੩. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਤੇਵਿਜ੍ਜਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੫. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸਞ੍ਞਿਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ. ਅਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬੋ ਲੋਕਿਯਸਮੁਦਾਹਾਰਵਸੇਨ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਗਤਪੁਬ੍ਬਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਜਨਨਤ੍ਥਂ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਤ੍ਥਂ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਤ੍ਥਂ ਕਦਾਚਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਰਾਮਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਾਵਤਕਞ੍ਹਿ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਤਾਵਤਕਂ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਂ, ਯਾਵਤਕਞ੍ਚ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣਂ ਤਾਵਤਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਮਿਧਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਅਥੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਮਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਧੋਤਕਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੩੨; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੨੧). ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੪.੧.੨). ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਚਰਂ ਸਮਾਹਿਤੋ ਨਾਗੋ, ਤਿਟ੍ਠਂ ਨਾਗੋ ਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੪੩) ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਦੀਪਨਪਦਮੇਤਂ, ਨ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨਪਿ ਞਾਣਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੧੮੬. ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸਕਿਂ ਖੀਣਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਪੁਨ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਜਾਨਨਗੁਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਭਣ੍ਡਞਾਣਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਸੇਨ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ.

ਗਿਹਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਾਦਿਧਨਧਞ੍ਞਾਦਿਗਿਹਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ. ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਿਹਿਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸਤਿ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗੇ ਤੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਦਿਵਸੇਯੇਵ ਪਬ੍ਬਜਨਂ ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਾਤਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਨ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭੂਮਦੇਵਤਾ ਪਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਵਚਨਂ ‘‘ਨਿਲੀਯਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਰਞ੍ਞਪਬ੍ਬਤਾਦਿਪਵਿਵੇਕਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਲੀਯਨੋਕਾਸੋ. ਸੇਸਕਾਮਭਵੇਤਿ ਕਾਮਲੋਕੇ. ਲਲ਼ਿਤਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਆਭਰਣਾਲਙ੍ਕਾਰਨਚ੍ਚਗੀਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਲਾਸਯੁਤ੍ਤਜਨਸ੍ਸ.

ਸੋਪੀਤਿ ‘‘ਸੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਏਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸੋਪਿ. ਕਰਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਕਿਰਿਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਯਦਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਦਾ ਆਜੀਵਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਉਪਗਚ੍ਛੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਦਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਏਵ ਪਾਸਣ੍ਡਾਨਂ, ਤਸ੍ਸਪਿ. ਵੀਰਿਯਂ ਨ ਹਾਪੇਸੀਤਿ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਵਾਦਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਵਿਰਾਗਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਸਮਾਦਿਣ੍ਣਵਤ੍ਤਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ, ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਨ ਛਡ੍ਡੇਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕਿਰਿਯਵਾਦੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

ਤੇਵਿਜ੍ਜਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੨. ਅਗ੍ਗਿਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੭. ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸਤਤਾਪਵਤ੍ਤਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹਾਭਾਵੇ ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹਭਾਵਤੋ ਪੁਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਭਗਵਤਾਪਿ ਸੋ ਏਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਨਾਹਂ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਕੋ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਇਮਂ ਵਾਦਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਾਦਚਤੁਕ੍ਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਦ੍ਵਯਂ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਤਤਿਯੇ ਨਾਹਂ ਅਨ੍ਤਵਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨਾਹਂ ਅਨਨ੍ਤਵਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਅਪਰਨ੍ਤਕਪ੍ਪਿਕਵਸੇਨ, ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਕਪ੍ਪਿਕਵਸੇਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਤ੍ਤਵਸੇਨ, ‘‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

੧੮੯. ਸਪ੍ਪਤਿਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਸਹ ਦੁਕ੍ਖੇਨਾਤਿ ਸਦੁਕ੍ਖਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਸਂਯੇਵਾਤਿ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਦੁਕ੍ਖਾਨਂਯੇਵ. ਸਉਪਘਾਤਕਨ੍ਤਿ ਸਬਾਧਂ. ਸਉਪਾਯਾਸਨ੍ਤਿ ਸਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਸਉਪਤਾਪਂ ਸਪੀਲ਼ਂ. ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਨ੍ਤਿ ਸਦਰਥਂ.

ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਨ੍ਤਿ ਇਮਾ ਤਾਵ ਅਟ੍ਠ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਗਹਿਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਨਾ ਕਞ੍ਚਿ ਸਮਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਪਵਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਛਡ੍ਡਿਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ. ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਮਥਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਥਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ਅਨੁਪਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ.

੧੯੦. ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ਅਨੁਪਾਦਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਞ੍ਚਿਪਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਸਭਾਵਪਵੇਦਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਕੇ ਪਨ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨੋ ‘‘ਮਯਮ੍ਪਿ ‘ਸਤ੍ਤੋ ਆਯਤਿਂ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵਦਾਮ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋਪਿ ਤਥਾ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਭਾਵੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਖੋ ਵਚ੍ਛ ਨ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਸ੍ਸਤਮੇਵ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਰਹਿਤੋ. ਅਨਾਲਮ੍ਬੋਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਵਾਦਾਨਂ ਓਲਮ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਾਲਮ੍ਬੋ. ਸੁਖਪਵੇਸਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਵਾਦਾਨਂ ਸੁਖਪਵੇਸਨੋਕਾਸਂ ਮਾ ਲਭਤੂਤਿ. ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਠਾਨਹੇਤੁ. ਅਨੁਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਪਰਿਯਤ੍ਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਯੇ ਪਵਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਵਿਵਿਧਂ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਵਾਦਿਯਕੇਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਾਕਾਰਦੀਪਕਆਚਰਿਯਵਾਦਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੯੧. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਨੁਪਾਦਾਨੋ, ਨਿਰਿਨ੍ਧਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੯੨. ਯੇਨ ਰੂਪੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਭੂਤੁਪਾਦਾਦਿਭੇਦੇਨ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਨ. ਤਂ ਰੂਪਂ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਖੀਣਾਸਵ-ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਹੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਨ੍ਨਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਜਾਨਨਾਯ ਅਭਾਵਗੁਣਤਾਯ ਗੁਣਗਮ੍ਭੀਰੋ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਗੁਣਾ’’ਤਿ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ. ‘‘ਈਦਿਸਾ ਏਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾ’’ਤਿ ਪਰਿਯੋਗਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਪ੍ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹੋਤਿ. ਦੁਜ੍ਜਾਨੋਤਿ ਅਗਾਧਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਉਦਕਲ਼੍ਹਕਸਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਮੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ. ਏਵਮੇਵਾਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ, ਏਵਮੇਵ ਖੀਣਾਸਵੋਪਿ ਗੁਣਵਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਰੂਪਾਦਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪੀਤਿਆਦਿਵੋਹਾਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਦਭਾਵਾ ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਤੋ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿਆਦਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਥਾ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਏਵ ਜਾਤਵੇਦੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਨੀਯਮਾਨੋ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦਿਦਿਸਂ ਗਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਗਹਣਂ ਅਸਾਰਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਸੋ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖੋ ਸਾਖਾਪਲਾਸਾਦਿਅਸਾਰਾਪਗਮੇਨ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਏਵਮਯਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਸਾਸਵਸਙ੍ਖਾਤਅਸਾਰਵਿਗਮੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਗ੍ਗਿਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੩. ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੩. ਸਹ ਕਥਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਹਕਥੀ, ‘‘ਮਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਹਪਵਤ੍ਤਕਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੇ ਵਿਜ੍ਜਾਤ੍ਤਯਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਦੁਤਿਯੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਘਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਯਤੋਯਂ ਵਿਨਾਸੋ ਅਨਞ੍ਞਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਹੇਤੁਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਨ ਚਿਰੇਨ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਨ ਲਹੁਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਸਾਤੇਲ …ਪੇ… ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਗਮਨਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਟ੍ਠਿਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਤਰਿਤੁਂ ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ‘‘ਯਟ੍ਠਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਮਾਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੂਲਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਦਿਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਇਧ ਦੇਸਿਤਦੇਸਨਾਵ ਮੂਲਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਦੇਸਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਦਿਸਾ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਯਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਜੁਕੇਨ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਤਜ੍ਜਾਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਹਿ ਅਵਸੇਸਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨੁਭਾਵਿਤਾਯ ਅਪਰਿਮਿਤਕਾਲਸਮ੍ਭਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਸਮੁਦਾਗਤਾਯ ਕਦਾਚਿਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਨਰਹਾਯ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾਯ ਪਟਿਭਾਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਪਹੂਤਜਿਵ੍ਹਾਦਿਤਦਨੁਰੂਪਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਕਥਂ ਪਰਿਮਿਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਤਾਯ ਪਨ ਭਗਵਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਮਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੬ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਾਸਨਵਿਰੋਧੋ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਲਹੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ.

੧੯੪. ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤੀਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.

ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਾਵਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ਨਿਯਮਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਆਹ.

੧੯੫. ਸਤ੍ਥਾਵ ਅਰਹਾ ਹੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਾਕਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਸਾਵਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਞ੍ਹੇ ਕਥਿਤੇ.

੧੯੬. ਸਮ੍ਪਾਦਕੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਾਦਕੋ.

੧੯੭. ਸੇਖਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਸੇਖਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਾਤਿਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਫਲਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਤਾਯ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਮਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਵਿਪਰੀਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਏਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤੋ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ‘‘ਯਾਵਤਕਂ ਸੇਖੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਲੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਨੇਨ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਗਾਥਾਯ.

ਕਿਲੇਸਾਨਿ ਪਹਾਯ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਂਕਿਲੇਸੇ ਪਹਾਯ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ, ਪਹਾਨਹੇਤੁ ਵਾ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਖੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਡ੍ਢਿਤਸੇਖਧਮ੍ਮੋ. ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਪਰਿਹਾਨਸਭਾਵੋ. ਨ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਫਾਤਿਗਤੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਰਿਹਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿ. ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਵ ਠਿਤਤ੍ਤੋ.

ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ ਹਿ ਅਸੇਖਭਾਵਾਵਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਪੂਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਸੇਖਭਾਵਾਵਹਾਤਿ ਸੋ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਸੇਖੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਬਹੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵਚਨਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੇਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਦਾਨਤੋ, ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਨੇ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ‘‘ਸਮਾਧਿਮਾਨਨ੍ਤਰਿਕਞ੍ਞਮਾਹੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੬.੫; ਸੁ. ਨਿ. ੨੨੮), ਨ ਪਾਰਂ ਦਿਗੁਣਂ ਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੧੯) ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸਾਧਕਾਨਿ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪਰਿਪੂਰਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਤਵ ਵਚਨੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਅਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਚ੍ਛਸ੍ਸ.

੧੯੮. ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਵਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਾਦਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਕਾਰਣਂ. ਅਥ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਾਦਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਅਵਸਾਨੇ ਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਪਠਮਸੁਤ੍ਤੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ ਏਵ, ਨ ਪੁਨ ਖੇਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਸਾ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਤਦਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਦਰਿਯਾ ਏਤਰਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੫; ੩.੩੦੭) ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੨੦੦. ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਵਿਪ੍ਪਕਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਤ੍ਤਾ. ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ ਸਾਵਕੇਨ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਚਰਿਯਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਸੇਕ੍ਖਗੁਣਾਨਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੪. ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੧. ਖਨਨਂ ਖਤਂ, ਸੂਕਰਸ੍ਸ ਖਤਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੂਕਰਖਤਾ, ਸੂਕਰਸ੍ਸ ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਪਠਮਂ ਖਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸੂਕਰਖਤਾ, ਤਾਯ. ਏਵਂਨਾਮਕੇਤਿ ਏਵਂ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮਕੇ. ਪਂਸੁਧੋਤੇਤਿ ਧੋਤਪਂਸੁਕੇ. ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਭੂਮਿਤੋ ਅਨੇਕੇਹਿ ਸੋਪਾਨਫਲਕੇਹਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਲੇਣਦ੍ਵਾਰਂ ਕਤਿਪਯੇਹਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤਬ੍ਬਂ.

ਠਿਤਕੋਵਾਤਿ ਮਾਤੁਲਸ੍ਸ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸਗਾਰਵਸਪਤਿਸ੍ਸਵਸੇਨ ਠਿਤਕੋਵ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਯਕੋ, ਵਤ੍ਥੁਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਨੁਰੋਧੀ ਪਨ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੋਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਾ ਲੋਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿਆਦਿਕਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾ ਅਨਤ੍ਥਸਮੁਦਾਗਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਯਵਾਦੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਾ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਉਪਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਜਲਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਾ ਵਿਯ ਹਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਰੇ ਤਾਵ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਵਿਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮੁਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਮੁਸਾਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤੋ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਏਸਾਪਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮੁਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਨੁਰੋਧਿਨੀ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞੇਸਮੇਵ ਮੁਸਾਭਾਵੋ ਞਾਯਾਗਤੋ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਸੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞਮੇਵ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਞਾਯਾਗਤੋ, ਭਗਵਾ ਪਨ ਵਾਦੀਵਰੋ ਸੁਖੁਮਾਯ ਆਣਿਯਾ ਥੂਲਂ ਆਣਿਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਉਪਾਯੇਨ ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਵਸੇਨ ਤਾਵ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਪਿ ਖੋ ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਰੇ ਤਾਵ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਨ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਅਯਂ ਸੋ’’ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਏਸ ਦੋਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਮ ਵਾਦੇ ਦੋਸਮੇਵ ਆਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਨਿਗੁਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਏਸਾ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਮ੍ਪਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਗਹਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤੋਗਧਦਿਟ੍ਠਿ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ, ਤਂ ਮੇ ਖਮੇਯ੍ਯਵਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਏਸਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਯਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਵਤਾ ਗੋਤਮੇਨ, ਸਾਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੇਵਾਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਂ ਪਰਿਹਰਾਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਦਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਯ੍ਹਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਸਾ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਯਾ ਠਿਤਿਭੂਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨਸ੍ਸ ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਮੇ ਖਮਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਦੋਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਰੁਚਿਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਅਕ੍ਖਮੇਨ ਅਰੁਚਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਕ੍ਖਮਭਾਵੇ ਤਤੋ ਤਾਯ ਗਹਿਤਾਯ ਖਮੇਯ੍ਯ ਰੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਯਥਾ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਮਭਾਵੇਤਿ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਬ੍ਬਂ ਖਮਤਿ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਪਨੇਸ ਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਸ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਖਮਨਂ ਰੁਚ੍ਚਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ. ਞਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਕਥਂ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਅਰੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਕੇਸੁ ਚ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁ ਕੁਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਸਭਾਵੋਤਿ.

ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਯਸ੍ਮਾ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਈਦਿਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਜਹਨਕੇਨ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਜਹਨਕੇਹਿ ਅਪ੍ਪਜਹਨਕੇ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਤੋ…ਪੇ… ਬਹੁਤਰਾ’’ਤਿ ਅਵੋਚਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਜਹਨਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਸੀਲੇਹਿ ਪਭਾਵਨਾ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਤਰਾ’’ਤਿ. ‘‘ਬਹੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਬਹੂ, ਅਥ ਖੋ ਅਤਿਵਿਯ ਬਹੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਬਹੁਤਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਬਹੂ ਹੀ’’ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਕਥਂ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹਿ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਤਾਵ ਤਸ੍ਸ ਪਜਹਨਕਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਤੇਪਿ ਪਰਤੋ ‘‘ਬਹੁਤਰਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੀਯਨ੍ਤਿ. ਮੂਲਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤਾਦਿਸਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਠਮਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਜ੍ਜਾਤਿਕਮੇਵ ਪਚ੍ਛਾ ਗਹਿਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਵਿਜਾਤਿਯਞ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤਦਸ੍ਸਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਵਿਜਾਤਿਯਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਸਹ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਪਨ ਮੂਲਦਸ੍ਸਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸਯਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਂ ਅਪਰਦਸ੍ਸਨਂ ਗਹੇਤੁਂ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦੋ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹਨਜਾਤਿਕੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹੇਨ ਪਨ ਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਤਂਗਾਹੇਨ ਚ ਅਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਉਭਯਤ੍ਥਪਿ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਗਹੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਮੂਲਸਸ੍ਸਤਞ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤਂ. ਆਯਤਨੇਸੁਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਨ ਕੇਵਲਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਮੇਵ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਘਾਨਾਯਤਨਾਦਿਪਿ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਯਤਨੇਸੁਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਧਾਤੂਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਗਾਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ‘‘ਮੂਲੇ ਸਸ੍ਸਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪਠਮਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਂ ਅਪਰਗ੍ਗਾਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ.

ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਪਠਮਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਯਦਿ ਰੂਪਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਸਿਯਾ, ਨਯਿਦਂ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਅਸਸ੍ਸਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਣ੍ਹਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਉਦਯਵਯਵਨ੍ਤਤਾਯ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਅਯਾਥਾਵਗ੍ਗਾਹਤਾਯ ਰੂਪਂ ਨ ਸਣ੍ਹਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਮੇਵ. ਵੇਦਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਰੂਪਵੇਦਨਾਆਦੀਨਂ ਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਖਮਤ੍ਤਾ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੀਤਿ ਪਜਹਤਿ.

ਤਿਸ੍ਸੋ ਲਦ੍ਧਿਯੋਤਿ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਵਟ੍ਟੇ ਰਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਓਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਵਾਭਵਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਸੇਨ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰਤੋ ਸੀਸੁਕ੍ਖਿਪਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤਾਵ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ.

ਇਧਲੋਕਂ ਪਰਲੋਕਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਸ੍ਸਤਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਾਕਾਰਣਮਾਹ, ਵਟ੍ਟਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਨ੍ਧਵਿਰਾਗਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧਲੋਕਂ ਪਰਲੋਕਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਗਤੀਸੁ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮਫਲਂ. ਕੁਸਲਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨ ਭਾਯਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਞ੍ਞਾਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋ ਜਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਟ੍ਟਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਭਾਵਤੋ. ਸੀਘਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਜਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਵਟ੍ਟੁਪਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਰੁਚ੍ਚਨਤੋ. ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਇਧਲੋਕਂ ਪਰਲੋਕਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਫਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਫਲਵਾਦੀਭਾਵਤੋ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਸਭਾਵਨਿਯਤਿਯਦਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਸੀਘਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਤਿ ਵਟ੍ਟਾਭਿਰਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਲੋਕਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਿਨੀਹਾਰਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਸਾਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋ ਮਹਾਸਾਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਏਵ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨੇ ਖਿਪ੍ਪਵਿਰਾਗਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੨੦੨. ਕਞ੍ਜਿਯੇਨੇਵਾਤਿ ਆਰਨਾਲ਼ੇਨ. ਕਞ੍ਜਿਯਸਦਿਸੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਪੂਰਿਤੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਸੋਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਅਪ੍ਪਹਾਯਾਤਿ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਵਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਕਲਹੋ ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਵਾਦਨ੍ਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਂ. ਵਿਘਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਰੋਧਹੇਤੁਕਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤਂ. ਵਿਹੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਯਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ ਕਿਲਮਥਂ. ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਏਤਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਏਵਰੂਪੋ ਆਦੀਨਵੋ, ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਤਾਯ ਪਨ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਮਹਾਦੀਨਵੋਤਿ ਏਵਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ.

੨੦੫. ‘‘ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੧; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮) ਕਾਯਂ ਅਨ੍ਵੇਤੀਤਿ ਕਾਯਨ੍ਵਯੋ, ਸੋਯੇਵ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮੂਹੋ ਕਾਯਨ੍ਵਯਤਾ, ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਕਿਲੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯਂ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਵਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵਂ. ਤੇਨ ਤਾਸਂ ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਾਸਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਸਙ੍ਕਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਰੂਪਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਮੇਵ ਵਿਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਰੂਪਤੋ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਕਾਚਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਾਚਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਵਾਤਿ. ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.

ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਂਵਦਤੀਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਨ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਵਿਵਦਤੀਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਭਾਵੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਵਦਤਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਯੋਪਿ ਵਾਦਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੋਹਰਤੀਤਿ ਤੇਨ ਲੋਕਵੋਹਾਰੇਨ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਧਾਵਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਹਰਤਿ, ਨ ਪਨ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਾ ਵਿਯ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ. ਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਆਮਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇਨ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ.

ਕਤਾਵੀਤਿ ਕਤਕਿਚ੍ਚੋ. ਸੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹਙ੍ਕਾਰਮਮਙ੍ਕਾਰੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ਅਹਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਅਹਨ੍ਤਿ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ. ਮਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਭੂਤੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕਨਿਰੁਲ਼੍ਹੇ. ਸਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੁਕੁਸਲਤਾਯ ਲੋਕੇ ਸਮਞ੍ਞਾ ਕੁਸਲੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਕੇਵਲਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਸਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਣ੍ਹੋ ਵਿਯ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਵਸੇਨ.

੨੦੬. ਸਸ੍ਸਤਾਦੀਸੂਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸਾਦੀਸੁ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਮੁਦਯਤੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਤੋ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਂ. ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਸਞ੍ਞੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹਾਨਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਹਿ ਆਸਵੇਹਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ. ‘‘ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਦਿਕਾ ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਞਾ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਪੁਣ੍ਣਉਪੋਸਥਦਿਵਸਤਾ, ਕੇਨਚਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤਿਤਮੇਵ ਅਨੇਕਸਤਾਨਂਯੇਵ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਤਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਤਾ ਚਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੫. ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੭. ਦ੍ਵੇ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਨਾਮਕਾ. ਦੇਵਗਬ੍ਭਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾਨਂ ਵਸਨਓਵਰਕਸਦਿਸਂ. ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਗ੍ਯਾਗਾਰੇ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵਾਤਿ ਯਂ ਦਿਵਸਂ ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵ ਭਗਵਾ ਯੇਨਞ੍ਞਤਰੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਗਾਮੂਪਚਾਰੇਤਿ ਗਾਮਸਮੀਪੇ. ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਯ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਣਕਰਣੇ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ.

ਸਮਣਸੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਸੇਯ੍ਯਾ. ਪਾਸਂਸਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਰੂਪ-ਸਦ੍ਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਂ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਨਾਕਿਣ੍ਣੋਤਿ ਵਿਲੁਲ਼ਿਤੋ ਅਘਟ੍ਟਿਤੋ. ਹਤ੍ਥਪਾਦਸੀਸੇਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਹਟੇਨ ਨ ਚਲਿਤੋ ਅਭਿਨ੍ਨੋ, ਅਚਲਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਥਰਣਂ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਯਂ ਛੇਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਕਾਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੁਲਿਕਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਲੇਖਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਲਿਖਿਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕਤਸੇਯ੍ਯਾ ਵਿਯ. ਭੂਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਂ, ਤਂ ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਭੂਨਹੁਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤਵਡ੍ਢਿਨੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨਾਯਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਸਂਵਰਵਿਧਾਨਂ ਵਡ੍ਢਿਹਨਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਰਿਯਾਦਕਾਰਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰੂਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਵਿਸਯੂਪਹਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ ਪੀਣੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨ ਅਨਨੁਭੂਤਾਨੁਭਵਨੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਦਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਭੂਤਂ ਪਨ ਅਪਣੀਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਰਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦੀ ਕਿਰੇਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਵਡ੍ਢਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਯਂ ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਵਡ੍ਢਿਤਂ ਵਿਨਾਸਮੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਡ੍ਢਿਹਤੋ ਹਤਵਡ੍ਢਿਤੋ.

ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ ਞਾਯੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਵਜ੍ਜਲੇਸਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਤੋ ਕੁਸਲੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਕਾਰਣਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਜ੍ਜੇ’’ਤਿ. ਉਗ੍ਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਚ੍ਚਕੁਲੀਨਤਾਦਿਨਾ ਉਲ਼ਾਰਸ੍ਸ. ਮੁਖੇ ਆਰਕ੍ਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮੁਖੇਨ ਸਂਯਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੂਆਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਪੂਰਯਮਾਨੋਤਿ ਅਮ੍ਬਜਮ੍ਬੂਆਦੀਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਦਿਸਾਨਿ ਵਿਯ ਪੂਰਣਕਥਾਨਯੇਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਯਾ ਕਥਿਤਨਿਯਾਮੇਨਾ’’ਤਿ.

੨੦੮. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਵਾਵਿਹਾਰੋਪਿ ਹਿ ‘‘ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧੮). ਭਗਵਾ ਹਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨੁਤ੍ਤਰਕਾਲਂ ਤੇਸਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਤੋ. ਸਂਵੇਗੋ ਨਾਮ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞਾਣਂ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨਪਿ ਹੋਤਿ, ਸਂਵੇਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪੀਤਿਸਂਵੇਗੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਾਯ ਚਲਨਂ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਚਲਿਤੋ ਕਮ੍ਪਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਿਖਿਣਸੋਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.

੨੦੯. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ ਯਥਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯਦਮਨਕੁਸਲੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਭਾਵਸ੍ਸ ਭਾਵਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ. ਆਰਮਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਰਾਮੋ, ਰੂਪਂ ਆਰਾਮੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਾਰਾਮਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਰੂਪੇ ਰਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਰਤਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਮੋ ਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪੇਨ ਸਮ੍ਮੁਦਿਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਮ੍ਮੁਦਿਤਂ, ਤਦੇਤਂ ਤਦਭਿਹਤਜਵਨਕਿਚ੍ਚਂ ਤਤ੍ਥ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਨ੍ਤਂ ਦਮਿਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਵਿਸੁਕਾਯਿਕਂ. ਗੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤਿਯਾ ਗੁਤ੍ਤਂ. ਰਕ੍ਖਿਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਸਂਵੁਤਨ੍ਤਿ ਅਪਨੀਤਂ ਪਵੇਸਨਿਵਾਰਣੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਿਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੧੦. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਪਰਿਲ਼ਾਹਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਂ. ਕਿਂ ਵਚਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦਯਾਦਿਪਹਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਵੁਦ੍ਧਿਹਤਪਰਿਯਾਯੋ ਅਵਸ੍ਸਂ ਲਭਤਿ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤਾਦਿਸੇ ਸਾਰਬਦ੍ਧਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕੇ ਵੁਦ੍ਧਿਹਤੋਤਿ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਭੋ, ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ.

੨੧੧. ਤੇਤਿ ਤਯਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਵਸ੍ਸਂ ਵਾਸੋ ਵਸ੍ਸਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਵਸ੍ਸਿਤੁਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵਸ੍ਸਿਕੋ, ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਨਿਵਾਸਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਾਤਿਉਚ੍ਚੋ ਹੋਤਿ ਨਾਤਿਨੀਚੋਤਿ ਗਿਮ੍ਹਿਕੋ ਵਿਯ ਉਚ੍ਚੋ, ਹੇਮਨ੍ਤਿਕੋ ਵਿਯ ਨੀਚੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਦੁਭਯਵੇਮਜ੍ਝਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਨਾਤਿਉਚ੍ਚੋ ਹੋਤਿ ਨਾਤਿਨੀਚੋ. ਨਾਤਿਤਨੂਨੀਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ. ਨਾਤਿਬਹੂਨੀਤਿ ਗਿਮ੍ਹਿਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨ ਅਤਿਬਹੂਨਿ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਨੇਵਾਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਗਿਮ੍ਹਿਕੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵੋਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ. ਉਣ੍ਹਪਵੇਸਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਨਿਯੂਹੇਸੁ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਤਿਤਸੂਰਿਯੋਭਾਸਵਸੇਨ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਪਵੇਸਨਤ੍ਥਾਯ. ਭਿਤ੍ਤਿਨਿਯੂਹਾਨਿ ਨੀਹਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸੇ ਭਿਤ੍ਤੀਸੁ ਨਿਯੂਹਾਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਵਿਪੁਲਜਾਲਾਨੀਤਿ ਪੁਥੁਲਛਿਦ੍ਦਾਨਿ. ਉਦਕਯਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਉਦਕਵਾਹਕਯਨ੍ਤਾਨਿ.

ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਗਚ੍ਛਕੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਕਸਿਤੇਹਿ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਗਚ੍ਛਕੇ ਨਲ਼ਿਨਿਕੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਗਨ੍ਧਕਲਲਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਮਿਸ੍ਸਕਕਦ੍ਦਮਂ. ਯਮਕਭਿਤ੍ਤੀਤਿ ਯੁਗਲ਼ਭਿਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਤਰੇ ਨਾਲ਼ਿ, ਯਤੋ ਉਦਕਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ. ਲੋਹਨਾਲ਼ਿਨ੍ਤਿ ਲੋਹਮਯਯਨ੍ਤਨਾਲ਼ਿਂ. ਜਾਲਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਬਲੋਹਮਯਂ ਜਾਲਂ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਯਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੇ ਉਦਕਯਨ੍ਤਂ ਗਮੇਨ੍ਤਿ. ਉਦਕਫੁਸਿਤੇ ਤੇਮੇਨ੍ਤੇ ਵਿਵਣ੍ਣਤਾ ਮਾਹੋਸੀਤਿ ਨੀਲਪਟਂ ਨਿਵਾਸੇਤਿ. ਦਿਵਾਕਾਲੇਤਿ ਦਿਵਸਵੇਲਾਯ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਏਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰੋ ਭਗਵਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਾਯ ਰਤਿਯਾ ਰਮਮਾਨੋਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੨੧੨. ਮਹਾਚ ਨੇਸਂ ਪਪਞ੍ਚੋਤਿ ਨੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਮਹਾਪਪਞ੍ਚੋ ਰਾਜਿਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਚ, ਅਨੁਭਵਿਤੁਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਨ੍ਤੇ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਭੋਗਸੁਖਂ. ਗਣਨਾ ਨਾਮ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਾ, ਨ ਵਿਗਣਗਣਨਾ ਨ ਪਣਗਣਨਾ. ਆਵਟ੍ਟੋਤਿ ਯਥਾਧਿਗਤੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਕਾਮਹੇਤੁ ਆਵਟ੍ਟੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾਤਿ ਯਥਾ ਕੋਚਿ ਕੁਸਗ੍ਗੇਨ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਂ ਮਿਨੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕਮੇਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਪਣੀਤਞ੍ਚ, ਏਵਂ ਦਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਾਮਾਨਂ ਸਮੀਪੇ ਉਪਨਿਧਾਯ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾ ਓਰਮਤ੍ਤਕਾ ਨਿਹੀਨਾ, ਦਿਬ੍ਬਾਵ ਕਾਮਾ ਮਹਨ੍ਤਾ ਵਿਪੁਲਾ ਉਲ਼ਾਰਾ ਪਣੀਤਾ. ਸਮਧਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਗਮਨਵਸੇਨ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਦਿਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸੁਖਂ ਹੀਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

੨੧੩. ਆਰੋਗ੍ਯਹੇਤੁਕਂ ਸੁਖਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੁਖੀ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਰੋਗਵਿਗਮਤੋਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖਿਤੋ’’ਤਿ. ਸੇਰੀ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਰੀ ਏਕਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੋ ਸਯਂਵਸੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਯਂਵਸੀ. ਅਙ੍ਗਾਰਕਪਲ੍ਲਂ ਵਿਯ ਕਾਮਵਤ੍ਥੁਪਰਿਲ਼ਾਹਹੇਤੁਤੋ. ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾਤਿ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ, ਕਣ੍ਡੂਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੧੪. ਯੇਨ ਕਾਯੋ ਮਧੁਰਕਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਕਿਰ ਕੁਟ੍ਠਂ ਛਵਿਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਚਮ੍ਮਂ ਛਿਦ੍ਦਜਾਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਉਪਹਤਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੋ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਲਤ੍ਥਾਤਿ ਪਟਿਲਭਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਿਭੂਤਤਾਯ ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਹਤਤ੍ਤਾ. ਆਯਤਿਂ ਦੁਕ੍ਖਫਲਤਾਯ ਏਤਰਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤਾਯ ਕਾਮਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤਾ, ਤਦੁਭਯਸਂਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਚ ਤਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਾਯ, ਨ ਕੇਵਲਾਯ ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਸੁਖਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ.

੨੧੫. ਤਾਨੀਤਿ ਕੁਟ੍ਠਸਰੀਰੇ ਵਣਮੁਖਾਨਿ. ਅਸੁਚੀਨੀਤਿ ਅਸੁਭਾਨਿ. ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾਨੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਗਨ੍ਧਾਨਿ. ਪੂਤੀਨੀਤਿ ਕੁਣਪਭੂਤਾਨਿ. ਇਦਾਨੀਤਿ ਏਤਰਹਿ. ਨਖੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਤਚ੍ਛਨਅਗ੍ਗਿਪਰਿਤਾਪਨੇਹਿ ਅਤਿਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਨਕਾਲੇ ਪਾਣਕਾ…ਪੇ… ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਵੇਦਨਾ ਤਨੁਕਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਤਨੁਕਭਾਵਤੋ.

ਆਰੋਗ੍ਯਭਾਵੇ ਧਨਲਾਭਾਦਿਲਾਭੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਸਤਿ ਚ ਆਰੋਗ੍ਯੇ ਲਾਭਸ੍ਸ ਨਿਰਤ੍ਥਕਭਾਵਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਲਾਭਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਚ ਆਰੋਗ੍ਯਪਰਮਾ ਲਾਭਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਸੁਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਸਤਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੇ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਵਿਵਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਚ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ, ਅਧਿਗਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਮਤਗਾਮਿਤਾ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਾਵਸੇਨੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਗਮਨੇਨੇਵ ਅਮਤਗਾਮਿਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਖੇਮੋ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸ੍ਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਨੇਨ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ, ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਹੇਤੁਤੋ ਚ. ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾਦੀਹਿ ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਤਥਾ ਗਹਿਤਾ. ਖੇਮਅਮਤਗਾਮਿਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਿ ‘‘ਖੇਮਂਅਮਤਗਾਮਿਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੨੧੬. ਅਨੋਮਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨੁ ਅਨੁ ਓਮਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਰਾਪਰਂ ਹਤ੍ਥਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਮਜ੍ਜਤਿ.

੨੧੭. ਛੇਕਨ੍ਤਿ ਘਨਭਾਵੇਨ ਵੀਤਂ. ਘਨਮਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾਧੂਹਿ ਪਰਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੇਹਿ ਲਾਤੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਾਹੁਲ਼ਿ. ਸਙ੍ਕਾਰਚੋਲ਼ਕਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲ਼ਕਂ.

੨੧੮. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਰੁਜਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ ਰੋਗੋਵ ਭੂਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨਪਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਞ੍ਚੇਵਾ’’ਤਿ.

੨੧੯. ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਜਰਾਮਰਣਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇ. ਉਪਹਤੋਤਿ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦਿਦੋਸੇਹਿ ਦੂਸਿਤਭਾਵੇਨ ਕਥਿਤੋ. ਪਿਤ੍ਤਾਦਿਦੋਸੇ ਪਨ ਭੇਸਜ੍ਜਸੇਵਨਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਉਪਹਤਂ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਨਾਮ. ਵਿਨਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾਨਿ.

੨੨੦. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਾਹੁਲ਼ਿਯਚੀਰੇ. ਵਟ੍ਟੇ ਅਨੁਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਅਨੁਗਾਮਿਚਿਤ੍ਤੇਨ.

੨੨੧. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ. ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਧਮ੍ਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਪਟਿਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਵਤ, ਭੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਾਗਣ੍ਡਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੬. ਸਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੩. ਦੇਵੇਨ ਵਸ੍ਸੇਨ ਕਤੋ ਸੋਬ੍ਭੋ ਦੇਵਕਤਸੋਬ੍ਭੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਰਹਦੋ’’ਤਿ. ਗੁਹਾਤਿ ਪਂਸੁਗੁਹਾ ਪਾਸਾਣਗੁਹਾ ਮਿਸ੍ਸਕਗੁਹਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗੁਹਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਂਸੁਗੁਹਾ ਉਦਕਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਹੋਸਿ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਉਦਕੇਨ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਤਂ. ਉਮਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸੁਦੁਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਨਮਤਗ੍ਗਿਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਨ ਖੋ ਸੋ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੋ ਸੁਲਭਰੂਪੋ, ਯੋ ਇਮਿਨਾ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਅਨਾਵੁਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੦) ਇਦਞ੍ਚ ਤਲ਼ਾਕਂ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਥਪੁਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਠਾਨਂ ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਗਤੋਤਿ ਏਵਂ ਅਨਮਤਗ੍ਗਿਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਮੁਦ੍ਦਪਬ੍ਬਤਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁਪਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਵਿਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਉਚ੍ਚਂ ਨਦਮਾਨਾਯਾਤਿ ਉਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯਾ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਭਵਸ੍ਸਾਦਾਦਿਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਅਯਞ੍ਚ ਕਾਮੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ, ਅਸੁਕੋ ਭਵੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ ਮਨਾਪੋ, ਏਵਮਯਂ ਲੋਕੋ ਪਿਯੇਹਿ ਪਿਯਤਰੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਭਵਸ੍ਸਾਦਲੋਕਸ੍ਸਾਦਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ. ਦੁਗ੍ਗਤਿਤੋ ਸਂਸਾਰਤੋ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ, ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗੋ ਚ, ਤਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਅਰਹਤਿ, ਨਿਯ੍ਯਾਨੇ ਵਾ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਵਾ ਫਲਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨੀਯਾ, ਈ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਯ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਕ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ, ਚੇਤਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਵੇਰਮਣਿ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਭਾਵੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤਾਤਿ ਤਿਰੋਕਰਣਭੂਤਾ. ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਕਥਾਤਿ ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਾ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇ. ਸਹ ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਸਾਤ੍ਥਕਂ, ਹਿਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸਿਖਾਤਿ ਘਰਸਨ੍ਨਿਵੇਸੋ, ਵਿਸਿਖਾਗਹਣੇਨ ਚ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਨੋ ਗਹਿਤਾ ‘‘ਗਾਮੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੧.ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਿਯ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸੂਰਾ ਸਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਚ. ਕੁਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਦੇਸੇਨ ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਮ੍ਭਦਾਸਿਕਥਾ ਵਾ’’ਤਿ.

੨੨੮. ਵੋਹਾਰੋ ਵਿਯ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੇ’’ਤਿ. ਅਕਤਾਤਿ ਸਮੇਨ, ਵਿਸਮੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਹੇਤੁਨਾ ਨ ਕਤਾ ਨ ਵਿਹਿਤਾ. ਕਤਵਿਧੋ ਕਰਣਵਿਧਿ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਕਟਵਿਧਾ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਨੇਸਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਸ੍ਸ, ਇਸ੍ਸਰਾਦਿਨੋ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਅਨਿਮ੍ਮਾਤਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਮ੍ਮਾਪਿਤਾ. ਰੂਪਾਦਿਜਨਕਭਾਵਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ, ਰੂਪਾਦਯੋਪਿ ਪਥਵਿਯਾਦੀਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਚ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕਂ, ਏਵਮੇਤੇਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾ ਵਿਯ ਠਿਤਾਤਿ ਕੂਟਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਯਮਿਦਂ ਬੀਜਤੋ ਅਙ੍ਕੁਰਾਦਿ ਜਾਯਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ ਨਾਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਞ੍ਞਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਲਦ੍ਧਿ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਠਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਾ ਠਿਤਾ. ਉਭਯੇਨਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇਨਪੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕੂਟਟ੍ਠਾ ਏਸਿਕਟ੍ਠਾਯਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ. ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ. ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਾਭਾਵੇਨ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚਲਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਕਾਰਂ ਨਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਵਿਕਾਰਾਭਾਵਤੋ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਏਸਿਕਟ੍ਠਾਯਿਟ੍ਠਿਤਤਾ. ਅਨਿਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਕਤਿਯਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਬ੍ਯਾਬਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਬ੍ਯਾਬਾਧਕਤਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਤਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਨਾਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਥਵੀ ਏਵ ਕਾਯੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਪਥਵੀਕਾਯੋ. ਹਨ੍ਤੁਂ ਵਾ ਘਾਤੇਤੁਂ ਵਾ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਜੀਵਸਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵਤੋ, ਏਤੇਨੇਵ ਨੇਸਮਹਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਅਘਾਤੇਤਬ੍ਬਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤੁਂ ਵਾ ਸਾਵੇਤੁਂ ਵਾ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਨੇਸਂ ਸਵਨੇਸੁ ਅਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਤਦੇਕਦੇਸਾਦੀਸੁਪਿ ਅਸਮਤ੍ਥਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਦਿ ਕੋਚਿ ਹਨ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਂ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਮੁਗ੍ਗਰਾਸਿਆਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਵਲਂ ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਹਨਨਘਾਤਨਾਦਿ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੇਵ ਕਾਯਾਨਂ ਅਵਿਕੋਪਨੀਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਯਸ੍ਮਾ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸਤਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਸਾਰਤੋ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਥੇਵ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਤਕ੍ਕਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਿਚਾਰਣਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕੇਚੀਤਿ ਸਾਰਸਮਾਸਾਚਰਿਯਾ. ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਸੁਪਾਕਟਤ੍ਤਾ. ਅਵਙ੍ਕਕਥਾਤਾਰਣਾਦਿਕਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਪਟਿਪਦਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਕਪ੍ਪੇ.

ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯੋਤਿ ਪਧਾਨਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਇਤ੍ਥੀਨਮ੍ਪੇਤਾ ਭੂਮਿਯੋ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿਆਦਿ ਤੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਚਰਣਕੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੋ. ਜਿਨੋਤਿ ਜਿਣ੍ਣੋ, ਜਰਾਵਸੇਨ ਨਿਹੀਨਧਾਤੁਕੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਤਥਾਭੂਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਕਥੇਤਿ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਅਲਾਭਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੯੪) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਅਲਾਭਹੇਤੁਸਮਾਯੋਗੇਨ ਅਲਾਭਿਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲਪਰੇਤਤਾਯ ਸਯਨਪਰਾਯਣਂ ਸਮਣਂ ਪਨ੍ਨਭੂਮੀਤਿ ਵਦਤਿ.

ਆਜੀਵਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਜੀਵਭੂਤਾਨਿ ਜੀਵਿਕਾਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ. ਪਸੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਲ਼ਕਜਾਤਿ ਗਹਿਤਾ, ਮਿਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੁਰੁਗਵਯਾਦਿਸਬ੍ਬਮਿਗਜਾਤਿ. ਬਹੂ ਦੇਵਾਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਨੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦਵਸੇਨ ਬਹੂ ਦੇਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦੋ ‘‘ਮਹਾਸਮਯਸੁਤ੍ਤੇਨ’’ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੧ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਮਾਨੁਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਾਤਿ ਦੀਪਦੇਸਕੁਲਵਂਸਾਜੀਵਾਦਿਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਮਾਨੁਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਭੇਦਾ. ਪਿਸਾਚਾ ਏਵ ਪੇਸਾਚਾ, ਤੇ ਅਪਰਪੇਤਾਦਯੋ ਮਹਨ੍ਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਯੋ ਕੁਲ਼ੀਰਮੁਚਲਿਨ੍ਦਨਾਮੇਨ ਵਦਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਕਾਤਿ ਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਕਾ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਪਿ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਰਣਕਾਲਸ੍ਸ ਨਿਯਤਭਾਵਤੋ.

ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਂਸਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੀਲਾਦਿਨਾ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ ਨਾਮ ਸੀਘਂਯੇਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਪਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਵਟ੍ਟਿਯਂ. ਨਿਬ੍ਬੇਠਿਯਮਾਨਮੇਵ ਪਲੇਤੀਤਿ ਉਪਮਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖੀਯਤੇਵ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਦ੍ਧੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਤ੍ਤਾ.

੨੨੯. ਨਿਯਤਿਵਾਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਦੇਸਞ੍ਞੁਤਾਯ ਅਸਮ੍ਪਾਯਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਾਣਕਿਰਿਯਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਚ ‘‘ਏਵਮੇਸਾ ਨਿਯਤੀ’’ਤਿ ਨਿਯਤਿਵਾਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ.

੨੩੦. ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਅਪਸ੍ਸਯਭੂਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵੀ, ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਅਪਸ੍ਸਯਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਿਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਵਨਂ ਸਚ੍ਚਤੋਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਂ, ਤਂ ਸਵਨਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਗਨ੍ਥਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ, ਤਾਦਿਸਂ ਗਨ੍ਥਂ ਪਗੁਣਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਗ੍ਗਪਣ੍ਣਾਸਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੨੩੨. ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞੋ. ਮੋਮੂਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਕੋ. ‘‘ਏਵਨ੍ਤਿਪਿ ਮੇ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਵਿਧੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੋ ਖੇਪੋ ਵਾਚਾਯ ਪਰਵਾਦਾਨਂ ਖੀਪਨਂ ਵਾਚਾਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਤਂ ਵਾਚਾਵਿਕ੍ਖੇਪਂ, ਨ ਮਰਤਿ ਨ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਵਾਦਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਮਰਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਤਂ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਂ. ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਮੇ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯੋਸਾਪਨਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ. ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਭਾਵੇ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਗਾਹਂ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਤਾਯ ਉਤ੍ਤਰਵਿਧਾਨਾਯ ਪੁਰਿਮਪਕ੍ਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਹਂ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਮਰਾਸਦਿਸਾਯ ਅਮਰਾਯ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪੋ.

ਇਦਂ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕੋ ਯਥਾ ਕੁਸਲੇ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੇਨਚਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੁਚ੍ਚਨਤਾਯ ‘‘ਏਵਨ੍ਤਿਪਿ ਮੇ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖੇਪਞ੍ਞੇਵ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਵਨ੍ਤਿਪਿ ਮੇ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਕਾਰਪਟਿਸੇਧਨਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਦਿਨੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਨੁਜਾਨਨਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਕ੍ਖੇ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਨ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵ ਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨੋ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਞ੍ਚਯੋ ਬੇਲਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਰਞ੍ਞਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨਾ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਰਲੋਕਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ ਪਟਿਸੇਧਨਮੁਖੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ‘‘ਨਨੁ ਚਾਯਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕੋ ਕੁਸਲਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਲੋਕਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਿ ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਭਾਵੋ. ਨ ਹਿ ਅਵਤ੍ਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਮਤ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ. ਸਸ੍ਸਤਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋਯੇਵ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਤਾਯ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਪਰਲੋਕਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਿ ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਭਯੇਨ ਚ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਾਨਂ ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾਨਞ੍ਚ ਅਨਵਬੋਧੇਨ ਅਸਦ੍ਦਹਨੇਨ ਚ ਤਬ੍ਬਿਸਯਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਂਯੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਤਿਂ ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਸਾ ਏਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਤ੍ਤਭਙ੍ਗਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਤੋ ਚ ਤਤਿਯਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

੨੩੪. ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਂ ਕਾਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਾਨਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨੀਤਿ ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਸਾਦਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਕਦਾਚਿ ਤਣ੍ਡੁਲਨਾਲ਼ਿਆਦਿਸਙ੍ਗਹਣਕਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੨੩੬. ਆਜੀਵਕਾ ਮਤਾ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮੇ ਆਜੀਵਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਰਹਿਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਏਵ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਧਿਸੀਲਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੀਲਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਮਤਾ ਨਾਮ. ਪੁਤ੍ਤਮਤਾਤਿ ਮਤਪੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮਣਂ ਏਵ ਗੋਤਮਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਸੁਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਵਹੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਤੇਨੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਦਿਦੀਪਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬਾਹਿਰਕੇਸੁ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਸਨ੍ਦਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੭. ਮਹਾਸਕੁਲੁਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੭. ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਏਦਿਸੋ ਏਦਿਸੋ ਚਾਤਿ ਅਭਿਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਞਾਤਾ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਨੀਤੋ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤਾਯ ਮਨ੍ਦਭਾਣਿਤਾਯ ਵਿਨੀਤੋਤਿ ਚ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਵਿਨੀਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਨੀਤਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਭਗਵਾ ਪਨ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਸਯਮੇਵ ਵਿਨੀਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਵਿਨੀਤੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਨੀਤੋ’’ਤਿ.

੨੩੮. ਹਿਯ੍ਯੋਦਿਵਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਤੋ ਆਸਨ੍ਨਾਨਿ ਕਤਿਪਯਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪੁਰਿਮਾਨੀਤਿ ਚ ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਿ, ਅਤੀਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤਅਤੀਤਦਿਵਸਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਰਂ ਪੁਰਿਮਤਰਂ ਅਤਿਸਯੇਨ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਾ. ਇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਤਰਭਾਵੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਦੇਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰਿਮਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਂ ਯਂ ਓਰਂ, ਤਂ ਤਂ ਪਰਂ, ਯਂ ਯਂ ਪਰਂ, ਤਂ ਤਂ ‘‘ਪੁਰਿਮਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕੁਤੂਹਲਯੁਤ੍ਤਾ ਸਾਲਾ ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾ ਯਥਾ ‘‘ਆਜਞ੍ਞਰਥੋ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਦਸ੍ਸਨਾਦਯੋ.

ਅਯਥਾਭੂਤਗੁਣੇਹੀਤਿ ਅਯਥਾਭੂਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦੀਪਿਤਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਉਗ੍ਘੋਸਿਤਗੁਣੇਹਿ ਸਮੁਗ੍ਗਤੋ ਘੋਸਿਤੋ. ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਅਯਥਾਭੂਤੋਪਿ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਵਿਤਰਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾ. ਓਸਰਤੀਤਿ ਪਵਿਸਤਿ.

੨੩੯. ਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧਂ. ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਦੋਸਹੇਤੁਦੋਸਉਦਾਹਰਣਦੋਸਦੁਟ੍ਠਦੋਸਤਾਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋ’’ਤਿ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਦੋ ਦੋਸੋ. ਸਭਾਵਕ੍ਕੋਸੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ.

੨੪੦. ਪੀਲ਼ੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਧੁਭਣ੍ਡੇਨ ਸਹ ਭਾਜਨੇ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਵਿਹੇਠਨਪਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

੨੪੧. ਇਤਰੀਤਰੇਨਾਤਿ ਪਣੀਤਤੋ ਇਤਰੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲਾਮਕਲਾਮਕੇਨਾ’’ਤਿ.

੨੪੨. ਭਤ੍ਤਕੋਸਕੇਨਾਤਿ ਕੋਸਕਭਤ੍ਤੇਨ, ਖੁਦ੍ਦਕਸਰਾਵਭਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੇਲੁਵਮਤ੍ਤਭਤ੍ਤਾਹਾਰਾਤਿ ਬਿਲ੍ਲਪਮਾਣਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾ. ਓਟ੍ਠਵਟ੍ਟਿਯਾਤਿ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਾ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨੇਵ. ਅਨਪ੍ਪਾਹਾਰੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਕਦਾਚਿ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਵਿਯ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਵਿਸਯ੍ਹਂ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਤਂ ਭਗਵਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਧਾਨਭੂਮਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਵਿਸੇਸਤਰਾਤਿ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤਤਰਾ.

ਵਤਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨੇਵ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਾ’’ਤਿ, ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਪਨ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ’’ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੪) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਨੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥਲੂਖਾਨਿ. ਯਂ ਯਂ ਸਪ੍ਪਾਯਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਉਚ੍ਚਿਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਥਿਰਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਲਾਬੁਲੋਮਸਾਨੀਤਿ ਅਲਾਬੁਲੋਮਾਨਿ ਵਿਯ ਸੁਖੁਮਤਰਾਨਿ ਚੀਵਰਸੁਤ੍ਤਂਸੂਨਿ ਏਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਲਾਬੁਲੋਮਸਾਨਿ. ਪਾਤਿਤਸਾਣਪਂਸੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਕਲ਼ੇਵਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛਡ੍ਡਿਤਸਾਣਮਯਂ ਪਂਸੁਕੂਲਂ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਬਮਤ੍ਤੇ ਪੁਲ਼ਵੇ ਓਧੁਨਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਗਣ੍ਹਿ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਭਮਰੋ ਪੁਪ੍ਫ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਪ. ੪੯) ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਧੁਕਰਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵਤਂ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪਭੋਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੩, ੧੨੮) ਵਚਨਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਿਭੂਤਂ ਵਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਞ੍ਛਾਸਕੇ ਵਤੇ ਰਤਾ’’ਤਿ. ਵਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਕਤਿਵਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਕਵਤਂ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਿਵਤੇ’’ਤਿ. ਉਚ੍ਚਨੀਚਘਰਦ੍ਵਾਰਟ੍ਠਾਯਿਨੋਤਿ ਮਹਨ੍ਤਖੁਦ੍ਦਕਗੇਹਾਨਂ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਟ੍ਠਾਯਿਨੋ. ਕਬਰਮਿਸ੍ਸਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਣਾਜਕਮਿਸ੍ਸਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ. ਉਮ੍ਮਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਘਰੁਮ੍ਮਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ.

ਚੀਵਰਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਤਾ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਾਦਿਸਂ ਉਪਕਾਰਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸੇ ਪਨ ਨੇ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੨੪੪. ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਹੇਤੁਕਂ ਸਕਾਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੋਦਕੋ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਤਰੋ ‘‘ਨੋ ਨ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਞਾਪਕਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਰਣਤੋ ‘‘ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਵਾ ਪਟਿਹਰਣਂ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਤਦੇਵ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਸਹ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਰਾਗਾਦਿਪਟਿਸੇਧਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.

੨੪੫. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਯਂ ਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪਰੋ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ. ਉਪਰਿ ਆਗਮਨਵਾਦਪਥਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਕਤੇ ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਆਗਚ੍ਛਨਕਂ ਵਾਦਮਗ੍ਗਂ. ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ, ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਭੇਦਨਤ੍ਥਂ ਆਹਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਰਣਤ੍ਥਂ ਆਵੁਧਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਹਾਰਕੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇਤਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਕਥਾਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ. ਦਦੇਯ੍ਯ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਪਰਵਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦਪਟਿਵਾਦਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਮਮਯੇਵ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ.

੨੪੬. ਸਮ੍ਪਾਦੇਮੀਤਿ ਮਨੋਰਥਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਮਿ. ਪਰਿਪੂਰੇਮੀਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਮਿ. ਅਧਿਸੀਲੇਤਿ ਅਧਿਕੇ ਉਤ੍ਤਮਸੀਲੇ. ਸਾਵਕਸੀਲਤੋ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸੀਲਤੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸੀਲਂ ਅਧਿਕਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਤੋ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਞ੍ਞਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਾਨਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਞ੍ਞਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾ ਅਨਾਗਤਾ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਞਾਣਦ੍ਵਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾ.

੨੪੭. ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਧਬ੍ਬਵਿਸੇਸਾਨਂ. ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਤਾਸੁ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਰਹਤੋਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾ ਇਧ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਵੋਸਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਾਰਮੀ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਾਤਿ ਅਵਕਂਸਾਤਿ ਚ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਉਪਾਯਪਧਾਨੇਤਿ ਅਰਿਯਫਲਾਧਿਗਮਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭੂਤੇ ਪਧਾਨੇ. ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਪਕਾਨੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਅਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਗਹਿਤਾ ਤਥੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਕੋ ਸਮ੍ਮਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਯਥਾਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਪਕਾਨੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਨੋ ਉਪਾਯਭੂਤੇ, ਪਧਾਨਉਪਾਯਭੂਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਅਤ੍ਥਦੀਪਕਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੋਨਿਸੋ ਪਧਾਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਵਾ. ਵਾਯਮਤੀਤਿ ਪਯੋਗਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤੀਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸਹਜਾਤਵੀਰਿਯੇਨ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪਦਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਭੂਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਨੇਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਦਾਨਿ ਆਸੇਵਨਾਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਹਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਪਦਹਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਆਸੇਵਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਿਖਾਪਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹਿਵੀਰਿਯਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਂ. ਯਾ ਠਿਤੀਤਿ ਯਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮੇਨ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ. ਸੋ ਅਸਮ੍ਮੋਸੋਤਿ ਸੋ ਅਵਿਨਾਸੋ. ਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਪੁਲਭਾਵੋ ਮਹਨ੍ਤਤਾ. ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪਰਿਪੂਰਿਤਾ. ਅਤ੍ਥੋਤਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਪਦਾਨਂ ਸਮਾਨਤ੍ਥਭਾਵਤੋ.

ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾਤਂਤਂਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਵਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਰਾਸਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਰਾਸਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸਮਾਯੋਗੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨਾ, ਨ ਖਣਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ.

ਲੋਭਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਯੇ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ. ਸਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਭਾਵਕਥਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਹਿ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨੋਤਿ ਸਰਸੇਨੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨੋ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸਮਾਯੋਗੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਫਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਕਾਲੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਫਲਸ੍ਸ. ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੋ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਾਵਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪੀਤਿ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਤਤਿਯਵਾਰੇਪਿ. ‘‘ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ, ਤਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਟ੍ਟਾਨਤ੍ਥਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਪਿ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਦਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਾ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਮਹਨ੍ਤਂ, ਗਾਰਵਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਗਾਰਵੇਨ ਯਥਾਰੁਚਿ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਹ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਾਤੂਨਂ ਨਿਧਾਨਂ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਧਾਤੁਨਿਧਾਨਤੋ ਹਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਯਾ ਧਾਤੁਯੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਿਯੇ ਉਪਨੀਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਰਾਮਗਾਮਥੂਪੇ ਵਿਨਟ੍ਠੇ ਨਾਗਭਵਨਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਦੋਣਮਤ੍ਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ਉਪਨੀਤਾ. ਅਤਿਮਨ੍ਦਾਨਿ ਨੋਤਿ ਨਨੁ ਅਤਿਵਿਯ ਮਨ੍ਦਾਨਿ.

ਸਂਵਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸੋ ਈਦਿਸਂ ਅਨਤ੍ਥਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਂਵੇਗਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ. ਈਦਿਸਂ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਵਦਤੀਤਿ ਤਂ ਵਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤੋ.

ਸਨ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਨਕਾਰਣਂ ਬਲਵਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਕਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਤਾਯ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਰਜ੍ਜੁਯਾ ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਸੁਤ੍ਤਤਨ੍ਤੂ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਮਥੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਮਾਨਗਤਿਕਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸਯੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ…ਪੇ… ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਕਾਸਾਵਨ੍ਤਿ ਕਾਸਾਵਵਤ੍ਥਂ. ਕਚ੍ਛਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਂ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ ਅਦ੍ਦਸਂਸੂਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੩੯੪) ‘‘ਕਾਮਾ ਨਾਮੇਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਪੁਬ੍ਬਕਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਯਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਕਾਮਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫ ਆਦਯੋ; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਵਿਪਾਕੋਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮਾਹ. ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਗਤਂ ਭੂਤਵਿਗਤਂ. ਅਨੁਭੂਤਭੂਤਾ ਹਿ ਭੂਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਭੂਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਹਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸੀਯਤੀਤਿ. ਅਨੁਭੂਤਸਦ੍ਦੋ ਚ ਕਮ੍ਮਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨੁਭਵਕਵਾਚਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਿਪਾਕੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਭੁਤ੍ਵਾਵਿਗਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪਗਾਹਵਸੇਨ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਤਬ੍ਬਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਚ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਪਨ ਵਿਪਾਕੋ ਕੇਵਲਂ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਪਰਿਯਾਯੇਨ, ਯਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂਸਦਿਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਵੁਦ੍ਧਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਓਕਾਸਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤਿਤਂ ਅਤੀਤਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ ਅਨਾਗਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਚ ‘‘ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੧੭, ੨੧੯) ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤੇਸੂਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਭੂਮਿਭੂਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ਅਨੁਸਯਿਤਕਿਲੇਸਾਤਿ ਅਨੁਸਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤੀਤਾ…ਪੇ… ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋਪਮਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਦਿਤਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਂ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਇਦਂ ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਕਿਲੇਸਜਾਤਂ ਤਾਯ ਏਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਤਾਯ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ, ਤੇਭੂਮਕਭੂਮਿਲਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਦੇਵਾਦਿਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਨਾਪਾਦਿਤਤਾਯ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਲਦ੍ਧਭੂਮਿਕਂ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਆਹਿਤੋ ਵਿਯ.

ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨ-ਸਦ੍ਦੇਪਿ ਚ ਓਕਾਸੋ ਕਤੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਓਕਾਸੋ ਕਤੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯੇਪਿ ਕਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਨਿਪਾਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਹਤਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਅਧਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਅਨਾਹਤਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗਧਕਿਲੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਕਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਆਹਤਾਨਾਹਤਖੀਰਰੁਕ੍ਖਸਦਿਸਾ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਿਯ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਠਾਨੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.

ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਾਨਮੇਵ ਤਿਧਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਪਾਕਟਂ ਸੁਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ਅਜਾਤਫਲਰੁਕ੍ਖੋ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਆਗਤੋ. ਅਤੀਤਾਦੀਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਾ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ‘‘ਜਾਤਫਲਰੁਕ੍ਖੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਰਹਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਛਿਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਨ ਕਦਾਚਿ ਸਸਭਾਵਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਤਾਨਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਾ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਛੇਦੇ ਅਸਤਿ ਫਲਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਤਿ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਛੇਦਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਕਤਾ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਚ ਸਾਤ੍ਥਕਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤੇਪਿ ਪਜਹਤਿਯੇਵ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਤੋ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਤੋਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਖਨ੍ਧਤੋ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਤੋ ਚ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ – ‘‘ਭਵਵਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਭਵਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ, ਤਤੋ ਪਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ ‘‘ਸੁਗਤਿਭਵੇਕਦੇਸਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸੁਗਤਿਕਾਮਭਵਤੋਤਿ ਸੁਗਤਿਭਵੇਕਦੇਸਭੂਤਕਾਮਭਵਤੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤਭਾਵਤੋ. ਯਦਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯ, ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਓਧਿਸੋਵ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਹੀਨਾਵਸੇਸੇ ਕਿਲੇਸੇ ਸੋ ਪਜਹਤਿ, ਇਤਿ ਇਮਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਏਵ ‘‘ਵਜਿਰੂਪਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਹੋਤੁ ਤਾਵ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦਿਸਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ, ਅਥ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਕਥਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਠਿਤਿਯਾ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚੋਦੇਤਿ, ਇਤਰੋ ‘‘ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਯੇਵਾ’’ਤਿ ਪਰਿਹਾਰਮਾਹ. ਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਕਾਮਞ੍ਚੇਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ, ਤਥਾਰੂਪੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋ, ਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਤਿਸਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਉਪਚਾਰਵਸੇਨ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਪਵਤ੍ਤਿ ਏਵ ਠਿਤਿ ਨਾਮਾਤਿ, ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਉਪਸਮਮਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਉਪਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਏਵ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸੂਪਸਮਤ੍ਥਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

੨੪੮. ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੧੨੯; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੮.੬੬) ਅਧਿਕਂ ਸਵਿਸੇਸਂ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸਤਿਪਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵੇ ਯੇਨ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਤਂ ਝਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸੋ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੋ ਦੀਪਿਤੋ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯੁਤ੍ਤੋਪਿ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸੋ. ਯਥਾ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਏਵ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾਯ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਛਿਮਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨਿਰੋਧੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੇਵਲੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ.

ਰੂਪੀਤਿ ਯੇਨਾਯਂ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਨ ਰੂਪੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਰੂਪਂ ਹੋਤਿ. ਯੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਰੂਪੇਨ ‘‘ਰੂਪੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਰੂਪੀ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥਦੀਪਨਤੋ, ਤਦੇਵ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਝਾਨਮਿਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਰੂਪੀਭਾਵਸਾਧਕਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ. ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਪਦਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨੀਲਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨੀ’’ਤਿ.

ਅਨ੍ਤੋਅਪ੍ਪਨਾਯਂ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਆਭੋਗੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗਵਸੇਨ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਤਥਾਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਪਤ੍ਤਿਚੋਦਨਾ ਅਨਵਕਾਸਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਸੁ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਤਥਾ ਤਤਿਯੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਭਾਵਨਾ ਸਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਤੋ ਦਹਤਿ, ਤੇ ਸੁਭਤੋ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੧੨) ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾ ‘‘ਸੁਭਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਯਿਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ. ਨ ਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਦੇਸੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕਾਲੇ ਨਿਰੋਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਅਰਿਯੇਹੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਅਰਿਯਫਲਪਰਿਯੋਸਾਨਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਚ.

੨੪੯. ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਅਭਿਭੁ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੧੭੩; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੬.੬੧-੬੫) ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਾਣਂ ਵਾ. ਅਭਿਭੁ ਆਯਤਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ, ਝਾਨਂ. ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਯਤਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ, ਝਾਨਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਭਵਨਤੋ ਅਭਿਭੁ ਚ ਤਂ ਆਯਤਨਞ੍ਚ ਯੋਗਿਨੋ ਸੁਖਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਮਨਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿਪਿ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਿਭਵਨਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਾਨੀਤਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਝਾਨਾਨਿ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਆਭੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਝਾਨਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭਵਨਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ, ਨ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਪ੍ਪਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਸਯਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ.

ਪਰਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਨਿ ਸੁਪ੍ਪਸਰਾਵਮਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਡ੍ਢਿਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਆਭੋਗੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਇਦਮਭਿਭਾਯਤਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਤਾ ਹੇਤ੍ਥ ਅਭਿਭਵਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਵਣ੍ਣਾਭੋਗੇ ਸਤਿਪਿ ਅਸਤਿਪਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਭਵਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨਾਤਿ ਚ ਅਪ੍ਪਨਾਪਰਿਵਾਸਾਭਾਵਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਯੋ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਭਾਯਤਨਭਾਵਨਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨੇਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਕੇਚਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੇ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਯੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਜਵਨਵਾਰਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨ ਪਕ੍ਖਿਕਾ ਏਵ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਭਵਙ੍ਗਪਰਿਵਾਸੇਨ ਉਪਚਾਰਾਸੇਵਨਾਯ ਚ ਵਿਨਾ ਅਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ, ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਨਾਪਿ ਮਹਗ੍ਗਤਪ੍ਪਮਾਣਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਵਿਯ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੇ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਤੋ ਪਰਂ ਕਤਿਪਯਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਵਸਾਨੇ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਿਕਮਿਦਂ ਵਚਨਂ, ਨ ਨੀਤਤ੍ਥਂ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਨ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤਦਾ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਆਭੋਗਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਆਭੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਝਾਨਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭਵਨਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੨੦੪) ਪਨ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤਥਾ ਆਭੋਗਾਭਾਵੇ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਝਾਨਸਞ੍ਞਾਯਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਭਵ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

ਵਡ੍ਢਿਤਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਵਿਪੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਏਕਙ੍ਗੁਲਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਤਥਾ ਵਡ੍ਢਨਸ੍ਸੇਵੇਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ.

ਰੂਪੇ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ, ਨ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਝਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਲਾਭਿਤਾ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੨੦੪) ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਥਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ – ‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨੀ’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਇਧ ਚਤੂਸੁਪਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞਿਤਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਨਂ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਹਿ ਇਧ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਾਨੇਵ ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਨਿਯਮਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਾਨਿ ਸਹਿਤਾਨਿ ਚ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਥਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀ’’ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਹਿ ਏਸੋ ਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਤਾਨਿ ਚੇ ਕਦਾਚਿ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਆਭੁਜਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਯਾਯਕਥਾ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਸਹਿਤਾਨਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਹਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਅਭਿਭਵਨਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਦੁਤਿਯਅਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਪਠਮਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਦੁਤਿਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਵਣ੍ਣਾਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਤਤਿਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਅਭਿਭਵਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਝਾਨਾਨਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਦੇਸਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਦੇਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ’’ਤਿ ਆਗਤਸ੍ਸ ਅਭਿਭਾਯਤਨਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਅਵਚਨਤੋ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਵਿਮੋਕ੍ਖਕਿਚ੍ਚਸਾਧਾਰਣਵਚਨਭਾਵਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਨਂ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨ ਯਂ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਕਂ, ਤਂ ਤੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਪਨ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਹੇਤੁਕਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਏਵ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਚਨਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪਾਨਂ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤਾ ਚ ਤੇਸਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੂਪਾਨਂ ਵਿਯ ਅਵਿਭੂਤਤ੍ਤਾ, ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਰਿਯਾਯਕਥਨਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨੀਲਾਦਿਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਚੇ? ਨ, ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ ਨੀਲਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਭਵਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਤਾ ਤਦਪ੍ਪਮਾਣਤਾ ਵਾ ਅਭਿਭਵਨਕਾਰਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਨੀਲਾਦਿਭਾਵੋ ਏਵਾਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਕਸਿਣਰੂਪੇਸੁ ਯਂ ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨਾਤਿ ਸਕਲਨੀਲਵਣ੍ਣਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਨੀਲਨਿਭਾਸਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ. ਵਣ੍ਣਵਸੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵਵਣ੍ਣਵਸੇਨ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ. ਓਭਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਭਾਸਤਾਯ ਅਵਭਾਸਨਵਸੇਨ. ਉਮਾਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਅਤਸਿਪੁਪ੍ਫਂ. ਨੀਲਮੇਵ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵਤੋ. ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ.

ਤੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਚੇਵ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇ ਚ. ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵਾਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਤਂ ਗਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ.

੨੫੦. ਸਕਲਟ੍ਠੇਨਾਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੩੪੬; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੧੦.੨੫) ਸਕਲਭਾਵੇਨ, ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਏਕਦੇਸੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਡ੍ਢਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ, ਏਵਮੇਵ ਤਂਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਖੇਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਦਂ ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਸਿਣਂ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਉਪਰਿਆਦੀਸੁ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਸਿਣੇਨ. ਯਥਾ ਕਿਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਆਲੋਕਮਿਵ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ’’ਤਿ, ਯਥਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਉਦ੍ਧਂ ਚੇ ਰੂਪਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਆਲੋਕਂ ਪਸਾਰੇਤਿ, ਅਧੋ ਚੇ, ਅਧੋ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚੇ ਰੂਪਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਆਲੋਕਂ ਪਸਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਕਸਿਣਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨਦੀਪਨਤ੍ਥਂ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਕਸਿਣਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਸਾਰਿਤਕਸਿਣਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਸਾਰਿਤਕਸਿਣਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਅਞ੍ਞਕਸਿਣਸਮ੍ਭੇਦਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਪਥਵੀਆਦਿ. ਨ ਹਿ ਉਦਕੇਨ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਸਮ੍ਭਾਰਪਥਵੀ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞਕਸਿਣਸਮ੍ਭੇਦੋਤਿ ਆਪੋਕਸਿਣਾਦਿਨਾ ਸਙ੍ਕਰੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸੇਸਕਸਿਣੇਸੁ. ਏਕਦੇਸੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਫਰਣਂ ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਨੇਸਂ ਕਸਿਣਸਮਞ੍ਞਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਸਾ ਫਰਨ੍ਤੋਤਿ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਕਸਿਣਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ ਵਾ ਸਕਲਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.

ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਫਰਣਅਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਸਿਣਵਸੇਨਾਤਿ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਕਸਿਣਵਸੇਨ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ ਉਦ੍ਧਂਅਧੋਤਿਰਿਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਤ੍ਤਕਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਕਸਿਣਂ ਪਸਾਰਿਤਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਆਕਾਸਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਆਕਾਸਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਯਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਆਕਾਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਆਕਾਸਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣੇਪਿ ਉਦ੍ਧਂਅਧੋਤਿਰਿਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਉਦ੍ਧਂਅਧੋਤਿਰਿਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੨੫੨. ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤੇ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਞ੍ਚ ਛਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ. ਪਟਿਬਦ੍ਧਞ੍ਚ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਕਾਯਸਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ ਚ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਤਿ ਓਭਾਸਤੀਤਿ ਵਾ ਸੁਭੋ. ਕੁਰੁਵਿਨ੍ਦਜਾਤਿਆਦਿਜਾਤਿਵਿਸੇਸੋਪਿ ਮਣਿ ਆਕਰਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਮੂਲਕੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਆਕਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਦੋਸਨੀਹਰਣਵਸੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮੋ ਅਪਨੀਤਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰੋ’’ਤਿ. ਧੋਵਨਵੇਧਨਾਦੀਹੀਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਾਸਾਣੇਸੁ ਧੋਵਨੇਨ ਚੇਵ ਕਾਲ਼ਕਾਦਿਅਪਹਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਆਵੁਨਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਵਿਜ੍ਝਨੇਨ. ਤਾਪਸਣ੍ਹਕਰਣਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ. ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ.

ਮਣਿ ਵਿਯ ਕਰਜਕਾਯੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਆਵੁਤਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਾਭੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ. ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਏਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਵੁਤਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਵਿਰੋਧਿਤਂ ਹੋਤਿ.

ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਤੋ ਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪੁਰਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਯਦਿਪਾਯਂ ਞਾਣਾਨੁਪੁਬ੍ਬਟ੍ਠਿਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਾਰੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਕਥਿਤਾਸੁ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੪ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਛਟ੍ਠਾਭਿਞ੍ਞਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਤਾਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਰਾਭਾਵਤੋ ਇਧੇਵ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਦੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਇਦਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਇਧੇਵ ਦਸ੍ਸਨੇਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਭੇਰਵਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣੇਨ ਭੇਰਵਂ ਰੂਪਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਲਾਭਿਨੋ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਕਸ੍ਸ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਚ੍ਚਵਾਲਿਕਵਾਸੀਮਹਾਨਾਗਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਪਿ, ਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੫੩. ਮਨੋਮਯਿਦ੍ਧਿਯਂ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ. ਤਂ ਸਦਿਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਤੋਪਿ ਵਣ੍ਣਤੋਪਿ ਅਵਯਵਵਿਸੇਸਤੋਪਿ ਸਦਿਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋ, ਨ ਨਾਗਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਞ੍ਞਜਾਤਿਰੂਪੋ. ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਮਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਕਿਰਿਯਾਯ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ.

੨੫੫. ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵਾਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ.

੨੫੬. ਮਨ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕਦਾਰਕੋਪਿ ‘‘ਦਹਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯੁਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੁਵਾਪਿ ਕੋਚਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨਤੋ ਅਮਣ੍ਡਨਸੀਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਮਣ੍ਡਨਕਜਾਤਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੁਵਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਾਲ਼ਤਿਲਪ੍ਪਮਾਣਾ ਬਿਨ੍ਦਵੋ ਕਾਲ਼ਤਿਲਕਾਨਿ. ਨਾਤਿਕਮ੍ਮਾਸਤਿਲਪ੍ਪਮਾਣਾ ਬਿਨ੍ਦਵੋ ਤਿਲਕਾਨਿ. ਵਙ੍ਕਂ ਨਾਮ ਪਿਯਙ੍ਗਂ. ਯੋਬ੍ਬਨਪੀਲ਼ਕਾਦਯੋ ਮੁਖਦੂਸਿਪੀਲ਼ਕਾ. ਮੁਖਗਤੋ ਦੋਸੋ ਮੁਖਦੋਸੋ, ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਞ੍ਚੇਤਂ ਮੁਖੇ ਅਦੋਸਸ੍ਸਪਿ ਪਾਕਟਭਾਵਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਵਾ ਮੁਖੇ ਦੋਸੋ, ਏਵਂ ਮੁਖੇ ਅਦੋਸੋਪਿ ਮੁਖਦੋਸੋ ਸਰਲੋਪੇਨ, ਮੁਖਦੋਸੋ ਚ ਮੁਖਦੋਸੋ ਚ ਮੁਖਦੋਸੋਤਿ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਪਰੇਸਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.

੨੫੯. ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੂਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਵਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸੇਸੁ ਅਭਿਭਾਯਤਨਕੋਟ੍ਠਾਸਾਦੀਸੁ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਹਾਸਕੁਲੁਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੮. ਸਮਣਮੁਣ੍ਡਿਕਾਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੦. ਉਗ੍ਗਹਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਂ. ਉਗ੍ਗਾਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ, ਪਾਠਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥਾਉਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਥਂ ਤਬ੍ਬਿਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਗਾਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ. ਸਾ ਹਿ ਸਂਯੋਜਨਭਾਵਤੋ ਸਮੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਏਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਭਾਵਤੋ ਵਾ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਅਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਯਥਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਮਨਤੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕੋ ਕਾਲੋ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨਤੋ ਦਿਵਾ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਮਜ੍ਝਿਮਪਹਾਰਸਞ੍ਞਿਤੋ ਕਾਲੋ ਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤਪਭਾਤੇਜਦਹਨਭਾਵੇਨ ਦਿਵਾ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਵਸਸ੍ਸਪਿ ਦਿਵਾਭੂਤੇ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਹਰਣਂ ਨਾਮ ਗੋਚਰਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਠਪਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨਰਤਿਸੇਵਨਵਸੇਨ ਏਕੀਭਾਵਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਕਾਯਵਿਵੇਕਪੁਬ੍ਬਕਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਮਾਹ. ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਮਨਸਾ ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯਾ, ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ (ਕਿਲੇਸਅਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਪਸਾਦਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ,) ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਨ੍ਨਮਤੀਤਿ ਉਦਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ. ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਮ੍ਪਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੦੪; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੮੪).

੨੬੧. ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਪਜਾਨਨਭਾਵੇਨ ਞਾਪੇਮਿ ਤਥਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਮਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਸ੍ਸੇਮਿ ਠਪੇਮੀ’’ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਣ੍ਣਕੁਸਲਧਮ੍ਮਂ, ਉਤ੍ਤਮਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਭਾਵਂ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਕੁਸਲਧਮ੍ਮਂ. ਅਯੋਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾਦਯੁਦ੍ਧੇਨ ਅਯੋਧਨੀਯਂ, ਵਾਦਯੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤੁ, ਤੇਨ ਪਰਾਜਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਾਦਯੁਦ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਂਵਰਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਂਵਰੇਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵਰਲਕ੍ਖਣਂ ਪਹਾਨਂ. ਪਟਿਸੇਵਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਹਾਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਨ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਭਾਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.

ਨਾਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ. ਸਾਸਨੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਸ੍ਸ ਵਿਵਜ੍ਜਨਂ ਵਣ੍ਣੀਯਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਏਵਂ ਕਥੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਂ ਵਿਯ ਵਦਤਿ, ਵਦਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਸਨ੍ਨਕਾਰਮ੍ਪਿ ਵਦਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਨ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ.

੨੬੨. ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਵਚਨਂ, ਏਵਂ ਸਮਣਭਾਵੇ ਸਨ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇ. ਮਯਂ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਵਦਾਮਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮਣਭਾਵੋ ਨਾਮ ਏਵਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਯਾਦਿਸੋ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਸੇਸਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਾਯਵਿਸੇਸਵਿਸਯਞਾਣਂ ਤਸ੍ਸ ਤਦਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਪਰਕਾਯੇ ਉਪਕ੍ਕਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਞਾਣਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਫਨ੍ਦਿਤਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਕਿਲੇਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਸਹਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਜਿਘਚ੍ਛਾਪਿਪਾਸਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਸਹਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨੇਵ. ਵਿਕੂਜਿਤਮਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਰੂਪਂ ਕੂਜਿਤਂ ਵਿਕੂਜਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਉਪਯਂ, ਤਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰੋਦਨਹਸਨਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਦੋਸਸਹਗਤਂ ਲੋਭਸਹਗਤਞ੍ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਵ ਨ ਸਤਿਸਣ੍ਠਾਪਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਅਨੁਭੂਤਂ ਵਿਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਨ੍ਤਿ. ਹਸਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਯੇ ਲਦ੍ਧਸੁਖਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋਪਿ ਸੁਖੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਾਯਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਨਪਦਦੇਸਰੂਪੇਨ ਪਾਯਨ੍ਤਿਯਾ. ਅਯਮ੍ਪੀਤਿ ਆਜੀਵੋਪਿ ਮਾਤੁ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕਾਲੇ ਚ ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਹੋਤਿ.

੨੬੩. ਸਮਧਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਧਿਗਤਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਖੀਣਾਸਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਖੀਣਾਸਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਖੀਣਾਸਵਮ੍ਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਸੇਕ੍ਖਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤੀਣਿ ਪਦਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਨ ਕਾਯੇਨ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਂ ਆਜੀਵਂ ਆਜੀਵਤੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਦਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਸਲਸੀਲਮੂਲਕਾ ਚ ਅਕੁਸਲਸੀਲਮੂਲਕਾ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕਾ ਠਪਿਤਾ. ਏਕਂ ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਨ ਪਾਪਕਂ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਇਮਂ ਏਕਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੁਸਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮੂਲਕਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮੂਲਕਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਛਿਮਚਤੁਕ੍ਕਾ ਠਪਿਤਾ.

੨੬੪. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਬਲਵਤਾ ਮੋਹੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਾਨਿ ‘‘ਮੋਮੂਹਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਕੁਹਿਨ੍ਤਿ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਕਤਰਂਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਏਤ੍ਥੇਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਸੁਚਰਿਤਭਾਵਨਾਸਾਜੀਵਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਂ. ਸਾ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਸ੍ਸ ਚ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਧਿਗਮੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ…ਪੇ… ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਖਸੀਲੋ ਦੁਕ੍ਖਸੀਲੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਕਤਿਅਤ੍ਥਸੀਲਸਦ੍ਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

੨੬੫. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਪੁਬ੍ਬਕਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤੇਨ ਹਿ ਕੁਸਲਸੀਲਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ.

ਸੀਲਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਾਸਂਸਤ੍ਥੋਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯੋ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਨ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸੁ, ਸੋ ਸੀਲਮਯਧਮ੍ਮਪੂਰਿਤਤਾਯ ਸੀਲਮਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਲਮੇਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਸਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ. ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸੇਸਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਸੁਖਵਿਪਾਕਭਾਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਤੋ.

੨੬੬. ਕਾਮਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਹਿਂਸਾਸਞ੍ਞਾ.

ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਹਗਤਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਾਤਿਸਯਨ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਸਹਗਤਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ ਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੨੬੭. ਕੁਸਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਿਰੋਧਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਅਰਹਤ੍ਤਫਲਅਕੁਸਲਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਿਰੋਧ- ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਅਨਾਗਾਮਿਫਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮਣੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.