੮. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ‘ਸਹਧਮ੍ਮਿਕ’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਬ੍ਬਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੨੫-੪੨੬) ਦੁਬ੍ਬਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਦੁਬ੍ਬਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਾਦਰਿਯਭਯਾਤਿ ਅਨਾਦਰਕਰਣੇ ਭਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਭਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੇਸੇਨ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਜੁਕਂ ‘‘ਨ ਸਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਲੇਸੇਨ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਚ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਚਾਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਦੀਹਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਚੇਵ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਚ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਞ੍ਚਸਤਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੧) –

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ? ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨਿਯਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨਿਯਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨਿਯਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਅਨਿਯਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਨਵੁਤਿਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’’’ਤਿ.

ਯਂ ਪਨ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੇਨ ਮਿਲਿਨ੍ਦਰਞ੍ਞਾ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੪.੨.੧), ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਵਾਦਪਥੋਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਸਂਵਤ੍ਤਨਮਰਿਯਾਦਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਂਵਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਮਰਿਯਾਦਾ ਅਵਧਿ ਸਂਵਤ੍ਤਨਮਰਿਯਾਦਾ, ਤਾਯ ਨਿਯਮਵਸੇਨ ਯੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਂਵਤ੍ਤਨਮਰਿਯਾਦਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਮਰਿਯਾਦਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ. ਵਿਹੇਸਾਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਮਨੋਵਿਲੇਖਾਤਿ ਵਿਹੇਸਾਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਨੋਵਿਲੇਖਾ. ਗਰਹਣੇਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨੇ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਵਣ੍ਣਨੇਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਨ੍ਦਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਵਿਨਯਵਿਵਣ੍ਣਨੇ.

ਵਿਲੇਖਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਚਾਰੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਚਾਰੇ ਆਚਿਣ੍ਣੇ. ਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਵ. ਅਲਾਭਾਤਿ ਯੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇ ਸਾਧੁਕਂ ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿਕਰਣਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸਸਞ੍ਞਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾ ਚ ਲਾਭਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਲਾਭਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਵਿਸੇਸੇਨ ਲਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ. ਸਾਧੁਕਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ. ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਿਕਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੪੪੬) ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਮੋਹਾਰੋਪਨਕੇਨ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ.

ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੋਹਾਰੋਪਨਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.

ਮੋਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਪ੍ਪਲਪਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਕਾਯਕਾਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪਨ ਪਹਾਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਹਤ੍ਥੋ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਤੁ, ਪਾਦੋ ਵਾ ਸੀਸਂ ਵਾ, ਮਰਤੁ ਵਾ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਗਹਟ੍ਠੇ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸੇ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇਪਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਇਤ੍ਥਿਂ ਪਹਰਤਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ. ਕੇਨਚਿ ਵਿਹੇਠਿਯਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੇਨ ਵਾ ਵਿਹੇਠਿਯਮਾਨਸ੍ਸ. ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਸ੍ਸ. ਸਚੇਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫੩) ਚੋਰਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਂ ਵਾ ਵਿਹੇਠੇਤੁਕਾਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠ, ਮਾ ਆਗਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਰੇ’’ਤਿ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਥਕੇਨ ਵਾ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਤਿ, ਸੋ ਚੇ ਤੇਨ ਪਹਾਰੇਨ ਮਰਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਵਾਲ਼ਮਿਗੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਪਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਤਲਮੇਵ ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਂ. ‘‘ਪੋਥਨਸਮਤ੍ਥਟ੍ਠੇਨ ਸਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੪੫੬) ਏਕੇ. ਉਚ੍ਚਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯ. ਨਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਹਰਿਤੇ ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਉਚ੍ਚਾਰੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਕੇਵਲਂ ਉਗ੍ਗਿਰਣਮਤ੍ਤੇ ਕਤੇ ਇਮਿਨਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਹਾਰੋ ਦਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਦੀਨਂ ਅਸੁਚਿਕਰਣਾਦੀਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਪਿ ਉਗ੍ਗਿਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋਯੇਵਾ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੪੭੧) ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਲਸਤ੍ਤਿਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਅਮੂਲਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੪੬੮) ਸਂਸਯਂ ਜਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਰੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਤਕ੍ਕਯਾਮਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਵਿਕਾਲੇ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਭੁਤ੍ਤਂ, ਮਜ੍ਜਂ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਪੀਤਂ, ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋ ਮਞ੍ਞੇ ਤਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ (ਪਾਚਿ. ੪੬੬) ਗਹਣਂ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਸਾਮਣੇਰੇ.

ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਸੁਤਿ, ਸਦ੍ਦੋ, ਸੁਤਿਯਾ ਸਮੀਪਂ ਉਪਸ੍ਸੁਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤਿਸਮੀਪ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਦਸਮੀਪਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਸਮੀਪੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਪੇਚ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਸ੍ਸੁਤਿ, ਠਾਨਂ, ਯਂ ਠਾਨਂ ਉਪਗਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੋਤੁਂ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੁਰਿਤਗਮਨੇਪੀਤਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਸਵਨਤ੍ਥਂ ਸੀਘਗਮਨੇਪਿ. ਓਹੀਯਮਾਨੇਪੀਤਿ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਵਚਨਸਵਨਤ੍ਥਂ ਓਹੀਯਮਾਨੇਪਿ.

ਵੂਪਸਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਪਸਮਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਲਹਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਮ ਅਕਾਰਕਭਾਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਸੋਤੁਕਾਮਤਾਯ ਗਮਨਵਸੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਂ. ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਿ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਅਜਾਨਾਪਨਵਸੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਂ.

ਉਪਸ੍ਸੁਤਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਕਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ. ਕਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਭੂਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ. ਵਿਨਯੇਨਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਚੇਵ ਸਾਰਣਾਯ ਚ. ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚ. ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾਤਿ ਸੀਮਟ੍ਠਕਸਙ੍ਘਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਾਯੇਨ ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਏਕੀਭੂਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ. ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨਾਦਿਂ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ.

ਓਸਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਓਸਾਰਣਂ. ਨਿਸ੍ਸਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮ੍ਹਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਂ. ਭਣ੍ਡੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮੁਣ੍ਡਕਰਣਂ, ਕੇਸਚ੍ਛੇਦਨਾਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਲਕ੍ਖਣਂ ਕਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣਂ. ਓਸਾਰਣਾਦਯੋ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਨਾਮਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਓਸਾਰਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) ਚੇਤ੍ਥ ਪਦਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਓਸਾਰਣਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਣ੍ਟਕਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਣ੍ਟਕਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਨਾਸਨਾ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾਤਿ ਯਥਾ ਕਣ੍ਟਕਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਨਾਸਨਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾ, ਤਥਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤੋ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਪਯਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ –

‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਵਾਦੀ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਯਂ ਅਞ੍ਞੇ ਸਾਮਣੇਰਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਲਾਭਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸਾਮਣੇਰੋ…ਪੇ… ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਚਰ ਪਿਰੇ ਵਿਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) –

ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਾਸਨਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਵੇਸਨਾ ਓਸਾਰਣਾਤਿ ਤਾਦਿਸਂਯੇਵ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਾਲਤਾਯ ਅਞ੍ਞਾਣਤਾਯ ਅਲਕ੍ਖਿਕਤਾਯ ਏਵਂ ਅਕਾਸਿਂ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਸਙ੍ਘਂ ਖਮਾਪੇਮੀ’’ਤਿ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ‘ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਣ੍ਣਵਾਦੀ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਯਂ ਅਞ੍ਞੇ ਸਾਮਣੇਰਾ ਲਭਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਲਾਭਾਯ ਨਿਸ੍ਸਾਰਿਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਇਦਾਨਿ ਸੋਰਤੋ ਨਿਵਾਤਵੁਤ੍ਤਿ ਲਜ੍ਜਿਧਮ੍ਮਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਕਤਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮੋ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਯਥਾ ਪੁਰੇ ਕਾਯਸਮ੍ਭੋਗਸਾਮਗ੍ਗਿਦਾਨਂ ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ…ਪੇ… ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੫-੪੯੬) –

ਪਵੇਸਨਾ ਓਸਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕੇਸਚ੍ਛੇਦਨਾਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਸੀਮਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਪੇਕ੍ਖਂ ਤਤ੍ਥ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡੁਕਮ੍ਮਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਸਕਿਂ ਵਾ ਵਚਨਂ. ਇਧ ਚ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡੁਕਮ੍ਮਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਮਣਕਰਣਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਾਜਨਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਹੋਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿਪਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ.

ਮੁਖਰਸ੍ਸਾਤਿ ਮੁਖੇਨ ਖਰਸ੍ਸ. ਯਂ ਅਵਨ੍ਦਿਯਕਮ੍ਮਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਊਰੁਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਤ੍ਥੂਸੂਤਿ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕਦ੍ਦਮੋਦਕੇਨ ਓਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਸਾਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ, ਕਾਯਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ, ਊਰੁਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੋਜੇਨ੍ਤਿ ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਸਾਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੧੧) –

ਇਮੇਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ.

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਚੀਵਰਜਿਣ੍ਣਚੀਵਰਨਟ੍ਠਚੀਵਰਗਿਲਾਨਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸਙ੍ਘਭਾਰਨਿਤ੍ਥਰਕਾਦੀਨਂ. ਚੀਵਰਾਦੀਨੀਤਿ ਚੀਵਰਭੇਸਜ੍ਜਸੇਨਾਸਨਾਦੀਨਿ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਮੂਲਤਚਪਤ੍ਤਅਙ੍ਕੁਰਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਨਿ. ਅਪਨੇਤਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਆਵਾਸਕਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਛਾਯੂਪਗਫਲੂਪਗਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ. ਤਥਾਰੂਪਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਤਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਤੋ ਆਵਾਸਜਗ੍ਗਨਾਦਿਕਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਕਤਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ.

ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨ ਮਾਤਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਨੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੋਤਿ ਵਿਨਯੋਪਿ ਨ ਪਗੁਣੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੩੩) ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾਦੀਸੁ ਵਿਨਯਧਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਿਯਮਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰੇਥ, ਨਨੁ ‘ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੦, ੧੯੪) ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਟਿਵਿਰਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਪਰੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਓਲਮ੍ਬੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰੋਪਿਯਮਾਨਾਯ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪੇਥ, ਨਨੁ ‘ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾ ਕਰਣੀਯਾ’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੭੬) ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਉਬ੍ਬਾਹਿਕ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਤਿ ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਉਬ੍ਬਾਹਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਹਿ ਦਸਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਪਵਾਰਣਪ੍ਪਚ੍ਚੁਕ੍ਕਡ੍ਢਨਾਤਿ ਪਵਾਰਣਾਯ ਉਕ੍ਕਸ੍ਸਨਾ, ਉਦ੍ਧਂ ਕਡ੍ਢਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸਮਥੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਞਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ…ਪੇ… ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੧੨-੨੧੩) ਏਵਂ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸਮਥੇ ਕਤਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਞਤ੍ਤਿ ਚ.

ਅਲਾਭਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਾਦਿਕੇਹੀਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਪਯੋਗਕਰਣਾਦਿਕੇਹਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਂ, ਅਨਾਵਾਸਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਂ, ਅਕ੍ਕੋਸਨਪਰਿਭਾਸਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਭੇਦਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨਂ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨਂ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੬੫) ਅਵਸੇਸਂ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਚੇਵ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਏਕੇਕੇਨਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਅਸਮ੍ਭੋਗਕਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ. ਪਤ੍ਤਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਪਤ੍ਤਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ, ਨ ਅਧੋਮੁਖਟ੍ਠਪਨਵਸੇਨ. ਪਤ੍ਤੁਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਯੋ ਪਤ੍ਤਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਕਤਨਿਸ੍ਸਾਰਣੋ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਮਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੁਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਂ, ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਾਰਣਾ, ਓਸਾਰਣਾ ਚ.

ਸੂਚਿਯਾਦਿਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਤਂਤਦਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ ਦੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕੋ. ਸਾਟਿਯਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋਤਿ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਯਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ. ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਆਰਾਮਿਕੇ ਪੇਸਨਤ੍ਥਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਆਰਾਮਿਕਪੇਸਕਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਾਮਣੇਰਪੇਸਕਸਮ੍ਮੁਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ.

ਤਜ੍ਜਨੀਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਂ, ਨਿਯਸਂ, ਪਬ੍ਬਾਜਨੀਯਂ, ਪਟਿਸਾਰਣੀਯਂ, ਤਿਵਿਧਞ੍ਚ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਨੀਯਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ. ਅਟ੍ਠਯਾਵਤਤਿਯਕਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਟ੍ਠ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ.

ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਵਸੇਨ. ‘‘ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਸਙ੍ਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਕ੍ਖਰਪਰਿਹੀਨਂ ਵਾ ਪਦਪਰਿਹੀਨਂ ਵਾ ਦੁਰੁਤ੍ਤਪਦਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਂ ਅਕੁਪ੍ਪਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਕੁਪ੍ਪਕਮ੍ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਕਲਕ੍ਖਣੇਨੇਵਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਚਤਸ੍ਸੋ ਚ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯੋ ਸਾਵੇਤ੍ਵਾਵ. ਨ ਸੇਸਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ ਅਵਸੇਸਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.

ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਛਨ੍ਦਂਅਦਤ੍ਵਾਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਆਰੋਚਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ ਆਰੋਚਿਤਵਤ੍ਥੁ ਆਪਤ੍ਤਿਕਭਾਵੇਨ ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚੋਦਕੇਨ ਚ ਚੁਦਿਤਕੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਾ ਕਥਿਤਾ, ਅਨੁਵਿਜ੍ਜਕੋ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਆਰੋਚਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਪ੍ਪਂ ਅਸ੍ਸ, ਵਗ੍ਗਂ ਅਸ੍ਸ, ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੮੧) ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਛਨ੍ਦਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਮਨਂ ਕਿਰਿਯਂ, ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਅਦਾਨਂ ਅਕਿਰਿਯਂ.

ਛਨ੍ਦਂਅਦਤ੍ਵਾਗਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੧. ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਥਾਸਨ੍ਥੁਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਮਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਯੋ’’ਤਿ ਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਤ੍ਤਾ ਮਿਤ੍ਤਾਵ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਾ ਨਾਤਿਦਲ਼੍ਹਮਿਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਤ੍ਤਾ ਸਿਨੇਹਵਨ੍ਤੋ ਦਲ਼੍ਹਮਿਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਪਞ੍ਚ ਗਰੁਭਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਗਰੁਭਣ੍ਡਾਨਿ, ਸਰੂਪਵਸੇਨ ਪਨੇਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਗਰੁਭਣ੍ਡਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਆਰਾਮੋ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭) ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਾਰਾਮੋ ਵਾ ਫਲਾਰਾਮੋ ਵਾ. ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ ਤੇਸਂਯੇਵ ਆਰਾਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋਕਾਸੋ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਆਰਾਮੇਸੁ ਵਿਨਟ੍ਠੇਸੁ ਤੇਸਂ ਪੋਰਾਣਕਭੂਮਿਭਾਗੋ. ਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਸਾਦਾਦਿਸੇਨਾਸਨਂ. ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨੋਕਾਸੋ. ਮਞ੍ਚੋ ਨਾਮ ਮਸਾਰਕੋ ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਞ੍ਚਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਪੀਠਂ ਨਾਮ ਮਸਾਰਕਾਦੀਨਂਯੇਵ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੀਠਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਭਿਸਿ ਨਾਮ ਉਣ੍ਣਭਿਸਿਆਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਸੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ. ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਨਾਮ ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਲਤਾਤੂਲਪੋਟਕਿਤੂਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪੁਣ੍ਣਂ. ਲੋਹਕੁਮ੍ਭੀ ਨਾਮ ਕਾਲ਼ਲੋਹੇਨ ਵਾ ਤਮ੍ਬਲੋਹੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਲੋਹੇਨ ਕਤਾ ਕੁਮ੍ਭੀ. ਲੋਹਭਾਣਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਭਾਣਕਨ੍ਤਿ ਅਰਞ੍ਜਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਾਰਕੋਤਿ ਘਟੋ. ਕਟਾਹਂ ਕਟਾਹਮੇਵ. ਵਾਸਿਆਦੀਸੁ, ਵਲ੍ਲਿਆਦੀਸੁ ਚ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ –

ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਗਹਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਸਙ੍ਗਹਂ;

ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਨਵਕੋਟ੍ਠਾਸਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਟ੍ਠਭੇਦਨਂ.

ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਰਾਸੀਹਿ, ਪਞ੍ਚਨਿਮ੍ਮਲਲੋਚਨੋ;

ਪਞ੍ਚਵੀਸਵਿਧਂ ਨਾਥੋ, ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਪਕਾਸਯਿ. (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭);

ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਾ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਮੂਲਚ੍ਛੇਜ੍ਜਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਵਾ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਵਿਭਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਥਾਵਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਥਾਵਰੇਨ ਥਾਵਰਨ੍ਤਿ ਆਰਾਮਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਵਿਹਾਰਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਨਾ ਆਰਾਮਂ ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਂ. ਇਤਰੇਨਾਤਿ ਅਥਾਵਰੇਨ, ਪਚ੍ਛਿਮਰਾਸਿਤ੍ਤਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕਪ੍ਪਿਯੇਨਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਮਞ੍ਚਾਦਿਨਾ ਚੇਵ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਿਸਿਬਿਬ੍ਬੋਹਨੇਹਿ ਚ. ਮਹਗ੍ਘਕਪ੍ਪਿਯੇਨਾਤਿ ਦਨ੍ਤਮਯਮਞ੍ਚਾਦਿਨਾ ਚੇਵ ਪਾਵਾਰਾਦਿਨਾ ਚ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਅਥਾਵਰਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਨਯੋ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੮) – ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਰਾਮੋ ਦੂਰੇ ਹੋਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਾਵ ਬਹੁਤਰਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਯਮ੍ਪਿ ਨ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਸਕਟਵੇਤਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮੇਵ ਆਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾਰਾਮਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਗਾਮਵਾਸੀਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਆਰਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਕੇਨ ਆਰਾਮੇਨ ਤਂ ਆਰਾਮਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਘੇਨ ‘‘ਰੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਚੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਰੁਕ੍ਖਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ, ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਰਾਮੋ ਖੁਦ੍ਦਕੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਯਂ ਖੁਦ੍ਦਕੋ, ਅਥ ਖੋ ਇਤਰਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਆਯਂ ਦੇਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਸਮਕਮੇਵ ਦੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਸਚੇ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਤਰਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੁਤਰਾ ਰੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤੁ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਫਲਧਾਰਿਨੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਨ ਤਾਵ ਫਲਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਰੇਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਫਲਧਾਰਿਨੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਨ ਤਾਵ ਫਲਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਫਲਧਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ‘‘ਗਣ੍ਹਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਆਰਾਮੇਨ ਆਰਾਮੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਪਿ ਵਿਹਾਰੋਪਿ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਪਿ ਆਰਾਮੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕੇਨ ਵਾ ਆਰਾਮਂ ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਹਾਰੇਨ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੮) ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ? ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਗੇਹਂ ਹੋਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਪਾਸਾਦੋ, ਉਭੋਪਿ ਅਗ੍ਘੇਨ ਸਮਕਾ. ਸਚੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇਨ ਪਾਸਾਦੇਨ ਤਂ ਗੇਹਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੇ ਮਹਗ੍ਘਤਰਂ ਗੇਹਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਮਹਗ੍ਘਤਰਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਹਗ੍ਘਤਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਵਸਿਤੁਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਨਨੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹਂ ਮਹਗ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਹੋਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਪਿ ਆਰਾਮੋਪਿ ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਪਿ ਵਿਹਾਰੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਨਾ ਚ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘੇਨ ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਾਮਂ ਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਂ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਥਾਵਰੇਨ ਥਾਵਰਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਤਰੇਨ ਇਤਰਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਪਨ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਵਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧; ਵਿ. ਸਙ੍ਗ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੮), ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਗਾਮਦਾਰਕੇਹਿ ਪਂਸ੍ਵਾਗਾਰਕੇਸੁ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੇਹਿ ਕਤਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇਪਿ ਰਾਜਾ ਵਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਾ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਮਞ੍ਚਸਤਂ ਵਾ ਮਞ੍ਚਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਅਤਿਰੇਕਮਞ੍ਚੇ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਬਹਿਸੀਮਾਯ ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਦਿਨ੍ਨਮਞ੍ਚੋ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਚੇ ਬਹੂ ਮਞ੍ਚਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਞ੍ਚੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਭੋਗੇਨ. ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਸਤਗ੍ਘਨਕੇਨ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕੇਨ ਵਾ ਮਞ੍ਚੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਮਞ੍ਚਸਤਂ ਲਭਤਿ, ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਮਞ੍ਚੇਨ ਮਞ੍ਚੋਯੇਵ, ਆਰਾਮਆਰਾਮਵਤ੍ਥੁਵਿਹਾਰਵਿਹਾਰਵਤ੍ਥੁਪੀਠਭਿਸਿਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਨਿਪਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਪੀਠਭਿਸਿਬਿਬ੍ਬੋਹਨੇਸੁਪਿ. ਵਰਸੇਨਾਸਨਾਦੀਨਂ ਸਂਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਂ ਹੋਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਰਾਜਰੋਗਚੋਰਭਯਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਾਰਾ ਪਲੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਦਿਕੇ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਪਚ੍ਚਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਲੇ ਵਰਸੇਨਾਸਨਾਦੀਨਂ ਸਂਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ. ਲਾਮਕਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਂ ਲਾਮਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ, ਲਾਮਕਕੋਟਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਲਦ੍ਧਯਾਗੁਭਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਾਲ਼ਲੋਹਤਮ੍ਬਲੋਹਕਂਸਲੋਹਵਟ੍ਟਲੋਹਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਂਸਲੋਹਂ, ਵਟ੍ਟਲੋਹਞ੍ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਂ. ਤੀਣਿ ਹਿ ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਾਨਿ ਕਂਸਲੋਹਂ, ਵਟ੍ਟਲੋਹਂ, ਆਰਕੂਟਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਪੁਤਮ੍ਬੇ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਕਂਸਲੋਹਂ, ਸੀਤਤਮ੍ਬੇ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਵਟ੍ਟਲੋਹਂ, ਰਸਕਤਮ੍ਬੇ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਆਰਕੂਟਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਂਸਲੋਹਂ, ਵਟ੍ਟਲੋਹਞ੍ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਅਤਿਰੇਕਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਅਤਿਰੇਕਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ.

ਸਰਕੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਮਕੁਲ਼ਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਵਿਤ੍ਥਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਏਕਂ ਭਾਜਨਂ. ‘‘ਸਰਾਵ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਕਞ੍ਚਨਕਾਦੀਨਂ ਗਿਹਿਉਪਕਰਣਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿਪਿ ਗਰੁਭਣ੍ਡਾਨੇਵ ਗਿਹਿਉਪਕਰਣਤ੍ਤਾਤਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਮਹਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਭਾਜਨੀਯਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂਪਕਰਣਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਚ ਏਤਾਨਿ, ਏਵਂ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਪਿ ਭਾਜਨੀਯਾ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਯਥਾ ਚ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਣ੍ਡੇ, ਏਵਂ ਲੋਹਭਣ੍ਡੇਪਿ ਕੁਣ੍ਡਿਕਾ ਭਾਜਨੀਯਕੋਟ੍ਠਾਸਮੇਵ ਭਜਤੀ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ). ਸਙ੍ਘਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗੇਨ. ਗਿਹਿਵਿਕਟਾਤਿ ਗਿਹੀਹਿ ਵਿਕਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕਕਰਣੇਨ ਵਿਰੂਪਂ ਕਤਾ. ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਿਪ੍ਫਲਿਕੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਆਰਕਣ੍ਟਕਂ ਸੂਚਿਵੇਧਕਂ. ਤਾਲ਼ਂ ਯਨ੍ਤਂ. ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਵੇਧਕੋ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਵਲਯਂ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਘਨਕਤਂ ਲੋਹਨ੍ਤਿ ਲੋਹਵਟ੍ਟਿ ਲੋਹਗੁਲ਼ੋ ਲੋਹਪਿਣ੍ਡਿ ਲੋਹਚਕ੍ਕਲਿਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਘਨਕਤਂ ਲੋਹਂ. ਖੀਰਪਾਸਾਣਮਯਾਨੀਤਿ ਮੁਦੁਕਖੀਰਵਣ੍ਣਪਾਸਾਣਮਯਾਨਿ.

ਗਿਹਿਵਿਕਟਾਨਿਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਅਨਾਮਾਸਤ੍ਤਾ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਗੇਵ ਸਙ੍ਘਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਭੋਗੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਕਪ੍ਪਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਰੂਪਾਦਿਮਯਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਆਮਾਸਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਭੋਗੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸੇਸਾਤਿ ਤਤੋ ਮਹਤ੍ਤਰੀ ਵਾਸਿ. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਕੁਦਾਰੀ ਪਨ. ਕੁਦਾਲੋ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤੋਪਿ ਗਰੁਭਣ੍ਡਮੇਵ. ਨਿਖਾਦਨਂ ਚਤੁਰਸ੍ਸਮੁਖਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੋਣਿਮੁਖਂ ਵਾ ਵਙ੍ਕਂ ਵਾ ਉਜੁਕਂ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਦਣ੍ਡਕਵੇਧਨਮ੍ਪਿ ਦਣ੍ਡਬਨ੍ਧਂ ਚੇ, ਗਰੁਭਣ੍ਡਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਦਾਲੋ ਦਣ੍ਡਬਨ੍ਧਨਿਖਾਦਨਂ ਵਾ ਅਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਿਪਾਟਿਕਾ ਨਾਮ ਖੁਰਕੋਸੋ. ਸਿਖਰਂ ਪਨ ਦਣ੍ਡਬਨ੍ਧਨਿਖਾਦਨਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਖਰਮ੍ਪਿ ਨਿਖਾਦਨੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਅਦਣ੍ਡਕਂ ਫਲਮਤ੍ਤਂ, ਭਾਜਨੀਯਂ. ਉਪਕ੍ਖਰੇਤਿ ਵਾਸਿਆਦਿਭਣ੍ਡਾਨਿ.

ਪਤ੍ਤਬਨ੍ਧਕੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਣ੍ਠਿਕਾਦਿਕਾਰਕੋ. ‘‘ਪਟਿਮਾਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਪਤ੍ਤਕਾਰਕੋ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਿਪੁਚ੍ਛੇਦਨਕਸਤ੍ਥਂ, ਸੁਵਣ੍ਣਚ੍ਛੇਦਨਕਸਤ੍ਥਂ, ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਚਮ੍ਮਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਕਖੁਦ੍ਦਕਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਪਿਪ੍ਫਲਿਕਂ ਅਨੁਲੋਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਮਹਾਕਤ੍ਤਰਿਆਦੀਨਿ.

ਅਡ੍ਢਬਾਹੁਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗ ੩.੩੨੧) ਕਪ੍ਪਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਂਸਕੂਟਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਵਿਦਤ੍ਥਿਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਜਾਤਕਾਤਿ ਸਙ੍ਘਿਕਭੂਮਿਯਂ ਜਾਤਾ. ਆਰਕ੍ਖਸਂਵਿਧਾਨੇਨ ਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਰਕ੍ਖਿਤਾ ਚ ਸਾ ਮਞ੍ਜੂਸਾਦੀਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਯਥਾ ਤਂ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਗੋਪਨਤੋ ਗੋਪਿਤਾ ਚਾਤਿ ਰਕ੍ਖਿਤਗੋਪਿਤਾ. ਤਤ੍ਥਜਾਤਕਾਪਿ ਪਨ ਅਰਕ੍ਖਿਤਾ ਗਰੁਭਣ੍ਡਮੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮੇ ਚ ਚੇਤਿਯਕਮ੍ਮੇ ਚ ਕਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਤਕੇਨ ਚੇਤਿਯਸਨ੍ਤਕਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤੁਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਨਾਤਿ ਵਟ੍ਟਿਤਞ੍ਚੇਵ ਅਵਟ੍ਟਿਤਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਂ.

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਸੂਚਿਦਣ੍ਡਮਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਦੀਘਸੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤੋ, ਪਰਿਣਾਹਤੋ ਸੀਹਲ਼ਪਣ੍ਣਸੂਚਿਦਣ੍ਡਮਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵੇਲ਼ੁਭਣ੍ਡੇ. ਦਡ੍ਢਂ ਗੇਹਂ ਯੇਸਂ ਤੇਤਿ ਦਡ੍ਢਗੇਹਾ. ਨ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਮਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਨ ਨਿਸੇਧੇਤਬ੍ਬਾ. ਦੇਸਨ੍ਤਰਗਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਸਙ੍ਘਿਕਾਵਾਸੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ.

ਅਵਸੇਸਞ੍ਚ ਛਦਨਤਿਣਨ੍ਤਿ ਮੁਞ੍ਜਪਬ੍ਬਜੇਹਿ ਅਵਸੇਸਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਛਦਨਤਿਣਂ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਤਿਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣੇਹਿ ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧). ਤਸ੍ਮਾ ਪਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਤਿਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਦਨਤਿਣਸਙ੍ਖੇਪਗਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣੋਪੀਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਲਿਖਿਤਪੋਤ੍ਥਕੋ ਪਨ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ ਨ ਹੋਤਿ.

ਵੇਲ਼ੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੋਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਸੂਚਿਦਣ੍ਡਕਮਤ੍ਤੋਪੀ’’ਤਿ ਵੇਲ਼ੁਭਣ੍ਡੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਵਾਤਿ ਦਾਰੁਦੁਲ੍ਲਭਟ੍ਠਾਨੇ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਵਾ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਦਾਰੁਭਣ੍ਡਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਸਨ੍ਦਿਕਾਦੀਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਸਨ੍ਦਿਕੋਤਿ ਚਤੁਰਸ੍ਸਪੀਠਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਉਚ੍ਚਕਮ੍ਪਿ ਆਸਨ੍ਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਏਕਤੋਭਾਗੇਨ ਦੀਘਪੀਠਮੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਲਪਾਦਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਚਤੁਰਸ੍ਸਾਸਨ੍ਦਿਕੋ ਪਨ ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਪਿ ਵਟ੍ਠਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸਤ੍ਤਙ੍ਗੋ, ਭਦ੍ਦਪੀਠਕਂ, ਏਲ਼ਕਪਾਦਕਪੀਠਂ, ਆਮਲਕਵਟ੍ਟਕਪੀਠਂ, ਫਲਕਂ, ਕੋਚ੍ਛਂ, ਪਲਾਲਪੀਠਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੨੧) ਇਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਣ੍ਣੇਹਿ ਵਾਤਿ ਕਦਲਿਪਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਵਾ. ਬ੍ਯਗ੍ਘਚਮ੍ਮੋਨਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਵਾਲ਼ਰੂਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਂ ਕੋਚ੍ਛਕਂ ਗਰੁਭਣ੍ਡਮੇਵ.

ਘਟ੍ਟਨਫਲਕਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਜਿਤਚੀਵਰਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ. ਘਟ੍ਟਨਮੁਗ੍ਗਰੋ ਨਾਮ ਅਨੁਵਾਤਾਦਿਘਟ੍ਟਨਕੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਣ੍ਡਮੁਗ੍ਗਰੋ ਨਾਮ ਯੇਨ ਰਜਿਤਚੀਵਰਂ ਪੋਥੇਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬਣਨ੍ਤਿ ਫਲਕੇਹਿ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਵਿਯ ਕਤਂ ਪਾਨੀਯਭਾਜਨਂ. ਰਜਨਦੋਣੀਤਿ ਪਕ੍ਕਰਜਨਂ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਨਭਾਜਨਂ.

ਅਕਪ੍ਪਿਯਚਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੀਹਾਦੀਨਂ ਚਮ੍ਮਂ. ‘‘ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਗਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠੇਪਿ ਅਤ੍ਥਰਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਾਵਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਮ੍ਪਿ ਗਰੁਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਨੋਤਿ ਅਪਰੇ. ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਪ੍ਪਿਯਚਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਮਿਗਾਦੀਨਂ ਚਮ੍ਮਾਨਿ.

ਸਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਯੁਤ੍ਤਯਾਨਨ੍ਤਿ ਰਥਸਕਟਾਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਚਕ੍ਕਯੁਤ੍ਤਯਾਨਂ. ਵਿਸਙ੍ਖਰਿਤਚਕ੍ਕਂ ਪਨ ਯਾਨਂ ਭਾਜਨੀਯਂ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਵਾਸਿ ਨਾਮ ਯਾ ਸਿਪਾਟਿਕਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਮੁਟ੍ਠਿਪਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਤਾਲਪਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਮੁਟ੍ਠਿਪਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮੁਟ੍ਠਿਪਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਛਤ੍ਤਚ੍ਛਦਨਪਣ੍ਣਮੇਵਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਰਣਿਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਰਣਿਯੁਗਲ਼ਂ, ਉਤ੍ਤਰਾਰਣੀ, ਅਧਰਾਰਣੀਤਿ ਅਰਣਿਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਂਅਗ੍ਘਨਕਵਾਲਿਕਾਯਪਿ ਥਾਵਰਂ ਵਡ੍ਢਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਫਾਤਿਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਲਞ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਗਮਨਕਾਲੇ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਆਵਾਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਤਿਯਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤੇਨ ਪਹਿਣਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਦੇਸਨ੍ਤਰਗਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਸਙ੍ਘਿਕਾਵਾਸੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਣ੍ਡੇ. ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਤਿ ਅਯੋਕੁਣ੍ਡਿਕਾ ਚੇਵ ਤਮ੍ਬਲੋਹਕੁਣ੍ਡਿਕਾ ਚ. ਭਾਜਨੀਯਕੋਟ੍ਠਾਸਮੇਵ ਭਜਤੀਤਿ ਭਾਜਨੀਯਪਕ੍ਖਮੇਵ ਸੇਵਤਿ, ਨ ਤੁ ਗਰੁਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਞ੍ਚਨਕੋ ਪਨ ਗਰੁਭਣ੍ਡਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਗਰੁਭਣ੍ਡਂ.

ਦੁਬ੍ਬਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੨. ਪਰਿਣਾਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ.

ਪਰਿਣਾਮਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.