੧. ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ
‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਨ ਉਪਮਾਦ੍ਵਯੇਨ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਮਣਿਕੋਟ੍ਟਿਮਸਦਿਸੀ, ਸੁਵਿਰਚਿਤਜਮ੍ਬੁਨਦਾਭਰਣਸਦਿਸੀ ਚ ਪਾਲ਼ਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਨਾਨਾਵਣ੍ਣਪੁਪ੍ਫੂਪਹਾਰਸਦਿਸੀ, ਵਿਵਿਧਰਂਸਿਜਾਲਾਸਮੁਜ੍ਜਲਬਦ੍ਧਨਾਨਾਰਤਨਾਵਲਿਸਦਿਸੀ ਚ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਦੇਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤਮਹਾਰਹੇ ਜਟਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਰਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਾਯਂ ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
੫੨. ਯਸ੍ਮਾਯਂ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰੋ ਨਪ੍ਪਯੋਜੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰਸ੍ਸ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਨ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਾਰੋ ਪਨ ਤਂ ਪਯੋਜੇਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਾਰੋ ਤਂ ਗਾਥਂ ਪਯੋਜੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸ…ਪੇ… ਆਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੋਜਨਾਨਯਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾਯ ਨਯਦਸ੍ਸਨਂ.
ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਤਂ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ. ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ…ਪੇ… ਵੋਹਰੀਯਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਸੋ ਵਿਸੇਸੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਏਵ ਰੂਪਾਦਿਵਿਸਯਂ ਵਿਪਰੀਤਾਕਾਰੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਇਨ੍ਦਜਾਲਾਦਿਵਸੇਨ ਮਣਿਆਦਿਆਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਅਹਂਮਮਾਦਿਕਾਰਣਤਾਯ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤਂਬੁਦ੍ਧਿਵੋਹਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ‘‘ਅਸੁਭੇ ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸਯੋ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ…ਪੇ… ਏਵ ਸਮ੍ਮੋਹਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਵ, ਨ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਏਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਥਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੁਤਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ‘‘ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿ, ਯਥਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸੀਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਗਹਣਂ, ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਪਿ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ਸੁਭਸੁਖਸਞ੍ਞਾਨਂ ਯਥਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਪਨ ਯਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਤਥਾ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮੋਹੋ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਆਹ.
ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਹੋਤੀਤਿ ਅਤੀਤਂਸੇ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਸੋ ਅਤੀਤਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਤਣ੍ਹਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਨ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾ ਸਯਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਕੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨਾਤਿ ਤਣ੍ਹੁਪਨਿਸ੍ਸਯਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ, ਯਤੋ ਸੋ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਯੋ ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਪਾਠੇਨ. ਸੋਲ਼ਸ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਅਟ੍ਠ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਪਞ੍ਚ ਪਰਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦਾ ਚ, ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਸੁਭਸੁਖਾਕਾਰਗ੍ਗਾਹਿਨੋ, ਨ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨਪੀਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਵਸੇਨਪਿ. ਯਾਵ ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤੇਵ. ਯਦਾ ਚ ਤੇ ਪਹੀਨਾ, ਤਦਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਮੁਖੇਨੇਵ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾਵ ਗਾਥਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸੇ ਠਿਤੋ ਸੇਸਮਾਰਾਨਂ ਹਤ੍ਥਗਤੋ ਏਵਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਮਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਮਾਰਪਕ੍ਖੇ ਮਾਰਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਭੂਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਰਕਪਰਿਸੇ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨ੍ਤਲਿ…ਪੇ… ਮੋਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੩). ਇਤਰਮਾਰਪਕ੍ਖੇ ਮਾਰੋਵ ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਂ. ਵਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ.
ਮੋਹਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੂਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਦੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਮੂਲ਼੍ਹਤਾਯ ਸਬ੍ਭਾਵੇ ‘‘ਮੂਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਚਨਂ ਆਵੇਣਿਕਮੋਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮੋਮੂਹਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਰਾਗਾਦਿਅਕੁਸਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕੁਸਲਭਣ੍ਡਚ੍ਛੇਦਨਤੋ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਸਮੋਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ …ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪੀਤਿ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਂ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ.
ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰੇਨ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਰੂਪਾਯਤਨਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਣਸੀਲੋ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਹਸਿਤਕਥਿਤਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦੇ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਞ੍ਞਿਤੇ ਆਕਾਰੇ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਗਹਣਸੀਲੋ. ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਯਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਯੋ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਅਪਿਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾ, ਅਨਿਟ੍ਠਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇ ਮੋਹੋ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸੇ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਲਾਮਕਟ੍ਠੇਨ ਪਾਪਕਾ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ.
ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਪਿਦਹਨਤ੍ਥਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨਾਰਕ੍ਖਾਸਂਵਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ…ਪੇ… ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਜਵਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਹਿ ਅਸਂਵਰੋ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਂਵਰੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਅਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾ ਚ ਖੋ ਇਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਸਂ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵਾ. ਤੇ ਹਿ ਸਮੁਦਯਵਜ੍ਜਾ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨੇਤ੍ਤਿਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯਂ.
ਯਦਿਪਿ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਸਰੂਪਤੋ ਨ ਗਹਿਤਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ‘‘ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਹਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਗਹਿਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕਥਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਉਦ੍ਧਰਿ.
ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਸੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਨ੍ਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ. ਨਿਰਯਗਤਿਯਂ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਸੁਗਤਿਵਿਸੇਸੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਕਦੇਸੇ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ, ਇਤਰਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਤਿਵਿਧਦੁਕ੍ਖਤਾਯੋਗੇਨਾ’’ਤਿ.
ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.