੮. ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩. ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਦਾਨਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋਤਿ ਤੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ. ਭੂਮਿਵਿਭਾਗੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਦਸ੍ਸਨਾਦਿਭੂਮਿਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਪਦਟ੍ਠਾਨਵਿਭਾਗੋਤਿ ਤੇ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਬ੍ਬਿਭਾਗੋ. ਯੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮੂਲਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਅਸਙ੍ਕਰਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਹਿ ਏਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਾਤਿਸਯਂ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਸੇਸਤੋ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਏਵੇਤ੍ਥ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨਪਰਿਯੋਸਾਨਭਾਵੇਨ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਤੋ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਟਾ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਾ. ਯਂਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਯਂ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੇਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ, ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਵਾ ਇਤਰਦ੍ਵਯਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ.

ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਨਿਯਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਚ ਤੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਸਾਵਸੇਸਾ ਦੇਸਨਾ ਸਿਯਾ.

ਤਦਙ੍ਗਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਦ੍ਵਯਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਇਧ ਗਣਨੂਪਗਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹੇਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ‘‘ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨਾਤਿ ਪਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੩੩) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਵਿਕਪ੍ਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ…ਪੇ… ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਠਸ੍ਸੇਵ ਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਕਾਰਣਵਚਨਂ.

ਕਥਂ ਮਨ੍ਤਾਤਿ? ਅਨਿਬ੍ਬੇਧਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਮਹਗ੍ਗਤਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵਾਸਨਾਭਾਗਿਯਸੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋਤਿ. ਤਦੁਪਸਙ੍ਗਾ ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਏਵ ਪਾਠੋ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋ. ਇਤਰਥਾ ਸਾਵਸੇਸਾ ਦੇਸਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹਿ…ਪੇ… ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ.

ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਾਨਂ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਪਰਾਪੇਕ੍ਖਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਏਕਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਯੋਜਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਾਦਿਕੇ ਵਿਚਯਹਾਰਪਦਤ੍ਥੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਫਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਨਾ ਦੇਸਨਾਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਫਲਂ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦੋਭਗ੍ਗਿਯੇਨ. ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਾਨਂ ਅਸੇਕ੍ਖੇਹਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਦੇਸਨਾਨਯੋ. ਫਲਂ ਅਗ੍ਗਫਲੇਨ ਚ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਭਾਗਿਯਾਨਂ, ਵਿਰਾਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਸੇਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚ ਅਸੇਕ੍ਖਭਾਗਿਯਾਨਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਦਪਦਤ੍ਥਵਿਚਾਰਯੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਧਾਰਣਮੁਖੇਨ ਧਮ੍ਮਵਿਭਤ੍ਤਿਆਦਿਵਿਚਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵਿਚਯੇਨ…ਪੇ… ਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਿਚਯੇਨ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੪. ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਭਾਗਧਮ੍ਮੇ. ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਹੀਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਹਿ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਹਿ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ? ਨਾਮਂ, ਵਤ੍ਥੁ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਂ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਂਮੁਖੇਨੇਵ ਸਦ੍ਦਤੋ ਤਦਤ੍ਥਾਵਗਮੋ. ਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੇਨੇਵ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹਣਂ, ਨ ਵਿਸੇਸਰੂਪੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾ ਅਤ੍ਥਾ ਸਾਧਾਰਣਰੂਪਨਾਮਾਯਤ੍ਤਗਹਣੀਯਤਾਯ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਿਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇ ਪਕਤਿਭੂਤਂ ਸਭਾਵਭੂਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦੁਵੇ ਪਕਤਿਯੋ’’ਤਿ. ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਤਿਤਤਾਯਾਤਿ ਸਮਾਨਸਨ੍ਤਤਿਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਯਥਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਸਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਂ ਅਨਿਯਤਾਪੀਤਿ ਉਭਯੇ ਹਿ ਤੇ ਸਮਾਨਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰੇਸੁਪਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਾ ਹਿ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾਪੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਨਾਮਸਾਮਞ੍ਞਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਰੂਪਰਾਗਾਦਯੋ ਚ ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਾ ਨਾਮਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ‘‘ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਹਜੇਕਟ੍ਠਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਫੁਸਨਾਦਿਸਭਾਵਤੋ ਭਿਨ੍ਨਾਪਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਦਿਨਾਮਸਾਧਾਰਣਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਸਾਧਾਰਣਾ ਤਾਵ ਯੋਜਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਫਲਤਾਸਹਬ੍ਯਤਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਵਾਕ੍ਯੇਸੁ. ਕਥਂ? ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਅਰਹਤੋ ਚ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਕਥਂ ਤੇ ਓਧਿਸੋ ਗਹਿਤਾਤਿ ਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਤੇ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਭਾਗਸੋ ਗਹਿਤਾ. ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਮੁਕਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਥਂ ਤੇਸਂ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਿਯਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਿਭਾਗੇਨ ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨਨੁ ਤੇ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ? ਏਵਂ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨਂ, ਅਨਿਯਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਉਭਯੇਸਂਯੇਵ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ, ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਕੇਚਿ ਧਮ੍ਮਾ ਕੇਸਞ੍ਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਨਿਯਤਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਤਰਥਾਤਿ ਅਨਿਯਤਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਾ, ਅਸਾਧਾਰਣਾ ਵਾ ਸਿਯੁਂ, ਤਥਾ ਸਤਿ. ਤਥਾ ਵੋਹਾਰੋਤਿ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ, ਅਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਚ ਅਯਂ ਵੋਹਾਰੋ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਏਵ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਤੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਏਵ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਨਿਯਤਵਿਸਯਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾ. ‘‘ਯੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਂ. ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨ੍ਵਯਤੋ, ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸੇਸੇਪੀਤਿ ‘‘ਭਾਵਨਾਪਹਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਮ੍ਹਿਪਿ.

ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਯਤੋਤਿ ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕੋ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਯਤਸ੍ਸ. ਤਥਾਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਭਾਵੇਨ. ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਾਧਾਰਣੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਤਦਞ੍ਞਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਸਾਧਾਰਣੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾਵਿਧੁਰਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਤਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾ ਦੀਪਿਤਾ, ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਏਵ ਅਨੇਕੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਾਧਾਰਣਾਤਿ. ਪਠਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ, ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਫਲਟ੍ਠਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਗਣਿਯਮਾਨੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਅਟ੍ਠਮਕੋ, ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਤਾਯ, ਪਹੀਯਮਾਨਕਿਲੇਸਤਾਯ ਚ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ ਅਟ੍ਠਮਕਾ ਵਿਯਾਤਿ ਅਟ੍ਠਮਕਾ, ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਮਕੋ’’ਤਿ ਅਪਰੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ. ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਤਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਭਬ੍ਬਾਭਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨਰਿਯੇਸੁ. ਤੇਨਾਹ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਹੀਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ.

ਨਿਯਾਮਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਨਿਯਾਮਤਾਯ. ਞਾਣੁਤ੍ਥਰਸ੍ਸਾਤਿ ਞਾਣਾਧਿਕਸ੍ਸ. ਤਥਾਵਿਧਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇਤਿ ਞਾਣਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ. ਯਥਾ ਹਿ ਞਾਣਬਲੇਨ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਪਦਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋਪਿ ਸੁਖੇਨ ਵਿਸੋਸੀਯਤੀਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾ, ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਿਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਵਹਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਾ, ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਚਿਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸੁਤਮਯਪਞ੍ਞਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾ…ਪੇ… ਤਥਾਰੂਪਾਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੨) ਸੁਤ੍ਤਪਦਸਙ੍ਗਹੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਤਥਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਸੋ ‘ਅਨਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਖੋ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ.

ਯਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਆਯਤਨਗਤੋ ਪਸਾਦੋ, ਚਿਤ੍ਤਵੂਪਸਮੋ ਚ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ…ਪੇ… ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਾਪਜੇਗੁਚ੍ਛਿਨਿਬ੍ਬਿਦਾਦਿਬਹੁਲੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਥ…ਪੇ… ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮੋ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਾਰਿਪੂਰਿਹੇਤੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾ…ਪੇ… ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਕੁਸਲਮੂਲਰੋਪਨਾ ਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨਾਤਿ. ਸਙ੍ਘਸੁਟ੍ਠੁਤਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁਭਾਵਾਯ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਤਾਯ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਚਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਭਾਵਾਯ. ਇਤਰਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.