੩. ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਜਹਨਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਣਾਯਂ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤਾਵ ਪਠਮਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਤਥਾਕਾਰੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਵਿਸਯੋ’’ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ, ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੮; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੧੪; ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੨੧੩). ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਵਿਵੇਚਿਤੇ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ਚ ਅਵਸਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਦੇਸਨਾ, ‘ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਹਾਨਂ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਦੇਸਨਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੧).

ਯੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇਨ ਅਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਵਿਵੇਚਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਹਣਕਾਰਣਾਨਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਪਦੇਸਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਸਾਧਨਾਨਿ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਸਙ੍ਘਾਪਦੇਸਾਦੀਸੁ. ਪਠਮਤ੍ਥੋ ਏਵ ਹਿ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਤੋ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨੇ ਕਾਰਣਂ ਮਹਾਪਦੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਤ੍ਤੋਤਰਣਾਦੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਨੋਤਰਣਾਦਿਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੋਤਰਣਵਿਨਯਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਯਥਾਭਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨੇ ਕਾਰਣਂ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੋਤਰਣਵਿਨਯਾਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ‘‘ਅਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਯਥਾਭਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਵਿਨਯੇਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ, ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ‘‘ਅਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਣਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਦੀਯਤਿ ਞਾਪੀਯਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਹੀਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾਯਾ, ਅਕ੍ਖਾਤਾਰੋ.

ਵਿਨੀਯਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਨਯੋ, ਕਾਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ? ਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਧਮ੍ਮਾ. ਯੇ ਪਰਤੋ ‘‘ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਂ ਬੋਧਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੪) ਵਕ੍ਖਤਿ.

ਵਿਨਯਮਹਾਪਦੇਸਾ ਕਪ੍ਪਿਯਾਨੁਲੋਮਤੋ ਅਨੁਲੋਮਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਾਮ, ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਮਹਾਪਦੇਸਾਪਿ ਅਨੁਲੋਮਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵੋਹਾਰੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਅਨੁਲੋਮਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਯਦਿਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਕਿਣ੍ਣਕਦੇਸਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾ, ਸਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨੁਰੂਪੇਨ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਚਰਿਯਵਾਦੋ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠਕਥਾ’’ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਏਵ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਭੂਤੋ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ ਪਚ੍ਛਾ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਯੇਹਿ ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਸੀਹਲ਼ਭਾਸਾਯ ਠਪਿਤੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਮਤਿ ਥੇਰਵਾਦੋ. ਸਮੇਨ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਏਵਂ ਮਹਾਪਦੇਸਤੋ ਅਤ੍ਥਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਮਾਦਪਾਠਵਸੇਨ ਆਚਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਾਪਿ ਸਿਯਾ, ਸੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਮੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਪਦੇਸੇਹਿ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਪਦੇਸੇਹਿ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇਨ ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤੋਤਰਣਾਦਿ ਏਵ ਹੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨੇਕਾਕਾਰਤਾਯ ‘‘ਪਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਭਤੇਨਾਤਿ ਆਨੀਤੇਨ. ਸੁਤ੍ਤਤੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਤੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਕੇਨਚਿ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਆਨੀਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਨ ਸੁਤ੍ਤੋਤਰਣਾਦਿਨਾ, ਕਾਰਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚ ਚਤੁਮਹਾਪਦੇਸਾਵਿਰੋਧੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਿਯਮਾਨੇ ਸੁਤ੍ਤੇ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਜਾਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਨ…ਪੇ… ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਅਯਂ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਾਰੇਨ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਯੁਤ੍ਤਿਗਵੇਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਹਾਰਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹੇਤਂ ਯੁਤ੍ਤਿਗਵੇਸਨਾਯ, ਯਦਿਦਂ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਹਾਰਾਨਂ, ਯਾ ਭੂਮੀ, ਯੋ ਚ ਗੋਚਰੋ ਤੇਸਂ. ‘‘ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੪), ‘‘ਇਮਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੦) ਚ.

੧੯. ਯਦਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੦. ਜਰਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਠਿਤਸ੍ਸ ਯਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਜਰਾ ਨਾਮ. ਖਣਿਕਮਰਣਂ ਖਣਿਕਨਿਰੋਧੋ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਣਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.

ਕੇਵਲਸ੍ਸਾਤਿ ਜਰਾਯ ਅਮਿਸ੍ਸਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਾਵ ਜਰਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਮਰਣਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁ. ਯਥਾ ਤਂ ਦੇਵਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ, ਵਿਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਦਯੋ, ਅਨ੍ਵਯਬ੍ਯਤਿਰੇਕਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤੇਹੀਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇਹਿ.

‘‘ਜੀਰਣਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲੇਸੇਨ ਤਣ੍ਹਾਜਰਾਮਰਣਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਯੋਜੇਤਿ. ਯਦਿਪਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਞ੍ਞਾ ਜਰਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਪਰਿਹਾਰਾਯਂ ਚੋਦਨਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਿ ਚ ਯਥਾ ਜਰਾਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਦਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਾਵੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਜਰਾਮਰਣਾਨਂ.

‘‘ਇਮਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋਪਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਮ੍ਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਮੇਵ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਲ੍ਲੋਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਧੂਪਾਯਨਾਨਂ. ਇਚ੍ਛਾਵਿਪਰਿਯਾਯੇਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭੇ, ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਵਾ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਮਤ੍ਥਨਂ ਹੋਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ. ਜਰਾਮਰਣਵਿਪਰਿਯਾਯੇਤਿ ਜਰਾਮਰਣੇ ਅਸਤਿ. ਨ ਹਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਜਰਾਮਰਣਾਭਾਵੇ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.

ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਇਦਂ…ਪੇ… ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਅਭਿਲਪਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਅਯਂ ਏਤਾਸਂ ਇਚ੍ਛਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਪਕਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਸੇਸੋ. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਾਮੇਹੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਯਦਿਪਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਕਾਮਂ ਵਿਸਯਵਿਸੇਸੇਸੁ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸੇਨ ਇਚ੍ਛਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਭੇਦਮਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਭਾਵਤੋ ਪਨ ਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾਪੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਯਨਾ ਪਾਤੁਕਾਮਤਾ. ਸਨ੍ਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਰਿਦਹਨਭਾਵੇਨ. ਆਕਡ੍ਢਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਵਹਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਸਰਿਤਾਨੀਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਅਲ੍ਲਾਨਿ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪੀਤਿਵਸੇਨ ਸਿਨਿਦ੍ਧਾਨਿ ਸਿਨੇਹਿਤਾਨਿ. ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਤਾ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬ੍ਯਾਪਨਵਸੇਨ. ਵਿਸਟਾਤਿ ਪੁਰਿਮਵੇਵਚਨਮੇਵ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸਾਲਾਤਿ ਵਿਪੁਲਾ. ਵਿਸਕ੍ਕਤੀਤਿ ਪਰਿਸਕ੍ਕਤਿ ਸਹਤਿ. ਰਤ੍ਤੋ ਹਿ ਰਾਗਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਾਦੇਨ ਤਾਲ਼ਿਯਮਾਨੋਪਿ ਸਹਤਿ. ‘‘ਓਸਕ੍ਕਨਂ, ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨਂ ਵਾ ਵਿਸਕ੍ਕਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਵਿਸਂਵਾਦਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਵਿਸਂਹਰਤੀਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਾਮੇਸੁ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਵਿਵਿਧੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਮੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਹਰਤਿ ਸਂਖਿਪਤਿ. ਵਿਸਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਂ ਹਰਤਿ, ਵਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵਿਸਮੂਲਾ, ਵਿਸਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਭੇਦਾ ਵੇਦਨਾ ਮੂਲਂ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਿਸਮੂਲਾ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਤ੍ਤਾ ਵਿਸਂ ਫਲਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਫਲਾ. ਰੂਪਾਦਿਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਭੋਗੋ ਏਤਾਯ, ਨ ਅਮਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਸਪਰਿਭੋਗਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਧਾਨੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਵਿਸਤਾ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਿਨੇਹਨਂ ਪੇਮਕਰਣਂ. ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੇਨ. ਆਸੀਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਇਚ੍ਛਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨਟ੍ਠੇਨ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾ.

੨੧. ਅਨਭਿਰਤੀਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾ. ਞਾਣਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਯਥਾ ਚ ਦੁਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਚਾਰੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾਦਯੋ. ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਭਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਾਪਟਿਪਦਾਯੋਗ੍ਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕਰਿਯਮਾਨਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਨ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਰਾਗਚਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ, ਓਕਾਰਂ, ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਅਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾਵ ਕਰਿਯਮਾਨਾ ਨ ਵਿਸੇਸਾਵਹਾ ਹੋਤਿ ਆਸਯਸ੍ਸ ਅਸੋਧਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ…ਪੇ… ਦੇਸਨਾ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪੀਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਾਗਚਰਿਤਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦੇਸਨਾਯ ਅਯੁਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਦੋਸਚਰਿਤਕੋਟ੍ਠਾਸਾਦੀਸੁਪਿ ‘‘ਦੋਸਚਰਿਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਸੁਭਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਮਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰੇ ਅਯੁਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਧਾਰਣਾ ਕਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਦੋਸਚਰਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇਸੁ ਅਯੁਤ੍ਤਿਗਵੇਸਨੇਸੁ ਅਯਮੇਵ ਉਪਾਯੋ. ਅਨੁਲੋਮਪ੍ਪਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ.

‘‘ਯਾਵਤਿਕਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਭੂਮੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਸਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਮਹਾਵਿਸਯੋਤਿ? ਯੁਤ੍ਤਿਵਿਚਾਰਭਾਵਤੋ, ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਾਨਾਨਯਨਿਪੁਣਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਪਰਭਾਗੇਤਿ ਪਚ੍ਛਾਭਾਗੇ. ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਭਾਗਸ੍ਸ ਅਪਰਿਹੀਨਤਾਵਚਨਤੋ ਅਯੋਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤੋ’’ਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ ਏਵਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਏਵ.

ਪਹਾਨੇਕਟ੍ਠਭਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ. ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਸਹਗਤਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਲਕ੍ਖਣਂ ਆਗਮਤੋ ਯੁਤ੍ਤਾਯੁਤ੍ਤਵਿਚਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਗਮਾਨੁਗਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਗੁਣਮੁਖੇਨ ਦੋਸਵਿਭਜਨਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਯੁਤ੍ਤਿਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.