੩. ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਂ
ਪਠਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੨. ਤੀਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤੀਹੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਰਣਵਚਨਂ ਵਾ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨ. ਤਥਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮਲੇਹਿ ਵਿਸਮੇਹਿ ਪਪਞ੍ਚੇਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਏਵ ਸੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਰਣਪਕ੍ਖੇ ਤੀਹੀਤਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨ. ਤਥਾ ਤੀਹਿ ਸੁਚਰਿਤੇਹਿ, ਤੀਹਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਹਿ, ਤੀਹਿ ਭਾਵਨਾਹਿ, ਤੀਹਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਗੁਣਤ੍ਤਿਕੇਹਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ, ਵਿਭੂਤਂ ਵਾ ਕਤਂ ਵਿਹਿਤਂ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਮੀਪੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ.
ਨ ਕੇਵਲਂ ਰਾਜਗਹਮੇਵ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਗਰਂ. ਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਪਰਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ‘‘ਹਂਸਵਟ੍ਟਕਚ੍ਛਦਨੇਨਾਤਿ ਹਂਸਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸਣ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਕਾਯਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਿਯਕਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਕਰਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਕਰਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤਿ. ਅਸੁਭਾ ਚੇਵ ਸੁਭਾਕਾਰਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਸੁਚਿਨੋ ਚ ਦੋਸਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਪਭਵਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਕੂਲਾ ਚ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਤ੍ਤਾ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦੀਸੁ ਆਸਯਤੋ. ਅਸੁਭਾਯ ਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਸੁਭਾਕਾਰਸ੍ਸ, ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਭਾਸਤਿ. ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਹੇਤਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਂ. ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਿਭਾਵਾਯ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਭੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ ਦਸਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਚੋਰੇਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤ੍ਤਾ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਜੂਸਂ ਨਾਮ.
ਤਤ੍ਰਿਮਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਜਵਨਵਾਰਂ ਅਨੁਲੋਮਪਰਿਕਮ੍ਮਉਪਚਾਰਗੋਤ੍ਰਭੁਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਭੇਦਂ ਏਕਤ੍ਤਨਯੇਨ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਪਟਿਪਾਦਿਕਾਯ ਖਿਪ੍ਪਾਦਿਭੇਦਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਗਤਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੋਦਾਪਕਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਚਿਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਂ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪ੍ਪਾਦਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ, ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ, ਤਿਵਿਧੇਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨੇਨ ਮਜ੍ਝਂ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਸ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀ’’ਤਿ.
ਪਾਰਿਬਨ੍ਧਕਤੋਤਿ ਨੀਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤਪਾਰਿਬਨ੍ਧਕਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਗੋਤ੍ਰਭੁਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਜਵਨਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਂ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਉਪਗਚ੍ਛਮਾਨਂ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਂ ਤਬ੍ਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਿਸੋਧਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਭਾਵਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਹੋਤਿ. ਸਮਥਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਸਮਾਧਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਭਾਵਾ ਚ ਸਮਥਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਲੇਸਸਂਸਗ੍ਗਂ ਪਹਾਯ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਜਾਤਾਨਂ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੇਨੇਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨੇਕਸਭਾਵਾਨਂ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਪਗਤਂ ਤਜ੍ਜਂ ਤਸ੍ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਵੀਰਿਯਂ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯੋਗੀ ਵਾਹੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਭਾਵਤ੍ਤਾ ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਲਿਖਿਤਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛਮਾਨਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ‘‘ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਅਤੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਮੇਵ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਮ੍ਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਏਤਾਨਿ ਦਸ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਏਵਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਞ੍ਚ ‘‘ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਤਞ੍ਚ. ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਧਿਗਮਮੂਲਕਾਨਂ ਗੁਣਾਨਂ, ਉਪਰਿਝਾਨਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾਤਿ.
ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਾ ਏਵਮਾਹੁ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਧਦਸ੍ਸਨਸਵਨਸਮ੍ਭਵੇ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪਦ੍ਦਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇ ਉਪਾਯਾਜਾਨਨਤੋ ‘ਅਯਂ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’ਤਿ ਹੇਤੁਪਤਿਰੂਪਕਮਹੇਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੇਸ੍ਵਨਿਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਿਤਮਧਿਚ੍ਚਮੋਹਾ ਬਹੁਜਨਾ ਅਵੀਚਿਪਰਾਯਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਭਗਵਾ ਪਗੇਵ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਧਮਾਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਭਾਵੋਪਾਯਾਭਾਵਂ ਪਨ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸੁਗਤਿਲਾਭਹੇਤੁਮੇਵੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸੁਭਦੇਸਨਾਯ ਵਾ ਰੂਪਸਦ੍ਦਦਸ੍ਸਨਸਵਨੇਹਿ ਨਿਪ੍ਪਯੋਜਨੇਹਿ ਵਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਪਗੇਵ ਤਤੋ ਵਿਰਮਣਤੋ, ਸੁਗਤਿਲਾਭਹੇਤੁਕਰਣਤੋ, ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਪਿਤਬ੍ਬਾਯ ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥਾਗਮਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਿਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਕਾਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤਮਦ੍ਧਮਾਸਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਹਿਤਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਕਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤੁ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹਾ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯਾ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਧਮ੍ਮਸਿਰਿਤ੍ਥੇਰਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋ ਗਣਪਾਮੋਕ੍ਖਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਾ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਏਕੇਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸਕੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਰਤੋ ‘‘ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਵੀਤਰਾਗਾ, ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਏਵ ਭਯਂ, ਹੋਤਿ ਲੋਮਹਂਸੋ, ਹੋਤਿ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਅਸੁਭਕਥਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਯੋਜਨੇਨ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤਦਤ੍ਥਾਜਾਨਨਤੋ. ਸਕੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਸਿਨੇਹਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਵਿਯ ਮਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਭਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਭਯਞ੍ਚ ਪਨ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਦੀਭੂਤਂ ਅਨਟ੍ਟੀਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੋਹੇਸਿ. ਅਪਾਯੁਪਗੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਨਾਕਾਸੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਏਵ ਭਯਂ, ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ, ਲੋਮਹਂਸੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਅਸੁਭਕਥਂ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਸਕੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਹੋਤਿ ਏਵ ਭਯਂ, ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਵੀਤਰਾਗਾਤਿ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਤਿਦੁਪ੍ਪਸਹੇਯ੍ਯਮਿਦਂ ਮਰਣਭਯਂ, ਯਤੋ ਏਵਂਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ ਭਯਂ ਹੋਤੀਤਿਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਦਞ੍ਞੇ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਤੇਨੇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਤਂ ਤਥਾ ਆਗਤਂ ਅਸਿਹਤ੍ਥਂ ਵਧਕਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਏਵ ਭਯਂ, ਪਗੇਵ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਪਠਮਮੇਵ ਤੇਸਂ ਅਸੁਭਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਪਰਤੋ ਤੇਸਂ ਨਾਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ ਨੇਸਂ ਅਸੁਭਕਥਾ ਆਸੀ’’ਤਿ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਨਯੋ, ਸੋ ‘‘ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਕੇਨਚਿਪਿ ਕਾਯਵਿਕਾਰੋ ਵਾ ਵਚੀਵਿਕਾਰੋ ਵਾ ਨ ਕਤੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਤਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਸਮੇਤਿ.
ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੂਤਿ ਕੁਲਦ੍ਧਿਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਯਂ ਕਿਰ ਲਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ‘‘ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂਨਾਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਕਥਂ? ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਮਾਰਵਿਸਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਅਕੁਸਲਕਰਣਤੋ ਚ. ਘਾਤੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਬਲਵਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਯਂ ਮਾਰਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ‘‘ਯੇ ਨ ਮਤਾ, ਤੇ ਸਂਸਾਰਤੋ ਨ ਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਉਭਯੇਸਂ ਮਗ੍ਗੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੀ ਏਵਮਾਹ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਮਾਰਪਕ੍ਖਿਕਾ ਮਾਰੇਨ ਸਮਾਨਲਦ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਰਸ੍ਸਾ ਨੁਵਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਸ੍ਮਾ ਮਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਕਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਾਦਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੫. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ? ਯੇਸਂ ਏਵਮਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਪਚ੍ਚਯਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯੋ ਆਸੀ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ. ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਵ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯੋ ਆਸਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਤੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਨਾਗਾਮਿਸਕਦਾਗਾਮਿਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਾਯ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਪਅਯਾਦਾਨਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸੁਗਤਿਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾਵ ਮੇ ਅਸੁਭਕਥਾ, ਕਿਨ੍ਤੁ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਤੂ’’ਤਿ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਯਾਚਿਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਾਮਿ, ਯਥਾ ਵੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਾ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਹਿ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ, ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਪਭਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਚ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਅਸੁਭੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਂ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਂ, ਤਦੇਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧ ਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨਂ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਅਙ੍ਗਪਟਿਲਾਭਵਸੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਨ੍ਤਕਾਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਕਾਯਦਰਥਪ੍ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਿਰ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਤਦਾ ਹਿ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਤ੍ਤਾ ਅਸਨ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਞ੍ਚ. ਯਥਾ ਉਪਚਾਰੇ ਨੀਵਰਣਵਿਗਮੇਨ, ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਧ, ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਆਦਿਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਸੇਚਨਕੋਤਿ ਅਤਿਤ੍ਤਿਕਰੋ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਓਜਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਂ ਝਾਨਕ੍ਖਣੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਉਭੋਪਿ ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥੇਨ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇ. ਇਤਰਥਾ ਪਾਪਕਾਨਂ ਝਾਨੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ. ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਾਦਕਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ, ਵਿਸੇਸੇਨ ਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਾ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿਆਦਿਚਤੁਕ੍ਕਵਸੇਨ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਸੇਸਾਨਮੇਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.
ਤਥਾਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨੋ ਚਾਤਿ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਪਠਮਾਨਂ ਪਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਏਵ. ‘‘ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਫਲੇ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਤੁਤ੍ਤਯਾਨੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਗਿਮ੍ਹੇ ਅਰਞ੍ਞੇ, ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ, ਵਸਨ੍ਤਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਗਤੋ. ਸੇਮ੍ਹਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਪਿਤ੍ਤਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਵਾਤਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਅਨੁਕੂਲਂ. ਮੋਹਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਨੁਕੂਲਂ ਮਹਾਅਰਞ੍ਞੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਙ੍ਕੁਟਤਿ, ਦੋਸਚਰਿਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ. ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਾਨਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਾਨਿ, ਸਯਨਂ ਲੀਨਪਕ੍ਖਿਕਂ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾਭੁਜਨੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਂ, ਉਜੁਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਨੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਖਂ ‘‘ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਗ੍ਗਹੂਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਰੀਤਿ ਕਰਣਸੀਲੋ. ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਪਸ੍ਸਸਤੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤੋ ਕਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਪਸ੍ਸਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਸੇਸਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਦੀਘਂਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਅਲੋਪਸਮਾਸਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਇਤਿ ਚ ‘‘ਏਕਤ੍ਥਤਾਯ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਸਮ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਪਜਾਨਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਤੇਨ ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਜਾਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਤੋਕਾਰੀਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਹਿਕਾਰੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸਾਵ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਅਸ੍ਸਾਸਾ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ. ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਆਗਤਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ, ਤੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ. ਤਾਲੁਂ ਆਹਚ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨਤੋ ਕਿਰ ਪੋਤਕੋ ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋਵ ਖਿਪਿਤਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਛਨ੍ਦਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਛ ਪੁਰਿਮਾ ਤਯੋਤਿ ਨਵ. ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਾ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਾ ਏਵਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਂ ਭਾਵਯਤੋ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਕਾਯੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਸੀਘਂ ਗਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ. ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਤਿ ਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਿਯ ਕਾਲਕੋਟ੍ਠਾਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਦੀਘਕਾਲੇ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੋ ਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸਮੇਵੂਪਲਕ੍ਖੇਤਿ, ਏਕੋ ਪਸ੍ਸਾਸਂ, ਏਕੋ ਉਭਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਸਤੋ, ਪਸ੍ਸਾਸਤੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਗਣਨਂ ਪਹਾਯ ਫੁਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਣ੍ਣਾਤਿ ‘‘ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਯੋ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਂ ਭਾਵਯਤੋ. ਸਂਵਰੋਤਿ ਸਤਿਸਂਵਰੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣਾਨਂ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ, ਤਤਿਯੇਨ ਪੀਤਿਯਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਯ, ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਪਹਾਨਂ. ‘‘ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੇਰਮਣਿ ਸੀਲਂ, ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਂ, ਸਂਵਰੋ ਸੀਲਂ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੯ ਥੋਕਂ ਵਿਸਦਿਸਂ) ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਉਪਧਾਰਣਸਮਾਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ‘‘ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਚੇਤਨਾਸੀਲਮੇਵ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਰਤਿਸੀਲਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜੇਸੁਪਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਆਨਾਪਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਤਿਯਾ. ‘‘ਤੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਏਤੇਨ ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤੋ ਨਾਨਾਜਵਨਵਾਰੇਹਿਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਯੇਨ ਪਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਵਾ. ਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਨਾਪਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵਾ. ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਕਾਲੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮੇਤਿ. ‘‘ਪਠਮਵਾਦੋ ਦੀਘਭਾਣਕਾਨਂ. ਤੇ ਹਿ ‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥਾਯ ਵਾਯਾਮਤੋ ਉਪਚਾਰੇ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵਸੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਾ ਝਾਨਲਾਭਿਸ੍ਸ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਕਾਲੇ, ਏਕਾਸਨਪਟਿਲਾਭੇ ਚ ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਨ੍ਤਭਾਵਤੋ ਪਠਮਤੋ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸੁਪਚਾਰੇ ਸੁਖੁਮਤਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਂ ਪਨਾਤਿ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਮੁਖੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਯਂ ਕਮੋ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਂ, ਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਕਲਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਬਲਵਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਪਨ ਮਤੇਨ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਕਾਲੇਤਿਆਦਿਨਾ. ਸੋਧਨਾ ਨਾਮ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ.
ਪੁਰਤੋ ਨਮਨਾ ਆਨਮਨਾ. ਤਿਰਿਯਂ ਨਮਨਾ ਵਿਨਮਨਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਮਨਾ ਸਨ੍ਨਮਨਾ. ਪਚ੍ਛਾ ਨਮਨਾ ਪਣਮਨਾ. ਜਾਣੁਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਇਞ੍ਜਨਾਤਿ ਆਨਮਨਾਦੀਨਂ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਆਨਮਨਾਦਿ ਵਾ ਕਮ੍ਪਨਾਦਿ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਰੂਪੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਤਿ ਕਿਰਾਤਿ ਇਤਿ ਚੇ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਸਨ੍ਤਸੁਖੁਮਮ੍ਪਿ ਚੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ. ਪਭਾਵਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਕਿਰਾਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਤਾਵ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਦੇਤਂ. ਸਦ੍ਦੋਵ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸਤੋ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਤੀ’’ਤਿ ਪਦਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਪਦਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਅਪ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੪) ਵਚਨਤੋ. ਤਥਾਪਿ ‘‘ਨ ਤਾਵ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਯਾਵ ਨ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੇ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਅਮਿਸ੍ਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯੋਗਾਨੁਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਸਲ੍ਲਹੁਕਵੁਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਿਕੋ. ਪਞ੍ਚਸਨ੍ਧਿਕਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਦਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਪਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਇਧ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਗਮਨਾਗਮਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਦਿ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚੀਵਰਧੋਵਨਾਦਯੋ ਖੁਦ੍ਦਕਪਲਿਬੋਧਾ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਤਿਤਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨਾਤਿ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨ. ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਅਸਮਾਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਥਮ੍ਭਮੂਲਂ ਨਾਮ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗਂ, ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਦੋਲਾਫਲਕਸ੍ਸ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਏਵ ਉਭੋ ਕੋਟਿਯੋ ਮਜ੍ਝਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਇਧ ਪਨਾਤਿ ਕਕਚੂਪਮੇ. ਦੇਸਤੋਤਿ ਫੁਸਨਕਟ੍ਠਾਨਤੋ. ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਰੂਹਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਗਰੁਕਭਾਵਨਂ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਹੂਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਝਾਯਿਨੋ ਆਹੁ.
‘‘ਸਞ੍ਞਾਨਾਨਤਾਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਏਕਚ੍ਚੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਮਾਣਮੇਵ, ਸਙ੍ਗੀਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਤਾਰਕਰੂਪਂ ਨੁ ਖੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਪਰਿਕਪ੍ਪੇ ਅਸਤਿਪਿ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਏਤਾਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਕੇਵਲਂ ਭਾਵਯਤੋ ਤਥਾ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਟਿਭਾਗੇ. ਨਾਨਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਣ੍ਣਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਾਨਾਵਿਧਤਂ. ਵਿਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਜਾਨਂ ਪਕਾਸਯਂ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇਤਿ ਤਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਵਾ ਨਾਨਾਕਾਰਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋਵ ਨਾਨਾਕਾਰਤਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਵਾ ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਾਰਕਰੂਪਾਦਿਵਣ੍ਣਤੋ. ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਤੋ.
ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਭਵਙ੍ਗਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੀਹਲ਼ਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਛਟ੍ਠੇ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਸਤਿ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਫਲਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਇਧ ਹੋਤੂਤਿ ਚੇ? ਨ, ਲੋਕਿਯਪ੍ਪਨਾਪਿ ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵੀਥਿਮ੍ਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਨ ਸਮਾਨਗਤਿਕਾਵਾਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਸੀਦਿਤੁਕਾਮੋ ਚਤੁਤ੍ਥੇ, ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਨ ਛਟ੍ਠੇ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਆਧਾਰਭਾਵਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਆਸਨ੍ਨਭਵਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਥਲੇ ਠਿਤਘਟੋ ਵਿਯ ਜਵਨਾਨਮਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਿਰ ਆਚਰਿਯੋ.
ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ, ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸਿਯਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ ਨਾਮ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਤਤ੍ਤਕਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛਿਤਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸਿਨੋ ਅਯਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਜਵਨਂ ਜਵਤਿ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤੋ ਅਧਿਕਂ ਜਵਤੀ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਵਨਞ੍ਚ ਜਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਮਂ ਝਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਝਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ. ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪੇਸੁ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਚ ਮਮ ਤਕ੍ਕੋ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਤੀਸੁ ਚਤੁਕ੍ਕੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਪਦਾਨਿ ਏਕਮੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਥੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦਨਮੇਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ’’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਤਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤੋ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਯੇਨ ਮੋਹੇਨ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਞਾਣੇ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੇ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਞਾਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਰੋਧੇ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦਨਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਮੋਹਪ੍ਪਹਾਨਾਭਾਵਾ, ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਾਲ਼ਿਵਿਰੋਧਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਆਵਜ੍ਜਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਜਾਨਤੋ, ਪਸ੍ਸਤੋ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਚ. ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਤੋ, ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤੋ, ਤਥਾ ਵੀਰਿਯਾਦਿਂ ਸਮਾਦਹਤੋ ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਨਾ.
ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਰ ਚਾਯਂ ਪੀਤੀਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿਆਦਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਙ੍ਖਾਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਮਥੇ ਕਾਯਿਕਸੁਖਾਭਾਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਦੇਸੂਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਏਤੇਸੁ. ਮੋਦਨਾਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੀਤਿਵੇਵਚਨਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿ ਕਿਲੇਸੇ, ਤਮ੍ਮੂਲਕੇ ਖਨ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ. ਏਵਂ ਭਾਵਿਤੋਤਿ ਨ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਨ ਭਾਵਿਤੋ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਵਿਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਅਸ੍ਸਾਸਮੁਖੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਉਪਾਯਕੁਸਲੇਨ ਭਗਵਤਾ.
੧੬੮. ਕਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੨. ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਸਦ੍ਦਸਞ੍ਞਾ ਕਿਰ, ਸਮਾਨਕਪਦਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੋਰੋਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਪਦਂ ਵੋਰੋਪਨਪਦਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ, ਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਚ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਨਞ੍ਚ ਏਕਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਚੇਤਸਿਕਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਪਯੋਗੋਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਕਿਰ ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ. ‘‘ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਚੇਚ੍ਚ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਜਾਨਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ ਵੋਰੋਪਨਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਆਦਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਹਿ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾ ਅਤ੍ਥਸਾਧਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਸੁਖੁਮਅਤ੍ਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਰੂਪਂ. ਅਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਰੂਪਾਨਂ ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੧ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਇਧ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਚਨਂ, ਓਪਪਾਤਿਕਮਨੁਸ੍ਸੇਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ, ਅਰੂਪਕਾਯੇ ਉਪਕ੍ਕਮਾਭਾਵਾ ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨ ਸਜੀਵਕੋਵ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋਪਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਏਤ੍ਥ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਮਾਤੁਯਾ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਮਾਤੁਯਾ ਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੪੮੦) –
‘‘ਇਤ੍ਥਿਂ ਹਨੇ ਚ ਮਾਤਰਂ, ਪੁਰਿਸਞ੍ਚ ਪਿਤਰਂ ਹਨੇ;
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਨ ਤੇਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਫੁਸੇ;
ਪਞ੍ਹਾ ਮੇਸਾ ਕੁਸਲੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ.
ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਨਾਮ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਭਾਵੇ ਵਾ ਨਵਸਤ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵਦੋਸਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ. ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਯਾਵ ਮਰਣਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਿਯਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਾਨਤ੍ਤਨਯੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੇ ਸਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪਨ ਏਕਤ੍ਤਨਯੇ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਏਕਤ੍ਤਾ. ਏਕਤ੍ਤਨਯੋ ਚ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਬਹੁਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਨ੍ਤਤਿ ਨਾਮ ਅਨੇਕੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਿਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਯਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਿਕੋਪਿਤੇ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਕੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਨ ਵਿਕੋਪਿਤੇ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਕੋਪਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਨ੍ਤਤਿਂ ਵਿਕੋਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਕਤਿਯਾ ਆਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਰਣਕਸਤ੍ਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਸਤਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਚ੍ਚਯਾ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਅਕੋਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਚ੍ਚਯਾ ਚੇ ਆਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਮਰਣਕਸਤ੍ਤੇ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ ਚਾਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ‘‘ਮਰਣਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯ, ਮਰਣਾਯ ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਯ੍ਯ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਸਂਵਾਸੋ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਵਾ ਚੇਤਨਾਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਤ੍ਤਾ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਤ੍ਤਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ, ਕਿਰਿਯਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਜਵਨਵਾਰਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਗਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨੇਵ ‘‘ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਹੋਨ੍ਤਂ ਯਥਾ ਪੁਰੇ ਵਿਯ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ. ਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਕੋਪਨਂ.
ਈਤਿਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧਵਿਚ੍ਛਿਕਾਦੀਨਿ ਯੁਦ੍ਧੇ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ. ਪਜ੍ਜਰਕਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਡਾਹਂ. ਸੂਚਿਕਨ੍ਤਿ ਸੂਲਂ. ਵਿਸੂਚਿਕਨ੍ਤਿ ਸੁਕ੍ਖਮਾਤਿਸਾਰਂਵਸਯਂ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਯਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਾਤਿਸਾਰਂ. ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਬ੍ਯਾਮਸਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਮਹਾਕਾਯੇ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਨਾਗੁਦ੍ਧਰਣਂ, ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਿਤੇ ਪਰੇਸਂ ਕਾਯੇ ਵਿਸਮਰਣਂ ਵਾ ਡਾਹੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਵਾ ਪਯੋਗੋ ਨਾਮ.
ਕੇਚੀਤਿ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਾ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥੀ. ਕੁਲੁਮ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ. ਕਥਂ ਸਾ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਚੇ? ਤਸ੍ਸ ਦੁਟ੍ਠੇਨ ਮਨਸਾਨੁਪਕ੍ਖਿਤੇ ਸੋ ਚ ਗਬ੍ਭੋ ਸਾ ਚ ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸਹੇਵ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਘਟਗ੍ਗੀਨਂ ਭੇਦਨਿਬ੍ਬਾਯਨਂ ਵਿਯ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕੇਸੁ ਓਚਰਿਯਮਾਨਂ ਨ ਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ‘‘ਤੇਸਂ ਮਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਥਾਵਰੀਨਮ੍ਪਿ ਅਯਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਿਕਵਸੇਨ ਪਟਿਸੇਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਪਯੋਗੇਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾਯ ਸਤ੍ਤਮਾਯ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਆਣਤ੍ਤਿਕੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਚੇਤਨਾਹਿ ਸਹ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤ ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਕ੍ਖਰਭਾਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਤਕੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਤਦਵਸਾਨਕ੍ਖਰਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾਯ ਸਤ੍ਤਮਚੇਤਨਾਯ ਸਹਜਾਤਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਣਤ੍ਤਿਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਪਯੋਗੇ. ਕਾਯੇਨਾਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ. ਥਾਵਰਪਯੋਗੇ ਯਾਵਤਾ ਪਰਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਾਵਤਾ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਤਿਸਞ੍ਚਰਣੇ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧਾਤਿਬਹੁਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਸਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣੇ. ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਾ. ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੁਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕੇ ਚ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ –
‘‘ਭੂਤਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਾ ਯੇ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਮਤਾ;
ਭਾਵਿਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਾ ਯੇ, ਤੇਵ ਅਨਿਯਤਾ ਇਧ.
‘‘ਭੂਤਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਾਨਂ, ਠਿਤਾਵ ਸਾ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿ;
ਭਾਵਿਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਾਨਂ, ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਿਤਿ.
‘‘ਤੇਨਞ੍ਞਾ ਹੇਤੁਯਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ;
ਤਸ੍ਸਾ ਫਲਂ ਅਨਿਯਤਂ, ਫਲਾਪੇਕ੍ਖਾ ਨਿਯਾਮਤਾ.
‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਠਿਤਾ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ;
ਲਦ੍ਧਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਾ ਯਾ, ਸਾਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾ.
‘‘ਚੇਤਨਾਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਤਸ੍ਸਾਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ;
ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ, ਛਬ੍ਬਿਧਾ ਅਤ੍ਥਸਾਧਿਕਾ.
‘‘ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਯਤੋ ਸਕ੍ਕਾ, ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਵਿਭਾਗਤੋ;
ਤਸ੍ਮਾ ਆਣਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ, ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਾ ਅਤ੍ਥਸਾਧਿਕਾ.
‘‘ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤੇ ਵਾਪਿ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤੇ, ਨਿਯਤਾਨਿਯਤਾ ਮਤਾ;
ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਾ ਨਿਯਤਾ ਸਿਯਾ.
‘‘ਯਾ ਥੇਯ੍ਯਚੇਤਨਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਸਹਤ੍ਥਾਣਤ੍ਤਿਕਾਪਿ ਵਾ;
ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੇਨਾਯਂ, ਏਕਨ੍ਤਨਿਯਤਾ ਸਿਯਾ.
‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਸਹਤ੍ਥਾਣਤ੍ਤਿਕਾਦਿਕਾ;
ਅਭਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਸਾ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਂ ਦੁਕਂ ਭਜੇ.
‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦੋ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਿ ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ;
ਨ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਕਮ੍ਮੇਨ, ਪਗੇਵਾਣਤ੍ਤਿਕਾਸਮਂ.
‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦੋ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਿ ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ;
ਨ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਕਮ੍ਮੇਨ, ਪਗੇਵਾਣਤ੍ਤਿਕਾਸਮਂ.
‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕ੍ਖਣੇ ਵਧਕਚੇਤਨਾ;
ਚਿਰਾਠਿਤਾਤਿ ਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਿਯਾਮੇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕਂ.
‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕ੍ਖਣੇ ਚੇ ਵਧਕੋ ਸਿਯਾ;
ਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤੋ ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ, ਕੁਸਲੋ ਵਧਕੋ ਸਿਯਾ.
‘‘ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਭੇਦੋ ਚ, ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਭੇਦੋਪਿ;
ਸਿਯਾ ਤਥਾ ਗਤੋ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਸਹਤ੍ਥਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾ’’ਤਿ.
ਯਾਨਿ ਪਨ ਬੀਜਉਤੁਕਮ੍ਮਧਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਅਯਮਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾ ਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ‘‘ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚੇਤਨਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਭਜਾਪਿਯਮਾਨਾ ਯੇਨ, ਤੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇ ਭਜਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਜੀਵਿਤੇ ਆਦੀਨਵੋ ਮਰਣਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨੇ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋਵ, ਇਧ ਪਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਪਦੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ‘‘ਮਰਣਸਞ੍ਞੀ ਮਰਣਚੇਤਨੋ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵਿਭਤ੍ਤੋ, ਅਪਾਕਟਤ੍ਤਾ, ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਵਿਭਾਗਾ ਕਾਰਿਤਾ ਵਾ. ਨਯਿਦਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਞ੍ਞਾਚੇਤਨਾਨਮ੍ਪਿ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੭੪. ਕਾਯਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਿਞਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਸੁਸਤ੍ਤਿਆਦਿਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਦ੍ਦੇਸਿਕੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ. ਉਭਯੇਹੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਠਮਪ੍ਪਹਾਰੋ ਨ ਸਯਮੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਵਿਨਾਸਨਹੇਤੁ ਅਹੋਸਿ, ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿ ਵਧਕੇਨ ਸੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਠਮਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵਾ’’ਤਿ, ‘‘ਚੇਤਨਾ ਨਾਮ ਦਾਰੁਣਾਤਿ ਗਰੁਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚੇਤਨਾ ਪਕਤਿਸਭਾਵਵਧਕਚੇਤਨਾ, ਨੋ ਦਾਰੁਣਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚੇਤਨਾ ਪਰਿਵਾਰਾ, ਵਧਕਚੇਤਨਾਵ ਦਾਰੁਣਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਉਭੋਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਸਾਹਤ੍ਥਿਕੋਪਿ ਸਙ੍ਕੇਤਤ੍ਤਾ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਰ.
ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਅਨਾਗਤੋ. ‘‘ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਝ, ਏਵਂ ਪਹਰ, ਏਵਂ ਘਾਹੇਹੀ’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਤੋ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਙ੍ਕੇਤਮੇਵ ਕਿਰ. ਏਤਂ ਗਾਮੇ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਨਿਯਮਿਤੋ. ਯੋ ਪਨ ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ‘‘ਦੀਘਂ…ਪੇ… ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ. ਯਦਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ‘‘ਏਤਂ ਦੀਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਪਰੇ. ਆਚਰਿਯਾ ਪਨ ‘‘ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਯਮਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਨ ਪਨ ਆਣਾਪਕੋ ਦੀਘਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਮਾਰੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਿਰ. ‘‘ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਏਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯਪਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਆਣਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਇਤਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਤਾਦਿਸਂ ਮਾਰੇਤਿ, ਆਣਾਪਕੋ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨ ਗਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਏਵਂ ਦੀਘਾਦਿਵਸੇਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨਿਯਮਿਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਲਿਖਿਤਂ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਓਕਾਸਨਿਯਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋਵ ਹੋਤਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਤਦਾ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਓਕਾਸੇਨ ਸਹ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮਾਰਾਪਿਤੋ ਪਰੋ ਏਵ ਮਾਰਾਪਿਤੋ. ਕਥਂ? ਸਯਂ ਰਸ੍ਸੋ ਚ ਤਨੁਕੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ‘‘ਦੀਘਂ ਰਸ੍ਸਂ ਥੂਲਂ ਬਲਵਨ੍ਤਂ ਮਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਤਸ੍ਸਾਕਾਰਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਨ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਦੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸੀਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਆਰੋਚਨੇ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਓਕਾਸਾਭਾਵਤੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਧਕੋ ਚੇ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠੋ ਆਚਰਿਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਪਨ੍ਨਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਸਹ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਮ੍ਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਹਾਜਨੋ ਹਿ ਤੇਨ ਪਾਪੇ ਨਿਯੋਜਿਤੋਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਵਧਕੋ ਚੇ ਤਮਤ੍ਥਂ ਨ ਸਾਵੇਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਸਾਵੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾਯ ਅਭਾਵਾ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤਿ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਠੇ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵਧਕੋ ਪਨ ‘ਸਾਧੁ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਨਿਯਮੇ ‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਿਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਕਙ੍ਖਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨ ਸਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਸਕ੍ਕਿਯਦੂਤਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ਚ ਕਿਚ੍ਛੇਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਵਾ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਆਚਰਿਯੇਨ ਆਣਤ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਤਦਤ੍ਥੇ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸੇਵ ਆਰੋਚਿਤੇ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਯੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚੇਤਨਾਯ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਚ ਵਧਕਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਦੁਕ੍ਕਟਂ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਧਕਸ੍ਸੇਵ. ਸੋ ਹਿ ਪਠਮਂ ਆਣਾਪਕਂ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸੋ ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਚ ਵਧਕਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ‘‘ਯਤੋ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਚ ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸੋ ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਚਰਿਯਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਦੁਕ੍ਕਟਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਠਮਮੇਵ ਅਨਾਪਨ੍ਨਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਪਿ ਵਧਕਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਸਂ ਪਾਰਾਜਿਕਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਥਾ ‘‘ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ, ਵਧਕਸ੍ਸ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਧਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਹਿ ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਕੇਵਲਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਗਰੁਕਤਾਯ ਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ ਸਯਂ ਅਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਾ ਸਮਾਨਾ ਪਾਰਾਜਿਕੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਾਸਨਹਰਣਪਚ੍ਚਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਏਵ, ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਪਦਵਤ੍ਥੂਹਿ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਯ ਧਨੁਉਸੁਸੂਲਾਦਿਦਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਤਂ ਤਿਤ੍ਤਿਰਜਾਤਕੇਨ (ਜਾ. ੧.੪.੭੩ ਆਦਯੋ) ਸਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਞ੍ਚ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਦੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਚ ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਪਾਵਦ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਪਾਵਦਤੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤੁ, ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ ਵਾ, ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ, ਦੂਤੇਨ ਵਾ ਆਰੋਚੇਤੁ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮੂਲਟ੍ਠੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਦੂਤੋ ਵਾ ਵਦਤਿ, ਤਦਤਿਕ੍ਕਮੇ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਧਿਕਾਰਦ੍ਵਯੇ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਧਕਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਆਣਾਪਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ. ਯਦਿ ਪਨ ਸੋ ਵਜ੍ਝਮਰਣਾਮਰਣੇਸੁ ਅਵਸ੍ਸਮਞ੍ਞਤਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਾਣਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਪਾਰਾਜਿਕਦੁਕ੍ਕਟੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਿਯਾ. ‘‘ਇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮਨੋ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰਤੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ‘‘ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰਤੋ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਸਰੂਪੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਤਤੋ ਚੁਤ੍ਤਰਿ ਨਯਦਾਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਵਧਕੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਹਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕ੍ਕਾ ਉਭਯੇਸਂ ਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟੇ ਯੋਜੇਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਹਿ ਅਧਿਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੇ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਕੇਵਲਨ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਅਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਾਰਾਜਿਕਦੁਕ੍ਕਟੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਉਭਯੇਸਂ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੂਲਟ੍ਠੋ ਨੇਵ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਾਭਾਵਤੋ, ਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਚ੍ਚਯਾ ਵਧਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਸਿਯਾਤਿ ਨਯਂ ਦਾਤੁਂ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਅਨਿਯਤਾਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਚ੍ਚਯਾ ਵਧਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਅਨਿਟ੍ਠਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ. ‘‘ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੇ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਚ੍ਚਯਾ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨਨ੍ਤਰਨਯੇਨ ਸਰੂਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਤਂ ਏਵਂ ਆਪਨ੍ਨਂ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਅਨਿਟ੍ਠਗ੍ਗਹਣਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਚਰਿਯੇਨ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਉਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਕਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਬੁਦ੍ਧਿਯੋਪਿ ਆਚਰਿਯਾ ਸਰੂਪੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਨਾਮ ਠਾਨੇਸੁ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਾਦਿਸੋਤਿ ਸੁਹਦਯਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਅਨਾਗਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰਦੋਸਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਨਾਵੇਲਞ੍ਚ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਅਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਵਾ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਨਾਮ ਪਾਠੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਲਿਖਿਸ੍ਸਾਮ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾ, ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣਮਰਣਾਭਿਨਨ੍ਦਨੇਸੁਪਿ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਮਾਰਣਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਕਥਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਮੂਲਟ੍ਠਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਪਿ ਚੇਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਓਕਾਸਾਭਾਵੇਨ ਪਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਯੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇਪੀਤਿ.
੧੭੫. ਅਰਹੋ ਰਹੋਸਞ੍ਞੀਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਰਤੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਉਲ੍ਲਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮਰਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ, ਅਸਤਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਰਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮੇ ਵਜ੍ਝਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤੂ’’ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤਾ ਦੂਤਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਦਤੂ’’ਤਿ ਉਲ੍ਲਪਤਿ, ਵਜ੍ਝੋ ਸਯਮੇਵ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤ੍ਤਾ ਨ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਸੋ ਚੇ ਮਰਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ ਮਮ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਾਰੇਤੂ’’ਤਿ ਉਲ੍ਲਪਤਿ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ, ਸਯਮੇਵ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤਿ, ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਤ੍ਤਾ ਨ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੧੭੬. ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਚਵਿਤ੍ਵਾ, ਚੁਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ, ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਗੇਵ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯੇਸਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੂਲਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਞਾਤਕਪਰਿਵਾਰਿਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੂਲਂ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਹਿਤਂ, ਪੋਤ੍ਥਕਸਾਮਿਕਹਤ੍ਥਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਿਨ੍ਨਮੂਲਂ ਪੁਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਞਾਤਕਾਦੀਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਪੋਤ੍ਥਕਸਾਮਿਕਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਕਂ ਜਾਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਸੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਤੇਸਂ ਮੂਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਯੇਨ ਧਨੇਨ ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਕੀਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਧਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪੋਤ੍ਥਕਸਾਮਿਕਹਤ੍ਥਤੋ ਧਨੇ ਗਹਿਤੇ ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਅਦਿਨ੍ਨੇਪਿ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ. ਸਚੇ ਅਞ੍ਞਂ ਧਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪੋਤ੍ਥਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵਤੋ ਅਮੋਚਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੂਲਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵਤੋ ਅਮੋਚਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ‘‘ਤਵੇਵ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪੇਤਿ, ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵਤੋ ਮੋਚਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ – ਯਥਾ ਚੇਤਿਯਂ ਵਾ ਪਟਿਮਂ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਸੇਤੁਂ ਵਾ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਕਾਰਕਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਨ ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਸ੍ਸ, ਤਥਾ ਪਾਪਮ੍ਪਿ ਯੇਨ ਪੋਤ੍ਥਕੋ ਲਿਖਿਤੋ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਚੇ? ਨ, ‘‘ਸਤ੍ਥਹਾਰਕਂ ਵਾਸ੍ਸ ਪਰਿਯੇਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਪਰੇਨ ਹਿ ਕਤਸਤ੍ਥਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਏਵਂ ਪਰੇਨ ਲਿਖਿਤਮ੍ਪਿ ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵਜ੍ਝੋ ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਤਥਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਚੇਤਿਯਾਦੀਤਿ ਏਤਮਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਰਣਪਚ੍ਚਯਂ ਹਿ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਇਦਂਮਰਣਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵਿਚਾਰਿਤਂ. ਮਮ ਪਨ ਚੇਤਿਯਾਦਿਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬੋ ਵਿਯ ਪਟਿਭਾਤਿ.
ਤਤ੍ਤਕਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਤਿ ‘‘ਏਕਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ‘ਤਤ੍ਤਕਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਤਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਪਮਾਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਪ੍ਪਮਾਣੇ. ‘‘ਕਤਂ ਮਯਾ ਏਵਰੂਪੇ ਆਵਾਟੇ ਖਣਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਧਕੋ ਆਵਾਟਪ੍ਪਮਾਣਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਖਣਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਟੇ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਖਣਿਤਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤ੍ਤਕਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਅਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕੁਦਾਲਪ੍ਪਹਾਰੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰੇਹਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਉਪਠਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਉਭਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਆਚਰਿਯਾ. ਬਹੂਨਂ ਮਰਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਨਿਯਮੇ ਕਥਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵਜ੍ਝੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਆਲਮ੍ਬਿਤੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮਾਲਮ੍ਬਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਮਰਣੇਪਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸਕ੍ਕਾ ਆਲਮ੍ਬਿਤੁਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਿਤਾਯਪਾਣਾਤਿਪਾਤਚੇਤਨਾਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪੁਰੇਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟਿਯਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਤਂ ਜੀਵਿਤਮਾਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮਜਵਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਚੇਤਨਾਯ ਓਪਕ੍ਕਮੇ ਕਤੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਲਮ੍ਬਿਤਂ, ਵੋਰੋਪਿਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਇਤੋ ਪਨਞ੍ਞਥਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ; ਏਵਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ‘‘ਬਹੂਪਿਸਤ੍ਤੇ ਮਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਵਿਸਪਕ੍ਖਿਪਨਾਦੀਸੁ ਏਕਂ ਪਯੋਗਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਚੇਤਨਾ ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਪਨੇਕਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਮਾਰਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਏਵ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਰਣਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ, ਆਲਮ੍ਬਿਤੁਂ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਹੂਨਂ ਮਰਣੇ ਅਕੁਸਲਰਾਸਿ ਕਥਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਮਰਣੇ ਪਵਤ੍ਤਚੇਤਨਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣਤੋ. ਕਥਂ? ਤਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸੁ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਇਤਰਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ‘‘ਤਤੋ ਬਲਵਤਰਕੁਸਲਪਟਿਬਾਹਿਤਾ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਨਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਜਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਾਪਿ ਵਿਯ ਤਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਦੇਤਿ, ਤਥਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਭਵੇ ਏਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਤਾਸਂ ਕਿਚ੍ਚਲੇਸਕਰਣਤੋ ਏਕਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ‘‘ਰਾਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਯ ਪਨ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਤਿਤਿਕ੍ਖੋ ਵਿਪਾਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਤਿਆਦਿ ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ.
ਅਮਰਿਤੁਕਾਮਾ ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਮਰਣੇਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ. ‘‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਤਨਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚੇ? ਓਪਪਾਤਿਕਤ੍ਤਂ, ਪਤਨਞ੍ਚ ਏਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਨੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਏਤ੍ਥ ਮਰਤੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਰਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ‘‘ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤੂ’’ਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਖਣਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਓਪਪਾਤਿਕਮਨੁਸ੍ਸੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਨਿਯਮੇਨੇਵ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਰਤੀਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਚ੍ਛਾਯਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਤਿ, ਤੇਨ ਪਾਤੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਯੋ ਪਨ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਮਰਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਓਪਾਤਖਣਨਕ੍ਖਣੇ ਅਰੂਪਲੋਕੇ ਜੀਵਤਿ. ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਚ ‘‘ਅਨਿਯਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਾਤੁਘਾਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਿਤੁਘਾਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਰੁਹਿਰੁਪ੍ਪਾਦਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੫.੩੮ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਤ੍ਤਿਕ) ਵਚਨਤੋ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਤਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਸਾ ਚੇਤਨਾ ‘‘ਅਨਿਯਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਂ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਾਤੁਘਾਤਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੫.੪੮ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਤ੍ਤਿਕ) ਵਚਨਤੋ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੋ ਇਧ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਮਰਣਕਸਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯ ਕਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਇਧ ਜੀਵਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੋ ਨ ਮਰਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਹੋਤਿ ਏਵ. ਯਥਾ ਕਿਂ ‘‘ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨ ਠਿਤੇ ਸਤ੍ਤ ਜਨੇ ਏਕੇਨ ਕਣ੍ਡੇਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਡਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਕਣ੍ਡੋ ਤਂ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਛ ਜਨੇ ਮਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਯੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਜੀਵਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਮਤੇਪਿ ਇਤਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ. ਸਚੇ ਅਰਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਰਹਨ੍ਤਘਾਤਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਵਰੂਪੇਸੁ. ਅਯਮੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਾ ਯੁਤ੍ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਤਨਰੂਪਂ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਮਾਤੁਯਾ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਲਿਙ੍ਗਾਯ ਮਤਾਯ ਸੋ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਪੁਰਿਸਘਾਤਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਤਨਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਤਨਰੂਪਮਰਣਰੂਪਾਨਂ ਏਕਸਨ੍ਤਾਨਤ੍ਤਾ, ਤਦੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਨਿ, ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸੋਤਿ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਘਾਤਕੋਵ, ਨ ਪੁਰਿਸਘਾਤਕੋਤਿ, ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤਨਰੂਪਵਸੇਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਪਤਨਰੂਪਵਸੇਨ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਏਕਸਨ੍ਤਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਪਠਮਥੇਰਵਾਦੇ ਯੁਤ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪੇਤੋ ਪਤਿਤੋ, ਯਕ੍ਖੋ ਚ, ਅਥ ਖੋ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ‘‘ਵਾਮੇਨ ਸੂਕਰੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੯੬; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੬੬) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਯਕ੍ਖਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਤ੍ਤਾ ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਰੂਪੇਨ ਮਤੇ ਮਰਣਰੂਪਵਸੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਲਹੁਕਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਾ ਹੋਤਿ ਏਵ ਤਤ੍ਥਜਾਤਕਰੁਕ੍ਖਾਦਿਛੇਦਨਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਵਿਯ. ਅਯਮੇਵ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕੋ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਮਰਤੁ, ਪਾਰਾਜਿਕਮੇਵ ਗਰੁਕਤ੍ਤਾ. ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇ, ਮਤੇ ਭੇਦਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ;
ਸਰੂਪਮਰਣਂ ਤਿਸ੍ਸੋ, ਫੁਸ੍ਸੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ.
ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੇਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਕਸਕਰੂਪੇਨੇਵ ਮਰਣਂ ਭਵਤਿ ਨਾਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਕ੍ਖਪੇਤਰੂਪੇਨ ਮਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਮਰਣੇ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਪਹਾਰਂ ਲਦ੍ਧਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੭੭. ਸਾਧੁ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਰਤੂਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਰੋਤਿ. ਵਿਸਭਾਗਰੋਗੋਤਿ ਸਰੀਰਟ੍ਠੋ ਗਣ੍ਡਪੀਲ਼ਕਾਦਿ.
੧੭੮. ਕਾਲ਼ਾਨੁਸਾਰੀਤਿ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲਤਾਯ ਮੂਲਂ ਕਿਰ. ਮਹਾਕਚ੍ਛਪੇਨ ਕਤਪੁਪ੍ਫਂ ਵਾ. ਹਂਸਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਹਂਸਾਨਂ ਪਕ੍ਖਪਤ੍ਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਾਣਤ੍ਤਿਕਨਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਿਧਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬੋ.
ਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੦. ਮਰਣਤ੍ਥਿਕਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦੇਨ ਸਗ੍ਗਪਾਪਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਮਰਣਤ੍ਥਿਕਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵਂਅਧਿਪ੍ਪਾਯਿਨੋ ਮਰਣਤ੍ਥਿਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣਤ੍ਥਿਕਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਆਪਨ੍ਨਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ. ਨ ਹਿ ਤੇ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵੋਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵੋਹਾਰਵਸੇਨ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਾਸੇ ਬਦ੍ਧਸੂਕਰਮੋਚਨੇ ਵਿਯ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਮਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਭਾਗੇ ਹਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਵਲਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਦਸ੍ਸਿਤੇਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੇ. ਪਟਿਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤਯਾ ਪਟਿਬਨ੍ਧਂ, ਪਰਿਭੋਗਨ੍ਤਰਾਯਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਾ ਅਕਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੧-੨. ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਰਿਯਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਠਮਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧਪਿਣ੍ਡਪਾਤਤੋ ਪਣੀਤਪਣੀਤਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥਪਿ ਅਤ੍ਤਕਾਰਿਯਂ ਅਦਾਸਿ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਤਨੇ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਘੋ ਚ ਪਯੋਗੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਅਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਦਂ ਕਿਰ ਤੇਸਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ‘ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚੋ ਅਹ’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨੋ ਚੇ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਚੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਮੁਗ੍ਗਰਾ ਨਾਮ ਖਾਦਨਦਣ੍ਡਕਾ. ਵੇਮਾ ਨਾਮ ਤੇਸਂ ਖਾਦਨਦਣ੍ਡਕਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਉਪਰਿ ਚ ਤਿਰਿਯਂ ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਵ ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਮਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਭਵਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਲਜ੍ਜੀਯਨ੍ਤੋ ਆਹਾਰਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਸਭਾਗਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਤਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਹਿ ਕਪ੍ਪਿਯਖੇਤ੍ਤਂ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਿ.
੧੮੬. ਅਕਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ. ਸਾ ਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਕਤਾਪਿ ਅਕਤਾ ਵਿਯਾਤਿ ਅਕਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘‘ਵਦੇਯ੍ਯਾਥ, ਭਨ੍ਤੇ ਯੇਨਤ੍ਥੋ’ਤਿ ਏਵਂ ਅਕਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਕਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਭੂਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਹਤ੍ਥਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਪਿਤੁਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਪਿਤੁਭਗਿਨੀ. ਸਚੇਪਿ ਨ ਯਾਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਾਚਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਯਂ ਵਾ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ. ‘‘ਯਦਾ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ. ‘‘‘ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮੋ ਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟੋ, ਤਾਵ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ਮਹਾਮਾਤੁਯਾਚੂਲ਼ਮਾਤੁਯਾਤਿਆਦੀਨਂ.
ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਨ ਅਕਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ ਸਚੇ, ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਆਨੇਥਾਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਪੂਜਂ ਅਕਾਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਯਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਾਦਾ ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਵਮਙ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਹਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.
ਚੋਰਨਾਗਸ੍ਸ ਹਿ ਆਮਟ੍ਠਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਕੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਮਟ੍ਠਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਰੇ ਥੋਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤੇ ਭਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤੁਸ੍ਸਿ. ਵਰਪੋਤ੍ਥਕਚਿਤ੍ਤਤ੍ਥਰਣਨ੍ਤਿ ਸਿਬ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਤ੍ਥਰਣਵਿਕਤਿ. ਪਿਤੁਰਾਜਾ ਦਮਿਲ਼ਸ੍ਸ ਪਰਾਜਿਤੋ ਰੋਹਣੇ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਪਰਿਵੁਤੋ ‘‘ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਏਕਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਘਾਤਾਪੇਸਿ. ਸੇਸਾ ਭਯੇਨ ਪਲਾਯਨ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੇਹਿ ਵਿਲੁਤ੍ਤਾ ਹਮ੍ਬੁਗਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਨਿਕਾਯਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਹਮ੍ਬੁਗਲ੍ਲਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਭਯਗਿਰਿਵਿਹਾਰਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੇਸਾਪਿ ਏਕੇਕਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰਾਪੇਸੁਂ ਕਿਰ.
੧੮੭. ਚੋਰਸਮੀਪਂ ਪੇਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਲ਼ਯਕ੍ਖਵਿਹਾਰਂ ਪੇਸੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਤਾ. ਤਲ਼ਾਕਾਦੀਸੁ ਮਚ੍ਛਾਦਿਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਕੇਵਟ੍ਟਂ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ‘‘ਤਲ਼ਾਕਤੀਰਂ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਪਹਿਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਵਾਲ਼ਯਕ੍ਖਵਿਹਾਰਂ ਪਾਹੇਸੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਮਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸਾਨੁਲੋਮਤੋ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਏਵਂ ਵਾਲ਼ਯਕ੍ਖਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
੧੮੯. ਤਂ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਿਤਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਾਰਾਜਿਕਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਮਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ.
੧੯੦. ਕਥਂ? ਕੁਟਿਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਭਗਵਤਾ ਪਟਗ੍ਗਿਦਾਨਾਦਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਕੁਟਿ ਨਾਮੇਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਸ੍ਸ ਨਗ੍ਗਭਾਵਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਜੀਵਿਤਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਪ੍ਪਦਟ੍ਠਕਾਲੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਚ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਯਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਤਕ੍ਕੋ – ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਨਗ੍ਗਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੂਪਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਪ੍ਪਾ ਚ ਡਂਸਿਤ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਪਾਪਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਦਾਨਪਤੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਪਟਗ੍ਗਿਦਾਨਾਦਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਰਾਯੋ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਲਾਭਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਵਧਕਸ੍ਸ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਹਿਤਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਨ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ, ਜੀਵਿਤਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਮੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਯਾਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਜੀਵਿਤਤ੍ਥਾਯ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਅਕੁਸਲਤ੍ਤਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਨੇਕੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖੇਨ ਓਤ੍ਥਤੇਸੁ, ਓਪਾਤੇ ਵਾ ਪਤਿਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਰੁਕ੍ਖਛੇਦਨਾਦਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਪਰਪਰਿਤ੍ਤਾਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਣਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਭੂਮਿਤਚ੍ਛਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੯੧. ਤੀਹਿ ਮਾਰਿਤੇ ਪਨ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤੀਸੁ ਏਕੇਨ ਮਾਰਿਤੇਪਿ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਓਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਯੋਪਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਨ੍ਤਿ ਚੇ, ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਅਵਿਸਙ੍ਕੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਸਙ੍ਕੇਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯੋ ਚੇ ਮਾਰੇਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਕੇਨ ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਮਾਰਿਤੇ ਪਾਰਾਜਿਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਹਾਰਾਨਂ ਮਰਣੇ ਸਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਾਰਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਸਤਿ ਏਕੋਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਤਤਿਯਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.