ਨਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੭੯. ‘‘ਵਿਸਯਭੇਦਤੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਯਤੋਤਿ ਨਯਗ੍ਗਾਹਤੋ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਅਨੁਬੁਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋਤਿ ਅਭਿਸਮਯਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਬੁਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋ. ਯਥਾ ਏਕਪਟਿਵੇਧੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਤ੍ਥਨਯਭਾਵੋ ਸਮਤ੍ਥਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਸਰੂਪਤਾਯ ਤਯੋ ਨਯਾ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਦਤ੍ਥਵਿਚਾਰਭਾਵੇਪਿ ਪਨ ਹਾਰਾ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਚਯੋ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਤਯੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਮੇਕੋ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਾਨਂ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਗਹੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਚਤੁਛਅਟ੍ਠਦਿਸੋ ਚਾਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤੇ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਾਦਯੋ ਚਤੁਛਅਟ੍ਠਦਿਸਾ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਗਮਨਂ.

ਤਥਾ ਚਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਚਯੇਨ ਸਮਤ੍ਥਨਾ. ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾਯਂ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਧਂ ਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਲੋਭੋ ਸਹਤੇ ਨਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨੮) ਵਚਨਤੋ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਸਭਾਵਾ, ਯਤੋ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ‘‘ਨੀਵਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਨ ਭਵੇਸੁ ਆਦੀਨਵਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਸਾਤਿਸਯਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਸਂਯੋਜਨਸਭਾਵਾ, ਯਤੋ ਸਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਂਯੋਜਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੋ ਸਾਤਿਸਯੋ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤਭਾਵਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾਪਿ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

‘‘ਸਂਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਿਭੂਤਾ…ਪੇ… ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਯਾਥਾਵਗਹਣਹੇਤੁਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਤੋ ਸੋ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਲਿਸ੍ਸਨਂ ਉਪਤਾਪਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਲਿਸ੍ਸਨਪ੍ਪਯੋਗਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਤਾਪਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਲ੍ਲੀਯਨਂ ਸੇਵਨਂ.

ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ …ਪੇ… ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨੁਭੂਯਮਾਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਂ, ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਵਾ ਏਕਦੇਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਵਤ੍ਤਿਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ. ਕਾ ਪਨ ਕਥਾਤਿ ਪਚੁਰਜਨਸਾਧਾਰਣੇ ਲੋਕਿਯੇਪਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੇ ਯੇਸਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤੋ, ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰੇ ਅਰਿਯਾਨਂ ਏਵ ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇ ਨਿਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਕਾ ਨਾਮ ਕਥਾ, ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਭੇਦਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਸਮਥਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਬਾਹਿਰਕਾਨਞ੍ਚ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਵੂਪਸਮੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚ.

‘‘ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪਚ੍ਛੇਦਨਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਮਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਮੁਖਦਸ੍ਸਨੇ ਅਸਤਿ ਸਂਸਾਰੋ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਾਯਤਿ. ਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਗਣ੍ਡੁਪ੍ਪਾਦੋ ਕਿਕੀ ਚੇਵ, ਕੁਨ੍ਤੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮਿਕੋ;

ਏਤੇ ਅਭਯਂ ਭਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਚਤੁਰੋ ਜਨਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੯੩; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੩.੫.੧੯੨);

ਤਦਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਗੁਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਭਿਞ੍ਞਾ. ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋ, ਰੋਗਗਣ੍ਡਸਲ੍ਲਸਦਿਸਤਾਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਂਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚ ਰੋਗਗਣ੍ਡਸਲ੍ਲਤਾ.

ਸਕ੍ਕਾਯਦਸ੍ਸਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਸਕ੍ਕਾਯੋਵ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਬਲਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਰੂਪਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਥਾ ਵੇਦਨਾਦਿਂ. ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਪਨ ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਰੂਪਂ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਾ ਤਦਞ੍ਞਮੇਵ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨੇ. ਕਾਯੇਤਿ ਸਮੂਹੇ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾਦਿ ਏਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤੀ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ’’ਤਿ.

ਸਕ੍ਕਾਯਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਮੁਖੇਨ.

ਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਤਂਸਹਚਰਣਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਉਚ੍ਛੇਦਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ.

ਕਸਿਣਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਾਨਿ.

ਤੇਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਸਾਨੇਤ੍ਵਾ.

੮੧. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਭੂਮਿਰਚਨਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਸਲ੍ਲੇਖੇ ਤਿਬ੍ਬਗਾਰਵੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਿਬ੍ਬਗਾਰਵਤ੍ਤਾ ਸਂਲੇਖਾਨੁਸਨ੍ਤਤਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਭਵਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਦ੍ਧਾਪਤਿਰੂਪਕੋ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਸਾਦੋ.

ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਿਭਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਪਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ.

ਯੇ ਹਿ ਕੇਚੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਮਾਹਿ ਏਵ ਚਤੂਹਿ ਪਟਿਪਦਾਹੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਪਟਿਪਦਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਪਦਾ ਹਿ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਵਤ੍ਤਨੁਪਾਯਂ. ਦ੍ਵੇ ਦਿਸਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਿਦਿਸਾ. ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸਾਤਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਨਯਸ੍ਸ.

੮੨. ਵਿਵਤ੍ਤਤਿ ਵਟ੍ਟਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਵਤ੍ਤਂ, ਵਿਵਤ੍ਤਂ ਏਵ ਵਿਵਟ੍ਟਂ, ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਏਵ ਵਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਲ਼ਿ. ਉਪਚਯੇਤਿ ਉਪਚਯਾਵਤ੍ਥਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦਿਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਂ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਹੇਤੁਭਾਵਤੋਤਿ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਹੇਤੁਕਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਰਿਯੇਸਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਹਿ ਆਦੀਨਵੇਸੁ ਏਵ ਸਂਯੋਜਨਿਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾ. ਨ ਹਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣੇ ਸਤਿ ਤਥਾ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਸਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਦਸਵਿਧਕਾਰਣੇਤਿ ਦਸਵਿਧੇ ਕਾਰਣੇ, ਦਸਵਿਧਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਰਣੇ. ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਾਦਯੋ.

ਤਬ੍ਬਿਸਯਾ ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਆਹਾਰਪਰਿਞ੍ਞਾਪਰਿਬਨ੍ਧਭੂਤਾ ਕਿਲੇਸਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਾਯੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਠਮੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਾਯਸਮੁਦਾਯੇ, ਕਾਯੇਕਦੇਸੇ ਚ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੇ ਆਹਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਠਮੇ ਆਹਾਰੇ ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਪਠਮੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਵੇਦਨਾਯਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਦੁਤਿਯਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੇ, ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਤਤਿਯਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੇ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਚਤੁਤ੍ਥਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਆਹਾਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਸਾਹਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਆਹਾਰਸੀਸੇਨ ਵਾ ਆਹਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਗਹਿਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਆਹਾਰਸੀਸੇਨ ਤਬ੍ਬਿਸਯਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ. ਪਠਮੇ ਆਹਾਰੇ ਵਿਸਯਭੂਤੇਤਿ ਚ ਪਠਮੇ ਆਹਾਰੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੇ, ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇਸੁ. ਇਤਰੇ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਵ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਉਪਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇਸੁਪਿ ਯੋਗਾਦਯੋ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇਵ ਯਥਾਰਹਂ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਤਦੇਕਟ੍ਠਸਭਾਵਤੋ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਪਠਮੇ ਉਪਾਦਾਨੇ ਪਠਮੋ ਯੋਗੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ.

੮੩. ਅਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤੇਸਂ ਸਮੁਦਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਬ੍ਬੋ ਬਹਲੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਕਾਮੁਪਾਦਾਨਕਾਮਭਵਯੋਗਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥਕਾਮਭਵਾਸਵ- ਕਾਮਭਵੋਘਰਾਗਸਲ੍ਲਛਨ੍ਦਾਗਤਿਗਮਨਾਨਿ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਿਕਤਾਯ, ਤਣ੍ਹਾਸਭਾਵਤਾਯ ਚ ਤਣ੍ਹਾਪਧਾਨਾਨਿ. ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਬ੍ਯਾਪਾਦਕਾਯਗਨ੍ਥਦੋਸਸਲ੍ਲਦੋਸਾਗਤਿਗਮਨਾਨਿ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਭਾਵੇ ਭਾਵਤੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯੋ ਤਣ੍ਹਾਵਿਸਯਤੋ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਵਿਸਯਤੋ ਤਣ੍ਹਾਪਧਾਨਤਾ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਧਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੮੪. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੇ ਆਹਾਰੇਤਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਵਿਸਯੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇ. ‘‘ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਪਰਿਯਾਯਕਥਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ‘‘ਅਸੁਭਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਅਸੁਭਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਹਿ ਉਜੁਕੇ ਅਤ੍ਥੇ ਕਿਂ ਪਰਿਯਾਯਕਥਾਯਾਤਿ. ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਸਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਦੁਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਤਿ ਤਿਵਿਧਦੁਕ੍ਖਤਾਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਾਤਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੇਵਟ੍ਟਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਂਯੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ ਸਂਸਰਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਸਂਵੇਦੇਸਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ‘‘ਚੇਤਨਾ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਦੀਪਨੇਸੁ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਭਵਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤੇਹਿ…ਪੇ… ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ ਇਧ ਭਵੁਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਭਵੁਪਾਦਾਨੇਨਾ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਦਿਨਾ. ਪਠਮੇ ਯੋਗੇ ਠਿਤੋਤਿ ਪਠਮੇ ਯੋਗੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਭੂਤਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਰਸ੍ਸ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨਂ ਪਰਾਭਿਜ੍ਝਾਯਨਂ. ਭਵਪਤ੍ਥਨਾਯ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਭਵਰਾਗਵਸੇਨ ਪਿਯਾਯਿਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਵਰਾਗ…ਪੇ… ਪਦੂਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਗਨ੍ਥਿਤ੍ਵਾਤਿ ਗਨ੍ਥਿਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤਂ ਰਜ੍ਜੁਆਦਿਕੇ ਵਿਯ ਗਨ੍ਥਿਕਰਣਞ੍ਹਿ ਗਨ੍ਥਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾ ਆਸਵਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਕਿਲੇਸਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਆਸਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਵਚਨਂ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਵਿਸਯੇ ਪਤ੍ਥੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਬ੍ਬਿਸਯਬਹੁਲੇ ਭਵੇ ਪਤ੍ਥੇਤੀਤਿ ਯਥਾ ਮਾਨੁਸਕੇਹਿ ਕਾਮੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨਰੂਪਾ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿ. ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਅਪਰਾਪਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ. ਏਕਚ੍ਚਾ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਇਤਰਾਸਂ. ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਹੇਤੁ. ‘‘ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਤੋ…ਪੇ… ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਫਲਭੂਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਏਕਨ੍ਤਵਸ੍ਸਿਮੇਘਵੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਯ ਮਹੋਘਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਵੁਟ੍ਠਿਹੇਤੁਕਮਹੋਘਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਰਿਮੇਘਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ.

‘‘ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੧੪) ਵਿਯ ਤਬ੍ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਸਹਗਤਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਸਯ…ਪੇ… ਭੂਤਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟੇਪਿ ਕਿਲੇਸਵਾਸਨਾਹਿਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਾ.

ਲੋਭਸਹਗਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਦੋਸਸਹਗਤਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਵਿਯ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਂ ਵਿਸੇਸਾਪਾਦਨਂ ਉਪਸੇਚਨਂ, ਨਨ੍ਦੀ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾ ਉਪਸੇਚਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਨ੍ਦੂਪਸੇਚਨਂ ਉਪਸੇਚਨਭੂਤਾਯਪਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਰਾਗਸਲ੍ਲਉਪਨਿਸਤੋ. ਉਪਸਿਤ੍ਤੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ‘‘ਰਾਗਸਲ੍ਲੇਨ ਨਨ੍ਦੂਪਸੇਚਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਕੇਨ ਪਨ ਤਂ ਨਨ੍ਦੂਪਸੇਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.

ਰਾਗਸਲ੍ਲੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਾਗਸਲ੍ਲੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥੋ. ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਂ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤੀਸੁਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਵਚਨਤੋ.

੮੫. ਯਦਿਪਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਦਿਕੇ ਤਿਪੁਕ੍ਖਲਸ੍ਸ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਕੇ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਦਿਸਾਭਾਵੇਨ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਇਤਰੇਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਆਹਾਰਾਦਯੋ…ਪੇ… ਵਵਤ੍ਥਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਕ੍ਖਮਾਨੇ ਵਾ ਅਕੁਸਲਮੂਲਤਣ੍ਹਾਦਿਕੇ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਹਾਰਾਦਯੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਮਾਹ. ਏਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਪਯੋਜਨਸ੍ਸ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥੋਪਿ ਗਹਿਤੋ, ਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਯਾਯਵਚਨਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੂਨਂ ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਦੋਸਵਤ੍ਥੂਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਵਤ੍ਥੁਕੋ ਦੋਸੋ, ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨਾ’’ਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਾਕਾਰੇਨ ਸਹ ਦੁਕ੍ਖਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਚੇਤਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਤਂਤਂਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਬਹੁਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾਹਾਰਦ੍ਵਯਾਦੀਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਵਿਸੇਸਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਕਤਂ, ਏਤਂ ਏਵਮੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਓਧਿਸੋ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਜਹਨਤੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਯਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ.

ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ – ਪੁਰਿਮੇ ਆਹਾਰਦ੍ਵਯੇ ਪਰਿਕਿਲੇਸਭਾਵੇਨ, ਦੁਕ੍ਖਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਪਾਕਟਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਦ੍ਵਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੇ ਤਤਿਯਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਮੁਖਤਾਯ ਤੇਹਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਦਿਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੇਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਦ੍ਵਯਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਂ, ਇਤਰਦ੍ਵਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ. ਇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਮੁਖਤਾਯ ਚ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਤਾਯ ਚ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰਹਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਦਿਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੇਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਕਾਮੁਪਾਦਾਨਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਕਾਮਯੋਗਭਵਯੋਗਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯ ਗਨ੍ਥਕਾਮਾਸਵਕਾਮੋਘ ਭਵੋਘ ਰਾਗਸਲ੍ਲਛਨ੍ਦਅਗਤਿਗਮਨਾਨਿ ਸੁਖਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਕਾਯਗਨ੍ਥਦੋਸਸਲ੍ਲਦੋਸਅਗਤਿਗਮਨਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਮੁਖਤਾਯ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤਿਯਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਨਿਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਤਨ੍ਨਿਤ੍ਤਾਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਨਸਲ੍ਲਭਯਅਗਤਿਗਮਨਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋ ਮਾਨਜਪ੍ਪਨਂ, ਭਯਂ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ.

੮੬. ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਜ੍ਜਾ ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾ ‘‘ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਕੁਸਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਤਿਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵੇ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਾਯ ਚ ਸੇਟ੍ਠਾ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਾ ‘‘ਆਰਕਾ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਿਹਾਰਾ’’ਤਿ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਆਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰਾ, ਸਤਿਪਿ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਕੁਸਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇ ਆਨੇਞ੍ਜਸਨ੍ਤਤਾਹਿ ਲੋਕਿਯੇਸੁ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ.

ਅਧਿਕਰਣਭੇਦੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇਨ.

ਯਂ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨ੍ਧਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸੀਲਾਦਿ ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ, ਏਤ੍ਥ ਵਾ ਸਚ੍ਚੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਰਣਾਧਿਕਰਣਭਾਵਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਸਮਾਸਪਕ੍ਖੇ. ਤਥਾ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸਪਕ੍ਖੇ. ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਮਾਸੇ ਕਰਣਾਧਿਕਰਣਤ੍ਥਾ ਏਵ, ਤੇ ਚ ਖੋ ਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਂ. ਲੋਕਿਯਵਿਪਾਕਸੁਖਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ‘‘ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬੋਜ੍ਝਾ…ਪੇ… ਪਾਣਿਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧. ੯੮) ਹਿ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਪਰਿਹਾਰਮੁਖੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸੁਖਾਵਹਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਇਧ ‘‘ਸੁਖਭਾਗਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਤੋਤਿ ਫਰਣਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣਤੋ.

ਪਠਮਸ੍ਸ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਠਮਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਦਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਕਤਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਚ ਸਬ੍ਬਾਹਿ ਪਟਿਪਦਾਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਨਿਯਮਾਭਾਵੇ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਕਭਾਵੇਨ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਨੇਸਂ ਅਯਮਨੁਕ੍ਕਮੋ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਯਵੇਦਨਾਸੁ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਂ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਵੇਠਿਯਤਾਯ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਪੁਰਿਮੇਨ ਪਟਿਪਦਾਦ੍ਵਯੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਦ੍ਵਯਂ ਯੋਜਿਤਂ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਇਤਰੇਨ ਇਤਰਂ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤਾਨਂ ਮਨ੍ਦਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ ਯੋਜਿਤਾ, ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਟਿਪਦਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਅਯਮਨੁਕ੍ਕਮੋ ਕਤੋ.

‘‘ਤਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਸਮਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ ਪਠਮਸ੍ਸ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾ, ਏਵਂ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾਦਿਸਮਾਨਤਾਯ ਦੁਤਿਯਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭਾਵਨਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦਨਾਦੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦਨਂ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਨਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਨਸਮਾਦਹਨਵਿਮੋਚਨਾਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਵਿਰਾਗਾਦੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਰੋਧਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ.

ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਗੁਣਵਸੀਭਾਵਾਪਾਦਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਸਂ. ਇਤਰਾਸਂ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਅਰਤਿਰਾਗਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ. ਸੁਖੇਨਾਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ, ਅਕਸਿਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾਦਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਹਾਰੇ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵਿਸਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਪਠਮੋ ਵਿਹਾਰੋ ਭਾਵਿਤੋ ਬਹੁਲੀਕਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਦਿਸਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇ ਚ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਨਾਨਾਸਨ੍ਤਾਨਿਕਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨੇਨ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਾਦਿਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕ੍ਕਾ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਤਿਕ੍ਖਤਾਵਿਸੇਸੋ ਵਿਯ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਵਿਸਯੋ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ.

ਤਥਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਤਿਯਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਕਾਮਾਲਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ, ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਤਿਯਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਂ, ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਭਵੂਪਸਮਂ ਉਕ੍ਕਂਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਹੀਨਮਾਨੋ ਨ ਵਿਸਂਵਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਮਾਨੋ ਹਿ ਮਾਨਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸਂਵਾਦੇਯ੍ਯ. ਕਾਮਾਲਯੇ, ਦਿਟ੍ਠਾਲਯੇ ਚ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤੇ ਚਾਗਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਸਰੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਲਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਚਾਗਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਬਨ੍ਧੋਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਵਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠੇਸੁ ਅਭਵੂਪਸਮਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਾਦਯੋ ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕੇ ਸਂਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਸੀਲੋ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਬਹੁਲੋ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਚਾਗਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯੋ ਅਕੋਸਜ੍ਜਬਹੁਲਤਾਯ ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਵੂਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵੋ ਉਪਸਮਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਵੀਮਂਸਾਯ ਵੀਮਂਸਯਤੋ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਆਦੀਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਬਹੁਲੋ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਠਿਤੋ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਾਪਾਤੇ ਅਨਵਜ੍ਜਸੇਵੀ ਹੋਤਿ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਠਿਤੋ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਪਨਵਸੇਨੇਵ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਠਿਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਕਾਰਾਨੁਪਕਾਰਕੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਫਾਤਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੀਮਂਸਾਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਠਿਤੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਬਹੁਲੋ ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਵਹਮੇਵ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰੂਹੇਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿ ਭਾਵਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੂਰਾਦੂਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਨਿਵਾਰਣੇ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤੋ ਮੇਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਤਪੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਵੀਰਿਯਾਧਿਕੋ ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਕਾਮਤਂ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਤਪੋ ਕਰੁਣਂ ਸਂਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਪਹਾਸਨਿਪਾਤਤੋ ਮੁਦਿਤਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਤਿ. ਉਪਧਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰੋਵ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਦਾਸਿਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਿਹਾਰਂ ਪਰਿਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਭਾਵਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਯਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਸੋ ਤਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੮੭. ਦਿਸਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਨਯਾਨਂ ਦਿਸਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥੋਪਿਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕੇਨ ਯਸ੍ਸ ਰਾਗਚਰਿਤਾਦਿਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਯਥਾ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਚ ਪਠਮਾਹਾਰਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਦਯੋ ਰਾਗਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਏਵਂ ਪਠਮਪਟਿਪਦਾਦਯੋ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਨੇਸਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਪੁਰਿਮਾਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਟਿਪਦਾਹਿ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਵੁਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਬਾਹੁਲ੍ਲਵਿਸੇਸਤੋ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤਿਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਤਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਨ੍ਤਤਿਘਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਯ ਪਨ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਤਾਯ, ਵਿਸਦਞਾਣਤਾਯ ਚ ਸਮੂਹਕਿਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਘਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਤਥਾ ਕਾਯਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੀ, ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਤਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਦਿਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨਿ ਪਠਮਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤਿਯਂ ਸਨ੍ਤਸੁਖਤਾਯ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਸਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਗਮਾਦੀਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ ਯਥਾ ਪਰੇਸਂ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਾਵਬੋਧਹੇਤੁਤਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ‘‘ਸੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਵਂ ਵਿਹਾਰਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਸੁਖਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦਨੀਯਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਧਿਕਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤਾ. ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਸਭਾਵਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤਥਾ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਬਾਹੁਲ੍ਲਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਦਯਵਯਵਨ੍ਤਤਾਵਿਭਾਵਨਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਠਿਤਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤਾਦੀਪਨਤੋ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ.

ਮਾਨਪ੍ਪਹਾਨਾਲਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਨਂ ਸਹਾਯਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਪਣਿਧਿਵਿਸੋਧਨਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ. ਭਵੂਪਸਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ.

ਪਕਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਞਾਣਸਚ੍ਚੇਨ ਅਵਿਸਂਵਾਦੇਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਏਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਚਾਗਾਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਤਣ੍ਹਂ ਵਿਦੂਰੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਰਾਗਪ੍ਪਣਿਧਿਂ ਵਿਸੋਸੇਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ.

ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਵਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਿਤਕ੍ਕਬਹੁਲਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ ਪਨ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਕੇ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਰਾਗਾਦਿਪ੍ਪਣਿਧੀਨਂ ਵਿਸੋਸਨਤੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਨਯਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ, ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਵਿਨੋਦਨੋ ਤਪੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਣਿਧਿਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ, ਬੁਦ੍ਧਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਉਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਤਦੁਭਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਂ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਰਾਗਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੀ ਮੇਤ੍ਤਾ ਰਾਗਪਣਿਧਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਕਰੁਣਾ ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਦੁਕ੍ਖਸਹਗਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਤਦੁਭਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਮੁਦਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮੋਦਗ੍ਗਹਣਬਹੁਲਾ ਤਦਨਿਚ੍ਚਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਤਾਯ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਚ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਨਿ ਯੋਜਿਤਾਨੀਤਿ.

ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਞ੍ਚ. ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਾਨੇ, ਤੇਨ ਕਾਯਿਕੋ, ਵਾਚਸਿਕੋ ਚ ਵਿਹਾਰੋ ‘‘ਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਵਿਵਿਧੋ ਹਾਰੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਭਾਵਨਾ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਭਾਵਤੋ. ਯੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ. ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੋਤਿ ਤੇਸਂ ਆਹਾਰਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਪਟਿਪਦਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੋ ਪਹਾਯਕਭਾਵੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਦਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰੇ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੀ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਉਜੁਕਮੇਵ ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ, ਏਵਂ ਝਾਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਨਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਤਦੁਪਦੇਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਏਵ. ਨ੍ਤਿ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਂ. ਵੀਸਤਿਯਾ ਚਤੁਕ੍ਕੇਹਿ ਵਿਸਭਾਗਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ. ਦਸਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੮੮. ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ. ਤਤੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਹਿ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਮਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੬) ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭੂਮਿਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਏਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਚਤੁਕ੍ਕਤੋ ਏਵ. ਇਤਰਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ‘‘ਸੁਖਾਯ…ਪੇ… ਪੁਗ੍ਗਲਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਸਾਧਾਰਣਾਯਾਤਿ ਪਠਮਚਤੁਤ੍ਥਾਹਿਪਿ ਵਿਮਿਸ੍ਸਾਯ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਸੂਤਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਸੁ.

ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਦੇਸਨਾਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਿਚਯਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾਸੁ.

ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਦਿਦ੍ਵਾਦਸਤਿਕਸਙ੍ਗਹੋ ਅਨਵਜ੍ਜਪਕ੍ਖੋ. ‘‘ਵੋਦਾਯਤਿ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵੋਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧) ਵਂ ਨੇਤਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.

ਯਥਾ ਹਾਰਉਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ, ਏਵਂ ਨਯਾਨਂ ਅਕਰਣੇ ਕਾਰਣਂ, ਪਯੋਜਨਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਯੇਹਿ ਨਯਨ੍ਤਰੇਹਿ. ਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵੋ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨੇ ਕਰਣਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਯੋਜਨਂ. ਯਦਿ ਹਿ ਇਮੇ ਨਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਹਾਰਾ ਵਿਯ ਉਦ੍ਦੇਸਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਾਰਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਾਵਸਾਨੇ ‘‘ਏਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰਾ ਪਕਿਤ੍ਤਿਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧).

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਮੂਲਪਦੇਹਿ ਮੂਲਪਦਨ੍ਤਰਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਤੇ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇ ਇਤਰੋਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਦ੍ਦੇਸਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਕਤੋ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਠਮਨਯਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਨਯਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇ ਏਵ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੇ ਚਤੁਪ੍ਪਟਿਪਦਾਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤੇ ਏਵ ਚਤੁਪ੍ਪਟਿਪਦਾਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਪੁਨ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਆਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਤਿਧਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਪੁਕ੍ਖਲਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪਠਮਨਯਤੋ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਹਿ ਲੋਭੋ, ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਦੋਸੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਅਨਤ੍ਥੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਆਘਾਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਮੋਹੋ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਅਲੋਭਾਦਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਤਤਿਯਨਯਤੋ ਦੁਤਿਯਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਲੋਭੇ ਸਤਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਲੋਭਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਦੋਸੋ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਲੋਭੋ ਚ ਤਣ੍ਹਾ, ਮੋਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਲੋਭਾਦੋਸੇਹਿ ਸਮਥੋ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਅਮੋਹੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਨਯਤੋ ਪਠਮਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਉਦ੍ਦੇਸਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਕਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਤਤਿਯਨਯਤੋ ਦੁਤਿਯਨਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਦੁਤਿਯਨਯਤੋ ਪਠਮਨਯਸ੍ਸਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਆਗਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਨਯਨਿਗ੍ਗਮੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਨਯਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਠਮਨਯਤੋ ਤਤਿਯਨਯਸ੍ਸ, ਤਤਿਯਨਯਤੋ ਦੁਤਿਯਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਪਠਮਨਯਤੋ ਤਤਿਯਨਯਦੁਤਿਯਨਯਾਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਦੁਤਿਯਨਯਤੋ ਤਤਿਯਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਹੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਸਿਯਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਯੋਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਦੁਤਿਯਨਯੋ. ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਸਰੂਪੇਨ ਨ ਕਥਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਤਂਤਂਨਯਮੂਲਪਦਾਨਂ ਨਯਨ੍ਤਰਮੂਲਪਦੇਸੁ ਸਮਵਰੁਜ੍ਝਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੋ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਸਮੋਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਸਮੋਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੩) ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਨਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਨਿਗ੍ਗਮੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਦੁਵਿਧੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਿਟਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਕਥਨਂ ਪੇਟਕਂ, ਸੋ ਏਵ ਉਪਦੇਸੋਤਿ ਪੇਟਕੋਪਦੇਸੋ, ਉਪਦੇਸਭੂਤਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਨਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸਨਿਗ੍ਗਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਨਯਵਿਚਾਰਸ੍ਸ ਪਠਮਾਵਯਵਤੋ ਪਭੁਤਿ ਵਿਭਾਵਨਾ ਦੀਪਨਾ ਪਕਾਸਨਾ.

ਦੋਸਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਤਾਦਿਦੋਸਗਾਹਿਕਦਿਟ੍ਠੀ, ਦੋਸਦਸ੍ਸਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਹਿ ਅਸਮੂਹਤਾਨੁਸਯਾ, ਕਾਮੇਸੁ ਚ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਨੇਸਂ ਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਯੋ ਰਾਗਾਭਿਭੂਤੇਹਿ ਅਨ੍ਧਬਾਲੇਹਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਕਾਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਮਧੁਬਿਨ੍ਦੁਗਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਧੁਲਿਤ੍ਤਸਤ੍ਥਧਾਰਾਵਲੇਹਨਸਦਿਸੋ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦੋ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖੋ ਬਹੁਪਾਯਾਸੋ ਬਹੁਆਦੀਨਵੋ ਸਵਿਘਾਤੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਤਥੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਕਾਮੇਹਿ ਪਯੋਜਨਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਨਜ੍ਝੋਸਿਤਾਤਿ ਅਨਭਿਭੂਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਤੇਨ ਮਨ੍ਦਕਿਲੇਸਭਾਵੇਨ ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਪਦਾ ‘‘ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਾ. ਇਮੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮੇ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤਭਾਵੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਮਾਣਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ.

ਸੁਖੇਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸੇ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਯਂ, ਵਿਸਯਭਾਵਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਚ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਨਿਗਮਨਂ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਦਾ ਯਾਯ ਵਸੇਨ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਤੁਕ੍ਕਮਗ੍ਗੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਨ ਆਹਾਰਾਦਿਚਤੁਕ੍ਕਮਗ੍ਗੇਨ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕੇ ਕਿਲੇਸਸਮੂਹੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਚਤੁਕ੍ਕਮਗ੍ਗੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਪਟਿਪਦਾਦਿਚਤੁਕ੍ਕਮਗ੍ਗੇਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯੇਸੁ ਵਿਸਯਭੂਤੇਸੁ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ.

ਇਦਞ੍ਚ ਪਮਾਣਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਮਾਣਂ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾਵਦੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ ਪਰਿਞ੍ਞਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇ ਵਿਭਜਨ੍ਤਿ. ਯਾਵਦੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ, ਤਾਵਦੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਇਮਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਦਸ ਪਦਾਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਵਚਨਸੇਸੋ.

‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਗਨ੍ਥਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨਮੇਵ ਗਨ੍ਥਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ.

ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਸਵਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਸਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਤਿ ਤੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਤ੍ਥੁਂ ਵਦਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨੁਸਯਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯੇ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾ, ਤੇ ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਠਮੇਨ ਪਦੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਸਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਪਠਮੇਨ ਪਦੇਨ. ਪਠਮਾਯ ਦਿਸਾਯਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖੇ ਪਠਮਾਯ ਦਿਸਾਯ.

ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਨਵਜ੍ਜਸਾਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਪਕ੍ਖਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨਾਤਿ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ. ਯੋਜਨਾਤਿ ਪਠਮਦਿਸਾਦਿਭਾਵੇਨ ਯੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਨਾ. ‘‘ਮਨਸਾ ਵੋਲੋਕਯਤੇ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਸਾਲੋਕਨਸ੍ਸ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਪੂਰਿਕਾਰੀ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ. ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਾਗਾਮੀ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਿਕਾਰੀ. ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਰਹਾ ਹਿ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ.

ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ – ਸਦ੍ਧਾਬਲੇਨ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਂ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਹਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਵੀਰਿਯਬਲੇਨ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਂ. ਵੀਰਿਯਵਾ ਹਿ ਸੁਖਸ੍ਸਾਦਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ. ਸਮਾਧਿਬਲੇਨ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਂ. ਸਮਾਹਿਤੋ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਂ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਸਤਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤਿਂ ਚ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੪; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੧੩). ਏਵਂ ਚਤੁਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪ੍ਪਹਾਯੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਟ੍ਠਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਚਤੁਵਿਪਲ੍ਲਾਸਮੁਖਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਦਿਸਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.

‘‘ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਲੋਭਾਦੀਨਂ ਹੇਤੁਫਲਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਦਸ੍ਸਨਂ.

ਤਤ੍ਥ ਮਨਾਪਿਕੇਨਾਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਮਨਾਪਿਕੇਨਾਪਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਿਪਰਿਯੇਸਵਸੇਨ ਲੋਭੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨਾਪਿਕੇਨਾਤਿ ਵਾ ਮਨਾਪਿਕਾਕਾਰੇਨ. ਫਸ੍ਸਵੇਦਨੂਪਵਿਚਾਰਰਾਗਵਿਤਕ੍ਕਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਹਜਾਤਾਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਸਹਜਾਤਾਪਿ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸਙ੍ਖਾਰਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਗਹਣੇ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਰਾਗਜਪਰਿਲ਼ਾਹਹੇਤੁਕਤਾ ਚ ਤੇਸਂ ਰਾਗਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਹਜਾਤਵੇਦਨਾਯ ਪਨ ਲੋਭੋ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲੋਭਸਹਗਤਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਉਦਯੋ ਇਧ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ‘‘ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਵਤ੍ਥਾ ਚ ਉਦਯਾਵਤ੍ਥਂ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਂ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ.

ਦੋਸੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਜਰਾ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ. ਦੋਸਜਪਰਿਲ਼ਾਹਹੇਤੁਕਤਾ ਜਰਾਯ ਦੋਸਬਹੁਲਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਚਿਰੇਨ ਜੀਰਣਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਵਯੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਵਸੇਨ ਚ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਯ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੫, ੪੫, ੭੬; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧੦). ਮੋਹਜਪਰਿਲ਼ਾਹਹੇਤੁਕਤਾ ਵਯਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਮਰਣਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਚ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਲੋਭਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਞਾਦਿਪਾਰਿਪੂਰਿਹੇਤੁਕਤਾ ਯਥਾਰਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕੋਟਿਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਹਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਉਪਵਿਚਾਰੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੂਪਵਿਚਾਰੋ. ਅਵਿਹਿਂਸੂਪਚਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਯਂ ਤਿਪੁਕ੍ਖਲੋ ਨਾਮ ਦੁਤਿਯੋ ਨਯੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਸਾਲੋਕਨਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਇਮੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਦਾਚਤੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ. ਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤਾਵਿਸੇਸੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਹਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ, ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਚ ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤਥਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਚ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੋ ਚਾ’’ਤਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਚਤੁਪ੍ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਿਪੁਕ੍ਖਲਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨੇ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਆਦਿਵਸੇਨ ਤਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਤਥਾ ਤਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਤਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਾ. ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨੇ ਦ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਜ੍ਝੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਅਜ੍ਝੋਸਾਨਂ. ਅਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਅਹਂਕਾਰੋਤਿ ਅਹਂਮਾਨੋ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਰਣਂ ਅਹਂਕਾਰੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਮਮਂਕਾਰੋ, ਮਮਾਯਨਂ ਤਣ੍ਹਾਗ੍ਗਾਹੋ.

ਦਸਪਦਾਨਿ ‘‘ਪਠਮਾ ਦਿਸਾ’’ਤਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ‘‘ਪਠਮਾ ਦਿਸਾ’’ਤਿ ਕਰਣੀਯਾਨਿ, ‘‘ਪਠਮਾ ਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਪਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸਪਿ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਦਸ ਪਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਕਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਕਾ ਦਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ‘‘ਦੁਤਿਯਾ ਦਿਸਾ’’ਤਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਯੋਨਿਸੋਤਿ ਉਪਾਯਸੋ. ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਪਠਮਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਸੁਤਚਿਨ੍ਤਾਮਯੀ ਪਞ੍ਞਾ, ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾ ਚ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਞਾਣਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਧਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਂ ਪਮੋਦਾਦਿਸਹਗਤਂ ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਂ.

ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਉਭਯਪਕ੍ਖਤੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ, ਨ ਪਚ੍ਚੇਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂ, ਤਣ੍ਹਾਯ, ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖਿਕਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿਪਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਰਾਗੇ ਪਹੀਯਮਾਨੇ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਪਹੀਯਤੇਵ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਪਨ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੩੮) ਆਗਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਸੇਕ੍ਖਫਲਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਸੇਕ੍ਖਫਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫੧) ਵੇਵਚਨਸਮਾਰੋਪਨੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਵ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਤਣ੍ਹਾਯ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਚ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਨਯੇ. ਤੇਸੂਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਦਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਮੂਲਪਦੇਸੁ. ਇਧ ਸਮੋਸਰਣਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਸਭਾਵਤੋ, ਸਭਾਗਤੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਮੂਲਪਦਾਨਿ ਸਮੋਸਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਥਂ ਭਜਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਤੋ, ਸਭਾਗਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਨਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਨਯਾਨਂ ਨਯੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਪੁਕ੍ਖਲੋ…ਪੇ… ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਅਲੋਭਾਮੋਹਪਕ੍ਖਂ ਅਭਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦੋਸਪਕ੍ਖਂ ਭਜਾਪੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਸੀਹਵਿਕ੍ਕੀਲ਼ਿਤਮੂਲਪਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਦੋਸੋ ਏਕਸੁਤ੍ਤਕੋਟਿਯਾ ਏਕਕੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਦੋਸੋ ਅਦੋਸੋ ਏਵਾ’’ਤਿ. ਦੋਸੋ ਦੋਸੋ ਏਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਮੋਸਰਨ੍ਤਿ ਸਭਾਗਤੋ ਚ ਸਭਾਵਤੋ ਚ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭੂਮਿ ਗੋਚਰੋਤਿ ਚ ਮੂਲਪਦਾਨਿ ਏਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਏਕੇਕਂ ਨਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਤਿ ਤਂਤਂਮੂਲਪਦਾਨੁਪ੍ਪਵੇਸਤੋ. ਕੁਸਲੇ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਕੁਸਲੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਅਕੁਸਲੇ ਵਾ ਕੁਸਲੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਨ੍ਵੇਸਿਤਬ੍ਬੋ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨੁਰੂਪਤੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨ੍ਵੇਸਨਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ‘‘ਦਿਸਾਲੋਕਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਨਯੋ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਥਾ ਅਨ੍ਵੇਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਦਿਸਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਸੋ ਸੋ ਨਯੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਮੂਲਪਦੇਸੁ ਮੂਲਪਦਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ, ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਮੂਲਪਦਤੋ ਮੂਲਪਦਾਨਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਏਕਮ੍ਹਿ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ.

ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਮੂਲਪਦਧਮ੍ਮੇ ਸਰੂਪਤੋ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਞ੍ਞਮੂਲਪਦਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਲੋਭਾਦਯੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ ਨਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਚਰਣਾਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਪਕਾਸਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਮੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਨਯਤ੍ਤਯਦਿਸਾਭੂਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਪਾਪਨੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਨਯਾਨਂ ਕੂਟਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਪੁਨ ‘‘ਇਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਕਮ੍ਮਨਯਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਵਿਭਾਗਵਿਭਾਵਨਂ, ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਨਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.