੨. ਵਿਚਯਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧. ਜਾਤਿਲਿਙ੍ਗਕਾਲਸਾਧਨਵਿਭਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸਾਦਿਤੋ ਸਦ੍ਦਤੋ ਪਦਵਿਚਯੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਰਿਯਮਾਨੋ ਚ ਯਥਾਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਕਤੋ ਸੁਕਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮਪਦਂ …ਪੇ… ਅਯਂ ਸਦ੍ਦਤੋ ਪਦਵਿਚਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ਪਨਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਤਂਤਂਪਦਵਚਨੀਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭੇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਕਥਨਂ.

ਵਿਚਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ. ‘‘ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਪਦਾਨਿਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਪਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਉਦ੍ਧਾਰੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ. ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਉਦ੍ਧਾਰੋ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਹਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਦਤ੍ਥੇ. ਨਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਨਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਨਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਵਿਚਯਲਕ੍ਖਣੇਨ ਹਾਰੇਨ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਨਵਪ੍ਪਕਾਰਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਚਿਨਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਕੇ’’ਤਿਆਦਿ.

‘‘ਕੋਸਲਾਨਂ ਪੁਰਾ ਰਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੯੮੨) ਛਪਞ੍ਞਾਸ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਥੁਗਾਥਾ. ‘‘ਪਾਰਾਯਨਮਨੁਗਾਯਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੧੩੭ ਆਦਯੋ) ਪਨ ਆਦਿਕਾ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ ਅਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾ. ਇਦਂ ਨਾਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਪਾਰਾਯਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਰਂ ਗਮਨੀਯਾ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ‘ਪਾਰਾਯਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਵਚਨ’’’ਨ੍ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾ; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾ ੧੪੯ ਆਦਯੋ). ਬੁਦ੍ਧਿਯਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਚਯਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਕਾਲੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਯਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਾ, ਏਕਂਸੇਨ ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਾ, ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣਯੋਗ੍ਗਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਠਪਨੀਯਾਤਿ ਠਪੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਯਨ੍ਤਰਪਰਿਚਯੇਨ ਨਿਵਾਰਣਧਮ੍ਮਂ ਪਤਿ ਸਂਸਯਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਮਤਿਚ੍ਛੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਕਤਿਯਾ ਪਨ ਨਿਵਾਰਣਧਮ੍ਮਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਞਾਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਪਿ ਸਿਯਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਲੋਕਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਣਾਦੀਨਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ.

ਏਕਵਤ੍ਥੁਪਰਿਗ੍ਗਹਾਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹਣਤੋ.

ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪਰਿਪਾਚਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਵਟ੍ਟਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ, ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਲੋਕੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਘਨਵਨਸਣ੍ਡਮੇਘਪਟਲਚ੍ਛਾਦਨਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ. ਵਿਵਿਚ੍ਛਾਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ‘‘ਜਪ੍ਪਾਭਿਲੇਪਨਂ ਅਸ੍ਸ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਪ੍ਪਾ ਤਣ੍ਹਾ ਅਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਅਨ੍ਵਯਤੋ, ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਸਾਤਿਸਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨੀਵਰਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤੋ ਪਕਾਸਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੩੦੪; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੧), ਰਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੧, ੨੭) ਗਾਥਾਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਅਨੁਗੀਤਿਵਿਚਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਰੂਪਾਵਚਰਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਸਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਤਾਯ ਮੁਚ੍ਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਤੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਂ. ਤਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਗਹਣੇਨ.

ਏਕਾਧਾਰਨ੍ਤਿ ਏਕਵਤ੍ਥੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਨਿਵਾਰਣਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਪਿਧਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨੇਕਾਧਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਵਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਂਵਰਂ…ਪੇ… ਪਿਧਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੦੪੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩). ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ‘‘ਨਿਵਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ, ਸਂਵਰਂ, ਪਿਧਾਨਞ੍ਚ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ.

‘‘ਵੋਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੋਤਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦੁਵਿਧਤ੍ਥਵਿਸਯਤਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘ਏਵ’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਵੋਦਾਯਤਿ…ਪੇ… ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਵਿਜ੍ਜਾਸੋਤਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਾਨੁਗਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਨੁਰੋਧਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਉਪਚਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤੁਪਚਾਰਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਯਾਵ ਮਨਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰਤੋ. ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨਾਤ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯਨਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਨਉਨ੍ਨਮਨਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨ.

ਤਮੇਵ ਸਤਿਨ੍ਤਿ ਯਾਯਂ ਸਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸੋਤਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਮੇਵ ਸਤਿਂ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਪਿਧਾਨਂ ਬ੍ਰੂਮਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਿਧਾਯਿਕਾਪਿ ਸਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਞ੍ਞਾਨੁਗਾ, ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਧਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ.

ਸਂਵਰਪਿਧਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂਵਰਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਵਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਅਨਧਿਗਤੇ ਯਂ ਯਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਗਤੇ ਤਂ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਾਮਰੂਪੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਸਹੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਅਨੁਸਨ੍ਧੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ, ਇਧ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਹ ਵਿਸਯੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਏਵ ਵਿਸਯੋ. ਪਹਾਤਬ੍ਬਸਭਾਵਂ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ. ‘‘ਸਂਯੋਜਨਿਯੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੫੩, ੫੭) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਹਾਯਕਸਭਾਵਂ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹ ਵਿਸਯੇਨ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚੇਸੂ’’ਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਮੁਦਯੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ, ‘‘ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਭਾਵਨਾਯ ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਿਭਾਗਵਚਨਮੇਵ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹਾਯਕਵਿਭਾਗਮੁਖੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨਿਰਵਸੇਸਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਰੇਹਿ ਪਨ ਨਿਰਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਪ੍ਪਭੇਦੇਨ ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਭਵਤ੍ਤਯੇ. ਸਂਯੋਜਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ ਯੋਜਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ.

੧੨. ਅਗ੍ਗਫਲਞਾਣਤਾਯ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖਯਾਨੁਪ੍ਪਾਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਫਲਵੋਹਾਰੇਨ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ.

ਸੋਮਨਸ੍ਸਨਾਮਲਾਭੋ ਇਮਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਖਯੇ…ਪੇ… ਸਮਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੧੩. ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵਾਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਪਞ੍ਚਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ. ਸਹਚਰਣਾਦਿਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਚੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਚ. ‘‘ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਹਿਤਤਾ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਗਹਣੀਯਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ.

ਪਦਹਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਧਾਨਂ, ਵੀਰਿਯਂ. ਤੇਤਿ ਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਏਕਰਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਏਕਰਸਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਏਕਰਸਭਾਵੇਨ ਸਰਣਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਤ ਵੀਰਿਯਂ ਵਾਹੇਸੀਤਿ ਯੋਗਿਨਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਤੋ ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ…ਪੇ… ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ’’ਤਿ.

ਇਦ੍ਧਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਠਮੋ ਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਕਰਣਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਾਦਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਏਕੋ ਕਰਣਤ੍ਥੋ ਏਵ. ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਇਦ੍ਧੀ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਇਦ੍ਧੀ ਪਜ੍ਜਨਕਰਣੇਨ ਪਾਦੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਪਠਮੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿ ਏਵ ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤਥਾ ਇਦ੍ਧਿਕਿਰਿਯਾਕਰਣੇਨ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਾ ਬੁਦ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਇਦ੍ਧਿ ਪਜ੍ਜਨਕਿਰਿਯਾਕਰਣੇਨ ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਰਣਾਨਂ ਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ‘‘ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਸਕ੍ਕਾ, ਪਾਦਸ੍ਸ ਇਜ੍ਝਮਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸ ਇਜ੍ਝਨਕਰਣੂਪਾਯਭਾਵਤੋ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਪਠਮੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਇਦ੍ਧਿ ਏਵ ਪਾਦੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਤੋ. ਕਥਂ? ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਞਾਯੇਨ ਇਧ ਪਠਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਤੋ ਪੁਰਿਮੋ ਦੁਤਿਯੋਤਿ.

‘‘ਛਨ੍ਦਂ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਧਿਪਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਲਭਤਿ ਸਮਾਧਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਵਿਭ. ੪੩੨) ਵਚਨਤੋ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤਿ ਸਮਾਧਿ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧੀਤਿ ਅਧਿਪਤਿਸਦ੍ਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਧਿਪਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਪਨ ‘‘ਛਨ੍ਦਹੇਤੁਕੋ, ਛਨ੍ਦਾਧਿਕੋ ਵਾ ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੪੩੧) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤਿ ਸਮਾਧਿ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਪਨ ਛਨ੍ਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਦ੍ਧਾਸੀਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦਂ ਪਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੀਰਿਯਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਸਹਿਤਂ ਏਕਵਚਨੇਨ ਵਤ੍ਵਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸ੍ਸਪਿ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਵਿਭਾਗੇਨ ਚ ‘‘ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਪਧਾਨਭੂਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮਾਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਙ੍ਖਤਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਧਾਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਥ ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਕਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਪਧਾਨਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਭੂਤਾ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵੀਰਿਯਿਦ੍ਧਿਪਾਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੪੩੫) ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਂ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਨਂ ‘‘ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤਿ ਸਮਾਧਿ ਵੀਰਿਯਸਮਾਧੀ’’ਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਦ੍ਵੇ ਏਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਧਿ, ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰੋ ਚ. ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਨਾਨਿ. ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਨ ਪਧਾਨਵਚਨੇਨੇਵ ਵਿਸੇਸਿਤੋ, ਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਹੀਤਿ ਨ ਇਧ ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤਿਤਾ ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਮੇਵ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਵਚਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਾਪਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵੀਰਿਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਸਮਾਧਿ ਤਥਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨੇਵ ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਸੇਸਧਮ੍ਮਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੋ ਚ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਤਂਤਂਅਪਸ੍ਸਯਨਵਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਥੇਪਿ ਪਾਦਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਾਯਤ੍ਥੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਰਚੂਲ਼ਭਾਜਨੀਯੇ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਛਨ੍ਦਿਦ੍ਧਿਪਾਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੪੫੭) ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਮੇਵ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਹਾਪੁਚ੍ਛਕੇ ਚ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ – ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੪੬੨) ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂਯੇਵ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਉਪਾਯਿਦ੍ਧਿਪਾਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਯਿਦ੍ਧਿਪਾਦਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤਾਵ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਅਵਚਨਂ ‘‘ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੪੩੨) ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਭਾਵਿਤਿਦ੍ਧਿਪਾਦਸ੍ਸ ਹਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ ਫਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਤਿ.

ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤ੍ਥੋ, ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਤ੍ਥੋ ਚਾਤਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਕਾਰੇਨ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਭਾਵਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚ. ਪਰਿਣਮਨ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਕ੍ਖਣੇ.

੧੪. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਵੀਥੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਉਪਚਾਰਪਞ੍ਞਾਯ. ਅਧਿਗਮਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਪਞ੍ਞਾਯ. ਪੁਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨੁਪਚਾਰਪਞ੍ਞਾਯ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਵਾ. ਉਪਚਾਰਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਉਪਚਾਰਪਞ੍ਞਾਯ.

ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਚਯੋਪੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਚਯੋਪਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾ, ਵਿਮਤਿਚ੍ਛੇਦਨਾ ਚਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਗਮਨੇਨ.

੧੫. ਸੇਖੇ ਅਸੇਖੇਤਿ ਸੇਕ੍ਖੇ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ, ਅਸੇਕ੍ਖੇ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਪ੍ਪਹਾਨੇਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇ, ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਨਤ੍ਤਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਪਠਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ.

ਸੇਸਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਾਤਿ ਗੇਧਤੋ ਅਵਸਿਟ੍ਠਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਚ ਸਬ੍ਬਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਾ ਚ. ਅਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਭਾਵਨੇਨ ਅਭਾਵਕਰਣੇਨ.

ਪਯੋਗਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਭੁਸਂ ਯੋਗੋ ਪਯੋਗੋ, ਪਯੋਗੋਵ ਪਰਕ੍ਕਮੋ ਪਯੋਗਪਰਕ੍ਕਮੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ. ਉਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖੇ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਧਂ ਖਿਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਟ੍ਠੇਨ ਉਤ੍ਤਮਵੀਰਿਯਂ. ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ‘‘ਆਸੇਵਮਾਨੋ ਵਾਯਮਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਗ੍ਗਹਿਤਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ.

੧੬. ‘‘ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਸੁਭਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਯ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ. ਸਮਾਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਪਦਟ੍ਠਾਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਦਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵੀਰਿਯਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਖਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮਾਸੇਵਨਂ ਵਿਯ ਅਨੁਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮਪਰਿਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਨਿਸੇਵਨੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਧਿਆਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

੧੭. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦੇਸਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਲੋਕੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਠਾਨਂ ਤਂਸਮ੍ਪਾਦਨਾਵ. ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁ. ਵਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਸੂਤਿ ਯਥਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪਾਚਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿਯਮਾਨੇਸੁ.

ਦਸ੍ਸਨਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚ ਪਰਿਜਾਨਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਵਿਭਾਵਨਾ ਇਧ ‘‘ਭਾਵਨਾਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਚਾ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਦਸ੍ਸਨਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਭਾਵਨਤ੍ਥਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵਨਾਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਕਕ੍ਖਲ਼ਫੁਸਨਾਦੀਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾਦਿਫੁਸਨਾਦਿ. ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਭਿਜਾਨਨਹੇਤੁ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਫਲਂ. ਨਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ.

‘‘ਯਂ ਅਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਨਯਕੋਵਿਦੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਨਾਨਤ੍ਤਾਦਿਨਯਚਤੁਕ੍ਕੇ ਨਿਪੁਣੋ. ਦੇਸਨਾਯੁਤ੍ਤਿਕੁਸਲੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸਨਾਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਕੁਸਲੋ.

ਸਦਿਸੀ ਕਾਤਬ੍ਬਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਆਨੇਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਇਮਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਏਵਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਪੇਤਨ੍ਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ. ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਪਦਤ੍ਥਂ. ਨਨੁ ਪਟ੍ਠਾਨਵਿਚਾਰੋ ਨਯਵਿਚਾਰੋ ਵਿਯ ਹਾਰੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ ਵਿਚਾਰਣਨ੍ਤਰੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਇਧ ਸੁਤ੍ਤਵਿਚਯੇ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਚਾਰਭਾਵਤੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਏਤੇਨ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਹਾਰਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਮੂਲਪਦਾਨਂ ਵਿਯ ਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਦਤ੍ਥਨ੍ਤਰਾਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨਸੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਦੇਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨਂ ਗਾਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਬ੍ਬਿਚਯੇਨਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਿਚਯੇਨ, ਅਸ੍ਸਾਦਾਦਿਵਿਚਯੇਨ ਚ.

ਵਿਚਯਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.