੭. ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦੪. ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਵਿਦਿਤਾਨਿ ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਵੇਦਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਜਾਨਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨੋ ਸਵਿਸੇਸਂ ਉਪਵਿਚਰਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਹਿ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਾਨੁਮਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇਹਿ ਸਹ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਤਬ੍ਬਿਰਹਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਤ੍ਤਾ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਤਪਦਾ, ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਟ੍ਟਪਦਾ. ਯੋਗ੍ਗਾਨਂ ਦਮਨਆਚਰਿਯਾ ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਮੇਤਬ੍ਬਦਮਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਏਕਸਤ੍ਤਤਿਵਿਧਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਫਸ੍ਸਰੂਪਕਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.
੩੦੫. ਇਧਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਛਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਯਦੇਸਨਾਯਂ. ਮਨੋਧਾਤੁਤ੍ਤਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਮੇਵ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਯਥਾ ਕੇਵਲੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕੇਵਲੇਨ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦੇਨਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਮੁਖੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ‘‘ਉਪਵਿਚਰਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਬ੍ਯਾਪਾਰੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਗ੍ਗਤਿਕੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪਵਿਚਰਣਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂਯੇਵੇਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਯੁਤ੍ਤੋ ਉਪਵਿਚਾਰੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸੂਪਵਿਚਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਆਜਞ੍ਞਰਥੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੩੦੬. ਉਪਵਿਚਾਰਾਨਂ ਉਪਸ੍ਸਯਟ੍ਠੇਨ ਗੇਹਂ ਵਿਯਾਤਿ ਗੇਹਂ, ਰੂਪਾਦਯੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ, ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਸਿਵਣਿਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਯੇਸਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਿਯਭਾਵੋ ਪਨ ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਕਥਿਤੋਤਿ ਕਾਮਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਮਨੋ ਰਮੇਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾਨਂ. ਲੋਕੇਨ ਆਮਸੀਯਤੀਤਿ ਲੋਕਾਮਿਸਂ, ਤਣ੍ਹਾ. ਤਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਇਟ੍ਠਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਪਟਿਸਙ੍ਖਤਤਾਯ ਚ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਤੀਤੇ ਕਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਿਕਅਨੁਭਵਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਦਿਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸ੍ਸਰੇਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਯਥਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਨ੍ਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਕਾਰਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚੇਵ, ਤਤੋ ਏਵ ਪਲੋਕਿਤਂ ਭਙ੍ਗਞ੍ਚ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਂ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਕਤਿਂ ਵਿਜਹਤਿ, ਵਿਜਹਿਤਞ੍ਚ ਜਰਾਵਤ੍ਥਾਯ ਤਤੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਪਕਤਿਵਿਜਹਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਨੁਬੋਧਞਾਣਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਵਿਚਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ – ‘‘ਛਸੁਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭੇਦਂ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਮ੍ਹਿ ਤਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਗਤਮ੍ਹੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤੇ ਵਿਸਯਭੂਤੇ. ਤਿਕ੍ਖੇਤਿ ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਸਮਤਾਯ ਤਿਬ੍ਬੇ. ਸੂਰੇਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਨਭਿਭੂਤਤਾਯ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਭਿਭਵਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਵਿਸਦੇ ਪਟੁਭੂਤੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ.
ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਤਾਯ ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਸ੍ਸ ਇਕ੍ਖਨਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀਤਿ ਵਿਵੇਕਰਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਰਤਿ. ਯਤੋ ਯਤੋਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਞ੍ਚ ਭਙ੍ਗਞ੍ਚ. ਅਮਤਨ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਤਂ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਅਮਤਾਧਿਗਮਹੇਤੁਤਾਯ ਅਮਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇਤਿ ਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੇ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਯਥਾਰਹਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਆਪਾਥਗਤੇ. ਵਿਸਯੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ.
੩੦੭. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਨ ਹਿ ਅਧਿਗਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਿਹਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਕੋ ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਸ੍ਸੁਤਿਲਦ੍ਧਂ ਪਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਦਹਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਤਦਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮੇਵ ਛਲ਼ਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਮਾਦਿਕਾਰਣਭਾਵਤੋ, ਮਨਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਭਾਵਤੋ ਚ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਹਾਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਲੋਭਦੋਸਾਨਂ ਸਹ ਵੁਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਪਤ੍ਥਨਾਮੂਲਕਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਪਦਸ੍ਸ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਜੋਤਕਤਮਾਹ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ. ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟੇਤਿ, ਏਵਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤੁਂ.
੩੦੮. ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਸਹਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨਪਵਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੋਧਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਕਿਲੇਸੋਧਿਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਓਧਿਜਿਨੋ ਨਾਮ; ਤਦਭਾਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਅਨੋਧਿਜਿਨੋ ਨਾਮ; ਸੇਖੋ ਪਨ ਸਿਯਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਓਧਿਜਿਨੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਅਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵਿਪਾਕਜਿਨੋ ਨਾਮ; ਤਦਭਾਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਵਿਪਾਕਜਿਨੋ ਨਾਮ; ਸੇਖੋ ਪਨ ਸਿਯਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵਿਪਾਕਜਿਨੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਨ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਹਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁਂ ਅਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ, ਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਇਟ੍ਠੇ, ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਕੇ’’ਤਿਆਦਿ.
ਇਟ੍ਠੇ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਅਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਇਟ੍ਠੇ ਰਜ੍ਜਨਂ, ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਦੁਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯੋਨਿਯੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਹਿ ਤਂਤਂਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਜਵਨਨਿਯਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰੀਤੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਰਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਥਾਪਿਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਨਦੁਸ੍ਸਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇਤਿ ਅਸਮਂ ਅਯੁਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇ ਅਯੋਨਿਸੋ ਸਮ੍ਮੋਹਪੁਬ੍ਬਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਗਹਣੇ.
੩੦੯. ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਚੇਵ ਬਹੁਲੀਕਰਣਵਸੇਨ ਚ. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚੇਵ ਆਗਮ੍ਮ ਚਾਤਿ ਆਗਮਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇ ਚ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਉਸ੍ਸਾਰੇਨ੍ਤਾ ਸਮੁਸ੍ਸਾਰੇਨ੍ਤਾ.
ਸੋਮਨਸ੍ਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਰਿਕ੍ਖਕੇਨੇਵ ਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਜਹਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਪਹਾਯਕਂ ਨਾਮ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤੋ ਬਲਵਮੇਵ, ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਨ ਬਲਵਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਬਲਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਹੇਤ੍ਥ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਪਹਾਨਂ ਜੋਤਿਤਂ.
ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪਹਾਯਕਭਾਵੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਕਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਲਾਭਿਨੋ ਚ ਲਾਭਿਨੋ ਚ ਪਕਿਣ੍ਣਕਸਙ੍ਖਾਰਸਮ੍ਮਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ‘‘ਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰੇ ਚ ਪਾਦਕੇ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪਗੁਣਭਾਵਂ ਆਗਮ੍ਮ ਕਦਾਚਿ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨਪਿ ਹਿ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ, ਸਮ੍ਮਸਿਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵਾ ਆਗਮਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਬਹੁਲਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਭਾਵਤੋ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵਾ’’ਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾਵਾਤਿ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾ ਏਵ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਦਿਪਾਦਕਤੋ ਏਵ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਹਾਨਂ, ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਏਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਵਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਯਾ ਆਸਨ੍ਨੇ ਸਮਾਪਨ੍ਨਜ੍ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਸਮ੍ਮਸਿਤਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਚ ਭੇਦੇ ਸਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯ੍ਹਂ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਝਾਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਥੇਰਵਾਦੇ. ਅਯਮੇਵ…ਪੇ… ਨਿਯਮੇਤਿ ਤਤੋ ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਾਦਿਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾ ਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਭਾਵਤੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਚ ਅਤਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਹਿ ਪਠਮਥੇਰਵਾਦੇ ਅਪਾਦਕਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕਮਗ੍ਗਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਚ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਾਦਿਮਗ੍ਗਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਹਿ ਤਂਤਂਝਾਨਿਕਾਵ. ਏਵਂ ਸੇਸਵਾਦੇਸੁਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੋ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾਦੇ ਅਯਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨਿਯਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਾਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਇਧ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੩੧੦. ਨਾਨਤ੍ਤਾਦਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਕੁਸਲਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਨਾਨਾਵਿਧਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਾ’’ਤਿ. ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਾਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਿਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਯਾ. ਏਕਤ੍ਤਾ ਏਕਸਭਾਵਾ ਜਾਤਿਭੂਮਿਆਦਿਵਿਭਾਗਾਭਾਵਤੋ. ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਏਕਪ੍ਪਕਾਰੇਨੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਬਾਲਸ੍ਸ ਮੁਲ਼੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੮). ਉਪਰਿ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੧੧). ਦ੍ਵੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਗਹਿਤਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤ੍ਤਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਪਕਾਸਿਤਭਾਵਤੋ ਚ.
ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ ਅਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਰੂਪੇਸੂਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਰੂਪਾਯਤਨਵਿਸੇਸਾ ਏਵ ਗਹਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਕਸਿਣਰੂਪਾਨਿਪੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਰੂਪੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਭਾਵੋਪਿ ਇਧ ਏਕਤ੍ਤਵਿਸਯਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ. ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤੀਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਖਨ੍ਧਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਸੇਸਾਸੁਪੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾਦੀਸੁਪਿ.
ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ. ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਾਯ ਕਾਮਰੂਪਾਰੂਪਭੇਦਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਤਮ੍ਮਯਾ, ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਤਮ੍ਮਯਤਾ, ਤਣ੍ਹਾ ਯਸ੍ਸ ਗੁਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਦ੍ਦਨਿਵੇਸੋ, ਤਦਭਿਧਾਨਕੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਮ੍ਮਯਤਾ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਅਤਮ੍ਮਯਤਾ ਤਮ੍ਮਯਤਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ‘‘ਯਦਤ੍ਥਿ ਯਂ ਭੂਤਂ, ਤਂ ਪਜਹਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੭੧; ਅ. ਨਿ. ੭.੫੫) ਏਵਮਾਗਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਚਿਨਨੇ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ.
੩੧੧. ਯਦਰਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਉਪਯੋਗਪੁਥੁਵਚਨੇ ਚ ਯ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਯੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਾਮਂ ‘‘ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਂ, ਵਕ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਾਵੇਣਿਕਤ੍ਤਾ, ‘‘ਅਰਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਯਮਾਨੁਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਸਤਿਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯੇਹਿ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤਤ੍ਤਾ ਤਦੁਭਯਨਿਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਮੇਵ ਸਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਤਾ, ਨ ਇਤਰੇਸਂ ਆਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ. ਆਦਰੇਨ ਸੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾ ਇਧ ਸੁਸ੍ਸੂਸਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਅਞ੍ਞਾਤਿ ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਯਕਾਰਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦਸ੍ਸ ਅਨਾਦਿਯਨਮੇਵ ਵੋਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਇਧ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਪਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਸਙ੍ਗਵਸੇਨ ‘‘ਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੇਤੁਘਾਤੋ ਹਿ ਤਥਾਗਤਾਨਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇਸੁ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਘਅਵਸ੍ਸਵੇਨਾਤਿ ਛਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਪਟਿਘਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨੇਨ, ਪਟਿਘਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤੋਤਿ ਨ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਏਵ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇਸੂਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇਸੁਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੇਵ. ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਚੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨਵਜ੍ਜਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਰਾਧਨਾਯ ਸਮ੍ਭਵਤੋ.
੩੧੨. ਦਮਿਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤੋ. ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਸਾਯ ਏਵ ਸਤ੍ਤਦਿਸਾਵਿਧਾਵਨਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਸਾਰਿਤਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਦਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਏਕਦਿਸਾਧਾਵਨਮ੍ਪਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨੇਵ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਏਕਂਯੇਵ ਦਿਸਂ ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ. ਕਾਯੇਨ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਵਾਤਿ ਕਾਯੇਨ ਅਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਏਵ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਦਿਸਾ ਵਿਧਾਵਤਿ, ਨ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਦਿਸਾਵਸੇਨ. ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਏਕਨੀਹਾਰੇਨੇਵ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਏਕਭਾਗੇਨ. ‘‘ਪਹਾਰੋ’’ਤਿ ਹਿ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਤਤਿਯੋ ਭਾਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਧਾਵਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਅਕਲਙ੍ਕਮਪ੍ਪਤਿਸਾਤਂ ਜਵਨਚਿਤ੍ਤਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.