੨. ਦੁਤਿਯਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੫੩. ਦੁਤਿਯੇ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ‘‘ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਆਸਨਂ ਹੋਤਿ ਆਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਆਸਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਂ, ਉਦ੍ਧਰਿਤਾਨੁਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਰਹਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨਾਮ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਟਿਬਲਾ’’ਤਿ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਹਿ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਨਂ ਏਕਤੋ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਥਾ ਪਠਮੇ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾਪਿ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾ ਸਮ੍ਭਵਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧਾਪਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਆਮ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਚ ਗਹਿਤੋ, ਗਹਿਤੋ ਏਵ ਪਨ ਨਿਸਜ੍ਜਵਸੇਨ, ਨ ਹਿ ਅਙ੍ਗਸ੍ਸ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਤਿ ਕਥਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰਹੋਤਿ ਚੇ? ਦੂਰਤ੍ਤਾ. ਪਠਮੇ ਕਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਿਸਤਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਏਕਾਪਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਚੇ? ਨੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਮਹਾਵਨੇ…ਪੇ… ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੂਤਿ (ਪਾਰਾ. ੭੭). ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਮੇਥੁਨਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤਿ. ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਵਜ੍ਜਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਜ੍ਜਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨੇ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪੇਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੩) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਾ ਪਨ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਹਿਰਿਮਨਾ, ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੮੩) ਵਚਨਤੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਪਾਟੇਕ੍ਕਂ ਨਿਦਾਨੇ ਆਗਤਂ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਅਚੇਲਕਵਗ੍ਗੇ ਰਹੋਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ‘ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਦੁਤਿਯੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੮੮) ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ‘ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਸਤਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਦੁਤਿਯਾਨਿਯਤੇ ‘ਇਤ੍ਥੀਪਿ ਪੁਰਿਸੋਪੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਗ੍ਗੇ ਓਸਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ, ਅਚੇਲਕਵਗ੍ਗੇ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਦੁਤਿਯੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸਂ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੁਤਿਯਅਨਿਯਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਇਦਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਇਦਂ ਅਨਿਯਤਕਣ੍ਡਂ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋਤਿ ਚੇ? ਨ, ਗਰੁਕਲਹੁਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿਰੋਪਨਾਰੋਪਨਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਦੀਪਨਪ੍ਪਯੋਜਨਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਸਾ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਯ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੋ’ਤਿ, ਸੋ ਚ ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੪੬) ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਰੁਕਾਯ ਲਹੁਕਾਯ ਚ ਰੋਪਨਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਂ, ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਾਰੋਪਨਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਲਕ੍ਖਣਦੀਪਨਤੋ ਆਦਿਮ੍ਹਿ, ਅਨ੍ਤੇ ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਥਂ? ਨ ਤਾਵ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਯੇਸਮਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਤੇਸਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਅਨ੍ਤੇ, ਗਰੁਕਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਰੁਕਲਹੁਕਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਏਵ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤਿ ਉਭਯਾਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ. ਯਾ ਤਤ੍ਥ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਸਾਪਿ ਗਰੁਕਾਦਿਕਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਿਲੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਰਹਸ੍ਸਾਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਰੁਕਾਨਂ ਏਵ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿਪਿ ਏਕੇ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਠਮਮੇਵਾਲਂ ਤਾਵਤਾ ਲਕ੍ਖਣਦੀਪਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਕਿਂ ਦੁਤਿਯੇਨਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ਓਕਾਸਨਿਯਮਪਚ੍ਚਯਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਨਿਵਾਰਣਪ੍ਪਯੋਜਨਤੋ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਸਨੇ ਅਲਂਕਮ੍ਮਨਿਯੇ’’ਤਿ ਓਕਾਸਨਿਯਮਤੋ ਹਿ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇ ਓਕਾਸੇ ਇਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਵਾਰਣਤੋ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਸਾਤ੍ਥਕਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਓਕਾਸਭੇਦਤੋ, ਰਹੋਭੇਦਦੀਪਨਤੋ, ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸ੍ਸਾਦਭੇਦਦੀਪਨਤੋ. ਓਕਾਸਨਿਯਮਭਾਵੇ ਚ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸ੍ਸਾਦਭੇਦੋ ਜਾਤੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਨਾਨਤਾਜਾਨਨਞ੍ਚ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਭੇਦਦੀਪਨਤੋ. ਨਾਲਂਕਮ੍ਮਨਿਯੇਪਿ ਹਿ ਓਕਾਸੇ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਪਿ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯ ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਛਿਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕੇਸਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋਪਿ ਨਯਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਆਗਤਨਯਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਇਦਂ ਕਣ੍ਡਂ ਪਰਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕੇ. ਤਂ ਅਨੇਕਤ੍ਥਭਾਵਦੀਪਨਤੋ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਉਦ੍ਦੇਸਾ ਸਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਿਕਅਟ੍ਠਵਤ੍ਥੁਕਵਸੇਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਵਿਸੇਸੋ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ, ‘‘ਹਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਵਾ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਕਾਯਂ ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਉਪਸਂਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੬੭੪-੬੭੫) ਵਚਨਤੋ ਸਾਦਿਯਨਮ੍ਪਿ, ‘‘ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੬੭੫) ਵਚਨਤੋ ਠਾਨਮ੍ਪਿ, ‘‘ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੬੭੫) ਵਚਨਤੋ ਗਮਨਮ੍ਪਿ, ‘‘ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੬੭੫) ਵਚਨਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਪਵੇਸੋਪਿ, ਤਥਾ ‘‘ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਦੀਪੇ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਓਕਾਸੇ ਏਕੇਨੇਕਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਵਾ ਸਲ੍ਲਪੇਯ੍ਯ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੮੩੮) ਵਚਨਤੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਪਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਨਿਯਤਕਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਨਿਯਤਕਣ੍ਡਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.