ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ
ਮਜ੍ਝਿਮਪਣ੍ਣਾਸਟੀਕਾ
੧. ਗਹਪਤਿਵਗ੍ਗੋ
੧. ਕਨ੍ਦਰਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਆਰਾਮਪੋਕ੍ਖਰਣੀਆਦੀਸੂਤਿ ਆਰਾਮਪੋਕ੍ਖਰਣੀਉਯ੍ਯਾਨਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ. ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾਤਿ ਬਹੁਲਾ. ਅਸੋਕਕਣਿਕਾਰਕੋਵਿਲ਼ਾਰਕੁਮ੍ਭੀਰਾਜਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਤਂ ਚਮ੍ਪਕਵਨਂ ਨੀਲਾਦਿਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਕੁਸੁਮਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਚਮ੍ਪਕਰੁਕ੍ਖਾਨਂਯੇਵ ਨੀਲਾਦਿਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਕੁਸੁਮਤਾਯਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਾ ਕੁਸੁਮਗਨ੍ਧਸੁਗਨ੍ਧੇ ਚਮ੍ਪਕਵਨੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਮਾਪਨਕਾਲੇ ਏਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਚਮ੍ਪਕਰੁਕ੍ਖਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਪਰਭਾਗੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤੇਹਿ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਦਸ੍ਸਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ. ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਚਾਰੇਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਦਾ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਜਨਨਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਅਨਿਗੁਹਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਂ ਘਨਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭਗਵਤੋ ਚੇਵ ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਗਰੁਭਾਵੇਨ, ਭਗਵਤਿ ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ.
ਨਿਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕਦਾਚਿਦੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਣ੍ਹਨਿਚ੍ਚਤਾ ਹਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਕੂਟਟ੍ਠਨਿਚ੍ਚਤਾ. ਲੋਕੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਮ੍ਹਯਾਵਹਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਵਾ ਫੋਟਯਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਂ ਪਹਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਉਪਾਦਾਯ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵੇਨ ਵਿਮ੍ਹਯਾਵਹਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਰਿਮਂ ਗਰਹਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਸਂਸਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਤਦੁਭਯਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਾਦਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾਯਂ ਠਪਿਤੋ. ਏਸਾ ਪਟਿਪਦਾ ਪਰਮਾਤਿ ਏਤਪਰਮਂ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋਯਂ ਯਥਾ ‘‘ਵਿਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੭੦). ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਪਟਿਪਦਾਯ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਟਿਪਾਦਿਤੋ, ਅਤੀਤੇਪਿ ਕਾਲੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਤਪਰਮਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਾਦੇਸੁਂ, ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਕਾਲੇ ਏਤਪਰਮਂਯੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਾਦੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਨੁਮਿਨਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਸਮਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚ ਤੇਸਂ ਸੁਧਮ੍ਮਤਞ੍ਚ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ. ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਤਪਰਮਂਯੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸੀਲਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ, ਸਮਾਧਿਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੀਲੇਪਿ ਚ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਵਤ੍ਤਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
੨. ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਆਦੀਸੁ ਅਨਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਾਟਿਏਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਸਨ੍ਤਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤਭਾਵਕਾਰਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਰਿਯਾਨਂਯੇਵ ਵਿਸਯੋ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵਿਸਯੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਤਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਕਾਕਜਾਤਕਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਲੋਕਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਤਂਤਂਪਾਰਮਿਪੂਰਣਵਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਮਹਾਬੋਧਿਜਾਤਕਾਦਿਵਸੇਨ. ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਭੋ ਗੋਤਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਕਨ੍ਦਰਕੇਨ ਕਤਂ ਪਸਾਦਪਵੇਦਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਯੇਪਿ ਤੇਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਾਸਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ ਚਰਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਨ੍ਦਰਕਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਕਨ੍ਦਰਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਉਪਸਨ੍ਤਭਾਵੋ ਕਿਤ੍ਤਿਤੋ, ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਨ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤੋਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਕਿਰ ਏਤਦਹੋਸੀ’’ ਤਿਆਦਿ. ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਧਾਯ. ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਹਕਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰਯਮਾਨਾਤਿ ਕਾਮਂ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸੇਕ੍ਖਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ‘‘ਪੂਰਯਮਾਨਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਸਨ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਇਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗੇਨਾਗਤੂਪਸਮਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਉਪਸਨ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਸਤਤਸੀਲਾਤਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸੀਲਾ. ਸਾਤਿਸਯੋ ਹਿ ਏਤੇਸਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਖਣ੍ਡਾਦਿਭਾਵੋ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਤਾਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਵੁਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਲਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਵੁਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਜੀਵਿਕਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿ ਸੀਲਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਨਿਪਯਤਿ ਵਿਸੋਸੇਤਿ ਰਾਗਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਤਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਪਾਤੀਤਿ ਨਿਪਕੋ, ਪਞ੍ਞਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਾਕਪ੍ਪਨਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਏਕਚ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੪) ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੧੪) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰਥਵਿਨੀਤਪਟਿਪਦਾਦਯੋ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਹਾਗੋਪਾਲਕਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੬ ਆਦਯੋ) ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਧ ਪਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸਕਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤੇਪਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩-੩੭੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬ ਆਦਯੋ) ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਾਵ ਕਥਿਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਾਯ ਦੇਸਨਾਯ.
੩. ਕਾਰਕਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਭਾਵਂ. ਮਯਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਗਿਹੀ ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਾ ਸਮਾਨਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਾਮ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਵਿਵੇਕਵਾਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਕਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਨਂ ਘਨਜਟਿਤਸਙ੍ਖਾਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਗਹਨੇਨ ਗਹਨਤਾ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤੋ ਜਟਾ ਬਹਿ ਜਟਾ, ਜਟਾਯ ਜਟਿਤਾ ਪਜਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨). ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਗਹਣੇਨ ਸਾਠੇਯ੍ਯਮ੍ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਸਟਸਾਠੇਯ੍ਯੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਸਪ੍ਪਿਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦੀਸੁ ਕਚਵਰਭਾਵੋ, ਸੋ ਕਸਟੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਵੋ ਕਸਟਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਕਸਟਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਕੇਰਾਟਿਯਟ੍ਠੋ. ਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਅਹਿਤਂ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਹਿਤਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤਿ ਦੇਸੇਤਿ. ਵਿਚਾਰਣਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਹੋਤਿ ਜਾਨਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ‘‘ਪਸੁਪਾਲਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਇਧ ਅਨ੍ਤਰ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਰਿਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੪੯) ਵਿਯ ਖਣਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਤਕੇਨ ਖਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾ. ਤਾਨੀਤਿ ਸਾਠੇਯ੍ਯਾਦੀਨਿ.
ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੁਜੁਕਤਾਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਵ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਾਤਿ ਤਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਣਭੂਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਵਾ. ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੇ ਠਾਨੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਠੇਯ੍ਯਤਾਯ ਪਾਕਟਕਰਣਂ ਵਞ੍ਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ‘‘ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਗੁਹਨ੍ਤੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਟਿਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਹਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਆਗਤਮਗ੍ਗਮੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ. ਲੇਣ੍ਡਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਦੀਸੁ ਕਾਲਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਂ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਸਂਹਰਤਿ.
ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਕਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਾਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਜਾਤਾ. ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਤਿ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਸਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਾ. ਕਰਮਰਾਨੀਤਾਤਿ ਦਾਸਭਾਵੇਨ ਕਰਮਰਗ੍ਗਾਹਗਹਿਤਾ. ਦਾਸਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਾਸਭਾਵਂ. ਪੇਸ੍ਸਾਤਿ ਅਦਾਸਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾ. ਇਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਤਿ ਇਮਂ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮੁਖਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖਕਾਲੇ ਕਾਯਵਾਚਾਸਮੁਦਾਚਾਰਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਸਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਠਿਤਭਾਵੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੪. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਹਿਤਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪੁਗ੍ਗਲਸੀਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹਿ ਇਧ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਯਥਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਿਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਭਾਵਨਾ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪੁਰਿਮੇ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਪਹਾਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਵੁਤ੍ਤਚਤੁਤ੍ਥਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਪਟਿਪਾਦੇਮਿ ਪਵਤ੍ਤੇਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਸਮਂ ਵਿਨਾਸਂ ਨਿਰੋਧਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਪੁਨ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵਿਗਮਤੋ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਸਨ੍ਤੋ ਹਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮਭਾਵਕਰੇਨ ਸਾਧੁਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾ ‘‘ਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਨ੍ਤੋ ਹਵੇ…ਪੇ… ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ.
ਆਹਿਤੋ ਅਹਂਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੧੯੮) ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਇਧ ਪਨ ਯੋ ਪਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਪਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ. ਛਾਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਜਿਘਚ੍ਛਾਹੇਤੁਤਾਯ. ਅਨ੍ਤੋ ਤਾਪਨਕਿਲੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹਜਨਨਸਨ੍ਤਪ੍ਪਨਕਿਲੇਸਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ, ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਥਾਭੂਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.
੫. ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਂ ਜੇਗੁਚ੍ਛਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਕੂਲੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਕੂਲਂ. ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਾ ਹਿ ਕਾਮਚਾਰਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯੇਨ ਹਿ ਭਾਗੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਂ, ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸੋਪੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਣ੍ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੬. ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਧਾਤੁਕੁਸਲਤਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋਗਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਪਰੇਸਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਕਿਰਿਯਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਜ੍ਜਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ. ‘‘ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਮਹਤਾ ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਨਿਸਂਸਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਆਨਿਸਂਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਪਸਾਦਂ ਪਟਿਲਭਤਿ ‘‘ਅਰਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਤਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਨਵੋ ਨਯੋ ਉਦਪਾਦਿ ਸਨ੍ਤਤਸੀਲਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਨ੍ਤਪਤਾਦਿਵਸੇਨ, ਸੋਪਿ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦਾਸਾਦੀਸੁ ਸਵਿਸੇਸਂ ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਪਦਂ ਸੀਲਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਹਤਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
੮. ਪਰੇਸਂ ਹਨਨਘਾਤਨਾਦਿਨਾ ਰੋਦਾਪਨਤੋ ਲੁਦ੍ਦੋ, ਤਥਾ ਵਿਘਾਤਕਭਾਵੇਨ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਦਾਰਣਤੋ ਦਾਰੁਣੋ, ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਤਾਯ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ, ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਿਕੋ.
੯. ਖਤ੍ਤਿਯਾਭਿਸੇਕੇਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਅਭਿਸੇਕੇਨ. ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਕਤਂ ਅਗਾਰਂ ਯਞ੍ਞਾਵਾਟਂ. ਸਪ੍ਪਿਤੇਲੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਿਮਯੇਨ ਤੇਲੇਨ, ਯਮਕਸ੍ਨੇਹੇਨ ਹਿ ਤਦਾ ਕਾਯਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਜਤਿ. ਵਚ੍ਛਭਾਵਂ ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਵਚ੍ਛਤਰੋ. ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵਨਮਾਲਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਬ੍ਭੇਹਿ ਵੇਦਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਨਤ੍ਥਾਯ. ਯਞ੍ਞਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਅਵਸੇਸਯਞ੍ਞਟ੍ਠਾਨੇ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਕਨ੍ਦਰਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
੨. ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭. ਅਵਿਦੂਰੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਮੀਪੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯਾਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੧.੧੬) ਮਹਾਸਾਰਮਹਪ੍ਪਤ੍ਤਕੁਲਗਣਨਾਯ. ਦਸਮੇ ਠਾਨੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞੇਤਿ ਦਸਗਣਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਅਟ੍ਠਕਨਗਰੇ ਜਾਤੋ ਭਵੋ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰੋ. ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋਤਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋ, ਨ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ.
੧੮. ਪਕਤਤ੍ਥਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਭਗਵਾ ਪਕਤੋ ਅਧਿਗਤੋ ਸੁਪਾਕਟੋ ਚ, ਤਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਅਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਸੋ…ਪੇ… ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿਪਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨ-ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਇਧ ਪਞ੍ਞਾਵੇਵਚਨਭਾਵੇ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਅਭਿਞ੍ਞਾਨਾਵਰਣਞਾਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਮਂਸਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨ ਪਟਿਵੇਧਦੇਸਨਾਞਾਣਵਸੇਨ ਚ ਤਦਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸਂ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਸਯਾਨੁਸਯਂ ਜਾਨਤਾ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਨਾਵਰਣਞਾਣੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਹਿ. ਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਚ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਤਾ. ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਮਾਰਾਨਂ ਵਾ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਨ ਹਨਨਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਹਿ ਅਭਿਭਵਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਤਾਕਰਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਮੇਵ ਵਾ, ਕੇਸਿਵਿਨਯਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.
ਤਥਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਜਾਨਤਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਸਵਾਸਨਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤਾ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤਾਵਬੋਧਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਤਾਯ ਜਾਨਤਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਤਾਯ ਪਸ੍ਸਤਾ, ਦਵਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਸਾਧਿਕਾਯ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਰਹਤਾ, ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਹਾਨਿਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਅਕ੍ਖਯਪਟਿਭਾਨਸਾਧਿਕਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਬਲਅਟ੍ਠਾਰਸਆਵੇਣਿਕਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
੧੯. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵੇਨ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ੍ਯ ਕਤਂ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਕਤਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚੇਤਨਾਪਧਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚੇਤਯਿਤਂ ਪਕਪ੍ਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਨ੍ਤਿ ਚ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨਭਾਵਂ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਤ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋਤਿ ਸਮਥਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਪਾਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਰਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਰਾਗੋ, ਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਨਨ੍ਦੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਾ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਾ ‘‘ਨਿਕਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਚ ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸੁ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਮਤ੍ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਲਦ੍ਧਾਨਾਗਾਮਿਫਲੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਸਤਿ ਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਮੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਤੋ ਰਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥਰਸੋ. ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਸੁਗਤਿਯੋਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਕਾਚਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯਮਾਹ.
ਸਮਥਧੁਰਮੇਵ ਧੁਰਂ ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯੋਵਾਦੇ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਯਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਵੇਦਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੩੩) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯੋਵਾਦੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩ ਆਦਯੋ; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬ ਆਦਯੋ) ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਤਿਕ੍ਖਤਰਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਤ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੩-੧੫੪) ਆਨਾਪਾਨਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਥੁਤ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਪ੍ਪਂ ਯਾਚਿਤੇਨ ਬਹੁਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਉਲ਼ਾਰਪੁਰਿਸੇਨ ਵਿਯ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਏਕਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕਾਦਸਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਞਾਯੇਨ. ਏਕਵੀਸਤਿ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਤੇਹਿ ਬੋਧਿਯਮਾਨਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਏਕਰੂਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋਤਿ. ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤੇ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਕਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਨ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਏਕਾਦਸ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਨ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਅਕ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ. ਅਮਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਮਤਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ, ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਏਕਰਸਮ੍ਪਿ ਅਮਤਾਧਿਗਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਫਲਭੂਮਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਭੂਮੀਤਿ ਦ੍ਵੇਵ ਭੂਮਿਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ, ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਤਾਯ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਭੂਮਿਯੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
੨੧. ਪਞ੍ਚ ਸਤਾਨਿ ਅਗ੍ਘੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
੩. ਸੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨. ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਾਗਾਰਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਉਯ੍ਯੋਗਕਾਲਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਙ੍ਗਲਮਹਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਮਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਹਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ. ਸਹ ਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਂ ਅਗਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਤ੍ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਨ੍ਥ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਥਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਨ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਨਵਸੇਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.
ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਆਗਤਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਆਗਮਨਸੀਸੇਨ ਅਰਿਯਫਲਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਆਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਲ਼ਞ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚੇ? ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਆਗਮਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵ.
ਅਲ੍ਲਗੋਮਯੇਨਾਤਿ ਅਚ੍ਛੇਨ ਅਲ੍ਲਗੋਮਯਰਸੇਨ. ਓਪੁਞ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਲਿਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ. ਚਤੁਜ੍ਜਾਤਿਯਗਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਤਗਰਕੁਙ੍ਕੁਮਯਵਨਪੁਪ੍ਫਤਮਾਲਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਤਗਨ੍ਧੇਹਿ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਤਿ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇ, ਨ ਭਿਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਵਸੇਨ. ਭਿਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਪਨ ਨਾਨਾਸਣ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵ. ਮਹਾਪਿਟ੍ਠਿਕਕੋਜਵਕੇਤਿ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠੀਸੁ ਅਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਮਹਾਪਿਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞੇ ਕੋਜਵੇਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕੁਤ੍ਤਕੇ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਰਣਾ ਹਤ੍ਥਿਰੂਪਵਿਚਿਤ੍ਤਾ. ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਰਕਸੀਹਤ੍ਥਰਕਾਦਯੋਪਿ ਅਸ੍ਸਸੀਹਰੂਪਾਦਿਵਿਚਿਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਤ੍ਥਰਕਾ, ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਥਰਕਂ ਨਾਨਾਰੂਪੇਹਿ ਚੇਵ ਨਾਨਾਵਿਧਮਾਲਾਕਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਰਕਂ.
ਉਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਸ੍ਸਯਨਂ ਉਪਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਸ੍ਸਯਯੋਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਕਤਮਾਲਾ ਗਨ੍ਧਦਾਮਂ, ਤਮਾਲਪਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਕਤਂ ਪਤ੍ਤਦਾਮਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿਙ੍ਗੁਲਤਕ੍ਕੋਲਜਾਤਿਫਲਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਕਤਦਾਮਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾਕਾਰੇਨ ਕਤਪੀਠਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਪੀਠਂ, ਤੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ, ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਏਵ ਵਾ ਸਉਪਸ੍ਸਯਂ ਅਪਸ੍ਸਯਪੀਠਂ, ਅਨਪਸ੍ਸਯਂ ਮੁਣ੍ਡਪੀਠਂ ਯੋਜਨਾਵਟ੍ਟੇਤਿ ਯੋਜਨਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇ.
ਸਂਵਿਧਾਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਸ੍ਸ ਕੋਣਪਦੇਸਞ੍ਚ ਇਤਰਪਦੇਸਞ੍ਚ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕਤ੍ਤਰਿਯਾ ਪਦੁਮਂ ਕਨ੍ਤਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਤਿਮਣ੍ਡਲਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਵਿਯ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਦਾਪਿ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਾ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਸੋਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਮਙ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਤ੍ਥ ਅਸਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧਵੇਸੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦਾ ਭਗਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਗੁਹਣੇ ਕਾਰਣਾਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਨਾਗਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਪਸਾਦਜਨਨਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਪਕਤਿਕਿਰਿਯਾਯੇਵ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਪਾਵਿਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਯਪ੍ਪਭਾ ਨਾਮ ਪਕਤਿਯਾ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਦੇਸਂ ਫਰਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀ’’ਤਿ ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤੋਦਾਤਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਪਭਸ੍ਸਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ.
ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲੋਤਿ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਾ ਫੁਲ੍ਲੋ ਵਿਕਸਿਤੋ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਪਿਤਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੂਪਮਾ. ਯਥਾ ਤਂ…ਪੇ… ਅਲਙ੍ਕਤਂ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਰੋਚਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਰੋਚਿਤ੍ਥ, ਸਮਤਿਂਸਾਯ ਪਾਰਮਿਤਾਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵਿਰੋਚਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਨਦੀਨਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਚਨ੍ਦਭਾਗਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਮਹਾਨਦੀਨਂ. ਸਮ੍ਭਿਜ੍ਜਾਤਿ ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਮਿਸ੍ਸੀਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮੁਖਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇ.
ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਗਨ੍ਧਬ੍ਬਯਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਕ੍ਖੀਨੀਤਿ ਚੇਤਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਪਦਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਭਾਣਵਾਰਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਗਨ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤੋ ਵਸੁਨ੍ਧਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਵਿਸੇਸੇਹਿ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ, ਏਵਂਭੂਤੋਪਿ ਅਹੇਠਯਨ੍ਤੋ ਪਾਣਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਦਕ੍ਖਿਣਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਠਮਂ ਪਾਦਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੋ. ਸਮਂ ਸਮ੍ਫੁਸਤੇ ਭੂਮਿਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਯ. ਯਦਿਪਿ ਭੂਮਿਂ ਸਮਂ ਫੁਸਤਿ, ਰਜਸਾਨੁਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਛਵਿਯਾ. ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਉਨ੍ਨਮਤੀਤਿਆਦਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਂ. ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਉਦ੍ਧਰਤੀਤਿ ਅਤਿਦੂਰੇ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਉਦ੍ਧਰਤਿ. ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ ਚ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ ਚ ਠਾਨੇ ਅਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ. ਹਾਸਯਨ੍ਤੋ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਤੋਸਯਨ੍ਤੋ. ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਚਰਤੀਤਿ ਚਤੁਚਾਰੀ.
ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਪਕਾਸਨਵਸੇਨ ਗਤਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਕਾਲੋ ਨਾਮ ਕਿਰੇਸ. ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੇ ਵਾ ਗੁਣਵਣ੍ਣੇ ਵਾ ਕਥਿਯਮਾਨੇ ਦੁਕ੍ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਪਰਿਮਾਣਵਣ੍ਣਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਧਮ੍ਮਸਂਵਣ੍ਣਨਂਯੇਵ ਅਨੁਪਵਿਸਤੀਤਿ.
ਦੁਕੂਲਚੁਮ੍ਬਟਕੇਨਾਤਿ ਗਨ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਦੁਕੂਲਵਤ੍ਥੇਨ, ਨਾਗਵਿਕ੍ਕਨ੍ਤਚਰਣੋਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਸਦਿਸਪਦਨਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਅਨੇਕਸਤਪੁਞ੍ਞਨਿਮ੍ਮਿਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੋ ਮਣਿਵੇਰੋਚਨੋ ਯਥਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰੋਚਮਾਨੋ ਮਣਿ ਵਿਯ ਵੇਰੋਚਨੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਮਣਿਵਿਸੇਸੋਤਿ ਕੇਚਿ ਮਹਾਸਾਲੋਵਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ, ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਾਦਿਮਹਾਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਵਾ ਪਦੁਮੋ ਕੋਕਨਦੋ ਯਥਾਤਿ ਕੋਕਨਦਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਹਾਪਦੁਮਂ ਵਿਯ, ਵਿਕਸਮਾਨਪਦੁਮਂ ਵਿਯ ਵਾ.
ਆਕਾਸਗਙ੍ਗਂ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਵ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖਾਵਹਭਾਵਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਪਥਵੀਜਂ ਆਕਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਨਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਪਪ੍ਪਟਕੋਜਂ ਉਦ੍ਧਂਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਕਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਯੋਜਨਿਕਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਮਧੁਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਮਧੁਪਟਲਂ.
ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਂ. ਸਬ੍ਬਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯਜਾਤਂ ਆਵਾਸਦਾਯਕੇਨ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਦ੍ਧਾ ਆਗਤਸ੍ਸਪਿ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸ੍ਸਯੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਬਲਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯੇ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਵਾਤਾਤਪੇਹਿ ਕਿਲਮਤਿ, ਪਟਿਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਾਦੇ ਕਣ੍ਟਕੋ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਖਾਣੁ ਪਹਰਤਿ, ਸਰੀਸਪਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚੇਵ ਚੋਰਭਯਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਸੁਖਂ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ, ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯੇ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਫਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਵਿਸਨਕ੍ਖਣੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਅਕ੍ਖਿਪਸਾਦੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਵਾਤਪਾਨਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਚ ਆਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਆਵਾਸਦਾਨਸ੍ਮਿਂ ਦਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਂ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਭੂਮਟ੍ਠਕ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਮਹਾਸੁਦਸ੍ਸਨਵਤ੍ਥੁਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੪੧ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ.
ਸੀਤਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੨੯੫; ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੪.੨੪੩) ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਵਸੇਨ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਉਤੁਵਿਪਰਿਣਾਮਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੀਤਂ. ਉਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਦਵਦਾਹਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਟਿਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਯਥਾ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਾਧਨਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੀਤੁਣ੍ਹਬ੍ਭਾਹਤੇ ਹਿ ਸਰੀਰੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨੀਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਵਾਲ਼ਮਿਗੇ. ਗੁਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਞ੍ਹਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਰੀਸਪੇਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਰਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦੀਘਜਾਤਿਕੇ. ਮਕਸੇਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ, ਡਂਸਾਦੀਨਂ ਏਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਿਸਿਰੇਤਿ ਸੀਤਕਾਲਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਿਸਿਰਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ. ਵੁਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਯਦਾ ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਸ੍ਸਵੁਟ੍ਠਿਯੋ ਪਟਿਹਨਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਉਮ੍ਮੂਲਭਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਘੋਰੋ ਸਰਜਅਰਜਾਦਿਭੇਦੋ ਵਾਤੋ ਚੇਵ ਗਿਮ੍ਹਪਰਿਲ਼ਾਹਸਮਯੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਘੋਰੋ ਸੂਰਿਯਾਤਪੋ ਚ. ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਪਟਿਬਾਹੀਯਤਿ. ਲੇਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਂ. ਸੁਖਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ. ਝਾਯਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤੁਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤੁਂ.
ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸਯੇ. ਕਾਰਯੇਤਿ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਰਮ੍ਮੇਤਿ ਮਨੋਰਮੇ ਨਿਵਾਸਸੁਖੇ. ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੇਸੁ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੇ ਨਿਵਾਸੇਯ੍ਯ. ਤੇ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਿਲਮਥੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਮ੍ਮਫਲਾਨਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਨੇਨ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.
ਇਦਾਨਿ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੂਪਕਾਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਪਨੁਦਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਅਨਾਸਵੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ.
ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਵਸੇਨੇਵ ਪਠਮਯਾਮੋ ਖੇਪਿਤੋ, ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪਾਵਸੇਸੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੋ ਗਤੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਬਹੁਦੇਵ ਰਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਤਰਂ ਦਿਯਡ੍ਢਯਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਆਵਾਸਦਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਇਤਿਪਿ ਸੀਲਂ, ਇਤਿਪਿ ਸਮਾਧਿ, ਇਤਿਪਿ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਸਮਾਦਪੇਸੀਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਏਵਂ ਸਮਾਧਿ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸੀਤਿ ਯਥਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਭਾਵਿਯਮਾਨਾ ਯਥਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਸੋਧਿਤਾ ਉਪਰਿਵਿਸੇਸਾਵਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਨਿਸਾਮਨਵਸੇਨ ਵੋਦਾਪੇਸਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸੀਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਠਿਤਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਾਨਿਸਂਸੇਹਿ ਚੇਵ ਉਪਰਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਫਲਵਿਸੇਸੇਹਿ ਚ ਉਪਰਿਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਹਂਸੇਸਿ, ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਤੋਸੇਸਿ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਮੁਦਾਯਵਚਨੋਪਿ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਦੇਕਦੇਸੇਪਿ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੂ’’ਤਿ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧੋ ਏਵਾਤਿ. ਸਾਕਿਯਮਣ੍ਡਲੇਤਿ ਸਾਕਿਯਰਾਜਸਮੂਹੇ.
ਪਟਿਪਦਾਯ ਨਿਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਟਿਪਦੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੋ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾਦਿਨਾ ਸੇਖੋ, ਓਧਿਸੋ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯ ਸਮਣੋ. ਸੇਖੋ ਪਾਟਿਪਦੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਟਿਪਦਾਦੇਸਨਂ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਯਮੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ‘‘ਪਟਿਪਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਖਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਸਾਸਨੇ ਮਙ੍ਗਲਪਟਿਪਦਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਮਾਦਾਨੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਵਤ੍ਥੂਸੁ ਚ ਭਾਵਤੋ ਅਸੇਖਧਮ੍ਮਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਆਵਹਤ੍ਤਾ ਚ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਪਟਿਪਦਾ. ਅਕਿਲਮਨ੍ਤਾਵ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਤਦਾ ਤੇਸਂ ਅਸੇਖਭੂਮਿਅਧਿਗਮਾਯ ਅਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਕਿਲਮਨ੍ਤਾਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨਧਿਗਤਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਪਨਾ ਭਾਰਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਓਸਟਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਸਕਲਂ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਕਥਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਕਥਾਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੀਹਿ ਪਿਟਕੇਹੀਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨ ਤਂਤਂਪਿਟਕਾਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਾਧਕਤਮਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਿਟ੍ਠਿਵਾਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਰੀਰਸ੍ਸ ਤਥਾਰੂਪਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਅਕਾਰਣਂ ਵਾ ਏਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਪਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ ਸਕ੍ਯਰਾਜੂਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਦੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜੀਤੀ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਪਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਆਗਿਲਾਯਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਰੀਰਞ੍ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੨੩. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ…ਪੇ… ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੫੧੧) ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨ-ਸਦ੍ਦੋ, ਇਧ ਪਨ ਪਾਰਿਪੂਰਿਅਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਪਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲੋਯੇਵ, ਸੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੀਲੋ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਸਬਲਂ ਕਮ੍ਮਾਸਂ ਵਾ. ਸੁਨ੍ਦਰਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਸੋਭਨਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਸ੍ਸ ਸੋਭਨਭਾਵਤੋ. ਤੇਹਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭਾਵਸਾਧਨਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੇਹਿ.
੨੪. ਇਮਿਨਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਠਾਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ‘‘ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਇਮਿਨਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਪਦੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਟਿਪਾਟਿਯਾ. ਏਵਮਾਹਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਕਥਞ੍ਚ, ਮਹਾਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾਕਾਰੇਨ ਆਹ.
੨੫. ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਲਜ੍ਜੀਯਤਿ ਪੀਲ਼ੀਯਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਹਿਰੀ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਉਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ. ਪਾਪੁਤ੍ਰਾਸਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੋਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਨਾਪਨ੍ਨਵੀਰਿਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੋਸਕ੍ਕਿਤਮਾਨਸੋ’’ਤਿ. ਪਹਾਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ. ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਅਧਿਗਮੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਸਤਿਯਾ ਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਭਾਵੇਨ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਨੇਪਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸਤਿਯਾ ਚ ਨਿਪਕਭਾਵੇਨ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਤਿਮਾਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾਵ ਵਿਸੇਸਾ ਸਤਿ ਗਹਿਤਾ, ਪਰਤੋ ‘‘ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾ’’ਤਿ ਸਤਿਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਨ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਸਤਿਯਾ ਨੇਪਕ੍ਕਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਸਤਿਯਾ ਬਲਵਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨਪਿ ਅਜ੍ਝਯਨਸਮ੍ਮਸਨਾਨਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ.
ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣਵਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਸੀਤਿਮਹਾਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸੀਤਿਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਣਂ ਮਹਾਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਣਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਣ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਵਤ੍ਤਾਨਿ (ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ੪੦੬) ਨਾਮ ਵਤ੍ਤਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੬ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਵਤ੍ਤਂ ਆਵਾਸਿਕਂ ਗਮਿਕਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਂ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਜਨ੍ਤਾਘਰਂ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਆਚਰਿਯਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤਾਦਿਕਾਲੇ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਅਸੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਾਵਤ੍ਤੇਸੁ, ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਨ ਛਮਾਯਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੧) ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕਭਤ੍ਤੇ ਚਰਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਾਵਸਾਨਾਨਿ ਛਸਟ੍ਠਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਰਿਵਾਸਿਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮੂਲਾਯਪਟਿਕਸ੍ਸਨਾਰਹੇਨ ਮਾਨਤ੍ਤਾਰਹੇਨ ਮਾਨਤ੍ਤਚਾਰਿਕੇਨ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਆਵਾਸੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੮੨) ਪਕਤਤ੍ਤੇ ਚਰਿਤਬ੍ਬੇਹਿ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਗਣੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਵੁਡ੍ਢਤਰਾਦੀਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚਰਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਏਕਸਤ੍ਤਤਿਵਤ੍ਤਾਨਿ, ਉਕ੍ਖੇਪਨਿਯਕਮ੍ਮਕਤਵਤ੍ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਨ੍ਹਾਨੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੫੧) ਇਦਂ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਂ ਅਸਾਦਿਯਨਂ ਏਕਂ, ‘‘ਨ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ਦਸਾਤਿ ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ. ਏਤੇਸ੍ਵੇਵ ਪਨ ਕਾਨਿਚਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਾਦਿਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ, ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਕਂ ਪਨ ਊਨਮਧਿਕਂ ਵਾ ਗਣਨੁਪਗਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਧ ‘‘ਅਸੀਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਦੇਸੇ ‘‘ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣਂ. ਧਮ੍ਮੋਸਾਰਣਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਰਣਂ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ –
‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ, ਮਜ੍ਝੇ ਝਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ;
ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਸਾ ਕਥਿਕਸਣ੍ਠਿਤੀ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੯੦; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੪.੨੪੬) –
ਏਵਂ ਕਥਿਤਲਕ੍ਖਣਾ ਧਮ੍ਮਕਥਾ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਾਨੁਰੂਪਾ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ ਉਪਨਿਸਿਨ੍ਨਕਥਾ. ਭਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਕਥਾ ਅਨੁਮੋਦਨਿਯਾ. ਸਰਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਕੇਵਲਂ ਚਿਰਕਤਚਿਰਭਾਸਿਤਾਨਂ ਸਰਣਮਨੁਸ੍ਸਰਣਮਤ੍ਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੇ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇਨ ਚਿਰਕਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕਿਮ੍ਪਿ ਸਰਣੇਨਾਤਿ ਏਕਵਾਰਂ ਸਰਣੇਨ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਰਣੇਨਾਤਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਰਣੇਨ. ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਰਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜਵਨਵਾਰੇ ਸਰਣਜਵਨਵਾਰੇ ਪਰਿਤ੍ਤਜਵਨਵਸੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਗਤਿਅਤ੍ਥਾ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਦਯਞ੍ਚ ਵਯਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਮਿਸ੍ਸਕਨਯੇਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਪਰਿਯਾਯਤੋ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਪਦੇਸਿਕਾਤਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਭਾਵੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ. ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮਤਾਯ ਹਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਖੇਪਿਤਖੇਪਨਾਯ ਨ ਪੁਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਞਾਯੇਨ ਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਸਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਹੇਤੁਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ.
੨੬. ਅਧਿਕਂ ਚੇਤੋ ਅਭਿਚੇਤੋ, ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਧਿਕਤਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਿਚਿਤ੍ਤਂ ਸੇਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਂ ਸਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਭੂਤਾਨਂ. ਤੇਹਿ ਪਨ ਸਮਙ੍ਗਿਤਕ੍ਖਣੇ ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਅਪੀਤਿਜਂ ਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਞਾਣਸੁਖਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੁਖਪਟਿਲਾਭਹੇਤੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀਭਾਵਮਾਹ, ‘‘ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸਿਯੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਦੁਕ੍ਖਲਾਭੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਝਾਨਾਨਂ ਸੁਖਪਟਿਪਦਾਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਵਿਪੁਲਲਾਭੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਗੁਣਤਂ ਤਪ੍ਪਮਾਣਦਸ੍ਸਿਤਭਾਵਦੀਪਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਗੁਣਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀਭਾਵਤਾਯ ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਧਮ੍ਮੇਤਿ ਵਸੀਭਾਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ. ਝਾਨਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਾ ਪਗੇਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਝਾਨਾਧਿਗਮੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ. ਅਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ ਵਿਸੋਧੇਤਿ, ਕਾਮਾਦੀਨਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਦੀਹਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਾਨਂ ਦੂਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਣਂ ਇਧ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਵਿਸੋਧਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੭. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਹਿਤਾਯ ਉਪਰੂਪਰਿਵਿਸੇਸਾਵਹਤ੍ਤਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸੀਲਾਦਿਪਟਿਪਦਾਯ. ਸਾ ਏਵ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਯਥਾਭਾਵਿਤਤਾਯ ਅਵਸ੍ਸਂ ਭਾਵਿਨਂ ਵਿਸੇਸਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਣ੍ਡਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਣ੍ਡਂ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਦੂਸਿਤਤਾਯ ਅਪੂਤਿ ਅਣ੍ਡਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪੁਚ੍ਚਣ੍ਡੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਪੁਚ੍ਚਣ੍ਡਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦਾਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਾਦਿਞਾਣਪਭੇਦਾਯ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਚੇਤੋਖਿਲਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੫) ‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਪਨ੍ਨਰਸਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਬ੍ਬੋ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾ’’ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਪਨ੍ਨਰਸੇਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਭਾਵੋਤਿ ਏਵਂ ਯਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਆਗਤਂ, ਤਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੇਖਸੁਤ੍ਤੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
੨੮. ਮਹਗ੍ਗਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਂ ਝਾਨਾਨਂ ਅਨੁਰੂਪਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸੇਸੇਨ ਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਨ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ, ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਠਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਅਸਦਿਸਂ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਅਭਿਨਿਬ੍ਭਿਦਾਸੁ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਂ ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਨ੍ਤਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣੇਨ ਪਠਮਂ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ, ਸੇਸਞਾਣਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੨੯. ਚਰਣਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਰਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਦਿਸਾਗਮਨੇ ਤੇਸਂ ਸਾਧਕਤਮਭਾਵਤੋ.
ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਇਧ ਆਗਤਾਨਿ ਚ ਅਨਾਗਤਾਨਿ ਚ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੫੪ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ. ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਾਦਿਕਿਲੇਸਤਮਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਦਾਲੇਤ੍ਵਾ.
੩੦. ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੇਨਾਤਿ ਸਨਨ੍ਤਨਕੁਮਾਰੇਨ. ਤਦੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨਨ੍ਤਨਕੁਮਾਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਰਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋਤਿ ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥੇ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ, ਸੋ ਕੁਮਾਰਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋਪਿ ਤਾਦਿਸੇਨ ਕੁਮਾਰਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਚਰਤਿ.
ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਏਵ ਇ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਏ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਨੇਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਚ ਜਨਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਜਨਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਗ੍ਗਹਣੇਪਿ ਯਤ੍ਥ ਚਤੁਵਣ੍ਣਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਯੇਵ, ਨ ਦੇਵਕਾਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯੇ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਗੋਤਮੋ, ਅਹਂ ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੋਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸਰਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਆਨਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨੇਨ. ਜਿਨਭਾਸਿਤਂ ਨਾਮ ਜਾਤਨ੍ਤਿਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਥੇਰਭਾਸਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਤਮੇਵ ਨਾਮ ਜਾਤਂ. ‘‘ਕਿਮ੍ਪਨਿਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥੁਦੇਸਨਾਨੁਵਿਧਾਨਤੋ ਜਿਨਭਾਸਿਤਂ, ਉਦਾਹੁ ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਰੂਪਾ ਚੋਦਨਾ ਇਧ ਅਨੋਕਾਸਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾਨੁਵਿਧਾਨਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਸ੍ਸਾਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਸੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
੪. ਪੋਤਲਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧. ਅਙ੍ਗਾ ਨਾਮ ਜਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹਿਵਸੇਨ ਅਙ੍ਗਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਙ੍ਗਾਯੇਵ ਸੋ ਜਨਪਦੋ’’ਤਿ. ਮਹਿਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਯਾ ਆਪੋਤਿ ਮਹਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਯਾ ਆਪੋ ਤਸ੍ਸ ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਸਂ ਅਵਿਦੂਰਤ੍ਤਾ ਸੋ ਜਨਪਦੋ ਉਤ੍ਤਰਾਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਮਹੀ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਤਰਮਹਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਯਾ ਆਪੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਮਹਿਯਾ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਯਂ ਆਵਿਭਾਵਕਥਾ. ਯਸ੍ਮਾ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੮.੧੯) ਲੋਕਿਯਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਹਿਮਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਮੁਦ੍ਦਦਹਪਬ੍ਬਤਨਦਿਯੋਤਿ ਏਤੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗੋਚਰਂ, ਤਤ੍ਥ ਸਯਂ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਮ੍ਮੋਹਯਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਧਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਯਂ ਕਿਰ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਰਦ੍ਧਂ. ਦਸਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਪਰਿਮਾਣੋ ਆਯਾਮਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਤਦੁਪਭੋਗਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯੇਨ.
ਸੁਨ੍ਦਰਦਸ੍ਸਨਂ ਕੂਟਨ੍ਤਿ ਸੁਦਸ੍ਸਨਕੂਟਂ, ਯਂ ਲੋਕੇ ‘‘ਹੇਮਕੂਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮੂਲਗਨ੍ਧੋ ਕਾਲ਼ਾਨੁਸਾਰਿਯਾਦਿ. ਸਾਰਗਨ੍ਧੋ ਚਨ੍ਦਨਾਦਿ. ਫੇਗ੍ਗੁਗਨ੍ਧੋ ਸਲਲਾਦਿ. ਤਚਗਨ੍ਧੋ ਲਵਙ੍ਗਾਦਿ. ਪਪਟਿਕਗਨ੍ਧੋ ਕਬਿਤ੍ਥਾਦਿ. ਰਸਗਨ੍ਧੋ ਸਜ੍ਜਾਦਿ, ਪਤ੍ਤਗਨ੍ਧੋ ਤਮਾਲਹਿਰਿਵੇਰਾਦਿ. ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ ਨਾਗਕੁਙ੍ਕੁਮਾਦਿ. ਫਲਗਨ੍ਧੋ ਜਾਤਿਫਲਾਦਿ. ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਗਨ੍ਧਾਨਂ ਗਨ੍ਧੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਮੂਲਾਦੀਨਂ ਗਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਇਧ ਗਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ ਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਥੁਲਤੋ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਾਨਿ, ਆਯਾਮਤੋ ਪਨ ਉਬ੍ਬੇਧਤੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਾਨੇਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਮਨੋਹਰਸਿਲਾਤਲਾਨੀਤਿ ਓਤਰਣਤ੍ਥਾਯ ਮਨੁਞ੍ਞਸੋਪਾਨਸਿਲਾਤਲਾਨਿ. ਸੁਪਟਿਯਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਤਦੁਪਭੋਗਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾਦਯੋ ਉਦਕਂ ਮਲਿਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਫਲਿਕਸਦਿਸਨਿਮ੍ਮਲੁਦਕਾਨਿ. ਤਿਰਿਯਤੋ ਦੀਘਂ ਉਗ੍ਗਤਕੂਟਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਪਬ੍ਬਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.
ਆਪਣਾਨਿ ਏਵ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਮੁਖਭੂਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਪਣਮੁਖਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ. ਵਿਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਥਾਫਾਸੁਕਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਸਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਸਨਂ, ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਾਨਿ.
ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਛਾਦਨਤੋ ਛਨ੍ਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਤਦੇਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤਿਰੂਪੇਤਿ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਪਤਿਰੂਪਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਰਣਵੇਵਚਨਾਨੀਤਿ ਞਾਪਕਕਾਰਣਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਞਾਪਕਞ੍ਹਿ ਕਾਰਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਤ੍ਥਂ ਆਕਰੋਤਿ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਆਕਾਰੋ, ਤਮੇਵ ਲੀਨਂ ਗੁਲ਼੍ਹਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਲਿਙ੍ਗਂ, ਸੋ ਤੇਨ ਨਿਮੀਯਤੀਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਦੀਘਦਸਵਤ੍ਥ…ਪੇ… ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਤਿ ਆਕਾਰਾਦਯੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਨ ਮੇਤਿਆਦਿਨਾ ਪੋਤਲਿਯੋ ਗਹਪਤਿ ‘‘ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਨਿਯਾਮੇਨ ਅਹਂ ਜੀਵਾਮਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਹਪਤਿ ਨ ਹੋਮੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਓਵਦਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤੋ. ਉਪਵਦਨ੍ਤੋਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੋ.
੩੨. ਗੇਧਭੂਤੋ ਲੋਭੋਤਿ ਗਿਜ੍ਝਨਸਭਾਵੋ ਲੋਭੋ. ਅਗਿਜ੍ਝਨਲਕ੍ਖਣੋ ਨ ਲੋਭੋ, ਅਨਿਨ੍ਦਾਭੂਤਂ ਅਘਟ੍ਟਨਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਪਰੇਸਂ ਅਘਟ੍ਟਨਂ. ਨਿਨ੍ਦਾਘਟ੍ਟਨਾਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਘਟ੍ਟਨਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨਾ. ਬ੍ਯਵਹਾਰਵੋਹਾਰੋਪੀਤਿ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਲਕ੍ਖਣੋ ਸਬ੍ਯੋਹਾਰੋਪਿ ਦਾਨਗ੍ਗਹਣਂ ਵੋਹਾਰੋ. ‘‘ਦਤ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ’’ ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਹਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ. ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵੋਹਰਣਂ ਕਥਨਂ ਬੋਧਨਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਵੋਹਾਰੋ. ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਯਾਥਾਵਤੋ ਚ ਵੋਹਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵੋਹਾਰੋ, ਚੇਤਨਾ. ਅਯਮਿਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਅਯਂ ਚੇਤਨਾਲਕ੍ਖਣੋ ਵੋਹਾਰੋ ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਾਵਜ੍ਜੋਵ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਇਧ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਿਹੀਤਿ ਚੇਤਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਹਂ ਗਿਹੀਤਿ ਚੇਤਨਾਪਵਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਿਹੀਤਿ ਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਿਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਵਚਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਿਹੀਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਿਹੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਿਹੀਤਿ ਬ੍ਯਵਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ.
੩੩. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋਵ ਸਂਯੋਜਨਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਬਨ੍ਧਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਸੋ ਅਪਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਬਹੁਤਾਯਾਤਿ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾਦਿਭੇਦੇਨ ਬਹੁਭਾਵਤੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਿਕੋ ਸੀਲਸਂਵਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਿਕਸੀਲਸਂਵਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਮਂ ਉਪਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿਆਦਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਹਿ ਤਤੋ ਓਰਮਣਂ. ਦੇਸਨਾਵਸੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਚ ਦਸਸੁ ਸਂਯੋਜਨੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨੀਵਰਣੇਸੁ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿਪਿ ਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਦਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਵਟ੍ਟਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਹਿਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਟ੍ਠੇਨ ਚਾ’’ਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਹਿ ਅਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤੋਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਏਕੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋਤਿ ਇਦਂ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਪਨ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਆਸਵਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਾਮੇ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਭਵਵਿਸੇਸਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਹਨਤਿ ਬਾਧਤੀਤਿ ਵਿਘਾਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਂ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਨਂ ਅਨਤ੍ਥੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਉਪਤਾਪਨਂ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾਰੇਸੁ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤਿਦੇਸੇਨ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
੩੪-੪੦. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਤਿ ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਤਸੁਪਿ ਵਾਰੇਸੁ ਤਥਾ ਆਗਤਂ ਪਦਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਹਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੋਸਨਂ ਕਾਯਿਕਂ ਵਾਚਸਿਕਞ੍ਚਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਰੋਸੋਪਿ ਤਥਾ ਦੁਵਿਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸਂਵਰੇਨਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਲੋਭੋ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਅਲੋਭੋ, ਏਵਂ ਅਕੋਧੂਪਾਯਾਸੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਸਂਵਰੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਂਵਰੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਅਨਤਿਲੋਭੋ ਪਨ ਸਤਿਸਂਵਰੇ, ਅਨਤਿਮਾਨੋ ਞਾਣਸਂਵਰੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਪਦੇਸੁ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਏਵਂ ਆਸਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੁਨ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਥਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਤਾਵ ਚਤੂਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਵਿਰਮਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਮਂ ਉਪਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਮਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਗਰਹੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮੇਸੁਪਿ ਚਤੂਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਤਿਮਾਨੇ ਭਵਾਸਵਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਾਨੇਨ ਸਹ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਅਤਿਮਾਨੋ ਪਨ ਕਾਮਰਾਗੇਨਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਤਿਮਾਨੇ ਕਾਮਾਸਵਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਕਥਿਤਂ ਆਦਿਤੋ ਚਤੂਹਿ ਛਟ੍ਠੇਨ ਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਾਰੇਹਿ, ਸੇਸੇਹਿ ਤੀਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਪਹਾਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਵੋਹਾਰਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਕਾਤੁਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਵਸੇਨ ਅਕਰਣਂ ਪਜਹਨਞ੍ਚ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਪਹਾਨਂ.
ਕਾਮਾਦੀਨਵਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੨. ਉਪਸੁਮ੍ਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੀਪਤ੍ਥੋ, ਸੁਮ੍ਭਨਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਨਂ. ਤੇਨੇਵ ਤਮੇਨਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲਂ ਖਿਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਮ੍ਮਂਸਤ੍ਤਾ ਕਙ੍ਕਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਗਤਮਂਸਾਯ ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲਿਕਾਯ ਉਰਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕੇ ਵਾ ਸੀਸਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਕਙ੍ਕਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੁਨਿਕ੍ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਲ੍ਲਿਖਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਂ ਲਿਖਿਤਂ.
ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਏਕਸਭਾਵਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਲੋਕਾਮਿਸਸਙ੍ਖਾਤਾਤਿ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਨਾ ਲੋਕੇਨ ਆਮਸਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਲੋਕੇ ਵਾ ਆਮਿਸੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾਯ ਵਸੇਨ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਕਾਮਭਾਵੋ ਚ ਆਮਿਸਭਾਵੋ ਚ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਆਮਿਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ. ਕਾਮਗੁਣਾਮਿਸਾਤਿ ਕਾਮਗੁਣੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਾ. ਗਹਣਟ੍ਠੇਨ ਭੁਸਂ ਆਦਾਨਟ੍ਠੇਨ.
੪੩. ਡਯਨਂ ਆਕਾਸੇਨ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਗਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਵਾਸਿਫਰਸੁ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਡਸਨ੍ਤਾ ਤਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਕਡ੍ਢਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ, ਆਕਡ੍ਢਨਞ੍ਚ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਨਖੇਹਿ ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੭. ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਆਰੋਹਨਯੋਗ੍ਯਂ ਪੋਰਿਸੇਯ੍ਯਂ.
੪੮. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਫਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਫਲਂ. ਫਲੂਪਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਫਲੇਹਿ ਉਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੁਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.
੫੦. ਸੁਵਿਦੂਰਵਿਦੂਰੇਤਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਵੋਹਾਰਸਮੁਚ੍ਛੇਦਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਦੂਰਭੂਤੇ ਏਵ ਵਿਦੂਰੇ ਅਹਂ ਠਿਤੋ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਪਿ ਅਜਾਨਨਤੋ ਨ ਆਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਜਾਨੀਯਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਜਾਨਨਕੇਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਭੋਜਨਸੀਸੇਨ ਤੇਸਂ ਦਾਤਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇ ਵਦਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਪੋਤਲਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
੫. ਜੀਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੧. ਕੁਮਾਰੇਨ ਭਤੋ ਪੋਸਾਪਿਤੋਤਿ ਕੁਮਾਰਭਤੋ, ਕੁਮਾਰਭਤੋ ਏਵ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚੋ ਯਥਾ ‘‘ਭਿਸਕ੍ਕਮੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ.
ਆਰਭਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰਭ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਮਂ ਕਾਮਾਯੂਹਨਯਞ੍ਞੁਟ੍ਠਾਪਨਆਪਤ੍ਤਿਆਪਜ੍ਜਨਵਿਞ੍ਞਾਪਨਾਦੀਸੁਪਿ ਆਗਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਹਿਂਸਨੇ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਆਰਭਨ੍ਤੀਤਿ ਘਾਤੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਤਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੮.੧੨; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੨੯੪) ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰਣਵਸੇਨ ਕਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੪.੭੫) ਵਿਯ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਕਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਨ ਕਰਣਕਾਰਾਪਨਵਸੇਨ. ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਂਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਤਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਅਤ੍ਥੇਵ.
ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਸਾ ਏਵ ਚ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਚ੍ਛਮਂਸਪਰਿਭੋਗੋ’’ਤਿ. ਅਨੁਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਭਾਵਤੋ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਤਥੇਵ ਕਥਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਂ ਨੇਵ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਾਵਤੋ ਸਤਿ ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਿਯਂ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਕਥਨਂ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨੁਰੂਪਭਾਵਤੋ ਨ ਅਨੁਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨ ਸਕਾਰਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ‘ਜਾਨ’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਸਕਾਰਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤੇਹਿ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੋ ਵਾ ਅਨੁਵਾਦੋ ਵਾ ‘‘ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਾ ਵਾ ਪਰਤੋ ਪਰੇਹਿ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਕਥਾ ਵਾ. ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਕਾਰਣਂ. ਕੋਚਿ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਤਂ ਨ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਭੂਤੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੨. ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਪਰਿਭੋਗਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਤਾਹੇਤੂਹਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤਾਦਿਸਮਂਸਞ੍ਹਿ ਪਰਿਭੋਗਾਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਅਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਕਾਰਣਂ ਚਿਤ੍ਤਸਂਕਿਲੇਸਾਵਹਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਦੁਭਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਉਭਯਂ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਮੇਵ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ.
ਮਙ੍ਗਲਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਹੁਨਪਾਹੁਨਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਭਾਵਮਾਹ. ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਜਾਨਤੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਯੇਵਾਤਿ ਯੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ, ਤੇਯੇਵ.
ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਮਂਸਪਰਿਭੋਗਤੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਭੋਗਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੩. ਤਾਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਮਂਸਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੇ. ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਨੋਪੀਤਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਨੋਪਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਨੋ ਪਰਿਭੋਗੇ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਧ, ਜੀਵਕ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਵਚ੍ਛ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਹਾਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੯੪) ਅਤ੍ਤਾ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤੋ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਸਾਵਕੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਆਹ, ‘‘ਇਧ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਙ੍ਕੀਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੩੦) ਅਤ੍ਤਾ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਤੋ – ‘‘ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰੋ ਨਿਪੁਣੋ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯੋ, ਨ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਦੇਸਨੀਯੋ ਲੁਦ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਮਹਾਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤੇ, ਚਙ੍ਕੀਸੁਤ੍ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਮਂਸੂਪਸੇਚਨੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਸਹਿਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗਭਾਵਤੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਸ੍ਸ ਚ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.
ਅਗਥਿਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ. ਤਣ੍ਹਾਮੁਚ੍ਛਨਾਯਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯਨਵਸੇਨ ਮੁਚ੍ਛਾਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਨਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ, ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਸਣ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਆਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧ ਆਦੀਨਵੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਕੂਲਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਆਹਾਰਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸਂਯੋਜਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਿਕਾ ‘‘ਯਾਵਦੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੮੨; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩; ੨.੨੪; ੩.੭੫; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੨੦) ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਨਿਸ੍ਸਰਣਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ. ਇਦਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਾਯ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਚ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਨੋ ਸਮਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਸਾਵਸੇਸਂ ਪਹਾਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਸਿ ਭਗਵਾਤਿ ਸਚੇ ਤੇ ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਵ ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਨ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਤਾਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੫. ‘‘ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵਾਰਂ ਥਕੇਤੀਤਿ ਮਚ੍ਛਮਂਸਪਰਿਭੋਗਾਨੁਞ੍ਞਾਯ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਚਨਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਤਿ, ਚੋਦਨਾਪਥਂ ਨਿਰੁਨ੍ਧਤਿ. ਕਥਂ ਸਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ? ਸਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਮੁਖੇਨ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਪਰਿਭੋਗਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਤਯਿਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾ, ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸੇਵ ਮਚ੍ਛਮਂਸਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ ਭਗਵਤਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘ਤੀਹਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਜੀਵਕ, ਠਾਨੇਹਿ ਮਂਸਂ ਪਰਿਭੋਗਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੫੨). ਵਿਨਯੇਪਿ (ਪਾਰਾ. ੪੦੯; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਮਯਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਪਠਮੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨਪਿ ਪਯੋਗਵਸੇਨਪਿ ਪਠਮੇਨ ਪਰੂਪਘਾਤਹੇਤੁਨਾ. ਕਡ੍ਢਿਤੋ ਸੋ ਪਾਣੋ. ਗਲੇਨ ਪਵੇਧੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯੋਤ੍ਤਗਲੇਨ ਕਰਣੇਨ ਅਸਯ੍ਹਮਾਨੇਨ. ਬਹੁਪੁਞ੍ਞਮੇਵ ਹੋਤਿ ਆਸਾਦਨਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਭਾਵਤੋ, ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਤ੍ਤਾ ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿਆਦਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਰਣਗਮਨਵਸੇਨੇਵ ਗਹਿਤਸਰਣੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਓਗਾਹਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਜੀਵਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.
੬. ਉਪਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੬. ਪਾਵਾਰਂ ਪਾਰੁਪਤੀਤਿ ਪਾਵਾਰਿਕੋ, ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸਮੁਦਾਗਤਂ ਨਾਮਂ, ਸੋ ਪਨ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਨਗਰੇ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਸ੍ਸਪਾਵਾਰਿਕਸੇਟ੍ਠਿਨੋ’’ਤਿ. ਦੀਘਤ੍ਤਾ ਦੀਘਤਮਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਕਿਰ ਪਮਾਣਤੋ ਉਪਵਚ੍ਛਯਤੋ ਦਿਯਡ੍ਢਰਤਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਠਿਤੋ. ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੋਤਿ ‘‘ਦੀਘਤਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਸਮਞ੍ਞੋ. ਬਾਹਿਰਾਯਤਨੇਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਸਨਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦੇਸੇਤਿ. ਠਪੇਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਕਰਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਕਰਣੇਨ. ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ. ਦਣ੍ਡਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ਆਦਿਤੋਵ ਤਥਾ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ? ਯਸ੍ਮਾ ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਾਸਨੇ ਲੋਕੇ ਸਮਯਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚ ਤਾਦਿਸੋ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸਾਯਂ ਕੋਟ੍ਠਾਲਕਸਦਿਸੋ ਸਮੁਦਾਚਾਰੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ’’ ਇਚ੍ਚੇਵਾਹ. ਅਚਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤਂ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਭਿਨ੍ਨਾਨਂ. ਪਟਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਪਦਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦਤੋਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਂ. ਵਚਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤੁਕਾਮੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੇ ਤੇਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਆਗਤੋ, ਉਪਾਲਿ ਗਹਪਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਪ੍ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਕਥਾ ਏਵ ਉਪਰਿ ਵਾਦਾਰੋਪਨਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁ. ਕਥਾਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸੀਤਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ, ਤਦਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਵਾਦਾਰੋਪਨਭਯੇਨ ਨ ਅਵਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸਂ ਕਥਾਯਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੇ ਦੀਘਤਪਸ੍ਸਿਂ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਵਾਦੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਵਾਦਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ.
੫੭. ਇਦਾਨਿ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚੇਤਨਾਤਿਆਦਿ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਅਨਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦਂ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਧੁਰਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ, ਨ ਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਏਵਮਾਗਤੇਪੀਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮੇਨ ਆਗਤੇਪਿ ਚੇਤਨਾ ਧੁਰਂ, ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਗਤੇ ਤੇਸਂ ਚੇਤਨਾਯ ਧੁਰਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ…ਪੇ… ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦ੍ਵਾਰੇ. ਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾਵਾਤਿ ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਵ, ਯਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾਪਨਚੇਤਨਾ) ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਲੋਕਿਯਾਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਪਨ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਟੁਕਫਲਂ. ਨ ਕਿਲਮਤਿ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਤ੍ਤਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਇਧ ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਕਥੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਮਤ੍ਤੇਨ ਗਤਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪੀ’’ਤਿ.
੫੮. ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਬਾਲਕੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਬਾਲਕਿਨੀ. ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਾਤਤਾਯ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਮਹਾਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਨਿਗਣ੍ਠੋ.
੬੦. ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ ਪੁਰਿਮਾਕਾਰਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਆਵਟ੍ਟਨੀ, ਮਾਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਮਾਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨੇ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋ ਤਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਫਲੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਾ ਅਯਂ ਬਾਲੋ ਵਿਨਸ੍ਸੀ’’ਤਿਆਦਿਤੋਵ ਯਥਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਕਰੋਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸਮਾਗਮੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਯਾਮਮਾਹ ‘‘ਤਥਾਗਤਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਗਮਾ ਨੁ ਖੋ ਇਧ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ.
੬੧. ਵਚੀਸਚ੍ਚੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਪਟਿਞ੍ਞਾਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍ਵਾ.
੬੨. ਸੀਤੋਦਕੇ ਅਮਤਾ ਪਾਣਾ ਪਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਤੇਨ ਸੀਤੋਦਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਮਾਰਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਪਸ੍ਸਿਨਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸੀਤੋਦਕਂ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ. ਪਾਕਤਿਕਂ ਵਾ ਉਦਕਂ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਪੁਰਾਤਨਾਨਂ ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਸੀਤੋਦਕਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਧੁਨਾਤਨਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾਦੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਪਥਵੀਆਦਿਨਵਪਦਤ੍ਥਤੋ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਜੀਵਿਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸੀਤੋਦਕਂ ਪਾਤੁਕਾਮੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ ਰੋਗੇ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਨ ਵਿਤਤਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤੇਨਸ੍ਸ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਸੀਤੋਦਕਂ ਪਾਤੁਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਞ੍ਚ ਇਚ੍ਛਨੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਤਥਾਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਏਵ. ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਵਿਕੋਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਸੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਸੀਤੋਦਕਂ ਚੇ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਕਤਿਪਯਂ ਕਾਲਂ ਜੀਵੇਯ੍ਯ, ਅਲਾਭੇਨ ਪਨ ਪਰਿਸੁਸ੍ਸਮਾਨਕਣ੍ਠੋਟ੍ਠਤਾਲੁਜਿਵ੍ਹਾਆਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਦਾਹਾਭਿਭੂਤੋ ਮਰੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੀਤੋਦਕਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਸੀਤੋਦਕਂ ਪਿਵਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਪਨ ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਚੁਤਿਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਥਾਭੂਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਮਨੋਸਤ੍ਤੇਸੁ ਨਾਮ ਦੇਵੇਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਪਨ ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਇਧਾਸ੍ਸ ਨਿਗਣ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਆਕਾਰੇਨ. ਨਨ੍ਤਿ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ. ਮਹਨ੍ਤੋਤਿ ਵਦਾਪੇਸਿ ‘‘ਮਨੋਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਕਾਲਙ੍ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਉਪਾਸਕਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਾਲਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ. ਮੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਮਨੋਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਵਿਨਾ ਕਾਯਦਣ੍ਡੇਨ ਵਚੀਦਣ੍ਡੇਨ ਚ ਕੇਵਲਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨ. ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾਤਿ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਾ, ਅਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ ਉਪਾਸਕੋਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਪਞ੍ਹਪਟਿਭਾਨਾਨੀਤਿ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਟਿਭਾਨਾਨਿ.
‘‘ਮਨੋਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਮਨੋਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਤਦੁਤ੍ਤਰਭਾਵੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮਨੋਦਣ੍ਡੋ ਮਹਨ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਨੋਦਣ੍ਡੋਵ ਬਲਵਾ ਮਹਨ੍ਤੋਤਿ ਵਦਾਪੇਸੀ’’ਤਿ.
੬੩. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਤੋ ਯਮਨਂ ਯਾਮੋ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਯਾਮੋ ਚਤੁਯਾਮੋ, ਚਤੁਯਾਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਯਾਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿਯਜਾਤਿਕਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਰਾਗਵਸੇਨ ਬਾਲੇਹਿ ਭਾਵਨੀਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ’’ਤਿ.
ਯੋ ਸਬ੍ਬਂ ਪਾਪਂ ਆਸਵਞ੍ਚ ਵਾਰੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੀ, ਤਸ੍ਸ ਨਵਸੁ ਪਦਤ੍ਥੇਸੁ ਸਤ੍ਤਮੋ ਪਦਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਨਾ ਪਾਪਂ ਵਾਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਵਾਰਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਨ ਪਾਪਵਾਰਣੇਨ ਵਾਰਿਤਪਾਪੋ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਾਰਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਆਸਵਸ੍ਸ ਧੁਨਨਤੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਧੁਤੋ. ਵਾਰਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਣਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਨੋ ਫੁਟੋ ਫੁਸਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰਿਫੁਟੋ. ਸਙ੍ਘਾਤਨ੍ਤਿ ਸਹਸਾ ਹਨਨਂ, ਅਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਵਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਰਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਤਿ ਤੀਸੁ ਦਣ੍ਡਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਕਤਰਕੋਟ੍ਠਾਸੇ.
੬੪. ਖਲਿਯਤਿ ਸਮਾਦਿਯਤੀਤਿ ਖਲਂ, ਰਾਸੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਕਂ ਮਂਸਖਲਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਮਂਸਰਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਧਰਇਦ੍ਧਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ. ਸਾ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿ ਯਸ੍ਮਾ ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਨੁਭਾਵਵਸੇਨੇਵ ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਆਨੁਭਾਵਾਯ ਏਵ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਗੁਣਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ. ਏਤੇਨ ਵਸੀਭਾਵਂ ਲੋਕਿਯਸਮਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਭਗਵਾ ਉਪਾਲਿਂ ਗਹਪਤਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਮਾਹ. ਲੋਕਿਕਾ ਹਿ ‘‘ਭਾਵਨਾਮਯਇਦ੍ਧਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਰੂਪਘਾਤਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਇਸਯੋ ਪਰੇਸਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ, ਇਸੀਨਂ ਆਨੁਭਾਵਂ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
੬੫. ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਰਞ੍ਞਭਾਵੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਜਾਤਂ, ਨ ਨਾਮਮਤ੍ਤੇਨ. ਇਸੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਇਸੀਨਂ ਆਸਾਦਨਤ੍ਥਾਯ.
ਗੋਧਾਵਰੀਤੀਰਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰੇ. ਉਸੂਯਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਨ ਮਂ ਏਸ ਜਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਉਸੂਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਵਤਾਤਿ ਪਙ੍ਕਦਨ੍ਤਰਜਸਿਰਤਾਦੀਹਿ ਕਿਲਿਟ੍ਠਸਰੀਰੋ. ਅਨਞ੍ਜਿਤਮਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਅਨਞ੍ਜਿਤਕ੍ਖਿਕੋ ਸਬ੍ਬੇਨ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਮਣ੍ਡਿਤੋ ਚ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ‘‘ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਅਞ੍ਜਨਂ ਮਙ੍ਗਲ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਞ੍ਜਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਂ.
ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਵੇਦੇਸੁ ਈਦਿਸਂ ਆਗਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਉਸੁਮਜਾਤਹਦਯੋਤਿ ਉਤ੍ਤਤ੍ਤਹਦਯੋ. ਨਾਸਿਕਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ ਮੁਖੇਨ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ.
ਵਿਜਿਤਜਯੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੇਹਿ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ ਜਯਖਨ੍ਧਾਵਾਰਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਦਕਵੁਟ੍ਠਿਪਾਤਨਾਦਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇ ਅਸਮਙ੍ਗਿਭੂਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਞ੍ਞਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਕਰਣਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਕਤਭਣ੍ਡਵੁਟ੍ਠੀਤਿ ਆਭਰਣਵਸ੍ਸਂ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਜਾਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮਾਤੁਪੋਸਕਰਾਮੋਤਿ ਮਾਤਰਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ. ਅਸਮਙ੍ਗਿਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸਮਨੁਞ੍ਞਾਨਂ.
ਅਵਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਸੁਸ੍ਸੂਸਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਫੁਲਿਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿਕਣਾਨਿ. ਪਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯੇਤਿ ਕਾਯੇ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ. ਏਤੇ ਕਿਰ ਨਿਰਯਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ.
ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਮਯਂ ਕਞ੍ਚਿਪਿ ਦੇਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਙ੍ਘਾਤਿ ਸਂਹਤਾ. ਗਣਾਤਿ ਤਂਤਂਸੇਣਿਭਾਵੇਨ ਗਣਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਗਣਾ. ਗਣੀਭੂਤਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਭੂਤਾ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਆਗਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਨੇਸਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ? ਆਘਾਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਕਰਣੂਪਾਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮਕਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਾਗਬਲਪਿਚ੍ਛਿਲ੍ਲਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਨਾਗਬਲਸਾਸਪਅਙ੍ਕੋਲਤੇਲਕਣਿਕਾਰਨਿਯ੍ਯਾਸਾਦੀਨਂ ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਾਨਂ. ਵਿਹੇਠਯਿਂਸੁ ਨਿਰਯਾਦਿਕਥਾਹਿ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ. ਛਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ ਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯੇ.
ਨਵ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਉਦਕਵੁਟ੍ਠਿ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਵੁਟ੍ਠਿ ਮਾਸਕਵੁਟ੍ਠਿ ਕਹਾਪਣਵੁਟ੍ਠਿ ਆਭਰਣਵੁਟ੍ਠਿ ਆਵੁਧਵੁਟ੍ਠਿ ਅਙ੍ਗਾਰਵੁਟ੍ਠਿ ਪਾਸਾਣਵੁਟ੍ਠਿ ਵਾਲਿਕਾਵੁਟ੍ਠੀਤਿ ਇਮਾ ਨਵ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਵਞ੍ਚਯੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨਤ੍ਥਚਰਣੇਨ ਵਞ੍ਚਯਿ. ਅਦੂਸਕੇਤਿ ਅਨਪਰਾਧੇ.
‘‘ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਜਾਤਕਟ੍ਠਕਥਾਦੀਸੁ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੫.ਮਾਤਙ੍ਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਆਗਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ’’ਤਿ. ਵਾਰੇਯ੍ਯਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਆਵਾਹਤ੍ਥਾਯ, ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪੇਸਿਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਤਾਦਿਸੇਨ ਨੀਚਕੁਲਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸੇਨ ਚਣ੍ਡਾਲਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ.
ਚਮ੍ਮਗੇਹੇਤਿ ਚਮ੍ਮੇਨ ਛਾਦਿਤੇ ਗੇਹੇ. ਮਾਤਙ੍ਗੋਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ ਜਾਤਿਸਮੁਦਾਗਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਘਣ੍ਟਂ. ਵਾਦੇਨ੍ਤੋ ਤਾਲਨੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਮਹਾਪਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਸਮੀਪੇਨ.
ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾ ਚੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਕਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚ ਸੁਰਾਸੋਣ੍ਡਾਦਯੋ ਜਾਣੁਕਪ੍ਪਰਾਦੀਹਿ ਸੁਕੋਟ੍ਟਿਤਂ ਕੋਟ੍ਟਿਤਭਾਵੇਨ ਮੁਚ੍ਛਂ ਆਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਤੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਛਡ੍ਡੇਸੁਂ.
ਅਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਆਯੁਅਵਸੇਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦੇ ਵਾਤੇ ਵਾਯਨ੍ਤੇ ਚਿਰੇਨ ਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਗੇਹਙ੍ਗਣੇਤਿ ਗੇਹਸ੍ਸ ਮਹਾਦ੍ਵਾਰਤੋ ਬਹਿ ਵਿਵਟਙ੍ਗਣੇ. ਪਤਿਤੋਤਿ ਪਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੇਨ ਨਿਪਨ੍ਨੋ. ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਕਾਰਣੇਨ.
ਯਸਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਂ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਞ੍ਚ. ਚਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ, ਚਨ੍ਦਵਿਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਗੇਹੇਤਿ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਗੇਹੇ. ਮਣ੍ਡਪੇਤਿ ਨਗਰਮਜ੍ਝੇ ਮਹਾਮਣ੍ਡਪੇ.
ਖੀਰਮਣਿਮੂਲਨ੍ਤਿ ਖੀਰਮੂਲਂ, ਪਾਦੇਸੁ ਬਦ੍ਧਮਣਿਮੂਲਞ੍ਚ. ਯਾਵਤਾ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤੀਤਿ ਯਤ੍ਤਕੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਚੀਦ੍ਵਾਰਤੋ ਉਗ੍ਗਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਵਚੀਮਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਕਾਸਙ੍ਗਣੇਤਿ ਵਿਵਟਙ੍ਗਣੇ.
ਦੁਮ੍ਮਵਾਸੀਤਿ ਧੂਮੋ ਧੂਸਰੋ, ਅਨਞ੍ਜਿਤਾਮਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਓਤਲ੍ਲਕੋਤਿ ਨਿਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਅਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਮੁਞ੍ਚ ਕਣ੍ਠੇਤਿ ਯਾਵ ਗਲਵਾਟਕਾ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ. ਕੋ ਰੇ ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਅਰੇ ਕੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ.
ਪਕਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ. ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਉਪਗਮ੍ਮ ਠਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਪਿਣ੍ਡਂ, ਭਿਕ੍ਖਾਹਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਭਤਨ੍ਤਿ ਲਚ੍ਛਤੁ. ਸਪਾਕੋਤਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਰੋਤਿ.
ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਿਤਂ ਸਦ੍ਦਹਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਪੇਹੀਤਿ ਅਪਗਚ੍ਛ. ਏਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਠਾਨਾ. ਜਮ੍ਮਾਤਿ ਲਾਮਕ.
ਅਨੂਪਖੇਤ੍ਤੇਤਿ ਅਜਙ੍ਗਲੇ ਉਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਫਲਵਿਸੇਸਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਾ. ਏਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਦਦਾਹਿ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਨਂ ਥਲਞ੍ਚ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਮੇਘੋ ਵਿਯ ਗੁਣਵਨ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਗੁਣੇ ਚ ਦਾਨਂ ਦੇਹਿ, ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪੇਵ ਆਰਾਧਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਤਿ. ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ.
ਤਾਨੀਤਿ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਵੇਣੁਪਦਰੇਨਾਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਿਲੀਵੇਨ.
ਗਿਰਿਂ ਨਖੇਨ ਖਣਸੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਖੇਨ ਖਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਅਯੋਤਿ ਕਾਲਲੋਹਂ. ਪਦਹਸੀਤਿ ਅਭਿਭਵਸਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰੇਨ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ.
ਆਵੇਧਿਤਨ੍ਤਿ ਚਲਿਤਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਪਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇਨ. ਬਾਹੁਂ ਪਸਾਰੇਤਿ ਅਕਮ੍ਮਨੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਂ ਬਾਹੁਦ੍ਵਯਂ ਥਦ੍ਧਂ ਸੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਕਂ ਵਿਯ ਕੇਵਲਂ ਪਸਾਰੇਤਿ, ਨ ਸਮਿਞ੍ਜੇਤਿ, ਸੇਤਾਨਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਕਣ੍ਹਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਅਦਿਸ੍ਸਨਤੋ.
ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਨਂ.
ਵੇਹਾਯਸਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸੇ. ਪਥਦ੍ਧੁਨੋਤਿ ਪਥਭੂਤਦ੍ਧੁਨੋ ਵਿਯ.
ਸਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਕੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਕਨ੍ਤਿ ਖਾਦਿਤਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਰਿ ਪਤਿਸ੍ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਪਦੋਸਭਾਵਤੋ, ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਾ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਖੇਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ ਨਾਮ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਂ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਨਾਦਾਸੀਤਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਅਰੁਣਪਭਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਏਵ ਹੋਤਿ.
ਯਕ੍ਖਾਵਟ੍ਟੋ ਨੁ ਖੋ ਅਯਂ ਕਾਲਵਿਪਰਿਯਾਯੋ. ਮਹਾਪਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ. ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਪਸ੍ਸਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਜਨਪਦਵਾਸਿਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਉਪਦ੍ਦਵੇਨ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਂ ਮੁਖਂ ਪਸ੍ਸਥ.
ਏਤਸ੍ਸ ਕਥਾ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਰਿ ਪਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਾਹਿ ਤੇਨ ਪਾਰਮਿਤਾਪਰਿਭਾਵਨਸਮਿਦ੍ਧਾਹਿ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਪਰਿਪੂਰਿਤਾਹਿ ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਸੁਸਙ੍ਖਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮਹਾਕਰੁਣਾਧਿਵਾਸੇ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਕਮ੍ਮਅਭਿਸਪਸਙ੍ਖਾਤਾ ਫਰੁਸਵਾਚਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਸਾ ਅਭਿਸਪਿ ਤਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਜ੍ਝਾਸਯਫਰੁਸਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨਿਯਕਮ੍ਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਚੇ ਸੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਨ ਖਮਾਪੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਵਿਪਚ੍ਚਨਸਭਾਵਂ ਜਾਤਂ, ਖਮਾਪਿਤੇ ਪਨ ਮਹਾਸਤ੍ਤੇ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਪਾਪਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨਿਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਤਾ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਏਤਸ੍ਸ ਕਥਾ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਰਿ ਪਤਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿਆਦਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਪਤਿਤੁਂ ਨ ਅਦਾਸਿ, ਉਪਾਯੇਨ ਮੋਚੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਰਿਯਾਪਿਟਕੇ (ਚਰਿਯਾ. ੨.੬੪) –
‘‘ਯਂ ਸੋ ਤਦਾ ਮਂ ਅਭਿਸਪਿ, ਕੁਪਿਤੋ ਦੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ;
ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਤ੍ਥਕੇ ਨਿਪਤਿ, ਯੋਗੇਨ ਤਂ ਪਮੋਚਯਿ’’ਨ੍ਤਿ.
ਯਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਨਿਵਾਰਣਂ ਕਤਂ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਯੋਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯੋਗੇਨ ਹਿ ਉਬ੍ਬਲ਼੍ਹਾ ਸਰਾਜਿਕਾ ਪਰਿਸਾ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਨੇਗਮਾ ਚੇਵ ਜਾਨਪਦਾ ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਤਾਪਸਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ਚ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਸਿ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਸ੍ਸ ਠਪਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਾਲਨਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ – ‘‘ਇਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਸਮਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਲੋਹਕੂਟਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਯਗੁਲ਼ਵਸ੍ਸਂ. ਤਦਾ ਹਿ ਰਤਨਮਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਯਡ੍ਢਰਤਨਮਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਤਿਖਿਣਂਸਾਨਿ ਅਯਗੁਲ਼ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਨਿਪਤਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਰੀਰਾਨਿ ਖਣ੍ਡਖਣ੍ਡਕਾਨਿ ਅਕਂਸੁ. ਕਲਲਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਨੁਕਕਦ੍ਦਮਪਟਲਕਦ੍ਦਮਂ. ਉਪਹਚ੍ਚਾਤਿ ਆਘਾਟੇਤ੍ਵਾ. ਤਦੇਵ ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ.
੬੭. ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਵਿਚ੍ਚਕਰਣਂ. ਕਾਰਣੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਠਿਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਤ੍ਤਂ ਉਪਗਤੇ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੬੯. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੭੫-੭੬; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੮.੧੨) ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਕਥਂ, ਕਾ ਪਨ ਸਾ? ਦਾਨਾਦਿਕਥਾ. ਦਾਨਕਥਾ ਤਾਵ ਪਚੁਰਜਨੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਸੁਕਰਤ੍ਤਾ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ ਚ ਆਦਿਤੋਵ ਕਥਿਤਾ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸੀਲੋ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਸੁ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ਸੁਖੇਨੇਵ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੀਲੇਨ ਦਾਯਕਪਟਿਗ੍ਗਹਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਪਰਾਨੁਗ੍ਗਹਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਪੀਲ਼ਾਨਿਵਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ, ਕਿਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਕਿਰਿਯਧਮ੍ਮਵਚਨਤੋ, ਭੋਗਯਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਵਚਨਤੋ ਚ ਦਾਨਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਕਥਾ ਕਥਿਤਾ. ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਅਯਂ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਇਮੇਹਿ ਚ ਦਾਨਸੀਲਮਯੇਹਿ ਪਣੀਤਚਰਿਯਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਹਿ ਏਤਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦੀਸੁ ਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯਾ ਭੋਗਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਕਥਾ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਗ੍ਗੋ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਦਾ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗੋ, ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਤਦਧਿਗਮੂਪਾਯਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਪਗੇਵ ਇਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਾਮਾ ਨਾਮ ਬਹ੍ਵਾਦੀਨਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵੋ. ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਓਕਾਰੋ ਲਾਮਕਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਵਾ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਂਕਿਲੇਸੋ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸੋ ਚ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸੁਖਾਨਂ ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਞ੍ਹਿਤਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਖਾਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਭੋਗਸੁਖਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਾਨਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟੋ ਅਯਮਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਦਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਯਾ ਇਮਾ ਲੋਕੇ ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਸਿਰਿਸ੍ਸਰਿਯਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮੁਜ੍ਜਲਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਏਵਂਪਭੇਦਾ ਮਾਨੁਸਿਕਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਾ ਚ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਾਦਿਗਤਾ ਦਿਬ੍ਬਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਾ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਾਪਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਇਦਂ ਮੂਲਕਾਰਣਂ. ਭੋਗਾਨਨ੍ਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਭੋਗੋ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਂ ਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦੀਨਂ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਵਾ ਉਪਭੋਗਸੁਖਾਨਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ. ਵਿਸਮਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਾਣਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਾ ਤਤੋ ਪਰਿਪਾਲਨਤੋ. ਲੇਣਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਸਨੇਹਿ ਪਰਿਪਾਤਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਓਲੀਯਨਪਦੇਸੋ. ਗਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ. ਪਰਾਯਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਅਵਸ੍ਸਯੋਤਿ ਵਿਨਿਪਤਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਓਲੁਬ੍ਭਾਰਮ੍ਮਣਂ.
ਰਤਨਮਯਸੀਹਾਸਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਰਤਨਮਯਸਤ੍ਤਙ੍ਗਮਹਾਸੀਹਾਸਨਸਦਿਸਂ, ਮਹਗ੍ਘਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਨਿਪਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਤੋ. ਮਹਾਪਥਵਿਸਦਿਸਂ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਯਥਾ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਆਲਮ੍ਬਨਰਜ੍ਜੁ ਉਤ੍ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਚ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ, ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਲਮ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ ਆਲਮ੍ਬਨਰਜ੍ਜੁਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਦੁਕ੍ਖਨਿਤ੍ਥਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਸਮਸ੍ਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਲੋਭਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦਿਪਟਿਸਤ੍ਤੁਪਦ੍ਦਵਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਸ੍ਸਾਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਭਯਤੋ ਪਰਿਪਾਲਨਟ੍ਠੇਨ. ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਦੀਹੀਤਿ ਮਚ੍ਛੇਰਲੋਭਦੋਸਇਸ੍ਸਾਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਦਿ ਚਿਤ੍ਤਮਲੇਹਿ. ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਾਦੀਨਂ. ਏਤੇਸਂ ਏਵ ਦੁਰਾਸਦਟ੍ਠੇਨ. ਅਸਨ੍ਤਾਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਸਨ੍ਤਾਸਹੇਤੁਭਾਵੇਨ. ਯੋ ਹਿ ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ, ਸੋ ਸਮ੍ਪਤਿਪਿ ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਸਨ੍ਤਸਤਿ, ਪਗੇਵ ਆਯਤਿਂ. ਬਲਵਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਮਹਾਬਲਵਤਾਯ. ਦਾਯਕੋ ਹਿ ਦਾਨਪਤਿ ਸਮ੍ਪਤਿ ਪਕ੍ਖਬਲੇਨ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਪਨ ਕਾਯਬਲਾਦੀਹਿ. ਅਭਿਮਙ੍ਗਲਸਮ੍ਮਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਵੁਡ੍ਢਿਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਮ੍ਮਤਭਾਵੇਨ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਯਨਂ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਸਮ੍ਪਾਪਨਂ.