੧੦. ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੪. ਪਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸੇਤਿ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਗੁਣੇ. ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਿਰੋਗਕੁਚ੍ਛਿਰੋਗਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾ. ਸਰੀਰੇ ਤੇਸਂ ਕੁਪ੍ਪਨਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਨਸੁਖਤਾ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਬਲਂ ਨਾਮ ਕਾਯਬਲਂ. ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਇਰਿਯਾਪਥਸੁਖਤਾ. ਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨੀਤਿ ਦੁਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਸਞ੍ਜਾਨਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਿ ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੭੫. ਆਵਾਸੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਵਾਸਿਕਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਿਨੋ’’ਤਿ, ਨਿਯਤਵਾਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਨਿਬਨ੍ਧਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਾ ਪਸੁਤਾ ਉਸ੍ਸੁਕਾਤਿ ਤਨ੍ਨਿਬਨ੍ਧਾ. ਕਥਂ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਤਂ ਸੇਨਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਾਲਿਕਂ ਸੋ ਪਨ ਕਾਲੋ ਅਨਾਗਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੭੮. ਏਤ੍ਤਕਾ ਵੇਦਨਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ ਨ ਸੇਵਿਤ੍ਬ੍ਬਾ.

੧੮੧. ਤਂ ਕਤਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਨੀਤਿ ਉਤੁਸੁਖਭਾਵੇਨ ਅਨੁਰੂਪਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਪ੍ਪਾਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਮਾਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾਤਿ ਓਮਤ੍ਤਤਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਸਮਕਿਚ੍ਚਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ.

੧੮੨. ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ.

ਉਭਤੋ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੭.੧੪) ਉਭਯਥਾ ਉਭੋਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਏਕਦੇਸਸਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪੁ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪) ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਥੇਰਾ – ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਥੇਰਾ – ‘‘ਅਯਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਰੂਪਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤੋ ਪੁਨ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਨਾਮਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਕਂ –

‘‘ਅਚ੍ਚਿ ਯਥਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ, (ਉਪਸਿਵਾਤਿ ਭਗਵਾ,)

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਂ;

ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ,

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੮੦; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਉਪਸੀਵਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ੧੧; ਉਪਸੀਵਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੪੩) –

ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਚ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਚ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਲਾਭਿਨੋ ਉਪਸਿਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਕ੍ਖਾਤੋਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਵਾਦੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਉਭਤੋਭਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤਤਿਯਵਾਦੇ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਵਿਯ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਕਾਯਤੋਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੨੯-੧੩੦) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਲ਼ਿ ਪਨੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭਿਨੋ ਵਸੇਨ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਧਾਪਿ ਹਿ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਰਿਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਿਰੋਧਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਅਨਾਗਾਮੀ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠੋ ਨਾਮ.

ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਕਤਮੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਵਚਨਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਏਕਚ੍ਚੋਤਿ ਏਕੋ. ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਹਜਾਤਨਾਮਕਾਯੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਤਸ੍ਸਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਯੋ ਅਰਿਯੋ ਅਨਧਿਗਤਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਧਿਗਤੇਪਿ ਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨ ਸੋ ਸਾਤਿਸਯਸਮਾਧਿਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇਕਦੇਸੇਨ ਤਂਨਾਮਦਾਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮੁਦਾਯੇ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵੋਹਾਰੋ ਅਵਯਵੇਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਿਸਯੋ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਥਾਯਂ. ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਇਧਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਕਾਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਪਾਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨) ਵਿਯ. ਯੋ ਹਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਨਾਮਕਾਯੇਕਦੇਸਤੋ ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਆਲੋਚਿਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ, ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਆਸਵੇਸੁ ਖੇਪਿਤੇਸੁ ਤੇਨ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਨਿਰੋਧਂ ਯਥਾਆਲੋਚਿਤਂ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਤੁ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ ਪਠਮਂ ਫੁਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਏਕੇਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਚ ਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ ‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਏਤੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸੁਖੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਞਾਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਪਠਮਫਲਟ੍ਠਤੋ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ, ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਪਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿ ਵਿਯ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ, ਚਤੂਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਜਨੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਰਿਯੋ ਪਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਾਨਕ੍ਖਣੇ ਸਚ੍ਚਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਏਕਂਸਤੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਆਵਹਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਪਹਾਨਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਪੁ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨੮) ‘‘ਨੇਸਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਆਗਮਨੀਯਨਾਨਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਪਞ੍ਞਂ ਵਾਹੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਾਹੀ, ਪਞ੍ਞਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਾਹਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਥਾ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤੇ. ਨਨੁ ਚ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਆਦਯੋ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾ, ਕਥਮਿਧ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀਵਸੇਨੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਆਸਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸੀਯਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਕਾਰਣਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦਸ੍ਸਨਾਯਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਕਿਰਿਯਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਵੇਦਿਤਾਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਵਿਦਿਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰੇਸਂ ਪਾਕਟੀਕਤਾ. ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਪਯੋਜਨੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੀਤਿਆਦਿਕੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਆਦਿਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸੀਲਾਦਿ ਕਾਰਣੇ. ਚਿਣ੍ਣਚਰਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਚਿਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਵਹਭਾਵੇ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਿਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਚਰਿਤਾ, ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਾਪਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਮਤ੍ਤਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨ. ਓਲੋਕਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ.

ਤਯੋਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਠਿਤੋਵ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਯਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਉਪਰਿ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸੇਵਮਾਨਾ ਅਨੁਲੋਮਸੇਨਾਸਨਂ, ਭਜਮਾਨਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਨਯਮਾਨਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਮਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਲੋਮਸੇਨਾਸਨਸੇਵਨਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਮਮੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸੋ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਿਕਸੇਨਾਸਨਸੇਵਨਾਦਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਰੂਪਾਦਿਵਿਪਸ੍ਸਨਗ੍ਗਹਣਸ੍ਮਿਂ ਤਵ ਮਤੇਨ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚੇਤਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮੇ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਾ ਕਥੇਹੀਤਿ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸੇਵਨਾਦਿਕੇ ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਯਦਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਙ੍ਗਿਤਂ ਸਚੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਸਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਦੀਪਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ ਨਾਮ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਾਹੀਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.

੧੮੩. ਆਦਿਕੇਨੇਵਾਤਿ ਪਠਮੇਨੇਵ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਜਾਤਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਜਾਤੋ, ਅਗ੍ਯਾਹਿਤਾਤਿਪਕ੍ਖੇਪੇਨ ਜਾਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਓਕਪ੍ਪਨਿਯਸਦ੍ਧਾ. ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸੀਦਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ਸਾਧੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਕਰਣਵਸੇਨ ਤਂ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਰਵਸੇਨ ਧਾਰੇਤਿ. ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਉਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤਿ. ਉਸ੍ਸਹਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਹਤਿ. ਤੁਲਯਤਿਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ. ਤੀਰਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤੁਲਯਨ੍ਤੋਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਵਸੇਨ ਪਰਿਤੁਲਯਨ੍ਤੋ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਮਗ੍ਗਪਧਾਨਂ ਪਦਹਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣਂ ਪਧਾਨਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਦਹਤਿ. ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਨਾਮਕਾਯੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਾਮਕਾਯੇਨ. ਨ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਤਿ ਦੂਰਤਾਯ ਸਮਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਚਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ ਤੇ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ.

੧੮੪. ਪਣੇਨ ਵੋਹਾਰੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਪਣਵਿਯਾ, ਪਣਵਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਓਪਣਵਿਯਾ, ਨ ਉਪੇਤੀਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਪਣੋ ਪਣਵਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਯਞ੍ਚੇਵ ਭੁਞ੍ਜਾਮਾ’’ਤਿ ਅਸ੍ਸਜਿਪੁਨਬ੍ਬਸੁਕੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਵਤ੍ਤਨਭਾਵਦੀਪਨਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.

ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸੀਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਸਮਾਦਾਯ. ਅਨੁਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਨੁਰੂਪੋ ਸਭਾਵੋ, ਸਾਵਕਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਰੋਹਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਭਾਵਂ. ਸਿਨਿਯ੍ਹਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨ ਵਾਤਿ ਸਿਨੇਹੋ, ਕਾਰਣਂ. ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਿਨੇਹਵਨ੍ਤਂ, ਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਚੋ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤਚੋ ਵੀਰਪਕ੍ਖਭਾਵੇ ਏਕਮਙ੍ਗਂ. ਪਧਾਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤਚੇ ਪਲੁਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਵੋਸਾਨਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸੇਵ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਨ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ.