੩. ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੩. ਸਹ ਕਥਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਹਕਥੀ, ‘‘ਮਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਹਪਵਤ੍ਤਕਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੇ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਦੁਤਿਯੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਘਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਯਤੋਯਂ ਵਿਨਾਸੋ ਅਨਞ੍ਞਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਹੇਤੁਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਨ ਚਿਰੇਨ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਨ ਲਹੁਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਸਾਤੇਲ …ਪੇ… ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਗਮਨਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਟ੍ਠਿਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਤਰਿਤੁਂ ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਯਟ੍ਠਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਮਾਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੂਲਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਦਿਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਇਧ ਦੇਸਿਤਦੇਸਨਾਵ ਮੂਲਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਦਿਸਾ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਯਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਜੁਕੇਨ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਤਜ੍ਜਾਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਹਿ ਅਵਸੇਸਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨੁਭਾਵਿਤਾਯ ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਮ੍ਭਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਸਮੁਦਾਗਤਾਯ ਕਦਾਚਿਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਨਰਹਾਯ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾਯ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਪਹੂਤਜਿਵ੍ਹਾਦਿਤਦਨੁਰੂਪਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਕਥਂ ਪਰਿਮਿਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਤਾਯ ਪਨ ਭਗਵਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਮਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੬ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਾਸਨਵਿਰੋਧੋ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਲਹੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ.

੧੯੪. ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤੀਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.

ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ਨਿਯਮਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਆਹ.

੧੯੫. ਸਤ੍ਥਾਵ ਅਰਹਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਾਕਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਸਾਵਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਞ੍ਹੇ ਕਥਿਤੇ.

੧੯੬. ਸਮ੍ਪਾਦਕੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਾਦਕੋ.

੧੯੭. ਸੇਖਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਸੇਖਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਤਿਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਫਲਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਤਾਯ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਵਿਪਰੀਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤੋ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ‘‘ਯਾਵਤਕਂ ਸੇਖੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਲੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਨੇਨ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਗਾਥਾਯ.

ਕਿਲੇਸਾਨਿ ਪਹਾਯ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਂਕਿਲੇਸੇ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ, ਪਹਾਨਹੇਤੁ ਵਾ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਖੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਡ੍ਢਿਤਸੇਖਧਮ੍ਮੋ. ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਪਰਿਹਾਨਸਭਾਵੋ. ਨ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਫਾਤਿਗਤੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿ. ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਵ ਠਿਤਤ੍ਤੋ.

ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ ਹਿ ਅਸੇਖਭਾਵਾਵਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਸੇਖਭਾਵਾਵਹਾਤਿ ਸੋ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਸੇਖੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਬਹੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵਚਨਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਦਾਨਤੋ, ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ‘‘ਸਮਾਧਿਮਾਨਨ੍ਤਰਿਕਞ੍ਞਮਾਹੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੫; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੮), ਨ ਪਾਰਂ ਦਿਗੁਣਂ ਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੧੯) ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸਾਧਕਾਨਿ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪਰਿਪੂਰਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਤਵ ਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਅਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਚ੍ਛਸ੍ਸ.

੧੯੮. ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਵਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਾਦਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਕਾਰਣਂ. ਅਥ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਾਦਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਅਵਸਾਨੇ ਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ ਏਵ, ਨ ਪੁਨ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਸਾ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਤਦਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਦਰਿਯਾ ਏਤਰਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੫; ੩.੩੦੭) ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੨੦੦. ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਪਕਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਤ੍ਤਾ. ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਸਾਵਕੇਨ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਚਰਿਯਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਸੇਕ੍ਖਗੁਣਾਨਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.