੨. ਭਿਕ੍ਖੁਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੭. ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਜਾਤੋ ਤਰੁਣਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਵਿਦੂਰੇ ਕਤੋ ਪਾਸਾਦੋ ਇਧ ‘‘ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਧਾਨਘਰਸਙ੍ਖੇਪੇਤਿ ਭਾਵਨਾਗੇਹਪ੍ਪਕਾਰੇ ਯੋਗੀਨਂ ਗੇਹੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਖਿਣੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤਿਖਿਣਭਾਵੋ ਕੇਨਚਿ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਨਕਮ੍ਮੁਨਾ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਆਯਸ੍ਮਾ…ਪੇ… ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਸਿ. ਪਕਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪਗਮਨਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ.

੧੦੮. ਉਦਕਂ ਅਨੇਨ ਧੀਯਤਿ, ਠਪੀਯਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਦਕਾਧਾਨਂ. ਉਦਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਖੁਦ੍ਦਕਭਾਜਨਂ. ‘‘ਓਵਾਦਦਾਨਤ੍ਥਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਓਵਾਦਦਾਨਂ ਨ ਇਧੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਬਹੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ਸਂਵਣ੍ਣਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਵਿਜਹਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਕੁਮਾਰਪਞ੍ਹਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕੇਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸਪੁਚ੍ਛਂ, ਏਕੇਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦਸਕਾ ਏਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਾਮਣੇਰਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯਂ ਖੁਦ੍ਦਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.ਕੁਮਾਰਪਞ੍ਹਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਮੁਸਾ ਸਮੁਦਾਚਰਣਤੋ ‘‘ਪਿਯਮੁਸਾਵਾਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਦਕਾਵਸੇਸਛਡ੍ਡਨਉਦਕਾਧਾਨਨਿਕੁਜ੍ਜਨਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਦਸ੍ਸਨਸਞ੍ਞਿਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਉਦਕਾਧਾਨੂਪਮਾਯੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਯੁਦ੍ਧਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਕਰਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਦ੍ਵੇ ਹਤ੍ਥਿਉਪਮਾਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਰਾਹੁਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ ਆਗਤਂ ਰਾਹੁਲਸੁਤ੍ਤਂ (ਸੁ. ਨਿ. ੩੩੭ ਆਦਯੋ). ਅਭਿਣ੍ਹੋਵਾਦਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਥੇਰਂ ਓਵਦਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਨਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਤਂਤਂਕਾਲਾਨੁਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਾਦਦਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਣ੍ਡਂ. ਪਸ੍ਸਸਿ ਨੂਤਿ ਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਜਾਨਨੇ, ਨਨੁ ਪਸ੍ਸਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਪਾਪਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇ ਸਂਵਰਰਹਿਤਸ੍ਸ ਓਪਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਮਤੀਤਸ੍ਸ, ਮੁਸਾਵਾਦਿਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ;

ਵਿਤਿਣ੍ਣਪਰਲੋਕਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਮਕਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੭੬);

ਉਰੁਲ਼੍ਹਵਾਤਿ ਉਰੁਲ਼੍ਹੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਿਤੋ. ਸੋ ਪਨ ਦਮਵਸੇਨ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਵਡ੍ਢਿਤੋ ਆਰੋਹਨਯੋਗ੍ਯੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਵਡ੍ਢਿਤੋ ਆਰੋਹਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਆਗਤਾਗਤੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯੋਗ੍ਯਪਦੇਸਂ ਆਗਤਾਗਤੇ. ਪਟਿਸੇਨਾਯ ਫਲਕਕੋਟ੍ਠਕਮੁਣ੍ਡਪਾਕਾਰਾਦਯੋਤਿ ਪਟਿਸੇਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਠਪਿਤੇ ਫਲਕਕੋਟ੍ਠਕੇ ਚੇਵ ਉਦ੍ਧਚ੍ਛਦਪਾਕਾਰਾਦਿਕੇ ਚ. ਏਤਂ ਪਦੇਸਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਰਸੇਨਾਪਦੇਸਂ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਓਲੋਕਨਮਤ੍ਤੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਓਲੋਕਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ. ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਸੇਨਾਨੀਕਂ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਤੀਰਪਾਤਿਕਂ ਮਦ੍ਦਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਦਾਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ. ਕਣ੍ਣੇਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਗੇਵ ਸਰਾਨਂ ਆਗਮਨਸਦ੍ਦਂ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵੇਗੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ. ਪਟਿਹਤ੍ਥਿਪਟਿਅਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਦੀਘਾਸਿਲਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਦੀਘਲਤਾਯ ਅਸਿਲਟ੍ਠਿਯਾ.

ਕਰਣੇਤਿ ਕਮ੍ਮਕਰਣੇ. ਮਞ੍ਞਤਿ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹੋ. ਅਯਮੁਗ੍ਗਰਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਗਹਿਤਮੁਗ੍ਗਰਂ. ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੦੯. ਸਸਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਨ ਕਰਣੀਯਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਨਿਯਮਤੋ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਂਹਰੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਕਰਣਤੋ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯਥਾਭੂਤੋ ਅਸਨ੍ਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਸਿ ਮਾ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਪਦੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਯੀ ਭਵੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੋਤਿ ਤਂਯੇਵ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਂ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਦ੍ਵਯਂ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ.

੧੧੧. ਕਿਤ੍ਤਕੇ ਪਨ ਠਾਨੇਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਾਨਿ ਸੁਸੋਧਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ. ਪਰੇਸਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਗਰੁਂ ਗਾਰਯ੍ਹਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਪਰਿਸੋਧਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਪਟਿਘਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਣੇ ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੧੧੨. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਪਰਿਸੋਧਨਂ ਨਾਮ ਇਧੇਵ, ਨ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾ…ਪੇ… ਸਾਵਕਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹਿ ਆਰੁਲ਼੍ਹਮਗ੍ਗੋ, ਰਾਹੁਲ, ਮਯਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤੇਨ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਤਯਾ ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਓਵਾਦਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ

ਸਮਤ੍ਤਾ.

੨. ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੩. ਇਰਿਯਾਪਥਾਨੁਬਨ੍ਧਨੇਨਾਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਗਮਨਾਨੁਬਨ੍ਧਨੇਨ, ਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗਮਨਾਨੁਬਨ੍ਧਨੇਨ. ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਾਵਕਾਨਂ. ਵਿਲਾਸਿਤਗਮਨੇਨਾਤਿ – ‘‘ਦੂਰੇ ਪਾਦਂ ਨ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਨ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੇ ਪਾਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨਾਤਿਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਨਾਤਿਸਣਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੪.੨੪੩; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਮਹਾਵਗ੍ਗ ੩.੨੮੫) ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਭਾਵਸੀਲੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਾਤੁਰਿਯਗਮਨੇਨ. ਤਦੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਦੇ ਪਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਦਾਨੁਪਦਿਕੋਤਿ ਰਾਹੁਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਲਕ੍ਖਣਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਪਦੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਨ੍ਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਮੇਵ ਗਮਨਪਦਾਨੁਪਦਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਦਾਨੁਪਦਿਕੋ.

ਵਣ੍ਣਨਾਭੂਮਿ ਚਾਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਥੇਰਞ੍ਚ ਅਨੇਕਰੂਪਾਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਗਜਪੋਤਕੋ ਵਿਯ ਵਿਰੋਚਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂ ਤਂ ਕੇਸਰਸੀਹੋ ਵਿਯਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਾਰਕਰਾਜਾ ਨਾਮ ਚਨ੍ਦੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਚਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਵੇਣਿਕਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਕਪ੍ਪਸੋਭਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਹੋ ਸਿਰੀਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਆਦਿਯਮਾਨਾਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਅਜ੍ਜੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਇਦਂ ਪਾਣਅਤਿਪਾਤਨਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਦਂ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਵਾ ਵਿਹੇਠਨਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਪਾਣਿਨਾ ਦਣ੍ਡਕਦਾਨਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਨਯਸਤੇਨਪਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਇਧ ਤਾਵ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਭਣ੍ਡਕਰਣਂ ਵਿਹਾਰਙ੍ਗਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਕਚਵਰਛਡ੍ਡਨਂ ਵਾਲਿਕਾਸਮਕਿਰਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯਸਤੇਨ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਇਦਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਨਂ. ਲਭਾਮੀਤਿ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ.

ਸਬ੍ਬਮੇਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਏਤਂ ਮਯਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਤਂ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸਹਾਯੋਤਿ ਰਟ੍ਠਪਾਲਤ੍ਥੇਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵੇ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਧਮ੍ਮਾਰਕ੍ਖੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨੁਪਾਲਕੋ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ. ਪੇਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਚੂਲ਼ਪਿਤਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਜਿਨਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਮਯ੍ਹਮੇਵ.

ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਞਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਤਿ ਵਿਹਾਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ.

ਤਦਾਤਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ ਪਸਾਦਾਪਨਕਾਲੇ. ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚਙ੍ਕਮਨਇਰਿਯਾਪਥੇਪਿ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸਾਰਣਕਾਲੇਪਿ ਸਮਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮਿਦਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਇਦਮਸ੍ਸ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਨ੍ਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ.

ਸਮਸੀਸੀ ਹੋਤੀਤਿ ਸਚੇ ਸਮਸੀਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਨੋ ਚੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋਤਿ ਖਿਪ੍ਪਂ ਲਹੁਂਯੇਵ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ.

ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਆਕਾਰੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਅਤਾਪਨੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਣ੍ਣਾ. ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਸਮਥਭਾਵਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਚ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਾ. ਗਣਨਾਵਿਧਾਨਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਆਸੇਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ.

ਓਮਾਨਂ ਵਾਤਿ ਅਵਜਾਨਨਂ ਉਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂਵਿਧਂ ਮਾਨਂ ਵਾ. ਅਤਿਮਾਨਂ ਵਾਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇਹਿ, ਮਮੇਵ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤਿਮਾਨਂ ਵਾ ਕੁਤੋ ਜਨੇਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੧੧੪. ਵਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ, ਯਥਾ ਸਙ੍ਗਾਕਾਰੇਨ ਗਹਣਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਨਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਤਾਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁ, ਸਮ੍ਮਸਨੂਪਗਤ੍ਤਾ, ਅਸਮ੍ਮਸਨੂਪਗਂ ਆਕਾਸਧਾਤੁਂ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਪੋਧਾਤੁ ਸੁਖੁਮਰੂਪਂ. ਇਤਰਾਸੁ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਨੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਹਾਰਨਯੇਨ ਆਕਾਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੁਖੇਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਗ੍ਗਹਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਆਕਾਸਧਾਤੁ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਸੁਖਤਾਯਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਨਿਰਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਮਾਹ. ਆਕਾਸੇਨਾਤਿ ਆਕਾਸਧਾਤੁਯਾ ਗਹਿਤਾਯ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਕਲਾਪਗਤਮ੍ਪਿ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ ਵਿਭੂਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਗਾਥਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਿਭੂਤਭਾਵਤ੍ਥਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸਧਾਤੁਂ.

੧੧੮. ਆਕਾਸਭਾਵਂ ਗਤਨ੍ਤਿ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਭਾਵੇਨ ਆਕਾਸਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਗਤਂ, ਆਕਾਸਮੇਵ ਵਾ ਆਕਾਸਗਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ (ਧ. ਸ. ੩੮੧; ਮਹਾਨਿ. ੧੨), ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੩੦) ਚ. ਆਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਇਮਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਆਦਿਨ੍ਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਜਂ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਰੀਰਟ੍ਠਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਮਹਾਹਤ੍ਥਿਪਦੋਪਮੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੦ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.

੧੧੯. ਤਾਦਿਭਾਵੋ ਨਾਮ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ, ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਤਾਦਿਭਾਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਪਥਵੀਸਮਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਚਿਕ੍ਖਣਾਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਓਕਾਸਦਾਨਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਨ ਲਗ੍ਗੋ.

੧੨੦. ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਭਾਵਨਾ ਚ ਉਪਚਾਰਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਂ ਵਾ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਾਦਕਭਾਵਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵੇਨ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਨਾਯ ਪਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚ ਪਟਿਹਞ੍ਞਨਕਿਲੇਸੋਤਿ ਆਘਾਤਭਾਵਮੇਵ ਵਦਤਿ ਞਾਯਭਾਵਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ. ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋਤਿ ਰੂਪਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ.

੧੨੧. ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਣਨਾਦਿਵਸੇਨ ਆਸੇਵਿਯਮਾਨਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਭਾਵਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਬਹੂਨਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚਰਿਤਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਾਨੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਅਤਿਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਭਾਗਕਥਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਮਹਾਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੩. ਚੂਲ਼ਮਾਲੁਕ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੨. ਏਵਂ ਠਪਿਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾਯ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ ਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਏਵਂ ਠਪਨੀਯਪਕ੍ਖੇ ਠਪਿਤਾਨਿ ਚੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨੇ ਛਡ੍ਡਨੀਯਤਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ, ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਵ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਤੋ. ਯਥਾ ਏਕੋ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ, ਤਥਾ ਅਪਰੋਪਿ ਅਪਰੋਪੀਤਿ ਸਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਦਿ ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਜਾਨਾਮਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਯਂ ਪਨ ਉਭਯਥਾ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਤਂ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਆਰਾਧੇਤਿ ਅਜਾਨਨਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਅਜਾਨਤੋ ਖੋ ਪਨ ਅਪਸ੍ਸਤੋ ਏਤਦੇਵ ਉਜੁਕਂ, ਯਦਿਦਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਸ੍ਸਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕੋ, ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਹਿ ਲੋਕੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਪਾਪਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾ, ਸਯਂ ਵਾ ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾਕਰਾਦਿਭਾਵੇਨ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਲੋਕੀਯਤੀਤਿ ਲੋਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਤੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਨ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਦ੍ਧੁਵੋ ਭੇਦਨਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਚ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਸਤ੍ਤਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਪਰਿਵਟੁਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਰਿਮਾਣੋ, ਅਸਬ੍ਬਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਸਰੀਰਪਰਿਮਾਣੋ, ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਪਰਿਮਾਣੋ, ਯਵਪਰਿਮਾਣੋ ਪਰਮਾਣੁਪਰਿਮਾਣੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੫੪; ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੭੬-੭੭) ਏਵਮਾਦਿਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਜੀਵੋ ਅਤ੍ਤਾ ਮਰਣਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ ਪਰਂ ਉਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਸਸ੍ਸਤਭਾਵਮੁਖੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਏਤੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਿਚ ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿ ਚਾਤਿ. ਏਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਵਾਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਗਵਤਾ ਪਨ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾਨਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਨ ਬ੍ਯਾਕਤਾਨਿ, ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਤਂ ਮੇ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸਿਕ੍ਖਂ ਪਹਾਯ.

੧੨੫. ਤ੍ਵਂ ਨੇਵ ਯਾਚਕੋਤਿ ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿਆਦਿਨਾ. ਨ ਯਾਚਿਤਕੋਤਿ ਤ੍ਵਂ ਮਾਲੁਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤ ਮਯਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਾਤਿਆਦਿਨਾ.

੧੨੬. ਪਰਸੇਨਾਯ ਠਿਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ. ਬਹਲਲੇਪਨੇਨਾਤਿ ਬਹਲਵਿਲੇਪਨੇਨ. ਮਹਾਸੁਪਿਯਾਦਿ ਸਬ੍ਬੋ ਮੁਦੁਹਿਦਕੋ ਵੇਣੁਵਿਸੇਸੋ ਸਣ੍ਹੋ. ਮਰੁਵਾਤਿ ਮਕਚਿ. ਖੀਰਪਣ੍ਣਿਨੋਤਿ ਖੀਰਪਣ੍ਣਿਯਾ, ਯਸ੍ਸਾ ਛਿਨ੍ਦਨਮਤ੍ਤੇ ਪਣ੍ਣੇ ਖੀਰਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਤੋ ਜਾਤਂ ਸਯਂਜਾਤਗੁਮ੍ਬਤੋ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਿਥਿਲਹਨੁ ਨਾਮ ਦਤ੍ਤਾ ਕਣ੍ਣੋ ਪਤਙ੍ਗੋ. ਏਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਏਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਹਾਯ ਏਵ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ.

੧੨੭. ਅਤ੍ਥੇਵ ਜਾਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਏਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਪਚ੍ਚੇਕਮ੍ਪਿ ਸਂਸਾਰਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਾ ਕਟਸਿਵਡ੍ਢਨਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਿਬਨ੍ਧਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੨੮. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦ੍ਧਟਂ, ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਨ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲੇਨ ਅਰਣੀਯਤੋ ਅਨੁਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਕਾਰਣਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਾਰਮ੍ਭੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਚੂਲ਼ਮਾਲੁਕ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੪. ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੯. ਓਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ ਓਰਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਤਾਯ ਓਰਮ੍ਭਾਗੇ ਹੇਟ੍ਠਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਯ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਹਿ ਵਟ੍ਟੇਨ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ, ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਯਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਾਯ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਅਨੁਸਯਮਾਨੋ ਸਂਯੋਜਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਤ੍ਤਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਸਂਯੋਜਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਤੇਨ ਯਦਿ ਪਨ ਅਨੁਸਯਤੋ ਸਂਯੋਜਨਂ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਯੇ ਤੇ ਕਾਮਰਾਗਾਦਯੋ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਯੇਵ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਯਦੇਵ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਂ ਭਗਵਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਤਦੇਵ ਥੇਰੇਨਪਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧਿ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਾਰੋਪਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਾਦੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਦਾਚਾਰਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ. ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਕਿਲੇਸਾ ਸਂਯੋਜਨਤ੍ਥਂ ਫਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਤਥਾਲਦ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯੇਵਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਸਯੇਨੇਵ. ਵਿਸਂਵਾਦਿਤਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਰਾਧਨੇਨ ਵਿਵੇਚਿਤਾ. ਏਵਮਕਾਸਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਾਪੇਸਿ.

੧੩੦. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਸਮਤ੍ਥਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ. ਤਥਾਭੂਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਗਯ੍ਹਿਤਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਞ੍ਚ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਹਿਤੇਨ ਅਭਿਭੂਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਸੋ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਨੋਦਿਤਾ ਅਨੀਹਟਾਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਂਯੇਵ ਵਦਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸਹਭਾਵੋ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੇਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਦੇਵ ਤੇਨ ਸਹਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ. ਅਵਤ੍ਥਾਮਤ੍ਤਤੋ ਯਦਿਪਿ ਅਵਯਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਵਯਵੋ ਪਨ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਸਮੁਦਾਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਏਵਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਆਸਙ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰਂ ਆਸਲ੍ਲਿਤਂ ‘‘ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇਹਿ ਪਰਿਹਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਞਾਯੇਨਪਿ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੋ ਦੋਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਿ ਤਦੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥਾਪਿ ਸਿਯਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਯਦਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਈਦਿਸੋ ਯਦਿ ਤਦੇਵ ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸੋ ਏਵ ਕਿਲੇਸੋ ਸਂਯੋਜਨਮਨੁਸਯੋ ਚ, ਬਨ੍ਧਨਤ੍ਥਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਥਾਨਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇਵ ਭੇਦੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ.

੧੩੨. ਤਚਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸ੍ਸ ਸਾਰਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਸ੍ਸ ਦੂਰਭਾਵਤੋ. ਫੇਗ੍ਗੁਚ੍ਛੇਦੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਭਾਵਤੋ. ਏਵਰੂਪਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਅਭਾਵਿਤਸਦ੍ਧਾਦਿਬਲਤਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲਨਾਮਕਾਯਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਯੇਸਂ ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧਾਯ…ਪੇ… ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਯਥਾ ਸੋ ਦੁਬ੍ਬਲਕੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਗਙ੍ਗਾਪਾਰਂ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਾਯਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੩੩. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਾਤਿ ਕਰਣੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਾਤਿ ਵਾ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਸ੍ਸ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨੇਨ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਵਿਵੇਕੋ ਕਥਿਤੋ. ਕਾਮਗੁਣਾਪਿ ਹਿ ਉਪਧੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਧੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾਦਿਭੇਦਂ ਕਾਯਾਲਸਿਯਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਜਾਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮ੍ਪੀਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮੇ. ਨ ਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਤੇਸਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਮਾਹ. ਤਤੋ ਏਵ ਉਦਯਵਯਨ੍ਤਤੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਤੋ ਤਾਵਕਾਲਿਕਤੋ ਚ ਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਜੋਤਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਇਤ੍ਤਰਖਣਮੇਵ ਚ ਹੋਤਿ. ਨ ਸੁਖਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਤੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਤਮਾਹ, ਅਤੋ ਏਵ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚ ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਜੋਤਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤਤਾਯ ਹਿ ਤੇ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਯਾਪਨੀਯਤਾਯ ਰੋਗਮੂਲਤਾਯ ਚ ਰੋਗਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਤਾਸੂਲਯੋਗਿਤਾਯ ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗੇਹਿ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਪਕ੍ਕਭਿਜ੍ਜਨਤੋ ਚ ਗਣ੍ਡਤੋ. ਪੀਲ਼ਾਜਨਨਤੋ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਤੋ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣਤੋ ਚ ਅਵਦ੍ਧਿਆਵਹਤੋ ਅਘਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚ ਅਸੇਰੀਭਾਵਤੋ ਆਬਾਧਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਚ ਆਬਾਧਤੋ. ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਵਿਧੇਯ੍ਯਤਾਯ ਪਰਤੋ. ਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨੀਯਤਾਯ ਪਲੋਕਤੋ. ਸਾਮੀਨਿਵਾਸੀਕਾਰਕਵੇਦਕਅਧਿਟ੍ਠਾਯਕਵਿਰਹਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ. ਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ, ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾਪਿ ਨ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਾਰਤੋ ਨਿਰੀਹਤੋ ਤੁਚ੍ਛਤੋ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਮੇਵ ਅਵਬੋਧਤ੍ਥਂ ਏਕਾਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਹਜਾਤਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਂਹਰਤੀਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਂਹਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੋਚੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਵਨਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਵਨਵਸੇਨ. ਥੁਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਤਥੇਵ ਥੋਮਨਾਵਸੇਨ ਗੁਣਤੋ ਸਂਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨਵਸੇਨ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਵਸੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਨ ਅਵਧਾਰਣਨਿਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ‘‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਅਭਿਸਮੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਸੇਸੇ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਆਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋਤਿ ਸੋ ਅਦਨ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨੋ ਯੋਗੀ ਤਤ੍ਥ ਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਠਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਵਹਾਸੁ ਏਵ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਹਾਯ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਵਹਾਸੁ ਤਾਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਨਾਗਾਮਿਤਾਯਮੇਵ ਸਣ੍ਠਾਤਿ.

ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਥਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੇਨਾਤਿ ਯੋਗਿਨਾ. ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਂ ਯੋ ਵਾ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਤੀ’’ਤਿ.

ਸਮਥਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੋਤਿ ਸਮਥਪ੍ਪਧਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਧੁਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਤਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਾ ਹੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਧੁਰਂ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮਾਤਿ ਸੋ ਅਰਿਯੋ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੋਤਿ ‘‘ਸਮਥਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਇਧਾਭਿਹਿਤੋ ਪਰਿਯਾਯੋ ਨਾਮ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੇਨ ਪਰਤੋ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਅਯਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋਯੇਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਸਮਥਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚੇ ਸਮਾਧਿ ਧੁਰਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਧਾਨਾ ਚੇ ਪਞ੍ਞਾ ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋਯੇਵ, ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਆਸਙ੍ਕਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾਨਤ੍ਤਤਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਯ ਸਮਥਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਚ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਗਮਨਂ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਂ, ਯਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿ ਧੁਰਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਰਿਯੋ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਧੁਰਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਬਲਵਂ ਹੋਤਿ ਸੋ ਅਰਿਯੋ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਮਹਾਮਾਲੁਕ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੫. ਭਦ੍ਦਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੪. ਅਸਿਯਤੀਤਿ ਅਸਨਂ, ਭੁਞ੍ਜਨਂ ਭੋਜਨਂ, ਅਸਨਸ੍ਸ ਭੋਜਨਂ ਅਸਨਭੋਜਨਂ, ਆਹਾਰਪਰਿਭੋਗੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਸਨਭੋਜਨਂ ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ. ਸੋ ਪਨ ਕਾਲੋ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੋ ਏਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤੇ ਅਸਨਭੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ ਮਯਾ ਕਤਂ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਪਕਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿ, ਯੇਨ ਮੇ ਇਦਂ ਸਰੀਰਂ ਕਿਸਂ ਜਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹੋ ਨਾਹੋਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ, ਨ ਭਦ੍ਦਾਲਿਮੇਵ ਤਾਦਿਸਂ ਕਿਰਿਯਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਇਤਰਥਾਤਿ ਯਦਿ ਏਕਂਯੇਵ ਭਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਭਾਗਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਨਂ ਏਕਦੇਸਭੁਞ੍ਜਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕੋ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਕੋ ਏਵਂ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਤੀਤਜਾਤਿਪਰਿਚਯੋਪਿ ਨਾਮ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਰਵਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਆਚਿਣ੍ਣਂ, ਅਯਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਤੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਦ੍ਦਾਲਿਂ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਪਵੇਦਨਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਗਮਨਤ੍ਥਂ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕਮਾਲ਼ਕਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਭਗਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ.

੧੩੫. ਦੂਸਯਨ੍ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦੋਸੋ, ਅਪਰਾਧੋ, ਸੋ ਏਵ ਕੁਚ੍ਛਿਤਭਾਵੇਨ ਦੋਸਕੋ. ਗਰਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਓਕਾਸੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਤਂ ਓਕਾਸਂ ਏਤਂ ਅਪਰਾਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਰਤਰਨ੍ਤਿ ਪਤਿਕਾਰਵਸੇਨ ਅਤਿਸਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਂ. ਅਪਰਾਧੋ ਹਿ ਨ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਂ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਤਿਕਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਸ੍ਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਲਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਅਪਨੀਤਂ ਅਕਾਸੀਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਨੇਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਾਯਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਚ੍ਚ ਏਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਚ੍ਚਯੋ, ਅਪਰਾਧੋ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਪਰਾਧੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪੁਰਿਸਂ ਅਤਿਚ੍ਚ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਚ੍ਚਯੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚ੍ਚਗਮਾ’’ਤਿ. ਅਵਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਮਾਗਮੇ ਏਤਿ ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚਾਤਿ ਸਮਯੋ, ਹੇਤੁ ਯਥਾ ‘‘ਸਮੁਦਾਯੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਂ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭਦ੍ਦਾਲਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦੀਨਂ ਜਾਨਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਉਸ੍ਸਹਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੩੬. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ. ਏਵਂ ਆਣਾਪੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕਮਤ੍ਥਾਯ ਆਣਾਪੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਞ੍ਚੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਪਦਸਾ ਅਕ੍ਕਮਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ –

‘‘ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਨ ਮਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਹ ਸਿਸ੍ਸੇਹਿ ਗਚ੍ਛਤੁ;

ਮਾ ਨਂ ਕਲਲਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਥ, ਹਿਤਾਯ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੫੩);

ਸੁਮੇਧਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਿਤਂ ਨ ਕਤਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਦੀਪਙ੍ਕਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;

ਉਸ੍ਸੀਸਕੇ ਮਂ ਠਤ੍ਵਾਨ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੬੦);

ਭਗਵਤਾ ਆਣਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤੇਸਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਾਨਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕੇਹਿਚਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂਯੇਵ ਅਕਰਣਤੋ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਸ੍ਸ ਅਨੋਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਾਹਿਰਕੋ’’ਤਿ.

੧੩੭. ਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਲ੍ਲੀਯਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਓਤਰਤਿ.

੧੪੦. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਪਣਾਮਨਾਦਿਕਾਰਣਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਨੁਲੋਮਵਤ੍ਤੇ ਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਲੋਮਵਤ੍ਤੇ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ ਵਿਲੋਮਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਪਟਿਲੋਮੇਨ ਹੋਤਿ. ਨਿਤ੍ਥਾਰਣਕਵਤ੍ਤਮ੍ਹੀਤਿ ਯੇਨ ਵਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਸਾਪਤ੍ਤਿਕਭਾਵਤੋ ਨਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਹਿ ਨਿਤ੍ਥਾਰਣਵਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦੁਬ੍ਬਚਕਰਣੇਤਿ ਦੁਬ੍ਬਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਰਣੇ.

੧੪੪. ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਾਸਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਅਸੁਕੋ ਚ ਥੇਰੋ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ ਅਧਿਗਤਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ.

੧੪੫. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਾਯਮਾਨੇਸੂਤਿ ਕਿਲੇਸਬਹੁਲਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੇਸੁ ਪਟਿਪਥੇਸੁ ਜਾਯਮਾਨੇਸੁ. ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ ਨਾਮ ਤਦਾਧਾਰਤਾਯ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾ ਪਰੂਪਵਾਦਾਦਯੋ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਵਿਸੇਸਾ. ਆਸਵਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਵਾ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰੂਪਵਾਦਾਦਿਆਸਵਾਨਂ. ਤੇਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਧਮ੍ਮਾ.

ਅਕਾਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਕਾਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਲਂ, ਤਾਵ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦਿਹੇਤੁਨਾ ਸਾਸਨੇ ਏਕਚ੍ਚੇ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਹੇਤੁਨਾ ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਯਸਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਂ ਪਰਿਵਾਰਞ੍ਚ. ਸਾਗਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਗਦਮਨਕਿਤ੍ਤਿਯਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਰਾਪਾਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ.

ਰਸੇਨ ਰਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਫਸ੍ਸਰਸੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕਫਸ੍ਸਰਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ.

੧੪੬. ਨ ਖੋ, ਭਦ੍ਦਾਲਿ, ਏਸੇਵ ਹੇਤੁ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨੇ ਥੇਰਂ ਨਿਯੋਜੇਤਿ.

੧੪੭. ਵਿਸੇਵਨਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਅਦਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਨ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਪਹਾਯ ਦਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਯੁਗਸ੍ਸਾਤਿ ਰਥਧੁਰਸ੍ਸ.

ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਤਿ ਅਨੁਰੂਪਪਰਿਗਮੇ. ਤਦਵਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਪਾਦਾਨਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨੇ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਵਿਧਾਨੇਨਾਤਿ ਪਾਦਤੋ ਭੂਮਿਯਾ ਮੋਚਨਵਿਧਾਨੇਨ. ਏਵਂ ਕਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਸ੍ਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਭੂਮਿਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਮਣ੍ਡਲੇਤਿ ਮਣ੍ਡਲਧਾਵਿਕਾਯਂ. ਪਥਵੀਕਮਨੇਤਿ ਪਥਵਿਂ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨ ਗਮਨੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਗ੍ਗਗ੍ਗਖੁਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸੇਨਾਸਮ੍ਮਦ੍ਦਨ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਕਰਣੇ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪਾਦੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਗਮਨਂ ਚੋਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੀਘਤਰੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਦਵਤ੍ਤੇਤਿ ਮਰਿਯਾਦਾਕੋਪਨੇਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਯੋਜਨੇ, ਪਰਸੇਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਹਾਨਾਦਪਹਰਣੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੁਦ੍ਧਕਾਲਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਰਞ੍ਞਾ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਗੁਣੇਤਿ ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਅਸ੍ਸਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਗੁਣਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਤਿ. ਅਸ੍ਸਰਾਜਵਂਸੇਤਿ ਦੁਸ੍ਸਹਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਯਥਾ ਅਯਂ ਰਾਜਵਂਸਾਨੁਰੂਪਕਿਰਿਯਂ ਨ ਜਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਨੇ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਨਮੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ‘‘ਕਾਰਣਂ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਕਾਰਾਪਨਪਰਿਯਾਯਤ੍ਤਾ.

ਯਥਾ ਉਤ੍ਤਮਜਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਜਵਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਯਥਾ ਹਯੋ ਉਤ੍ਤਮਜਵਂ ਨ ਹਾਪੇਸਿ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤਿ. ਉਤ੍ਤਮਹਯਭਾਵੇ, ਯਥਾ ਉਤ੍ਤਮਹਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਕਰਣਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਤ੍ਤਮਸਭਾਵਂ ਅਨਿਗੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਮਜਵੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਨਾ ਦਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਿਨਾ ਕਿਰਿਯਂ ਨ ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਕਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਤਿਯਾ ਉਤ੍ਤਮਹਯਸ੍ਸੇਵ ਉਤ੍ਤਮਹਯਕਾਰਣਾਰਹਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਜਵਪਟਿਪਜ੍ਜਨੇ. ਮਾਸਖਾਦਕਘੋਟਕਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਸਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਿਗੁਣਖਲੁਙ੍ਗਕਾਨਂ. ਵਲਞ੍ਜਕਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸੁਵਣ੍ਣਦਣ੍ਡਂ. ਧਾਤੁਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦਿਤਧਾਤੁਯਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ.

ਉਤ੍ਤਮੇ ਸਾਖਲ੍ਯੇਤਿ ਪਰਮਸਖਿਲਭਾਵੇ ਸਖਿਲਵਾਚਾਯ ਏਵ ਦਮੇਤਬ੍ਬਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੁਦੁਵਾਚਾਯ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ. ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵਾਤਿ ਪਨ ਇਦਂ ਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਮ੍ਪਿ ਅਸੇਕ੍ਖਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਏਵਮ੍ਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯ ਸੇਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇ ਪਰਿਯਾਯਸੇਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਕਿਚ੍ਚਭੇਦੇਨ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਾ ਏਵ ਹਿ ਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਮ੍ਮਾਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮਗ੍ਗਫਲਾਵਹਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਵ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ.

ਭਦ੍ਦਾਲਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੬. ਲਟੁਕਿਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੮. ਮਹਾਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੋਤਿ ਕਾਲ਼ੁਦਾਯਿਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਮਹਾਦੇਹਤਾਯ ਮਹਾਉਦਾਯੀਤਿ ਸਾਸਨੇ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਥੇਰੋ. ਅਪਹਰਿ ਅਪਹਰਤਿ ਅਪਹਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਪਹਤ੍ਤਾ. ਤੇਕਾਲਿਕੋ ਹਿ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ. ਉਪਹਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪਹਾਰਕੋਤਿ ਅਪਨੇਤਾ. ਉਪਹਾਰਕੋਤਿ ਉਪਨੇਤਾ.

੧੪੯. ਯਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮਯੋ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ. ਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ.

ਕਮ੍ਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਆਯਾਚਿਯਮਾਨਕਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥਂ. ਭਵਤੀਤਿ ਭੂ, ਨ ਭੂਤਿ ਅਭੂ, ਭਯਵਸੇਨ ਪਨ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ‘‘ਅਭੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਆਤੁ ਮਾਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ –

‘‘ਅਙ੍ਗਾ ਅਙ੍ਗਾ ਸਮ੍ਭਵਸਿ, ਹਦਯਾ ਅਧਿਜਾਯਸੇ;

ਅਤ੍ਤਾ ਏਵ ਪੁਤ੍ਤ ਨਾਮਾਸਿ, ਸ ਜੀਵ ਸਰਦੋਸਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਆਦੀਸੁ ਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕੁਲਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਏਵਂ ਪਿਤਾਪਿ ‘‘ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਮਾਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਭਯਵਸੇਨ ‘‘ਆਤੁ ਮਾਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਤੂਤਿ ਪਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੫੦. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਗਰਹਤ੍ਥਜੋਤਨਨਿਪਾਤਪਦਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਂ ਵਾਚਕਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਹਂਸੂਤਿ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵਮਞ੍ਞਮਾਨੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਪਨਾ’’ਤਿ. ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਜੋਤੇਤਬ੍ਬੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਵਸ੍ਸ ਹੇਤੁ, ਅਜ੍ਝੇਨਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਅਸੁਣਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਸੁ ਦੋਸੇਸੁ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਚ ਅਸੁਣਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਚ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਿਵਰਣਂ. ਤੇਸੁ ਚਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੇਸੁ ਚ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ‘‘ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਤੇਸਂ. ਗਲੇ ਬਦ੍ਧਂ ਮਹਾਕਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਗਲੇ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਂ ਰੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਮਾਹ. ਪੂਤਿਲਤਾਯਾਤਿ ਗਲੋਚਿਯਾ. ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਦੁਪ੍ਪਜਹਂ ਹੋਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਕਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਤਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

੧੫੧. ਅਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਰਹਿਤਾ. ਅਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨਪਕ੍ਖੇਤਿ ਤਾਯ ਪਰਦਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕੁਤੋਚਿ ਅਪਚ੍ਚਾਸੀਸਕਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਜਹਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇ ਭਾਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਿ.

੧੫੨. ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਦੁਗ੍ਗਤੋ. ਅਸ੍ਸਕੋਤਿ ਅਸਾਪਤੇਯ੍ਯੋ. ਗੇਹਯਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਗੇਹਛਦਨਸ੍ਸ ਆਧਾਰਾ, ਤਾ ਉਜੁਕਂ ਤਿਰਿਯਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਾ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਭਿਤ੍ਤਿਪਾਦੇਸੁ ਠਪੇਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਾ ਮਣ੍ਡਲਾ. ਕਾਕਾਤਿਦਾਯਿਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਕਾਕੇਹਿ ਅਤਿਪਾਤਵਸੇਨ ਉਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੂਰਕਾਕਾਤਿ ਕਾਕਾਨਂ ਉਡ੍ਡੇਪਨਾਕਾਰਮਾਹ. ਨਪਰਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਹੀਨਰੂਪਂ. ਵਿਲੀਵਮਞ੍ਚਕੋਤਿ ਤਾਲਵੇਤ੍ਤਕਾਦੀਹਿ ਵੀਤਮਞ੍ਚਕੋ. ਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨਾਨਂ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਤਾਯ ਓਲੁਗ੍ਗਵਿਲੁਗ੍ਗਤਾ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਸਾ ਵਿਸਮਰੂਪਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਓਣਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੂਖਭੋਜੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਕੁਦ੍ਰੂਸਕੋ’’ਤਿ. ਸਮਕਾਲਂ ਵਪਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਸਮਵਾਪਕਂ, ਯਥਾਉਤੁ ਵਪਿਤਬ੍ਬਬੀਜਂ. ਜਾਯਿਕਾਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤਾ ਭਰਿਯਾ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਗਰਹਾਯਂ ਕ-ਸਦ੍ਦੋ. ਸੋ ਵਤਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੋਹਂ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜੇਯ੍ਯਂ, ਯੋਹਂ ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਅਸ੍ਸਂ ਵਤਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਿਸਂ ਬੋਧੇਯ੍ਯ. ਤਂਸਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਬੋਧਾ ਨ ਤੁ ਦੁਕ੍ਕਰਾ, ਸਾ ਖਟੋਪਿਕਾ. ਸਾ ਕੁਮ੍ਭੀ. ਮੇਣ੍ਡਕਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸਾਨਿ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਸਤਾਨਿ ਵਿਯ.

੧੫੩. ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਸਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨੇਕੇਸਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨਿਕ੍ਖਸਤਾਨਂ. ਚਯੋਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇਹਿ ਨਿਚਯੋ ਅਵੀਚਿ ਨਿਚ੍ਚਪ੍ਪਬਨ੍ਧਨਿਚਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਕਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ’’ਤਿ.

੧੫੪. ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਪ੍ਪਜਹਨਕਾ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਪਜਹਨਕਾ ਪਧਾਨਾ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਚਤੁਕ੍ਕਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਹਨਕਾ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤਾ. ਰਾਸਿਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਧੁਦਾਯਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਆਗਤਵਿਭਾਗਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇ ਤੇ’’ਤਿ ਪਚੁਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਗਹਿਤਵਤ੍ਥੂਸੁ ਵਿਭਾਗਤੋ ਗਹਣਂ ਲੋਕਸਿਦ੍ਧਮੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਜਹਨਕਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ‘‘ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਜਹਨਕਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਵ.

ਉਪਧਿਅਨੁਧਾਵਨਕਾਤਿ ਉਪਧੀਸੁ ਅਨੁਅਨੁਧਾਵਨਕਾ ਉਪਧਿਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾ. ਵਿਤਕ੍ਕਾਯੇਵਾਤਿ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਵਿਤਕ੍ਕਾਯੇਵ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਾਨਤ੍ਤਤਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਕਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸੇਨੇਵ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਜਾਤਾ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਨ ਤਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਇਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਤਯੋਪਿ ਅਰਿਯਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਗੇਵ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਸੀਘਕਾਰਿਨੋ ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸਂਵੇਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ. ਮਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮਾਗਤੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ. ਮਹਾਹਤ੍ਥਿਪਦੋਪਮੇਤਿ ਮਹਾਹਤ੍ਥਿਪਦੋਪਮਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੦ ਆਦਯੋ). ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਾਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੨) ਏਤ੍ਥ ਅਤਿਤਿਕ੍ਖਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖ-ਨਾਤਿਮਨ੍ਦਅਤਿਮਨ੍ਦ-ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੦੨) ਤਯੋ ਵਾਰਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਤਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਿਮਵਸੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨੇਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਸੁਤ੍ਤੇ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਨਯੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਨਿਗ੍ਗਹਣੋਤਿ ਨਿਰੁਪਾਦਾਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ’’ਤਿ.

੧੫੫. ਯੇ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਤੇ ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਜਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਤੇ ਇਮੇ ਨਾਮ ਏਤ੍ਤਕੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਤੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਲਾਭਿਨੋ ਚ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਏਤ੍ਤਕੇ ਤਂਤਂਝਾਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਕੇ ਚ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਤਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸੁਚਿਸੁਖਂ ਕਾਯਾਸੁਚਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਰਿਯੇਹੀਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਹਿ. ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਗਤਿਕਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਾਕਤੋ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਗਤਿਕਤ੍ਤਾ. ਗਣਤੋਪਿ ਕਿਲੇਸਤੋਪਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸੁਖਨ੍ਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਤੋ ਚ ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਗਣਿਕਤੋ ਚ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸੁਖਂ. ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮਾਵਹਂ ਸੁਖਂ. ਨ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਪਤਿ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤਭਾਵਤੋ.

੧੫੬. ਇਞ੍ਜਿਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਇਞ੍ਜਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਖੋਭਕਰਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਝਾਨਙ੍ਗਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਅਨਿਞ੍ਜਨਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤੇ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੪੪-੨੪੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੪-੩੮੬; ਪਾਰਾ. ੧੨-੧੩).

ਅਲਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਲਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੭੨; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪, ੧੨੮, ੧੩੪, ੧੪੩), ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਲਂ ਅਨੁਸਙ੍ਗਂ ਕਾਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਆਲਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਞ੍ਞਿਤਂ ਅਣੁਂ ਵਾ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਞ੍ਞਿਤਂ ਥੂਲਂ ਵਾ, ਰੂਪਰਾਗੋਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਣੁਂ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਟਿਘਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਥੂਲਂ ਵਾ, ਮੁਦੁਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸੇਨ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਕਮ੍ਮਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਹਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਨਿਕਨ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਲਟੁਕਿਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੭. ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੭. ਯਥਾਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨਾਤਿ ਯੋ ਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਯਥਾਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਤੇਨ ਯਥਾਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੇਨ. ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗਾਦਿਵਸੇਨ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਸਣ੍ਠਾਪਯਮਾਨਾਤਿ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਠਪੇਨ੍ਤਾ.

ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸਦ੍ਦਂ. ਵਚੀਘੋਸੋਪਿ ਹਿ ਬਹੂਹਿ ਏਕਚ੍ਚਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਠਾਨਤੋ ਚ ਦੂਰਤਰੋ ਕੇਵਲਂ ਮਹਾਨਿਗ੍ਘੋਸੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਪਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਚ੍ਛਵਿਲੋਪੇਤਿ ਮਚ੍ਛੇ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਗਹਣੇ, ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਵਾ ਨਯਨੇ.

੧੫੮. ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥੇ, ਇਦਂ ਤਾਵ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਵਚਨਂ ਏਕਨ੍ਤਸੋਤਬ੍ਬਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਥਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਚਨਪਰਿਹਾਰੋਤਿ ਤੇਹਿ ਸਕ੍ਯਰਾਜੂਹਿ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰੋ. ਲੇਸਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਲੇਸਂ. ਧੁਰਵਹਾਤਿ ਧੁਰਵਾਹਿਨੋ, ਧੋਰਯ੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਦਮੂਲਨ੍ਤਿ ਉਪਚਾਰਂ ਵਦਤਿ. ਵਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਹਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਪਟਿਪ੍ਫਰਿਤੋਤਿ ਨ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵ, ਸਕ੍ਯਰਾਜੂਨਂ ਪੁਰਤੋਪਿ ਵਿਪ੍ਫਰਿਤੋਵ ਹੋਤਿ.

੧੫੯. ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੂਤਿ ਅਭਿਮੁਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਮੋਦਤੁ. ਅਭਿਵਦਤੂਤਿ ਅਭਿਰੂਪਵਸੇਨ ਵਦਤੁ. ਪਸਾਦਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਾਨਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਸਸ੍ਸੇਸੁ ਬੀਜਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੀਜਾਨਂ ਤਰੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਤਰੁਣਸਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਰੁਣਭਾਵੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਿਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ.

੧੬੦. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਰਸੇਨੇਵ ਕਰਣਂ ਚਿਤ੍ਤਰੁਚਿਯਂ, ਨ ਤਥਾ ਪਰਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਦਨੇਨਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਪਕ੍ਕੋਸਿਯਮਾਨਾਨਂ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨ ਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਯਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਵਿਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੇਨੇਵ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਵੇਕਜ੍ਝਾਸਯਭਾਵਤੋ ਵਿਰਦ੍ਧੋ ਆਗਤਸ੍ਸ ਭਾਰਸ੍ਸ ਅਵਹਨਤੋਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਰਭਾਵਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸੀ’’ਤਿ.

੧੬੧. ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭੀਤਿ? ਸਪ੍ਪਾਯਤੋ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਨਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਦਾਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭੀਤਿ.

੧੬੨. ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਕੋਧੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਮਥਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਹਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਆਯਾਸਟ੍ਠੇਨ ਉਪਾਯਾਸੋ. ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਵੇਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਪਾਪਨੇਨ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਸ੍ਸ ਊਮਿਸਦਿਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੋਧੁਪਾਯਾਸੇ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੬੩. ਓਦਰਿਕਤ੍ਤੇਨ ਖਾਦਿਤੋਤਿ ਓਦਰਿਕਭਾਵੇਨ ਆਮਿਸਗੇਧੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਾਕਪ੍ਪਨੇਨ ਨਾਸਿਤਸੀਲਾਦਿਗੁਣਤਾਯ ਖਾਦਿਤਧਮ੍ਮਸਰੀਰੋ.

੧੬੪. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਵਟ੍ਟੇ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਭੂਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਇਤੋ ਚ ਏਤ੍ਤੋ, ਏਤ੍ਤੋ ਚ ਇਤੋਤਿ ਏਵਂ ਮਨਾਪਿਯਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਆਵਟ੍ਟੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਤੋ ਬਹਿਭੂਤੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਸਨਾਪਾਦਨੇਨ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਆਵਟ੍ਟਸਦਿਸਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੬੫. ਰਾਗਾਨੁਦ੍ਧਂਸਿਤੇਨਾਤਿ ਰਾਗੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸਿਤੇਨ. ਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਸੁਸੁਕਾਦਿਚਣ੍ਡਮਚ੍ਛਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਹਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਰਹਿਤਂ ਅਧੀਰਪੁਰਿਸਂ ਇਤ੍ਥਿਕੁਤ੍ਤਭੂਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਾਵਭਾਵਵਿਲਾਸੇਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧੀਰਜਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਪਲੋਭਨਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਧਮ੍ਮੇ ਸੀਲਾਦਿਕੇ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਆਗਮ੍ਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਮਰਾਗੋ ਵਿਬ੍ਭਮਤੀ’’ਤਿ.

ਭਯਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁ, ਤਤ੍ਥ ਓਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਨੋਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਭਯਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਥਾ ਚਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮੋਪਮਿਤਬ੍ਬਸਰੂਪਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ ਪਿਪਾਸਵਿਨਯਨਂ ਸਰੀਰਸੁਦ੍ਧਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੂਪਸਮੋ ਕਾਯਉਤੁਗ੍ਗਾਹਾਪਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ. ਸਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ ਪਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਵਿਧੋ, ਸੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੯) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਹੋਤਿ ਤਾਨਿ ਭਯਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਾਨਿ ਅਭਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਾਦਿਭਯਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਭਾਯਿਤ੍ਵਾ. ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਾਦਯੋ ਹਿ ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਭਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਥੇਰੋਤਿ ਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ. ਕਾਮਂ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਕਾਲੋ ਏਵ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੋ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਾਨਕਾਲਿਕਮ੍ਪਿ ਅਸਮਾਨਕਾਲਿਕਂ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਚਾਤੁਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੮. ਨਲ਼ਕਪਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੬. ਯਤ੍ਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਮੁਖੋ ਵਾਨਰੋ ਨਲ਼ਕੇਨ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਿ, ਸਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ, ਤਸ੍ਸਾਮਨ੍ਤੋ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੋ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਿਟ੍ਠਗਾਮੋ ਚ ‘‘ਨਲ਼ਕਪਾਨ’’ਨ੍ਤੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਇਧ ਪਨ ਗਾਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਲ਼ਕਪਾਨੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਗਾਮੇ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਪਞ੍ਞਵਾਤਿ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਵਾ.

ਥੂਲਦੀਘਬਹੁਲਭਾਵੇਨ ਮਹਤੀਹਿ ਦਾਠਿਕਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਦਾਠਿਕੋ. ‘‘ਉਦਕਰਕ੍ਖਸੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰਾਨਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਹਤ੍ਥਗਤਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਧਮਿ…ਪੇ… ਪਿਵਿਂਸੂਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਨਲ਼ੋ ਅਨਵਸੇਸੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਧੀਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਧੇਨ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦੋ ਅਹੋਸਿ. ਨੇਵ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਵਧਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਉਦਕਰਕ੍ਖਸ ਤ੍ਵਂ ਵਧਿਤੁਕਾਮੋਪਿ ਮਮ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ ਨ ਵਧਿਸ੍ਸਸਿ.

ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪਾਪੋ ਏਤ੍ਥ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਤ੍ਤੇ ਮਾ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਕਰੁਣਾਯਮਾਨੋ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਜਾਯਨ੍ਤਾ ਨਲ਼ਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਪਬ੍ਬਬਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਵ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੬੭. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਥੇਰੋ ‘‘ਤਗ੍ਘ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ.

ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਰਞ੍ਞਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਭਿਨੀਤਾਤਿ ਰਾਜਾਭਿਨੀਤਾ. ਚੋਰਾਭਿਨੀਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚੋਰਾਨਂ ਮੂਲਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਣ੍ਟਕਸੋਧਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਆਜੀਵਿਕਾਯਾਤਿ ਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰਾਦੀਸੁ.

ਵਿਵੇਕਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕਕਿਰਿਯਪ੍ਪਧਾਨਂ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ ਉਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ, ਵਿਵਿਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਸਾਰੁਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚਂ. ਸਮਣਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਮਣਭਾਵਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਸਮਣਭਾਵਕਰਮ੍ਪਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੬੮. ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੇ ਤਾਵ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤੀਸੁ ਠਾਨਂ ਅਤੀਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਪਤ੍ਤੀਸੁ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਭਾਵਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ਮਹਨ੍ਤਤੁਟ੍ਠਿਨੋਤਿ ਵਿਪੁਲਪਮੋਦਾ.

੧੬੯. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਠਿਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਮਂ ਦਿਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਸੁਤੋ ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮਾਧਿਪਕ੍ਖਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਸਮਾਧਿ ਪਨ ਏਵਂਵਿਹਾਰੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਏਵਂਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਚਰਤੋਪੀਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੇਨ ਚਰਤੋਪਿ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਠਾਨੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਕਭਾਵਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨੁਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਨਲ਼ਕਪਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੯. ਗੋਲਿਯਾਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੩. ਪਦਸਮਾਚਾਰੋਤਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਭੇਦਦਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਦਲਿਦ੍ਦਸਮਾਚਾਰੋ ਸਿਥਿਲਸਮਾਚਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਸਮਾਚਾਰੋ ਥਿਰੋ ਦਲ਼੍ਹੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲਸਮਾਚਾਰੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਖਸਮਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਨਟ੍ਠੇਨ ਸਾਖਾਸਦਿਸਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਚਾਰੋ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਏਵ ਹਿਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਚਾਰਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਰੁਨਾ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗਾਰਵਵਸੇਨ ਪਤਿਸ੍ਸਵਨਂ ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਭੂਤਂ ਤਂਸਭਾਗਞ੍ਚ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਾਰਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਹ ਪਤਿਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੇਨ, ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵੇਨ ਓਵਾਦਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਨ. ਪਤਿਸ੍ਸੀਯਤੀਤਿ ਵਾ ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨ ਸਹ ਪਤਿਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਜੇਟ੍ਠਕੇਨਾ’’ਤਿ. ਸੇਰਿਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਵਾਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰਙ੍ਕੁਸਵਿਹਾਰੇਨਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਾਤਿ ਅਨੁਪਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ. ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੇ ਭਵਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਨਾਤਿਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪਵਿਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਚ੍ਛਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਤਿਕਾਲੇ ਚ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸੋ ਅਤਿਦਿਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਞ੍ਚ ਨਿਵਾਰਿਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਅਤਿਪਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕਤਿਕੋਤਿ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਅਵਚਾਪਲ੍ਯੇਨਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹਵਾਤਾਪਹਤਪਲ੍ਲਵਸਦਿਸੇਨ ਲੋਲਭਾਵੇਨ.

ਪਞ੍ਞਵਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਾਰੁਪ੍ਪੇਸੁ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਉਪਾਯਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਸੁਤਮਯਪਞ੍ਞਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਵਿਨਯੇ ਯੋਗੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞਾਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਯੋਗੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਯੋਗੋਤਿ ਚ ਪਰਿਚਯੋ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਵਸੇਨ.

ਆਰੁਪ੍ਪਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਗਹਿਤਾ, ਤਾ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਨਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਆਰੁਪ੍ਪਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਟ੍ਠਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਕਸਿਣੇਤਿ ਦਸਵਿਧੇ ਕਸਿਣੇ. ਏਕਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਭਾਵਨਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਦੀਪਨਂ ਖਨ੍ਧਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਲੋਕਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਨੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ.

ਗੋਲਿਯਾਨਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਸਮਤ੍ਤਾ.

੧੦. ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੪. ਪਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸੇਤਿ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਗੁਣੇ. ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਿਰੋਗਕੁਚ੍ਛਿਰੋਗਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਾ. ਸਰੀਰੇ ਤੇਸਂ ਕੁਪ੍ਪਨਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਨਸੁਖਤਾ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਬਲਂ ਨਾਮ ਕਾਯਬਲਂ. ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਇਰਿਯਾਪਥਸੁਖਤਾ. ਅਨੁਪਕ੍ਖਨ੍ਦਾਨੀਤਿ ਦੁਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਸਞ੍ਜਾਨਿਸ੍ਸਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਿ ਏਵਂ ਆਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੭੫. ਆਵਾਸੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਵਾਸਿਕਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਿਨੋ’’ਤਿ, ਨਿਯਤਵਾਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਨਿਬਨ੍ਧਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਾ ਪਸੁਤਾ ਉਸ੍ਸੁਕਾਤਿ ਤਨ੍ਨਿਬਨ੍ਧਾ. ਕਥਂ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਤਂ ਸੇਨਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਾਲਿਕਂ ਸੋ ਪਨ ਕਾਲੋ ਅਨਾਗਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੭੮. ਏਤ੍ਤਕਾ ਵੇਦਨਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ ਨ ਸੇਵਿਤ੍ਬ੍ਬਾ.

੧੮੧. ਤਂ ਕਤਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਨੀਤਿ ਉਤੁਸੁਖਭਾਵੇਨ ਅਨੁਰੂਪਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਪ੍ਪਾਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਸਮਾਨਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾਤਿ ਓਮਤ੍ਤਤਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਸਮਕਿਚ੍ਚਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾ.

੧੮੨. ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇ.

ਉਭਤੋ (ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੭.੧੪) ਉਭਯਥਾ ਉਭੋਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਏਕਦੇਸਸਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਪੁ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨੪) ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਥੇਰਾ – ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਥੇਰਾ – ‘‘ਅਯਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਰੂਪਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤੋ ਪੁਨ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਨਾਮਨਿਸ੍ਸਿਤਕੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਕਂ –

‘‘ਅਚ੍ਚਿ ਯਥਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਖਿਤ੍ਤਾ, (ਉਪਸਿਵਾਤਿ ਭਗਵਾ,)

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖਂ;

ਏਵਂ ਮੁਨਿ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ,

ਅਤ੍ਥਂ ਪਲੇਤਿ ਨ ਉਪੇਤਿ ਸਙ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੮੦; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਉਪਸੀਵਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾ ੧੧; ਉਪਸੀਵਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੪੩) –

ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਮਕਾਯਤੋ ਚ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਚ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇ ਹਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਲਾਭਿਨੋ ਉਪਸਿਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਗਵਤਾ ਨਾਮਕਾਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਕ੍ਖਾਤੋਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਏਕਵਾਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਵਾਦੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਉਭਤੋਭਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤਤਿਯਵਾਦੇ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਯਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਵਿਯ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਕਾਯਤੋਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ – ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਅਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੨੯-੧੩੦) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਲ਼ਿ ਪਨੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭਿਨੋ ਵਸੇਨ ਆਗਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਧਾਪਿ ਹਿ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੂਪਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਰਿਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਿਰੋਧਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀ ਅਨਾਗਾਮੀ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠੋ ਨਾਮ.

ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਕਤਮੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਵਚਨਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਏਕਚ੍ਚੋਤਿ ਏਕੋ. ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਹਜਾਤਨਾਮਕਾਯੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ, ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਤਸ੍ਸਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਯੋ ਅਰਿਯੋ ਅਨਧਿਗਤਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਅਧਿਗਤੇਪਿ ਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨ ਸੋ ਸਾਤਿਸਯਸਮਾਧਿਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖੇਕਦੇਸੇਨ ਤਂਨਾਮਦਾਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਲਾਭੀਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮੁਦਾਯੇ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵੋਹਾਰੋ ਅਵਯਵੇਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਿਸਯੋ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਥਾਯਂ. ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਇਧਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਫੁਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਕਾਲੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਫੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਕਾਲਮੇਵ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬੋਪਾਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ ਵਾ ਏਤਂ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨) ਵਿਯ. ਯੋ ਹਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਤੋ ਨਾਮਕਾਯੇਕਦੇਸਤੋ ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਆਲੋਚਿਤੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ, ਨਿਰੋਧਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਆਸਵੇਸੁ ਖੇਪਿਤੇਸੁ ਤੇਨ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਨਿਰੋਧਂ ਯਥਾਆਲੋਚਿਤਂ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਤੁ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ ਪਠਮਂ ਫੁਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਏਕੇਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਚ ਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ ‘‘ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਏਤੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸੁਖੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਞਾਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਪਠਮਫਲਟ੍ਠਤੋ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ, ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਪਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿ ਵਿਯ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ, ਚਤੂਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਜਨੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਰਿਯੋ ਪਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਾਨਕ੍ਖਣੇ ਸਚ੍ਚਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਏਕਂਸਤੋ ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਆਵਹਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਪਹਾਨਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਨਾਨਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ (ਪੁ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨੮) ‘‘ਨੇਸਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਆਗਮਨੀਯਨਾਨਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਪਞ੍ਞਂ ਵਾਹੇਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਾਹੀ, ਪਞ੍ਞਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਾਹਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦਿਕਥਾਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਥਾ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੀਟਾਗਿਰਿਸੁਤ੍ਤੇ. ਨਨੁ ਚ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਵਸੇਨ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਆਦਯੋ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾ, ਕਥਮਿਧ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀਵਸੇਨੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਚਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਸਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਆਸਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸੀਯਨ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਕਾਰਣਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦਸ੍ਸਨਾਯਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਕਿਰਿਯਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਵੇਦਿਤਾਤਿ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਵਿਦਿਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰੇਸਂ ਪਾਕਟੀਕਤਾ. ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਪਯੋਜਨੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੀਤਿਆਦਿਕੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਆਦਿਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸੀਲਾਦਿ ਕਾਰਣੇ. ਚਿਣ੍ਣਚਰਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਚਿਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਵਹਭਾਵੇ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਿਤਾ ਵਿਸੇਸੇਨ ਚਰਿਤਾ, ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਾਪਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਮਤ੍ਤਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨ. ਓਲੋਕਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ.

ਤਯੋਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਠਿਤੋਵ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਯਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਉਪਰਿ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸੇਵਮਾਨਾ ਅਨੁਲੋਮਸੇਨਾਸਨਂ, ਭਜਮਾਨਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ, ਸਮਨ੍ਨਾਨਯਮਾਨਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਮਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਲੋਮਸੇਨਾਸਨਸੇਵਨਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਮਮੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਬਹੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸੋ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯਦਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਿਕਸੇਨਾਸਨਸੇਵਨਾਦਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਰੂਪਾਦਿਵਿਪਸ੍ਸਨਗ੍ਗਹਣਸ੍ਮਿਂ ਤਵ ਮਤੇਨ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚੇਤਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮੇ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਾ ਕਥੇਹੀਤਿ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਦਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸੇਵਨਾਦਿਕੇ ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਯਦਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਏਵ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮਙ੍ਗਿਤਂ ਸਚੇ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਸਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਦੀਪਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ ਨਾਮ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਵਿਸਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਾਹੀਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.

੧੮੩. ਆਦਿਕੇਨੇਵਾਤਿ ਪਠਮੇਨੇਵ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਜਾਤਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਜਾਤੋ, ਅਗ੍ਯਾਹਿਤਾਤਿਪਕ੍ਖੇਪੇਨ ਜਾਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਓਕਪ੍ਪਨਿਯਸਦ੍ਧਾ. ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸੀਦਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ਸਾਧੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੁਗ੍ਗਤਕਰਣਵਸੇਨ ਤਂ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਰਵਸੇਨ ਧਾਰੇਤਿ. ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਉਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਜਾਯਤਿ. ਉਸ੍ਸਹਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਹਤਿ. ਤੁਲਯਤਿਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ. ਤੀਰਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤੁਲਯਨ੍ਤੋਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਵਸੇਨ ਪਰਿਤੁਲਯਨ੍ਤੋ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਮਗ੍ਗਪਧਾਨਂ ਪਦਹਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣਂ ਪਧਾਨਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਦਹਤਿ. ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਨਾਮਕਾਯੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਾਮਕਾਯੇਨ. ਨ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਤਿ ਦੂਰਤਾਯ ਸਮਾਨਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਚਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ ਤੇ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ.