੧. ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯੩. ਇਦ੍ਧਿਮਾਤਿ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਪਰਤੋਘੋਸੇਨ ਵਿਨਾ ਪਾਸਾਦਕਮ੍ਪਨਦੇਵਚਾਰਿਕਾਦੀਹਿ ਸਯਮੇਵ ਪਕਾਸਭਾਵਤੋ; ਧੁਤਵਾਦਾਦਿਗੁਣਾਨਮ੍ਪਿ ਤਥਾਭਾਵੇ ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਂ ਪਾਕਟਯੋਗਤੋ ਚ ਪਰੇਸਂ ਨਿਚ੍ਛਿਤਭਾਵਤੋ ਚ. ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਗੁਣਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਭੇਦਪਭਾਵਿਤੇ ਗੁਣਵਿਸੇਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰੇਸਂ ਅਵਿਸਯਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਕਥਿਤਾ ਜਾਨਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਭਾਗਾ ਸਭਾਗਾ ਨਾਮ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਬਹੁਲੇਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਸੁ, ਤੇ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਰਾਗਦੋਸਤਾਯ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗੁਣਂ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਵਣ੍ਣਮੇਵ ਘੋਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਸਭਾਗ…ਪੇ… ਕਥੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਸਮੁਦਯਤੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਤੋ ਆਦੀਨਵਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨਾ, ਅਯਂ ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾ. ਆਯਤਨਕੁਸਲਤਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕੁਸਲਤਾ. ਇਦਂ ਇਮਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਂ, ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਅਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ, ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨਾ, ਅਯਂ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਤਾ. ਯੋ ਪਨ ਇਮੇਸੁ ਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਗਤਿਯਾ ਪਣ੍ਡਾਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਞਾਣੇਨ ਇਤੋ ਗਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਮਹਤੀ ਪਞ੍ਞਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਾਹਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਤ੍ਤੀਯਤਿ, ਤਾਸਂ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਇਦਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੨੧੬; ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੧੦; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੫੮੪) ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਹਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਦਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਨਿਸ੍ਸਯਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਪਭੇਦਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਕਿਚ੍ਚਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਫਲਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਆਨਿਸਂਸਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਚ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੂ ਅਲੋਭਾਦਯੋ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਦ੍ਧਾਸਤਿਵੀਰਿਯਾਦਯੋ. ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਸਾਵਕਬੋਧਿਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਨਿਯਤਤਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਚ ਪੁਰਿਸਵਿਸੇਸਾ. ਪਭੇਦੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਾਦਿਵਿਭਾਗੋ. ਕਿਚ੍ਚਂ ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਂ. ਫਲਂ ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਚ. ਆਨਿਸਂਸੋ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਦਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੯) ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੪ ਆਦਯੋ) ਚ ਆਗਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਤਾ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾ ਬਹੁਧਾਤੁਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪ ਆਦਯੋ) ਸਯਮੇਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਸਕਲਸਾਸਨਸਙ੍ਗਹਣਤੋ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੧੮੯ ਆਦਯੋ) ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੯ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਨਯੇਨ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੩੫੫ ਆਦਯੋ) ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੫ ਆਦਯੋ) ਚ ਆਗਤਨਯੇਨ. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਂ ਮਹਤੋ ਹਿਤਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਸੁਖਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਨਿਪੁਣਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਭਾਵਤੋ ਚ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਮਹਾਸਮ੍ਭਾਰਤੋ ਮਹਾਵਿਸਯਤੋ ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਤੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤੋ ਮਹਾਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਚ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਮਹਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪੁਥੁਪਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਨਾਨਾਖਨ੍ਧੇਸੁ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਸੁਪਿ ‘‘ਏਕਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਾਦਸਵਿਧੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਵਿਧੇਨ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਏਕਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਬਹੁਵਿਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕਵਿਧਾਦਿਵਸੇਨ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਵਸੇਨਪਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਇਦਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਾਮ…ਪੇ… ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਾਯਤਨਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਯਤਨਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.
ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੂਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਲ਼ਸ ਧਾਤੁਯੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਦ੍ਵੇ ਚਤੁਭੂਮਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਨਾਧਾਤੂਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਕਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਕਧਾਤੂਸੁਯੇਵ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਏਕਦੇਸਤੋਵ, ਨੋ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ, ਅਨੁਪਾਦਿਣ੍ਣਕਧਾਤੂਨਂ ਪਨ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਪਨ, ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮ ਧਾਤੁਯਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੋ ਸੇਤੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਕਣ੍ਹੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਬਹਲਤ੍ਤਚੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਤਨੁਤ੍ਤਚੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਏਵਰੂਪਂ, ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਂ ਨੀਲਂ ਪੀਤਂ ਲੋਹਿਤਂ ਓਦਾਤਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ, ਫਲਂ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦੀਘਂ ਵਟ੍ਟਂ ਸੁਸਣ੍ਠਾਨਂ ਮਟ੍ਠਂ ਫਰੁਸਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ ਮਧੁਰਂ ਤਿਤ੍ਤਕਂ ਅਮ੍ਬਿਲਂ ਕਟੁਕਂ ਕਸਾਵਂ, ਕਣ੍ਟਕੋ ਤਿਖਿਣੋ ਅਤਿਖਿਣੋ ਉਜੁਕੋ ਕੁਟਿਲੋ ਲੋਹਿਤੋ ਓਦਾਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.
ਅਤ੍ਥੇਸੂਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ. ਨਾਨਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਭੇਦਤੋ ਸਨ੍ਤਾਨਭੇਦਤੋ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਅਙ੍ਗਾਨਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਞ੍ਞਿਤਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ਸਙ੍ਖਾਰਪਿਟਕੇ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿ. ਨਾਨਾਸੁਞ੍ਞਤਮਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੂਤਿ ਨਾਨਾਸਭਾਵੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਦਿਵਿਰਹਤੋ ਸੁਞ੍ਞਸਭਾਵੇਸੁ, ਤਤੋ ਏਵ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਅਤ੍ਤਅਤ੍ਤਨਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭੇਸੁ ਸਭਾਵੇਸੁ. ਮ-ਕਾਰੋ ਹੇਤ੍ਥ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਦਿਨਾਨਾਅਤ੍ਥੇਸੁ. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਵਿਸਯੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਨਾਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਚਨਸਙ੍ਖਾਤਾਸੁ ਨਾਨਾਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ. ਪਟਿਭਾਨੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦੀਸੁ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ, ‘‘ਇਮਾਨਿ ਇਦਮਤ੍ਥਜੋਤਕਾਨੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੨੫-੭੪੫) ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਟਿਭਾਨਤੋ ਪਟਿਭਾਨਾਨੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਸੁ ਞਾਣੇਸੁ. ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੂਤਿਆਦੀਸੁ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਨਾਨਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਇਤਰੇਸਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਏਕਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਏਵਂ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਹਤ੍ਤਂ ਪੁਥੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਹਾਸਭਾਵਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ ਜਵਨਭਾਵਂ, ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਤਿਕ੍ਖਾਦਿਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਕਤਮਾ ਹਾਸਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਪੀਤਿਬਹੁਲੋ. ਸੇਸਪਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੁਦਗ੍ਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਫੁਲ੍ਲਾ ਵਿਕਸਿਤਾ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ; ਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਾਸਨੀਯਂ ਪਰਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਮਾਹ. ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਜਵਤੀਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸੀਘਂ ਵੇਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰੀਭਾਵੇਨ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਵਜਿਰਂ ਵਿਯ ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ ਅਦਨ੍ਧਾਯਨ੍ਤੀ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਗਸਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਜਵਨਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਿਜ੍ਜਨਤੋ ਖਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਭਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਭਯਾਨਕਭਾਵਤੋ. ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸਾਰਵਿਰਹਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਦਿਵਿਰਹਤੋ ਚ. ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤੁਲਾਭੂਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਤੁਲੇਤ੍ਵਾ. ਤੀਰਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਾਯ ਏਵ ਤੀਰਣਭੂਤਾਯ ਤੀਰੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਵਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਰੂਪਨਿਰੋਧੇਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਭੂਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰਵਸੇਨ. ਇਦਾਨਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ਪੁਨ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨਾਤਿ ਕੇਚਿ.
ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ, ‘‘ਖਿਪ੍ਪਂ ਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਨ ਕਿਲੇਸੇ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਹਿ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਪਦਾ ਚਸ੍ਸ ਨ ਚਲਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਅਧਿਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਯਧਮ੍ਮਾ ਵਯਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਕਾਰਣਮੁਖੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਬ੍ਬੇਗਬਹੁਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਵਤ੍ਤਸਂਵੇਗੋ. ਉਤ੍ਤਾਸਬਹੁਲੋਤਿ ਞਾਣੁਤ੍ਰਾਸਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਬਹੁਸੋ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨਸੋ. ਤੇਨ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਬਹੁਲੋਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਆਹ – ਅਰਤਿਬਹੁਲੋਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਬਹਿਮੁਖੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਬਹਿਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਮੁਖੋ, ਤਥਾ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧੋ, ਸੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਾ, ਸਾਵ ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਕੋਤਿ ਪਦਂ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨਾਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਕਮਤ੍ਥੋ ਇਧ ਪਦਸਦ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਪਦਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪਟਿਪਾਟਿਯਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਝਾਨਮੁਖੇਨ ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਤਿਪਿ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਅਦ੍ਧਮਾਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਤਥਾ ਪਟਿਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਯਦਿਪਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ; ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਨ ਤਤੋ ਚਿਰੇਨ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋਵ ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਰੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ, ‘‘ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਚਰਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭੂਮਿ, ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਂ. ਏਕਦੇਸਮੇਵਾਤਿ ਸਕਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਸਿਤੁਞ੍ਚ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮੁਦਾਗਤਞਾਣਬਲਾਨੁਰੂਪਂ ਏਕਦੇਸਮੇਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਭਿਜਾਨਂ ਅਪਰਿਜਾਨਂ ਅਵਿਰਾਜਯਂ ਅਪ੍ਪਜਹਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੬) ਵਚਨਤੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਮੇਵ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਸਨ੍ਤਾਨਗਤੇ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ, ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤੇ ਚ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਾਨਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਂ, ਅਯਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮੇਪਿ ਸਨ੍ਤਾਨਵਿਭਾਗੇਨ ਕੇਚਿ ਕੇਚਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਞਾਣੇਨ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਏਕਦੇਸਮੇਵ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣੇਨ ਨਾਮ ਯਾਵਤਾ ਨੇਯ੍ਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਅਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਏਕਦੇਸਮੇਵ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾ, ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੂਤਿ ਅਪਰੇ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਦ੍ਧਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨਯਂ ਓਸਰਿਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮੁਖੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਸਨ੍ਤਾਨਗਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸਵਾਸਿਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾ ਚ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸਿਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਾਵਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭੂਮਿਯੇਵ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਥੇਰੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਨਿਰਵਸੇਸਂ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਂ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਂ ਸਮ੍ਮਸੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭੂਮੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਕਤਿਸਾਵਕਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਛਸੁ ਜਨੇਸੁ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਅਨਧਿਗਤਪਞ੍ਞਾਨੇਪੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਧਾਨਂ ਵਿਯ ਇਚ੍ਛਿਤਪਦੇਸੋਕ੍ਕਮਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਇਚ੍ਛਿਕਿਚ੍ਛਿਤਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇ ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਕਤਿਸਾਵਕਾ ਯੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤਿ; ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਵਿਪੁਲਞਾਣਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਸਾਵਕਾ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਸੁ ਦੁਤਿਯੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਤਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਠਮੋ ਪਨ ਤਤੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞਤਾਯ ਸਾਵਕੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਤੇਹਿਪਿ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਨੁਰੂਪਂ ਤਤੋਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ, ਪਰਿਪੂਰਿਤਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਪਭਾਵਿਤ-ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਧਿਗਮਨਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਾਯਾਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਕਤਵਾਲਵੇਧਪਰਿਚਯੇਨ ਸਰਭਙ੍ਗਸਦਿਸੇਨ ਧਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਰੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਸੁ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ ਲਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪਤਤਿ; ਨ ਸਜ੍ਜਤਿ ਨ ਵਿਰਜ੍ਝਤਿ, ਏਵਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਵਿਰਜ੍ਝਮਾਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮ੍ਮਸਨੀਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯਾਥਾਵਤੋ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਂ ਮਹਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਭੇਦੋ ਗਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.
ਏਤੇਸੁ ਚ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋ ਖਜ੍ਜੋਤਪਭਾਸਦਿਸੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਪਕਤਿਸਾਵਕਾਨਂ ਦੀਪਪਭਾਸਦਿਸੋ, ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਓਕ੍ਕਾਪਭਾਸਦਿਸੋ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾਪਭਾਸਦਿਸੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਨ੍ਦਪਭਾਸਦਿਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਰਸ੍ਮਿਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸਰਦਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਸਦਿਸੋ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਥਾ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋ ਅਨ੍ਧਾਨਂ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਗਮਨਸਦਿਸੋ, ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਪ੍ਪਤ੍ਤਪਕਤਿਸਾਵਕਾਨਂ ਦਣ੍ਡਕਸੇਤੁਗਮਨਸਦਿਸੋ, ਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਜਙ੍ਘਸੇਤੁਗਮਨਸਦਿਸੋ, ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਸਕਟਸੇਤੁਗਮਨਸਦਿਸੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਾਜਙ੍ਘਮਗ੍ਗਗਮਨਸਦਿਸੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਾਸਕਮਗ੍ਗਗਮਨਸਦਿਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਿਰ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵਲਦ੍ਧੋਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ. ਕਥਂ ਪਨਾਯਂ ਮਹਾਥੇਰੋ ਦਨ੍ਧਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਸੀਘਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਹਾਜਟਨ੍ਤਿ ਮਹਾਜਾਲਸਾਖਂ ਅਤਿਵਿਯ ਸਿਬ੍ਬਿਤਜਾਲਂ. ਯਟ੍ਠਿਂ ਪਨ ਸਾਰਂ ਵਾ ਉਜੁਂ ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ ਵੇਣੁਗ੍ਗਹਣੇ ਅਨੁਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵੇਣੁਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤੇਸੁ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਏਕੋ ਵੇਲ਼ੁਗ੍ਗਹਣੇ ਅਨੁਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਯਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਕੋ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ, ਏਵਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਕਂ. ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨਂ.
ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੭੩ ਮਾਤਿਕਾ) ਆਗਤੇਸੁ ਤੇਸਤ੍ਤਤਿਯਾ ਞਾਣੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਾਨਿ ਸੁਤਮਯਞਾਣਾਦੀਨਿ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ ਸਤ੍ਤਸਟ੍ਠਿ ਞਾਣਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਸਾਵਕੇਹਿ ਪਵਿਚਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਇਤਰਾਨਿ. ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੩੭੯; ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੫.੩੭੯) ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦਿਕਾ, ਨਵਾਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾਤਿ ਇਦਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਪਞ੍ਞਂ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸ. ਇਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮ੍ਮਸਨਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਗਂ.
੯੪. ਪਠਮੇ ਝਾਨੇਤਿ ਉਪਸਿਲੇਸੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਪਠਮੇ ਝਾਨੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਯੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਂਸਟ੍ਠਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਹਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਞ੍ਞਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਕਤਵਵਤ੍ਥਨਾ ਨਿਚ੍ਛਿਤਾ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਞਾਤਾ. ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਤਿ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਪਨਂ. ਅਨੁਮਜ੍ਜਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਵਿਚਾਰਣਂ. ਫਰਣਂ ਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਨਂ, ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਭਾਵੋ ਵਾ. ਸਾਤਨ੍ਤਿ ਸਾਤਮਧੁਰਤਾ. ਅਧਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਸਮਾਧਾਨਂ. ਫੁਸਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਫੁਸਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਵੇਦਯਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਂ. ਸਞ੍ਜਾਨਨਂ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਂ. ਚੇਤਯਿਤਂ ਚੇਤਸੋ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ. ਵਿਜਾਨਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਲਦ੍ਧਿ. ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖੇ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਪਗ੍ਗਾਹੋ, ਅਧਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਅਸ੍ਸੇਸੁ ਸਾਰਥਿ ਵਿਯ ਸਕਿਚ੍ਚਪਸੁਤੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨੁਨਯਨਂ ਸਂਚਰਣਂ ਅਨੁਨਯੋ. ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਤੋ. ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਣਂ ਤੇਸਂਯੇਵ ਥੇਰੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਭਾਵਤੋ, ਤੇ ਏਵਸ੍ਸ ਤਦਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਨ ਇਤਰੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵੀਰਿਯਸਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਞਾ; ਸਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਏਕਨ੍ਤਾਨਵਜ੍ਜਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਆਦਯੋ ਛ ਯੁਗਲ਼ਾ; ਅਲੋਭਾਦੋਸਾ ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਥੇਰੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਆਰਦ੍ਧਾ. ਤੇ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ.
ਵਿਦਿਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਪਿ ਨੇਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਂਞਾਣੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਤਂਞਾਣਤਾ, ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਂਵੇਦਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਖਮਾਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ. ਞਾਣਬਹੁਤਾਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਬਹੁਭਾਵੋ, ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਨੇਕਞਾਣਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ, ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਾਵਬੋਧੋ ਚ ਈਦਿਸਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕੇਕਮੇਵ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਨ ਚ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਕਪ੍ਪਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮਰੂ;
ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤੇਪਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਂਯੁਤਾ’’ਤਿ. (ਮਹਾਨਿ. ੧੦, ੩੯) ਚ,
‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਯੁਗਾ ਗਹੀ’’ਤਿ ਚ –
ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤਾਯਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਯੇ ਝਾਨਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਗੇਵ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਮਿਗਸੂਕਰਾਦੀਨਂ ਆਸਯੇਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਤਤ੍ਰ ਠਿਤਾ ਮਿਗਾ ਵਾ ਸੂਕਰਾ ਵਾ ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਾਨਤੋਪਿ ਆਗਮਨਤੋਪਿ ਨੇਸਾਦਸ੍ਸ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਥੇਰੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦੀਸੁ ਯਂ ਯਦੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਸ੍ਸ ਪਾਕਟਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ. ਨ ਹਿ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਿਨਾ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ‘‘ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭਾਵਬੋਧਕੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਲਾਭੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਦਯੋ. ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਵੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿ ਖਣੇ ਖਣੇ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ‘‘ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਵਿਦ੍ਧਂਸਭਾਵਬੋਧਕੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤੋ ਵਯੋ.
ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਪਯੋ ਰਾਗਵਸੇਨ ਉਪਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਯੋ, ਅਨਨੁਰੋਧੋ. ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਥਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਪਾਯੋ ਪਟਿਘਵਸੇਨ ਅਪਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਨਪਾਯੋ, ਅਵਿਰੋਧੋ. ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਅਭਿਨਿਵੇਸਾਭਾਵਤੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੋਤਿ ਅਨੁਪਯਾਨਿਸ੍ਸਿਤਭਾਵਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਨ ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਨ ਵਿਬਨ੍ਧਿਤੋ. ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਕਾਮਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨੇਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ.
ਕਿਲੇਸਮਰਿਯਾਦਾ ਤੇਨ ਕਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਰਾਗਾਦਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ; ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਯਾ ਕਿਲੇਸਮਰਿਯਾਦਾ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਨਾ ਵਾ ਕਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤੇਸੂਤਿ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ. ਏਕੋਪੀਤਿ ਰਾਗਾਦੀਸੁ ਏਕੋਪੀਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਅਨਾਪਾਥਗਮਨੇ ਸਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਰਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮਰਿਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਪਚ੍ਚਨੀਕਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਗੇਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿਪਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਤੋਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ. ਅਨਨ੍ਤਰੋਤਿ ਉਪਰਿਮੋ ਝਾਨਾਦਿਵਿਸੇਸੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਨਨਸ੍ਸਾਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਜਾਨਨਸ੍ਸ. ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ.
ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਿਲੇਸਕਾਲੁਸਿਯਾਪਗਮਨੇਨ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰਕ੍ਖੋਭਵਿਗਮੇਨ ਵਾ ਚੇਤਸੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਾਸਾਦਿਕਭਾਵੇਨ.
ਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਵੇਦਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ, ‘‘ਸੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਵੇਦਨੁਪੇਕ੍ਖਾਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਚ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਧੁਰਚੇਤਯਿਤਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਸਟਵਿਤ੍ਥਤਭਾਵਤੋ ਯੋ ਸੋ ਚੇਤਸੋ ਆਭੋਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਦੀਸੁ ਸਤਿਯਾ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਸਾ ਥਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਤਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਸਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਨ ਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਦਯੋ.
੯੫. ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਤਿਯਾ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਞਾਣਵਿਰਹੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇ, ‘‘ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕਲਾਪਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ.
੯੬. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਮਕਾਲਂ ਖੀਯਮਾਨਾ ਆਸਵਾ, ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਨਕਾਲੇਪਿ ਹਿ ਏਦਿਸੋ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ –
‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੪, ੪੦੦; ੩.੪੨੧, ੪੨੫, ੪੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੪੩-੪੫; ੨.੪.੬੦; ਕਥਾ. ੪੬੫, ੪੬੭).
‘‘ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਮਿਰਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਉਗ੍ਗਤੇਜੋ ਸਮੁਗ੍ਗਤੋ;
ਵੇਰੋਚਨੋ ਰਸ੍ਮਿਮਾਲੀ, ਲੋਕਚਕ੍ਖੁਪਭਙ੍ਕਰੋ’’ਤਿ. (ਪਟ੍ਠਾ. ਅਨੁਟੀ. ੧.੨੫-੩੪; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੨.੫੮੦) ਚ –
ਏਵਮਾਦੀਸੁ. ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾਸਦ੍ਦੋ ਅਸਮਾਨਕਤ੍ਤੁਕੋ ਯਥਾ – ‘‘ਘਤਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਸੀਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੨.੮੦੨). ਦਸ੍ਸਨਹੇਤੁਕੋ ਹਿ ਆਸਵਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯੇ ਸਤਿ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਏਵਂ ਯਾਵ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਵਾਰੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਦੇਸਨਾਯ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੦੫-੨੦੬) ਹਿ ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤਦਾ ਚ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਚਨਅਵਸਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਵਾਰੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ – ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਥੇਰੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਪਣ੍ਡਿਤਗੁਣੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ…ਪੇ… ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਵੋਮਿਸ੍ਸਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੀਸਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਭੋਗਵਸੇਨ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਗੂਲ਼੍ਹੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਭੋਗਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸੀਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨ ਆਭੋਗਪਟਿਬਦ੍ਧਮੇਤੇਸਂ ਆਗਮਨਨ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸਿਨੋ ਥੇਰਾ ਪਨਾਤਿਆਦਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਰੁਲ਼੍ਹਮੇਵ ਤਂ ਵਚਨਂ. ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਕਾਲੇ. ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਧਮ੍ਮੇਤਿ ਉਤੁਕਮ੍ਮਾਹਾਰਵਸੇਨ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਧਮ੍ਮੇ.
੯੭. ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰਿਭਾਵੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਵਸੀਭਾਵਂ. ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਪਰਿਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਉਰੇ ਵਾਯਾਮਜਨਿਤਾਯ ਓਰਸੋ. ਪਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ. ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਧਿਗਮੇਨ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਧਮ੍ਮਜੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਧਮ੍ਮਦਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਨਵਵਿਧਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਦਾਯਸ੍ਸ. ਆਦਿਯਨਤੋਤਿ ਗਣ੍ਹਨਤੋ, ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਅਨੁਪਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.