੨. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੨੭੦. ‘‘ਓਤਿਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਸ੍ਸ ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ‘‘ਵਿਪਰਿਣਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾਸ੍ਸ ਵਾਯਾਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ‘‘ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਦਂ ਸਂਯੋਗਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਸੋ ਚ ਪਯੋਗੋ ਸਮਾਗਮੋ ਅਲ੍ਲੀਯਨਂ. ਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ? ਵਿਪਰਿਣਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਪਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾਦਿਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਸ੍ਸ ਵਾਯਮਤੋ ਫਸ੍ਸਪਟਿਵਿਜਾਨਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਤਿਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਓਤਿਣ੍ਣੋ. ਕੇਨ? ਵਿਪਰਿਣਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਯਕ੍ਖਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੂਪਾਦਿਂ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਰਾਗਤੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਉਪਗਤੋ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ ਵਿਪਰਿਣਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਤਮੇਵ ਰਾਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ. ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪਂ ਆਗਤੇਨ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪਗਤੇਨ ਵਾ. ਏਤੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਸਾਰਤ੍ਤਤਾ ਵਾ ਹੋਤੁ ਵਿਰਤ੍ਤਤਾ ਵਾ, ਸਾ ਇਧ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇ ਵਿਯ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਾਰਤ੍ਤਤਾਯ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ.

ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਂ. ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨ ‘‘ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਨ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ. ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾ ਹਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਯੋ ਸੋ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਨ ਚ ਕਾਯੇਨ ਵਾਯਮਤਿ, ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੭੯) ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਫਸ੍ਸਪਟਿਵਿਜਾਨਨਾਯ ਹਿ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਦੀਪਿਤੋ. ਸੋ ਚੇ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ. ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਦਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਭਾਜਨੀਯਤ੍ਤਾ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਭਾਵੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਭਾਵੇਨ ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ.

‘‘ਹਤ੍ਥਗ੍ਗਾਹਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥੇਨ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੋ ਕਾਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਨ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨੋ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਹਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦਿ. ਵੇਣਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੋ ਅਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨੋ ਕੇਸਲੋਮਨਖਦਨ੍ਤਾਦਿਕੋ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨਪਿ ਕੇਨਚਿ ਕੇਸਾਦਿਨਾ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਵਾ ਫੁਸਨ੍ਤੋਪਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੭੪). ਤੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕੇਸਲੋਮਾਦੀਨਂ ਅਙ੍ਗਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਿਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜਾਨਨਤੋ ਦੁਵਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਦਤ੍ਥਜਾਨਨਤੋ. ਫੁਟ੍ਠਭਾਵਞ੍ਹਿ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ, ਅਯਮੇਕੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਫੁਟ੍ਠਭਾਵਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਾਦਿਯਨਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ. ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਕਾਯੇਨ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਕਾਯੇ ਫੁਟ੍ਠੇ ਪਸਨ੍ਨਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਚੇ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਸੋ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਕਾਯੋ, ਲੋਲੁਪ੍ਪੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਿਮਿਰਵਾਤੇਨ ਉਪਹਤਕਾਯੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਚ ਤੇਨ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ, ਕੇਵਲਂ ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾਸ੍ਸ ਵਾਯਮਤੋ ਫਸ੍ਸਪਟਿਵਿਜਾਨਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਵਾ ਫੁਟ੍ਠੋ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੋ ਵਤ੍ਥਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਂ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਰਿਭਾਗੇ ਸਣਿਕਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਲੋਮਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਕਾਯੇਨ ਵਾਯਮਿਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਨਾਮ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਨੀਲਂ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਕਾਯਂ ਘਟ੍ਟੇਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ ਚ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਫਸ੍ਸਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨਖੇਨ ਲੋਮੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਨ ਚ ਮੇ ਲੋਮਘਟ੍ਟਨੇਨ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਿਮਿਰਵਾਤਥਦ੍ਧਗਤ੍ਤੋ ਚਾਹਂ ਨ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਮੀਤਿ ਅਨਾਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀ ਸਿਯਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਪਿਚ ‘‘ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਚ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਚ ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨ ਤਦਤ੍ਥਜਾਨਨਤੋਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੨੭੧. ‘‘ਰਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੂਸੁ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਮਾਤੁਪੇਮੇਨ ਆਮਸਤਿ…ਪੇ… ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨੇਵ ਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਿਨਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ‘‘ਮਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ…ਪੇ… ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਿਦ੍ਧੇ ‘‘ਨ ਯਕ੍ਖੀ ਨ ਪੇਤੀ ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਵਿਨਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਪਿ ਨ ਸਬ੍ਬਾ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਾ ਇਤ੍ਥੀ ਇਧ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ ਨਾਮ. ਯਕ੍ਖਿਆਦਯੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇਨ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸੁ ਯਕ੍ਖੀ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੂਸੁ ਯਕ੍ਖਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਦਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ ਪੇਤਿਤ੍ਥੀ, ਦੇਵਿਤ੍ਥੀ ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਥੀ ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁਮੇਵਾਤਿ ਏਕੇ. ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਪਨ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਯਕ੍ਖਿਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇ ਸਤਿ ਯਕ੍ਖਿਆਦੀਨਂ ਅਨਿਤ੍ਥਿਤਾਪਸਙ੍ਗਤੋ, ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਯਕ੍ਖਿਆਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋਕਰਣੇ ਸਤਿ ਤਾਸਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਵਤ੍ਥੁਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਚ ਯਕ੍ਖਿਆਦਯੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਕੇ ਪਨ ‘‘ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ‘ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਾ ਪਾਕਤਿਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ’ਤਿਆਦਿਵਾਰੇਸੁਪਿ ਪਾਕਤਿਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪੁਰਿਸੋਵ. ਤੇਨੇਵ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਅਤ੍ਤਕਆਮਪਾਰਿਚਰਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਵਾਰਾ ਵਿਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਵਾਰਾਪਿ ਨਾਗਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਪਣ੍ਡਕੋਤਿ ਇਧ ਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕੋਵ, ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਚ ਇਧ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੋਵ ਆਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕੋ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥੀ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਣ੍ਡਕੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਜਨਾ ਇਧ ਨਾਗਤਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਥੁਸਞ੍ਞਾਵਿਮਤਿਭੇਦਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦਾਭੇਦਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ, ਅਨਾਗਤਵਾਰਗਣਨਾ ਚ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਦੁਕਮਿਸ੍ਸਕਾਦਿਵਾਰਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਅਨਾਪਤ੍ਤਿਭੇਦਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕਅਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਣ੍ਡਕਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਕਾ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਮਨੁਸ੍ਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਵਤ੍ਥੁਕਾ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਦੁਕ੍ਕਟਵਤ੍ਥੁਕਾ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਅਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕਾ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਪੁਰਿਸਾ ਚ ਨਾਗਤਾ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਪਣ੍ਡਕਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪੁਰਿਸੇਨ ਸਮਾਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਨਾਗਤਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕੋ ਮਨੁਸ੍ਸਪਣ੍ਡਕੇਨ ਸਮਾਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੮੧) ਪਨ ‘‘ਨਾਗਮਾਣਵਿਕਾਯਪਿ ਸੁਪਣ੍ਣਮਾਣਵਿਕਾਯਪਿ ਕਿਨ੍ਨਰਿਯਾਪਿ ਗਾਵਿਯਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਦੇਵ ਪਮਾਣਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਰਿਸਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੮੩) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਪਾਕਤਿਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ, ਤਥਾ ਯਕ੍ਖਪੇਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਾਨਂ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਪਿਚ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਪਤਨਰੂਪਂ ਪਮਾਣਂ, ਨ ਮਰਣਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਵਚਨਤੋ ਚ ‘‘ਉਭਤੋ ਅਵਸ੍ਸੁਤੇ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪੇਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਵਾ ਅਧਕ੍ਖਕਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਂ ਆਮਸਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੬੬੧) ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨਤੋ ਚ ਸੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਥੀਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਰੂਪਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਞ੍ਞਾਵਿਰਾਗਤ੍ਤਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਅਤ੍ਤਕਾਮਪਾਰਿਚਰਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁਪਿ ਸਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਚਾਨਾਗਤਾ. ਸਰੂਪੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤਵਾਰਤ੍ਤਾ ਨਾਗਤਾਤਿ ਚੇ? ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀਤਿ ਇਧ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪੁਰਿਸੋ ਚ ਇਧ ਆਗਤੋ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਗਤਾਯਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਚ੍ਛਾਯਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਇਤ੍ਥੀਨਂ, ਪੁਰਿਸਾਨਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਵਚਨੇ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਇਧ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪੁਰਿਸਪਣ੍ਡਕਿਤ੍ਥਿਯੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਾਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਇਤ੍ਥਿਪਣ੍ਡਕਪੁਰਿਸਸਞ੍ਞਿਤਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਦਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਦ੍ਵਯੇ ਵਾਰਾਨਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਦਯੋ ਨਾਗਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਤ੍ਥਾਪਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪੁਰਿਸਂ ਓਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪਣ੍ਡਕਂ ਓਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਵਾਰਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਵਿਸੇਸੋ ਚ ਪਣ੍ਡਕੇ, ਪੁਰਿਸੇ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇ ਚ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਤੇਸਂ ਵਾਦਾਨਂ ਯਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਰਿਚਯੋ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਵਾਰਗਣਨਾ ਤਾਵ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਇਤ੍ਥਿਮੂਲਕਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾਰਾ ਪਣ੍ਡਕਪੁਰਿਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮੂਲਕਾ ਚ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਵੀਸਤਿ ਵਾਰਾ ਏਕਮੂਲਕਾ, ਤਥਾ ਦੁਮੂਲਕਾ ਵੀਸਤਿ, ਮਿਸ੍ਸਕਮੂਲਕਾ ਵੀਸਤੀਤਿ ਸਟ੍ਠਿ ਵਾਰਾ, ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵੀਸਤਿਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਵੀਸਤਿਕੇ ਏਕੇਕਮੂਲਵਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਵਾਰਾ ਤਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਾ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਵਾਰਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯਵਾਰਾ ਤਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਸਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਵਾਰੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਕਾਯਵਾਰੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਵਾਰੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਾਰੇਪਿ ਤਯੋ ਤਯੋ ਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਸਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਛਨ੍ਨਂ ਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਾਰਾ ਆਗਤਾਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਸਾ ਦ੍ਵੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਾਰਸਤਾਨਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਸਾਰਤ੍ਤਪਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਨ੍ਤਿ ਏਕਮੇਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਾਰਾ ਆਗਤਾਤਿ ਏਕਵੀਸਤਿ ਵਾਰਾ ਸਰੂਪੇਨ ਆਗਤਾ, ਨਵਨਵੁਤਾਧਿਕਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਾਰਸਤਾਨਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਆਪਤ੍ਤਾਨਾਪਤ੍ਤਿਦੀਪਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਮੂਲਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯਮੂਲਕਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਕ੍ਕਾ ਆਗਤਾ.

ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਯਦਿਦਂ ਮਾਤਿਕਾਯ ਪਰਾਮਸਨਪਦਂ, ਤੇਨ ਯਸ੍ਮਾ ਆਮਸਨਾਦੀਨਿ ਛੁਪਨਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸਪਿ ਪਦਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮਸਨਾ ਪਰਾਮਸਨਂ ਛੁਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪਰਾਮਸਨਂ ਨਾਮ ਆਮਸਨਾ. ‘‘ਛੁਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਰਾਮਸਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਂ ਏਕਤ੍ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਚਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਵਾਰੇ ਏਵ ਦ੍ਵਾਦਸਪਿ ਆਮਸਨਾਦੀਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਦਾਨਿ ਆਗਤਾਨਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇਨ ਕਾਯਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਅਲਾਭਤੋ ਆਮਸਨਮੇਵੇਕਂ ਆਗਤਂ, ਨੇਤਰਾਨਿ. ‘‘ਸਞ੍ਚੋਪੇਤਿ ਹਰਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ, ਸਞ੍ਚੋਪੇਤਿ ਚ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਰਜ੍ਜੁਵਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨੇ’’ਤਿ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਵੇਣਿਗ੍ਗਾਹੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲੋਮਫੁਸਨੇਪਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਤਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਹੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ.

ਯਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਯਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ‘‘ਸਦਿਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਾਦਿਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਗਰੁਕਂ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰੋਪਿ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਛੁਪਨਕੋ. ਗਹਣੇ ਚਾਤਿ ਗਹਣਂ ਵਾ. ਵਿਰਾਗਿਤੇਤਿ ਵਿਰਦ੍ਧੇ. ਸਾਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗੇਨ ਰਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਾਤੁਭਗਿਨਿਆਦਿਵਿਰਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਰਤ੍ਤਂ ਞਾਤਿਪੇਮਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਿ, ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗਂ ਵਾ ਸਾਰਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਰਤ੍ਤਂ ਮਾਤਰਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਏਤ੍ਥ ਮਹਾਸੁਮਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ‘‘ਕਾਯਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯੇਨ ਕਾਯਂ ਆਮਸਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੨੭੩) ਵਚਨਤੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਪਿ ਖਾਯਤਿ. ‘‘ਵਿਰਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਤ੍ਥਪਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵ ਖਾਯਤਿ ‘‘ਨੀਲਂ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਕਾਯਂ ਘਟ੍ਟੇਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਭਯੇਨ ‘ਨੀਲਮੇਵ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਾਯਾਮਨ੍ਤੋ ਕਾਯਂ ਘਟ੍ਟੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਸ੍ਸ ‘ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਏਵਰੂਪੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ ਕਿਰ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪੁਰਿਸਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਪੁਰਿਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦੋ, ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਕਾਲੇਪਿ ਇਤ੍ਥਿਵਸੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੧. ਤਿਣਣ੍ਡੁਪਕਨ੍ਤਿ ਹਿਰਿਵੇਰਾਦਿਮੂਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਾਲਪਣ੍ਣਮੁਦ੍ਦਿਕਨ੍ਤਿ ਤਾਲਪਣ੍ਣਮਯਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮੁਦ੍ਦਿਕਂ, ਤੇਨ ਤਾਲਪਣ੍ਣਮਯਂ ਕਟਂ, ਕਟਿਸੁਤ੍ਤਕਂ, ਕਣ੍ਣਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਾਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਵਾਸਿਨੋ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤਂ, ਕਟਿਕਪਟਞ੍ਚ ਨ ਛੁਪਨ੍ਤਿ ਕਿਰ. ਆਕਰਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੋ. ਰਤਨਮਿਸ੍ਸੋਤਿ ਅਲਙ੍ਕਾਰਤ੍ਥਂ ਕਤੋ ਕਞ੍ਚਨਲਤਾਦਿਵਿਨਦ੍ਧੋ. ਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਰਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ. ਬੀਜਤੋ ਧਾਤੁਪਾਸਾਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਥੇਰੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪੇਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪੂਜਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵਟ੍ਟਤਿ ਕਿਰ. ਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਂ ਤਾਰਕਂ. ਆਰਕੂਟਲੋਹਮ੍ਪਿ ਜਾਤਰੂਪਗਤਿਕਮੇਵ.

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ –

‘‘ਆਰਕੂਟਲੋਹਂ ਸੁਵਣ੍ਣਸਦਿਸਮੇਵ, ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ, ਅਨਾਮਾਸ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਭੇਸਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਕਦੇਸੋਪਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ.

ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.