹਮੇਵ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ. ਪਠਮਕਥਿਨੇ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਇਦਞ੍ਹਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹਪਰਮਮੇਵ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾਤਿ ਚੇ? ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਨਾਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਾਯ ਦਸਾਹਮੇਵ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਚੇ? ‘‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਬ੍ਬਚੀਵਰਾਨਂ ਯਾਵਦਤ੍ਥਚੀਵਰਵਸੇਨ ਕਥਿਨਮਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਕਥਿਨਮਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਮਕਾਲਚੀਵਰਂ ਕਾਲਚੀਵਰਪਰਿਹਾਰਮੇਵ ਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਇਤਰਮਾਸੇਪਿ ਲਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਸਿਦ੍ਧੇਪਿ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਵੁਤ੍ਤੇ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ‘ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਅਨਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਾਨਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਚੀਵਰਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਯਂ ਪਨ ਮਯਾ ‘‘ਪਠਮਕਥਿਨੇ ਦਸਾਹਪਰਮਂ ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਥਿਨਮਾਸਤੋ ਬਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਅਤਿਰੇਕਚੀਵਰਸ੍ਸ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਦਸਾਹਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਂ ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਵਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ‘‘ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦਸਾਹਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਨ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚ ਦਿਵਸਾਨਿ ਲਭਤੀਤਿ ਪਸਙ੍ਗੋਪਿ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਦੁਭਯੇਨ ਕਥਿਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚੀਵਰਂ ਕਥਿਨੁਬ੍ਭਾਰਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਪਰੇ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ.

ਪੁਨਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਆਚਰਿਯਾ ਪਨ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਬ੍ਭਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥਿਨੇ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਪਠਮੇ ਦਸਾਹਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਸਚੇ ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਮੇਵ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਮਾਸਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਂ ਦੀਪੇਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੇਨ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਪਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਂ ਪਨ ‘‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਣਿਪਿ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੀਤਿ.

‘‘ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸਾਹਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪਹੋਨਕਭਾਵੇ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਵਂ ਸੀਘਨ੍ਤਿ ਵਾ ਲਹੁਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਸਾਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਤਕਥਿਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਪਨ ਕਥਿਨੇ ਕਥਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨਤ੍ਥਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਘਾਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਏਕਤਿਂਸੇ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਚੀਵਰੇਨ ਸਹ ਘਟਿਤਮ੍ਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ ਸਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪ੍ਪਮਾਣਸਮ੍ਭਵੇ, ਅਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਪੁਨ ਘਟਿਤੇ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਘਟਿਤੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਛਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਘਟਿਤਂ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਲਭਤੀਤਿ ਏਕੇ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਇਦਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨ’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ‘ਸੋਤਸ੍ਸ ਰਹੋ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਚੇ? ਸਙ੍ਘਤੋ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨੇਨ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਧਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਚੀਵਰਾਨਿ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਗਣੋ ਵਾ’ਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਪਾਠੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਪਨ ਮਯਾ ਸਬ੍ਬਂ ਲਿਖਿਤਂ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤਿਯਕਥਿਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੦੩-੫੦੫. ਭਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇ ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ ਧੋਵਾਪਿਸ੍ਸਸਿ ਨਾਮ. ਅਥ ਵਾ ਸੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਪਸਙ੍ਗਭਯਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪੁਰਾਣਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਰਾਣਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਵ ‘‘ਸਕਿਂ ਨਿਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਸਕਿਂ ਪਾਰੁਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਜਾਤੋਤਿ ਏਕੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਂ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤੇਨੇਵ ਨਿਸੀਦਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਜਾਤਿਪ੍ਪਮਾਣਾਵਚਨਤੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਰਾਣਵਤ੍ਥਂ ਧੋਵਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਚੀਵਰਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਧੋਵਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਥਵਿਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਸੁਚਿਮਕ੍ਖਿਤਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ ਧੋਵਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ, ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਤ੍ਤਾ ਚ. ਤੇਨੇਵ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਚੀਵਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕੇ, ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਤਮੇਵ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ, ਪਾਰੁਪਿਤੁਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੇਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨੋਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੋ. ਰਜਿਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿ ਪਨ ਵਿਨਯਵਿਧਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਮ ਤਕ੍ਕੋ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀਵਾਰੇ ਤੀਣਿ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ, ਏਵਂ ਵੇਮਤਿਕਞਾਤਿਕਵਾਰੇਸੁ ਚਾਤਿ ਨਵ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਏਕਵਾਰਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਧੋਵਨੇਸੁ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਦੁਦ੍ਧੋਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਧੋਵਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਦੁਤਿਯਵਾਰਂ ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਧੋਵਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਧੋਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪੁਨ ਧੋਵਨ੍ਤੀ ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਧੋਵਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਵੁਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਾਕਿਯਾਨੀਨਂ ਵਿਯ.

੫੦੬. ਏਕੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪਠਮੇਨ. ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਵਾਚਿਕਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਾਕਿਯਾਨਿਯੋਵ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਪਾਕਟਤ੍ਤਾ.

ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੦੮-੫੧੦. ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਗਣਮ੍ਹਾ ਓਹੀਯਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੀਨਿਸੇਧਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਤਿ ਏਕੇ, ‘‘ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਹਤ੍ਥਤਾਯਾਤਿ ਆਯਾਸੇਨ.

੫੧੨. ਉਪਚਾਰੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ, ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਹੂਸੁ ਚੀਵਰੇਸੁ ਮਹਾਜਨੇਨ ਪਸਾਦਦਾਨਵਸੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ‘‘ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਪਸਾਦਦਾਨਾਨਿ ਏਤਾਨੀ’’ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿਪਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਇਧ ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਤੋ ਦੋਸੋ. ਤਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਦਿਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਬਹੂਸੁ ਤਸ੍ਸਾ ਚੀਵਰਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਨੁ ਖੋ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਯਮੇਵ, ਏਕਂ, ‘‘ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ‘‘ਯਥਾ ਤਥਾ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਥੋਵ ਪਟਿਸੇਧਿਤੋਤਿ ਅਪਰੇ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ਨ ਵਦਤਿ, ਉਜੁਕਮੇਵ ਵਦਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਥਾ ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਠਪਿਤਂ ਕਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਨ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਵਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ, ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਞ੍ਚ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਨ ਵਿਕਪ੍ਪਗ੍ਗਹਣੇ ਏਵ ਰੁਹਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਂਸੁਕੂਲੇਨ ਅਸਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਪਂਸੁਕੂਲਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਾਦੀਸੁ ਠਪਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ, ਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਞ੍ਹਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਞ੍ਚ, ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਗਹੇਤੁਂ ਲਭਤਿ ਤਦਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਸਨ੍ਤਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਕ੍ਕਮਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਂਸਂ ਦਦਨ੍ਤੇਨ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਲ੍ਲੇਖਤੋ ਕਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ਭੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਚੀਵਰਮਾਹ ਯੋ ਮਂਸਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਸਯਮਾਦਿਸੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਕਥਂ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਚੇ? ਤਾਯ ਤਸ੍ਸ ਅਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਪਿ ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਤੋ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਕਂ ਞਾਤਿਕਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਯਥਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸਾਮਣੇਰਾਦੀਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਞ੍ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਗਹਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਕਙਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਅਙ੍ਗਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਞਾਤਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਕਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ, ਸਾਮਣੇਰਿਯਾ, ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ, ਉਪਾਸਿਕਾਯ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਏਕੇ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਾਰਿਵਤ੍ਤਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੧੩) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਸਨ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਉਭੋਪੇਤੇ ਨ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਕਾਰਣਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ.

੫੧੪. ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਾਦੀਸੂਤਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਬਹੂਸੁ ਪਟਲੇਸੁ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਾਦਿਮ੍ਹਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ’’ਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੁਪਗੇਸੁ ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਤਾ ਭਿਸਿਛਵਿਯਾ ਵਿਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਟਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਹੋਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਤਂ ਕਿਰ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਚੀਵਰਸਣ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਚੀਵਰਸਾਧਨਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਂ ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤੇ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਮੇਵਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਚੀਵਰਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਤਾ, ਪਾਰਿਵਤ੍ਤਕਾਭਾਵੋ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਹਤ੍ਥਤੋ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਤੀਣੇਵ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਮਙ੍ਗਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਚੀਵਰਸਙ੍ਖ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਕਥਿਨਾਦੀਸੁ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਤਾ ਪਮਾਣਂ, ਇਧ ਕਾਯਪਰਿਭੋਗੁਪਗਤਾਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਾਦਿਂ ਯਂਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਾਦਿਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ‘‘ਪਟਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਟਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਚੀਵਰਮੇਵ, ਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ. ‘‘ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋਤਿ ਨਿਗਮਨਵਚਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਕ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨਤੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਂ, ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵਾਜਾਨਨਤੋ, ਚੀਵਰਭਾਵਾਜਾਨਨਤੋ ਚ ਅਚਿਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧੫. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਏਕਸਾਟਕਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ, ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਪਵਾਰਿਤੋਪਿ ਅਦਾਤੁਕਾਮੋ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ.

੫੧੭. ਨੇਵ ਤਾਵ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਭਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ, ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਾਸਾਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚ. ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ? ਯਾਵ ਗਾਮਨ੍ਤਰਾ, ਯਾਵ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਾਤਿ ਏਕੇ. ਯਾਵ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨੂਪਚਾਰਾਤਿ ਏਕੇ. ਯਾਵ ਅਞ੍ਞੇ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਯਾਵ ਪਚ੍ਚਾਸਾ ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਯਾਵ ਸਾਖਾਪਲਾਸਪਰਿਯੇਸਨਭਞ੍ਜਨਸਜ੍ਜਨਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਤਿ ਏਕੇ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕਥਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ? ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਏਤੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਗਿਹਿਵਤ੍ਥਾਦੀਨਂ ਭਿਸਿਛਵਿਪਰਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਨ ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਤੋ.

ਨ ਤਾਵ ਥੇਰਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਨ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਯਦਾ ਥੇਰਾ ‘‘ਦੇਥਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਤਿ ਦਹਰਾਪਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਭਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ‘ਯੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾਪਿ ਦਾਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਪਰਿਭੋਗਜਿਣ੍ਣਂ ਵਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ‘ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਾਨਂ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਿਣਪਣ੍ਣੇਹਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਚੀਵਰਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ਆਚਰਿਯਾਦੀਹਿ ‘‘ਆਹਰਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ, ਨਾਵੁਤ੍ਤੇਤਿ, ਨ, ‘‘ਕੇਹਿਚਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਲੇਸਤੋ ਦੁਤਿਯਲੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਸੇਸਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋਤਿ. ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਨ ਤਾਵ ਥੇਰਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਯਾਵ ਥੇਰਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਾਖਾਪਲਾਸਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਤੋ ਤਾਨਿ ਥੇਰੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਾਨਿ ਸਯਂ ਪਰਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਪਿ ਥੇਰਾਣਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨਾਪਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਪ੍ਪਿਯਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ‘‘ਤਦਲਾਭੇ ਨ ਤ੍ਵੇਵ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਵਿਰੋਧਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਦੁਕ੍ਕਟਭਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁ ਚੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਦਲਾਭੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘਿਕਂ, ਤਦਲਾਭੇ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ? ਨ, ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਲੋਕਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ. ਅਪਿਚ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਭੂਤਗਾਮਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਮੇਵ, ਤਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਾਦਿਵਤ੍ਥੁਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਪਿ ਕਾਲੋਦਿਸਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਤਦਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰੋ ਨਟ੍ਠਚੀਵਰੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਭਾਵੇਨ, ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਮਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨੁਪਗਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਕੇ. ਤਿਚੀਵਰਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਕੇ. ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਕੇ. ਅਯਂ ਏਕੇਵਾਦੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮਂ ਤਤੋ ਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵਚਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇ ਸਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭੇਯ੍ਯ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਤਨ੍ਨ, ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਨਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੬) ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਥੋਤਿ ਤਂਨਿਵਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਲਾਭੇਨ ਤਮੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਜਿਰਤਿ, ਨ ਲੇਸੇਨ. ਅਤ੍ਤਨਾਤਿ ਸਯਮੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗੇਨ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਜਿਣ੍ਣਂ ਪਰਿਭੋਗਜਿਣ੍ਣਂ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਸਭਾਗਾਨਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਦਾਨਮ੍ਪਿ ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗੇ ਏਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਮੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਲੇਸਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯੋ, ਵਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਮਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੫੨੧. ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਞਾਤਕਾਨਂ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ ਏਵ. ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਸ੍ਸ? ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕੇ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਞਾਤਕਾਨਂ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਞਾਤਕੇ ਞਾਤਕਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਾਤਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਞ੍ਞਾਤਕਗ੍ਗਹਣਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਕਾ ਹਿ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਞਾਤਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਵਾਰਿਤਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਪਵਾਰਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਞਾਤਕਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਞਾਤਕਾਨਂ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾਯ ਚ ਚੀਵਰਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਾਰਿਵਤ੍ਤਕਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਞਾਤਿਕਾਯ ਪਨ ਪਵਾਰਿਤਾਯ ਚ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਞਾਤਿਕਾਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਪਵਾਰਿਤਾਯ ਪਨ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਞਾਤਕਾਨਞ੍ਚ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨ ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ. ਤਿਕਚ੍ਛੇਦੋ ਚ ਮਾਤਿਕਾਪਦੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਏਕੇਨੇਵ, ਨ ਦੁਤਿਯਾਦੀਹੀਤਿ ਅਯਂ ਵਿਨਯੇ ਧਮ੍ਮਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੨੨-੪. ਪਗ੍ਗਾਹਿਕਸਾਲਂ ਵਾਤਿ ਦੁਸ੍ਸਪਸਾਰਂ ਵਾ. ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਸਾਲਾਯਂ ਪਸਾਰੇਤਬ੍ਬਦੁਸ੍ਸਂ ਪਸਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਚੋਦਨਾ. ਤਿਚੀਵਰਿਕੇਨੇਵਾਤਿ ਵਿਨਯਤਿਚੀਵਰਿਕੇਨ. ਸੋ ਹਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਤਿਚੀਵਰੇ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਪੀਤਿ ‘‘ਪਮਾਣਿਕਂ ਤਿਚੀਵਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਟ੍ਠੇ ਬਹੂਨਿਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਿਚੀਵਰਿਕਸ੍ਸ ਤਂ ਵਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਚੋਲ਼ਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਅਤਿਚੀਵਰਿਕੇਨ, ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਇਤੋ ਵੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਪਨ ਸਚੇ ਤੀਣਿਪਿ ਨਟ੍ਠਾਨਿ, ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਪਰਮਂ ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਚੇ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਏਕਂ ਵਾ ਨਟ੍ਠਂ, ਤੇਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾਪੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਵਿਚਾਰਣਾ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਕਤਿਯਾ ਸਨ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰੇਨ ਚਰਤਿ, ਸਾਸਙ੍ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਸੇਨ ਵਾ ਤਂਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਅਲਾਭੇਨ ਵਾ.

੫੨੬. ‘‘ਪਮਾਣਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਕਾਦਿਟ੍ਠਾਨੇ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨ ਸਮੇਤਿ, ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਤਕਾਨਂ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਵਾਰਿਤਾ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵ ਪਵਾਰਿਤਾ, ਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲੇ. ‘‘ਅਭਿਹਟ੍ਠੁਂ ਪਵਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਪਵਾਰੇਤਿ, ਉਭੋਪਿ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਹਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਰਣਾ ਨਟ੍ਠਕਾਰਣਾਵ ਦੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਪਿਚ ਯਥਾ ਪਿਟ੍ਠਿਸਮਯੇ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਞਾਤਕਪਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਟ੍ਠਕਾਰਣਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਮਾਣਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਮੇਵ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਗਹਪਤਿ ਵਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਵਾ’’ਤਿ ਮਾਤਿਕਾਯ ਪਾਲ਼ਿ, ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕੋ ਨਾਮ ਮਾਤਿਤੋ ਵਾ…ਪੇ… ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਚ ‘‘ਞਾਤਕਾਨਂ ਪਵਾਰਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਵਿਧਾਯਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੇਵਲਂ ਸਲ੍ਲੇਖਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਉਪਰਿ ਕਾਣਮਾਤਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ‘‘ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਥੇਯ੍ਯਪਹੇਣਕਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਯਤ੍ਤਤੋ ਪਮਾਣਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਚ ਇਧ ਚ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਵਿਯ ਮਮ ਖਾਯਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਿਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਨਿਦਾਨਵਿਰੋਧਤੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਗਹਪਤਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਗਹਪਤਿ ਨਾਮ ਯੋ ਕੋਚਿ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਪਞ੍ਚ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਕੋ ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਪਠਮਉਪਕ੍ਖਟਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੨੭-੮. ਅਪਿ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਾਠਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਇਮੇ ਸੁਕਰਾ, ‘‘ਨ ਇਮੇਸਂ ਸੁਕਰਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਨ ਇਮੇਸਂ ਸੁਕਰਾ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਵਾਰਿਤੋਪਿ ਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਠਮਉਪਕ੍ਖਟਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਦੁਤਿਯਉਪਕ੍ਖਟਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩੨. ਦੁਤਿਯਉਪਕ੍ਖਟੇਨ ਕਿਂਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਿਯ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਨ੍ਤਿ ਅਨਾਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ਵਿਨਾਪਿ ਤੇਨ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਅਨਿਸ੍ਸਰਤ੍ਤਾ, ਅਨਾਰੋਪੇਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੬). ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮਕਾਰਣਂ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂਸਦਿਸਞ੍ਚੇਤਂ, ਨ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਤਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਏਕਸ੍ਸ ਪੀਲ਼ਾ ਕਤਾ, ਦੁਤਿਯੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇਨ ਕੋ ਪਨਞ੍ਞੋ ਅਤਿਰੇਕਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ? ਪੋਰਾਣਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਤਾਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪੀਲ਼ਾ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਯਮਤਿਰੇਕਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਚੀਵਰਗਣਨਾਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿਗਣਨਾ, ਪੀਲ਼ਿਤਪੁਗ੍ਗਲਸਙ੍ਖਾਤਵਤ੍ਥੁਗਣਨਾਯਪੀ’’ਤਿ.

ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਗਣਨਾਯਾਪਿ, ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨੇਕਤਾ;

ਇਤਿ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਦੁਤਿਯੂਪਕ੍ਖਟਂ ਇਧ.

‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਯ, ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਯ ਕਿਨ੍ਤੇਤਂ;

ਏਕਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਨੇਕਤਾ, ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪਯੋਗਤੋ’’ਤਿ.

ਅਪਿਚੇਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਤਂਜਾਤਿਕੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸ੍ਸ ਨਯਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਹ ਚ –

‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਬਹੁਤਾਯ ਵਿਮਿਸ੍ਸਤਾਯ,

ਆਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਬਹੁਤਾ ਚ ਵਿਮਿਸ੍ਸਤਾ ਚ;

ਇਚ੍ਚੇਵਮਾਦਿਵਿਧਿਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ,

ਸਤ੍ਥਾ ਉਪਕ੍ਖਟਮਿਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਅਵੋਚਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਪੁਰਾਣਚੀਵਰਂ ਏਕਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਬਹੂਹਿ ਵਾ ਧੋਵਾਪੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਗਣਨਾ, ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਬਹੂਨਂ ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਂ ਏਕਮੇਵ ਚੀਵਰਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਾਰਿਵਤ੍ਤਕਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਇਧਾਪਿ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਬਹੂਨਂ ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਮੇਕਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਗਣਨਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਗਣਨਾ. ਤਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਬਹੁਤਾਯ ਨਯੋ. ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਪਨ ਞਾਤਿਕਾਯ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਚ ਏਕਂ ਧੋਵਾਪੇਤਿ, ਏਕਤੋ ਨਿਟ੍ਠਾਪਨੇ ਏਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਥ ਞਾਤਿਕਾ ਪਠਮਂ ਥੋਕਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ ਸੁਧੋਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ ਪਠਮਂ ਧੋਵਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਞਾਤਿਕਾ ਸੁਧੋਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਚ ਞਾਤਿਕਾਯ ਚ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ, ਵੇਮਤਿਕੋ, ਞਾਤਿਕਸਞ੍ਞੀ ਵਾ ਧੋਵਾਪੇਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਦੁਕ੍ਕਟਾਦਿਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਚ ਞਾਤਿਕਾਯ ਚ ਸਨ੍ਤਕਂ ਚੀਵਰਂ ਉਭੋਹਿ ਏਕਤੋ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਯ ਏਵ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ. ਅਥ ਞਾਤਿਕਾਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਥ ਉਭੋਸੁ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾਦਿਸਞ੍ਞੀ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਦੁਕ੍ਕਟਾਦਿਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਨਯੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਅਨੇਕੇ ਅਞ੍ਞਾਤਿਕਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਾਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਗਣਨਾਯ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਏਕੋ ਦੇਤਿ, ਏਕੋ ਨ ਦੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਥ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਦੇਤਿ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਅਥ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਾਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਦੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ. ਉਭੋ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵ. ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਦੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਦੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵ. ਤਥਾ ਉਪਕ੍ਖਟਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

ਦੁਤਿਯਉਪਕ੍ਖਟਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਰਾਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩੭. ‘‘ਨ ਖੋ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਚੀਵਰਚੇਤਾਪਨ੍ਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ…ਪੇ… ਕਾਲੇਨ ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵ ਰੂਪਿਯਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਮਂਸਸ੍ਸ ਚੇਤਾਪਨ੍ਨਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਕਹਾਪਣਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰਂ ਚੀਵਰਚੇਤਾਪਨ੍ਨਂ ਕਥਂ ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਚੀਵਰਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੀਵਰਵਗ੍ਗੇ ਸਙ੍ਗਾਯਿਂਸੂਤਿ.

੫੩੮-੯. ‘‘ਆਗਤਕਾਰਣਂ ਭਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਨੁ ਪੁਨ ਚੋਦੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਆਗਮਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਚੀਵਰਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕੇ. ਚੋਦਨਾਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ‘‘ਠਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਗਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਕਰੋਤਿ ਚੇਕਂ, ਤੀਣਿਪਿ ਚੇ ਕਰੋਤਿ, ਏਕਮੇਵ, ਏਕਵਚਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕੇ. ਤੀਣਿ ਠਾਨਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤੀਤਿ ਏਕੇ. ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਨ ਚੋਦਨਾਦਿਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਚੋਦੇਤੁਕਾਮੋ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਕਾਸਿ, ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਆਸਨੇ ਚੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ. ਆਮਿਸਂ ਚੇ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਕੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਨ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਚੇ ਭਾਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਯ ਏਕਾਯ ਵਾਚਾਯ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਨ ਨ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਆਣਤ੍ਤਾ ਤਂ. ਮੂਲਂ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਮੂਲਸ੍ਸ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਮੁਖੇਨ. ਸਚੇ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋਵ ਮੁਖੇਨ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਮੇ ਦੇਥਾ’’ਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਟਿਲਾਭੇ ਰੂਪਿਯਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੋਪਿ ਮੁਖੇਨ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਚੇ ਵੋਹਰਤਿ ‘‘ਕਹਾਪਣਾਰਹੇਨ, ਪਾਦਾਰਹੇਨ ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡੇਨ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਆਹਰਾ’’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਰੂਪਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਞ੍ਚਿ ਸਸ੍ਸੁਟ੍ਠਾਨਕਂ ਭੂਮਿਪਦੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੀਮਂ ਦੇਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ, ‘‘ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਚ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ, ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਅਨੁਮੋਦੇਤੁਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ‘ਵਿਹਾਰੋ’ਤਿ ਨਾਮਾਭਾਵਤੋ, ਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ‘ਸੀਮਾ’ਤਿ ਨਾਮਭਾਵਤੋ ਚ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੋਵ ਪਮਾਣਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਮੇਵਾਚਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ‘ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੯੯) ਵਚਨੇਨਪਿ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਵਚਨਪਚ੍ਚਯਾ ਦਾਯਕੋ ਸਯਮੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ ਦਾਯਕੇਨ ਏਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮਯੁਤ੍ਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਸੀਮਾਵਿਹਾਰਵਚਨਸ੍ਸ ਦਾਯਕਵਚਨਤ੍ਤਾ. ਇਧ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਚਨਂ ਪਮਾਣਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਥਾਪਿ ‘ਮਮ ਤਲ਼ਾਕਂ ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘ਸਾਧੁ, ਉਪਾਸਕ, ਸਙ੍ਘੋ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਖੇਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਵਚਨਾਨਿ ਸੀਮਾਵਚਨੇਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰੂਪਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਕਹਾਪਣਾਰਹਾਦਿਨੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਭਾਵਂ, ਕਹਾਪਣਾਦਿਭਾਵਮੇਵ ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਥਾਵੋਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲੇਸਂ ਓਡ੍ਡੇਤੁਨ੍ਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋ, ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਨੋ ਚੇ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਾਮਿਚਿਯਾ ਅਕਰਣੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਕਅਪ੍ਪਵਾਰਿਤੇਸੁ ਵਿਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਾਮਿਚਿਮ੍ਪਿ ਨ ਕਤ੍ਵਾ ਚੇ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਤਕਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾ ਸਯਮੇਵ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਸਯਂ ਕਰਣਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਦੀਨਂ …ਪੇ… ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਦਦਨ੍ਤੇਸੁਪੀਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਘੇ ਸਾਦਿਤੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਮੇਵਾਤਿ ਯੇਵਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਹਾਪਚ੍ਚਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ ‘‘ਉਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਯ੍ਯਵਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਸਾਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ…ਪੇ… ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਾਦਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਥਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਦੇਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਕੇ. ਨ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ, ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਚੋਦੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਕਥਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਪਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨਤਿਸਾਰੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੬੮) ਏਤ੍ਥ ਨ ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਨ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਨ ਪਣਾਮੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੬੮), ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪੇਮਾਦਿਅਭਾਵੇਪਿ ਅਪਣਾਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਿਚ ‘‘ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ‘‘ਸਾਤਿਸਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਦੋਸੋ ਹੋਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੬੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਤਂਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਪਣਾਮੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਕਤਾਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯੋ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮੇਵਾਤਿ ਤਲ਼ਾਕਤੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਧਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ ਗੋਰਸਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੇਪਿ ਵਿਧਾਨਂ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ‘‘ਉਦਕਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਰਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਸਦਿਸਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਕਤਪੁਬ੍ਬਂ ਨਵਸਸ੍ਸਂ ਨਾਮ. ਖਲੇ ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਵਾ ਮਾ ਗਣ੍ਹ, ਇਦਂ ਗਹੇਤੁਂ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਤੋ ਅਪਨੇਹਿ, ਇਧ ਪੁਞ੍ਜਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਵਾ ਪਯੋਗੇਨ ਚੇ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ‘‘ਸਚੇ ‘ਮਯਿਠਿਤੇ ਰਕ੍ਖਿਤਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘ਕਿਂ ਕਰੋਥਾ’ਤਿ, ਭਣਤਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਿਯਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਪਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਪਣ੍ਣੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਸਯਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਕਹਾਪਣਾਨਂ ਵਿਚਾਰਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ, ਪਗੇਵ ਉਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਦਾਯਕਾ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤਾਰਾਮਾਦਿਂ ਕੇਣਿਯਾ ਗਹਿਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨੋ ‘‘ਇਮੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਾ ਆਹਟਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਵ ਚੇ ਵਦਨ੍ਤਿ, ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਾ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਸਪ੍ਪਿਆਦੀਨਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੇ ਵਾ ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਕੇਨਚਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਸਪ੍ਪਿਂ ਆਹਰਾਹੀ’’ਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤਿ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਰਤੋ ਪਤ੍ਤਚਤੁਕ੍ਕੇ ਚਤੁਤ੍ਥਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮੇ ਕਹਾਪਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਦੇਹੀ’ਤਿ ਕਹਾਪਣੇ ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋ, ਅਯਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਦੁਬ੍ਬਿਚਾਰਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਮੂਲਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕਹਾਪਣਾਨਂ ਵਿਚਾਰਿਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਮੂਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਚਤੁਕ੍ਕੇ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਪਤ੍ਤਾ ਵਿਯ, ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਯਂਕਾਰਿਵਾਰੇ ‘‘ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਮੂਲਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ.

ਮਹਾਵਿਸਯਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਾ, ਰਾਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਇਦਂ;

ਰਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋਪਿ ਵਾ.

ਰਾਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚੀਵਰਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.