ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਕਣ੍ਡਂ

੧. ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ

੧. ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੁਸਾਤਿ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਾਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭੂਤਤੋ ਤਚ੍ਛਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕ੍ਖਣੇ, ਤਙ੍ਖਣੇ ਚ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਕ੍ਖਣੇਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਯਂ ਅਙ੍ਗਭੂਤਂ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਹੋਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਅਕਾਰਣਮੇਤਂ. ਨਨੁ ਚੇਤਂ ਭਣਨਮੇਵ ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਣਨਞ੍ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤਚ੍ਛਸ੍ਸ.

ਹਤ੍ਥਕਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਕ੍ਯਕੁਲਤੋ ਅਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਕਞ੍ਚਿ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮੇਵ ਅਯਂ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਨਂ, ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਭਾਸਨਂ, ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂਵਾਦਕਰਣਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਚੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ‘‘ਅਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ‘‘ਤਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਾਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਤੇ ਯਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਕਦ੍ਦਮੇ ਲਗ੍ਗਚਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਨੇਵ ਦਵਾ, ਨ ਰਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਾ ਪੂਰਣਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ – ਏਕੋ ਗਾਮੇ ਥੋਕਂ ਤੇਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤੋ ਸਾਮਣੇਰਂ ਭਣਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਜ੍ਜ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਗਾਮੋ ਏਕਤੇਲੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ, ਪਚ੍ਛਿਕਾਯ ਠਪਿਤਂ ਪੂਵਖਣ੍ਡਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਾਮੇ ਪਚ੍ਛਿਕਾਹਿ ਪੂਵੇ ਚਾਰੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਯਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋਵ ਹੋਤਿ. ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਤਿ ਵਿਸਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਂ, ਵਞ੍ਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਓਮਸਵਾਦੇਤਿ ਖੁਂਸਨਗਰਹਣਵਚਨੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਨੇਵ ਕਣ੍ਣਸੁਖਂ, ਨ ਹਦਯਸੁਖਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਕਣ੍ਣਞ੍ਚੇਵ ਹਦਯਞ੍ਚ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਓਵਿਜ੍ਝਨਵਚਨੇ’’ਤਿ, ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਵਚਨੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਚੇਵ ਚਣ੍ਡਾਲਾਦਿ ਹੀਨਾ ਚ ਜਾਤਿ. ਨਾਮਂ ਨਾਮ ਅਵਕਣ੍ਣਕਾਦਿ ਹੀਨਞ੍ਚੇਵ ਬੁਦ੍ਧਰਕ੍ਖਿਤਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨਾਮਂ. ਗੋਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕੋਸਿਯਾਦਿ ਹੀਨਞ੍ਚੇਵ ਗੋਤਮਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਛਡ੍ਡਕਾਦਿ ਹੀਨਞ੍ਚੇਵ ਕਸਿਵਣਿਜ੍ਜਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ. ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਾਮ ਨਲ਼ਕਾਰਾਦਿ ਹੀਨਞ੍ਚੇਵ ਮੁਦ੍ਦਾਗਣਨਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਸਿਪ੍ਪਂ. ਆਬਾਧੋ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਰੋਗੋ ਹੀਨੋਯੇਵ. ਅਥ ਵਾ ਮਧੁਮੇਹੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ, ਸੇਸੋ ਹੀਨੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਲਿਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਅਤਿਦੀਘਾਦਿ ਹੀਨਞ੍ਚੇਵ ਨਾਤਿਦੀਘਾਦਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਲਿਙ੍ਗਂ. ਕਿਲੇਸੋ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਕਿਲੇਸੋ. ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਾਦਿਕਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਚੇਵ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿ ਅਨੁਕ੍ਕਟ੍ਠਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਕ੍ਕੋਸੋ ਨਾਮ ‘‘ਓਟ੍ਠੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਹੀਨੋ ਚੇਵ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ (ਪਾਚਿ. ੧੫) ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸੋ.

ਯਥਾ ਤਥਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਾਨਾਗਤਪਦਾਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਆਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਵਕਮ੍ਯਤਾ ਨਾਮ ਕੇਲ਼ਿਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਤਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਚੇਵ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਾਨਾਗਤਪਦੇਸੁ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਚਣ੍ਡਾਲੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ. ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਚਣ੍ਡਾਲੋਸਿ, ਪਾਪਂ ਮਾ ਅਕਾਸਿ. ਮਾ ਤਮੋਤਮਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫) ਨਯੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਓਮਸਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਭਿਕ੍ਖੁਪੇਸੁਞ੍ਞੇਤਿ ਪਿਸਤੀਤਿ ਪਿਸੁਣਾ, ਯਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਮਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਵਯਵਭੂਤੇ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਕਰੋਤਿ, ਸਾ ਵਾਚਾ ਪਿਸੁਣਾ, ਪਿਸੁਣਾ ਏਵ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ, ਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਿਸੁਣੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਪੇਸੁਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਪੇਸੁਞ੍ਞੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪਸਂਹਟਪੇਸੁਞ੍ਞੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਿਆਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ‘‘ਏਵਮਹਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪਿਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਭਾਵਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਤਾਯ. ਭੇਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਵਮਯਂ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਪਰੇਨ ਭੇਦਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਪਿਯਸੁਞ੍ਞਕਰਣਤੋ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੩੬) ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ, ਯਾਯ ਵਾਚਾਯ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਭਾਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਹਦਯੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਯਭਾਵਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਸੁਞ੍ਞਭਾਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਾ ਵਾਚਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਪੇਸੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ.

ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਅਕ੍ਕੋਸੂਪਸਂਹਾਰੇਤਿ ‘‘ਚੋਰੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਕ੍ਕੋਸਸ੍ਸ ਉਪਸਂਹਾਰੇ. ‘‘ਅਨਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਪਨ ਪੇਸੁਞ੍ਞਕਰਂ ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਂ, ਵਚਨਂ ਵਾ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੩੬) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਪਗਰਹਿਤਾਯ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਂ, ਏਕਞ੍ਚ ਖਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜੋ, ਈਦਿਸਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪੁਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕੇਵਲਂ ਪਾਪਗਰਹਿਤਾਯ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਪੇਸੁਞ੍ਞਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਤੋ ਪਦਂ ਪਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਪਦਸੋ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫) ਸੀਲੂਪਦੇਸ ਧੁਤਙ੍ਗਪਞ੍ਹਆਰਮ੍ਮਣਕਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਕਦਣ੍ਡਕਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਅਸੁਭਕਥਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਮੇਣ੍ਡਕਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇਸੁ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਕਪ੍ਪਟਿਭਾਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਣ੍ਣਪਿਟਕਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਪਿਟਕਰਟ੍ਠਪਾਲਗਜ੍ਜਿਤਆਲ਼ਵਕਗਜ੍ਜਿਤਗੂਲ਼੍ਹਮਗ੍ਗਗੂਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਗੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਵੇਦਲ੍ਲਪਿਟਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਅਬੁਦ੍ਧਵਚਨਾਨਿਯੇਵ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਪਦਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਦਾਨੁਪਦਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਨ੍ਤਿ ਏਕੋ ਗਾਥਾਪਾਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਾਦੋ. ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦਿਸਂ ਪਚ੍ਛਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਏਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਂ. ਅਕ੍ਖਰਸਮੂਹੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਅਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੂਹੋ ਪਦਂ. ਪਠਮਂ ਪਦਂ ਪਦਮੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਸੁ ਪਦਾਦੀਸੁ ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਾਦਿਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਏਤ੍ਥ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਸੁ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫) ਤਾਵ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧, ੨) ਏਕਮੇਕਂ ਪਦਂ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋਯੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਥੇਰੇਨ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਦਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਕਾਲੇ ਪਤ੍ਤੇਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦਗਣਨਾਯ. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੩, ੩੫੬) ਵਚਨਕਾਲੇ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਰੂ’’ ਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਗਣਨਾਯ. ਏਸ ਨਯੋ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਪਿ. ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੩, ੩੫੬) ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾਚਯਮਾਨੋ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸੀਘਪਞ੍ਞਤਾਯ ‘‘ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤੋ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਵਦਤਿ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਠਿਤਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਠਿਤੋ, ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਦਹਰੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਤਰੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ‘‘ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤੋਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਬਹੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਯੇਸਂ ਵਾਚੇਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਪਲਾਯਨਕਗਨ੍ਥਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਗਨ੍ਥਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਚੇ ਏਕਗਾਥਾਯ ਏਕੋ ਪਾਦੋ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਗਨ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਓਸਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਪਰਿਸਾਮਜ੍ਝੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ.

ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਪਠਮਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਧ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੨) ਵਚਨਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤੋਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਯੇਵ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਨ ਸਬ੍ਬੋ, ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਿਰਤ੍ਤਵਚਨੇਨ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਲੋਕਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ, ਮੁਖਾਰੁਲ਼੍ਹਤਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਰਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤ੍ਥਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਿਰਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਾ ਦਿਰਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਹਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਸੇਯ੍ਯਂ. ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਯਨਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਯਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੇਨਾਸਨੇ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ‘‘ਸਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਇਧ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਰਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਛਦਨੇਹਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੧), ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਤ੍ਥੇਨਾਪਿ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਭੂਮਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਛਦਨਂ ਆਹਚ੍ਚ, ਅਨਾਹਚ੍ਚਾਪਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੇਨ ਪਾਕਾਰੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਤ੍ਥੇਨਾਪਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਰਿ ਬਹੁਤਰਂ ਠਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ, ਅਪ੍ਪਂ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਂ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚ ਬਹੁਤਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਛਨ੍ਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਛਨ੍ਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਵਾ.

ਵਿਦਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ ਵਿਦਹੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦਿਯਡ੍ਢਹਤ੍ਥੁਬ੍ਬੇਧੋ ਵਡ੍ਢਕਿਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਕੂਪਚਾਰੋਤਿ ਵਲਞ੍ਜਨਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤਗਬ੍ਭਂ ਵਾ ਚਤੁਸਾਲਂ ਏਕੂਪਚਾਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਯਤ੍ਥ ਵੁਟ੍ਠਂ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸੇਨਾਸਨੇ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਵਾ ਤਾਦਿਸੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵੁਟ੍ਠਸੇਨਾਸਨੇ ਵਾ. ਤੇਨ ਵਾਤਿ ਯੇਨ ਸਹ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਵੁਟ੍ਠਂ, ਤੇਨ ਵਾ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾਤਿ ਯੇਨ ਸਹ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਵੁਟ੍ਠਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ. ਸਙ੍ਖੇਪੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਵਣ੍ਣਨਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਕਥਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੩) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਤਿਯਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰਾਰੁਣਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤਿਯਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਰੁਣਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਬਹਿ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇ ਸੂਰਿਯੇ ਪੁਨ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਨਸਬ੍ਬਾਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਅਚ੍ਛਨ੍ਨੇ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੪) ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾਨਂ, ‘‘ਉਪਡ੍ਢਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਉਪਡ੍ਢਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਚੂਲ਼ਕਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਚੂਲ਼ਕਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੫੩) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਾਨਞ੍ਚ ਗਹਣਂ.

ਪਠਮਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ. ‘‘ਮਤਿਤ੍ਥੀ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸਹਸੇਯ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੫੫) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਰੂਪਾਹਿ ਪਨ ਯਕ੍ਖਿਪੇਤੀਹਿ, ਮੇਥੁਨਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਯ ਚ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਠਮਦਿਵਸੇਪੀਤਿ ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਨ ਚਤੁਤ੍ਥੇਯੇਵ ਦਿਵਸੇ, ਅਥ ਖੋ ਇਧ ਪਠਮਦਿਵਸੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਇਧ ਦਿਵਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁਕਸੇਨਾਸਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਹ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ, ਸੂਰਿਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਦੁਤਿਯਸਹਸੇਯ੍ਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਹੀਤਿ ਛਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਾਚਾਹਿ. ਵਾਚਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਥਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿ ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ. ਸਚੇ ਅਟ੍ਠਕਥਂ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ, ਜਾਤਕਾਦਿਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਛਪ੍ਪਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਏਕਂ ਪਦਂ ਪਾਲ਼ਿਤੋ, ਪਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋਤਿ ਏਵਂ ਛ ਪਦਾਨਿ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਸੇਨਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮੇ ਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਮਾਤੁਗਾਮਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਪੁਨ ਆਗਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਪਨ ਏਕਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਸਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਵਿਞ੍ਞੁਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥਿਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਵਿਞ੍ਞਿਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਦੇਸਯਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਾਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਾਭਾਵੋ. ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸਾਭਾਵੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸਾਭਾਵੋ, ਦੁਤਿਯਾਨਿਯਤੇ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਰਿ ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਹਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਕਿਰਿਯਾ, ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਅਕਿਰਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੭੧) ਉਜੁਕਮੇਵ. ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਰੋਚਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਿ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੭੫) ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਭਣਿਤਂ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੭੭), ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵਾ ਅਤਿਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭੂਤਂ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨਤਿਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੇਨਾਪਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੭੭) ਤਥਾਰੂਪੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਤੇਨੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਉਪਵਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਥੇਰੋ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਵਾਯਾਮਂ ਮਾ ਅਕਾਸਿ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਤਯਾ ਉਪਵਦਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੇਨ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਆਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚ. ‘‘ਕਾਰਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਮੋਘਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਨਾਯ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਯ ਚ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਥਾਰੂਪੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਰੋਚਯਤੋ’’ਤਿ. ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸੀਲਗੁਣਂ ਪਨ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਇਧ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਟ੍ਟਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾਦਿਭਾਵੇ ਸਤਿ. ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਅਚਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਂ. ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਲੋਭਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਨ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਵੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਭੂਤਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ‘ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਸ ਪਰੇਸੁ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨਾਪਿ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਤ੍ਥਾਯ. ਆਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਕੁਲਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਾਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ, ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਕੁਲੇਸੁ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਕੁਲਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਾ.

ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯਾਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਪਞ੍ਚਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਵਸੇਸੇ ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਵਜ੍ਜਿਤੇ ਸੇਸੇ ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ. ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਵੇਰਮਣਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ. ਇਤਰਂ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾਦਿਕਪਞ੍ਚਕਂ, ਸੁਕ੍ਕਵਿਸਟ੍ਠਿਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਅਤ੍ਤਕਾਮਞ੍ਚੇਤਿ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਂ. ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ, ਅਤ੍ਤਕਾਮਂ, ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਆਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ, ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਂ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਂ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ. ਸਵਤ੍ਥੁਕੋਤਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਹ ਘਟਿਤੋ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਰੋਚਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰਕਥਲਮਰੁਮ੍ਬਵਾਲੁਕਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਉਪਰਿ ਪਾਸਾਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣਾ ਸਕ੍ਖਰਾ. ਕਥਲਾਤਿ ਕਪਾਲਖਣ੍ਡਾਨਿ. ਮਰੁਮ੍ਬਾਤਿ ਕਟਸਕ੍ਖਰਾ. ਵਾਲੁਕਾ ਵਾਲਿਕਾਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਤਤਿਯਭਾਗੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤਿਯੋ ਭਾਗੋ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਤੋ ਪਂਸੁਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਤੇ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਪਂਸੁ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾ ਏਕੋ ਪਾਸਾਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਪਥਵੀ ਨਾਮਾਤਿ. ਓਵਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਦੇਵੇਨ ਓਵਟ੍ਠੋ (ਪਾਚਿ. ੮੬). ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ, ਸੀਹਲ਼ਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਕਤਰਪਾਸਾਣਾਦਿਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਕਤਰਪਾਸਾਣਾਦੀਹਿ ਮਿਸ੍ਸਾ, ਅਦਡ੍ਢਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਧਿਕਤਰਪਾਸਾਣਾਦਿਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਊਨਕਚਤੁਮਾਸੋਵਟ੍ਠਪਥਵਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿਭੇਦਾਯਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਾ ਪਾਸਾਣਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾ, ਸਾ ਆਦਿ ਯਸ੍ਸ ਭੇਦਸ੍ਸ ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਦ੍ਧਸਕ੍ਖਰਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿਭੇਦੋ ਯਸ੍ਸਾ ਸਾ ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿਭੇਦਾ, ਤਾਯ ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿਭੇਦਾਯ, ਸੁਦ੍ਧਪਾਸਾਣਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਯਂ ਖਣਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨਪਿ ਖਣਤਿ, ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤੋ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨਪਿ ਵਿਲਿਖਤਿ, ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਚਨ੍ਤੋ ਦਹਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਖਣਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਣਨਭੇਦਨਵਿਲੇਖਨਪਚਨਾਦੀਹਿ ਵਿਕੋਪੇਤੀਤਿ. ਪਤ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤੇਨ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੭) ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਕ੍ਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਦਡ੍ਢਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਤ੍ਤਪਚਨਕਪਾਲਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪਰਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦਾਰੂਨਂ ਉਪਰਿ ਠਪੇਤਿ, ਸੋ ਅਗ੍ਗਿ ਤਾਨਿ ਦਹਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਦਹਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਟ੍ਠਕਪਾਸਾਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਇਟ੍ਠਕਾਦੀਨਂਯੇਵ ਉਪਰਿ ਠਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਂ ਅਨੁਪਾਦਾਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਾਨਿ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਨਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੁਕ੍ਖਖਾਣੁਰੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁਪਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ‘‘ਪਥਵਿਂ ਅਪਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਖਣਨਭੇਦਨਵਿਲਿਖਨਪਚਨਾਦੀਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ. ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਤਰੋਤਿ ਆਣਾਪਕੋ.

‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੬) ਵਦਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਖਤਾਯੇਵ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਕਪ੍ਪਿਯਵੋਹਾਰੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਵਾਪਿਂ, ਤਲ਼ਾਕਂ, ਆਵਾਟਂ ਖਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ‘‘ਇਮਂ ਓਕਾਸਂ ਖਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਕਨ੍ਦਂ ਖਣ ਮੂਲਂ ਖਣਾ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਇਮਂ ਵਲ੍ਲਿਂ ਖਣ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਕਨ੍ਦਂ ਵਾ ਮੂਲਂ ਵਾ ਖਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਕਾਸਂ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਆਤਪੇਨ ਸੁਕ੍ਖਕਦ੍ਦਮੋ ਚ ਫਲਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵਿਯਾ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ, ਤਮੇਵ ਅਪਨੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਗੋਕਣ੍ਟਕੇਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਤਪੇਨ…ਪੇ… ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗੋਕਣ੍ਟਕੋ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੬) ਨਾਮ ਗਾਵੀਨਂ ਖੁਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਦ੍ਦਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇਨ ਭੂਮਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਵਿਕੋਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਨਦਿਤਟਨ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਦਿਸਾਮਨ੍ਤਾ ਪਤਿਤਂ ਓਮਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠਂ ਨਦਿਤਟਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਯੇਵ ਪਕਤਿ, ਦੇਵੇ ਅਤਿਰੇਕਚਾਤੁਮਾਸਂ ਓਵਟ੍ਠੇਪਿ ਉਦਕੇਯੇਵ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਙ੍ਗਲਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਸਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵਿਯਾ ਅਸਮ੍ਬਦ੍ਧਂ ਨਙ੍ਗਲਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਂ. ਏਵਮਾਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਕੂਟਾਸਿਞ੍ਚਨਯੋਗ੍ਗਤਨੁਕਕਦ੍ਦਮਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਪਵਟ੍ਟਨੇਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਸਾਣਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਤ੍ਤਰਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਆਹਚ੍ਚ ਆਹਚ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਾ ‘‘ਤੇਨ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਇਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਪ੍ਪਵਟ੍ਟਨੇਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਸਤਿਯਾ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕਾਦੀਹਿ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਵਾ ਕਤ੍ਤਰਯਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਅਸਤਿਯਾ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕਾਦੀਹਿ ਵਿਲਿਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਪਥਵੀਖਣਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮੁਸਾਵਾਦਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.

੨. ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੯੦) ਇਮਿਨਾ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਮੂਲੇ ਨੀਲਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕੇ ਤਰੁਣਗਚ੍ਛੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਾਦਿਕੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ‘‘ਜਾਤਾ ਵਡ੍ਢਿਤਾ’’ਤਿ. ਗਾਮੋਤਿ ਸਮੂਹੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਹਰਿਤਤਿਣਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਹਰਿਤਤਿਣਸ੍ਸ ਚੇਵ ਹਰਿਤਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਞ੍ਚ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਓਸਧਿਗਚ੍ਛਲਤਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਚ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਮਾਹ ‘‘ਭੂਤਗਾਮਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਨਨੁ ਚ ਰੁਕ੍ਖਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤਤਾਯ ਨ ਜੀਵਾ, ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤਤਾ ਚ ਪਰਿਫਨ੍ਦਾਭਾਵਤੋ, ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਵਿਰੁਹਨਤੋ, ਵਿਸਦਿਸਜਾਤਿਕਭਾਵਤੋ, ਚਤੁਯੋਨਿਯਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਵੁਡ੍ਢਿ ਪਨ ਪਵਾਲ਼ਸਿਲਾਲਵਣਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਜੀਵਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ, ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਮਤ੍ਤਂ ਸੁਪਨਂ ਵਿਯ ਚਿਞ੍ਚਾਦੀਨਂ, ਤਥਾ ਦੋਹਲ਼ਾਦਯੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭੂਤਗਾਮਸ੍ਸ ਪਾਤਬ੍ਯਤਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਇਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ? ਸਮਣਅਸਾਰੁਪ੍ਪਤੋ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਤੋ ਚ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਜੀਵਸਞ੍ਞਿਨੋ ਹਿ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਾਚਿ. ੮੯). ਸਾਸਪਬੀਜਕਸੇਵਾਲਮ੍ਪੀਤਿ ਸਾਸਪਬੀਜਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਵਾਲਮ੍ਪਿ, ਸਾਸਪਸੇਵਾਲਂ, ਬੀਜਕਸੇਵਾਲਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਸਪਸੇਵਾਲੋ ਨਾਮ ਸਾਸਪਮਤ੍ਤੋ ਖੁਦ੍ਦਕਸੇਵਾਲੋ. ਬੀਜਕਸੇਵਾਲੋ ਨਾਮ ਉਪਰਿ ਖੁਦ੍ਦਕਪਤ੍ਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਖੁਦ੍ਦਕਮੂਲੋ ਸੇਵਾਲੋ.

ਮੂਲਬੀਜਖਨ੍ਧਬੀਜਫਲ਼ੁਬੀਜਅਗ੍ਗਬੀਜਬੀਜਬੀਜਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੂਲਮੇਵ ਬੀਜਂ ਮੂਲਬੀਜਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੂਲਬੀਜਂ ਹਲਿਦ੍ਦਿਆਦਿਕਂ. ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥਾਦਿਕਂ. ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਉਚ੍ਛੁਆਦਿਕਂ. ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਹਿਰਿਵੇਰਾਦਿਕਂ. ਬੀਜਂਬੀਜਂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦਿਕਂ. ਭਾਜਨਗਤਨ੍ਤਿ ਸਰਾਵਾਦਿਭਾਜਨਗਤਂ. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਮੂਲਮਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਮੂਲਮਤ੍ਤਂ. ਮਤ੍ਤ ਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਅਙ੍ਕੁਰਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਮੂਲਞ੍ਚ ਪਣ੍ਣਞ੍ਚ ਨਿਗ੍ਗਤਂ, ਭੂਤਗਾਮਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਵਟ੍ਟਿ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਾ ਅਨੀਲਵਣ੍ਣਾ ਪਤ੍ਤਵਟ੍ਟਿ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਹਰਿਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨੀਲਵਣ੍ਣੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਮੁਗ੍ਗਾਦੀਨਂ ਪਨ ਪਣ੍ਣੇਸੁ ਉਟ੍ਠਿਤੇਸੁ, ਵੀਹਿਆਦੀਨਂ ਵਾ ਅਙ੍ਕੁਰੇ ਹਰਿਤੇ ਭੂਤਗਾਮਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ.

ਭੂਤਗਾਮਬੀਜਗਾਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਤਗਾਮਤੋ ਵਿਯੋਜਿਤਂ ਵਿਰੁਹਨਸਮਤ੍ਥਮੇਵ ਮੂਲਬੀਜਾਦਿਕਂ ਬੀਜਗਾਮੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਭੂਤਗਾਮਬੀਜਗਾਮੇਸੁ. ਅਤਥਾਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭੂਤਗਾਮਾਬੀਜਗਾਮਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ. ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਭੂਤਗਾਮਾਬੀਜਗਾਮੇਸੁ ਅਭੂਤਗਾਮਾਬੀਜਗਾਮਸਞ੍ਞਿਸ੍ਸ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਤਿ ਪਾਸਾਣਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਾਖਂ ਵਾ ਕਡ੍ਢਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਤ੍ਤਰਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਭੂਮਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਣਾਨਿ ਕੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਤੇਨ ‘‘ਵਿਕੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਵਿਕੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵਿਕੋਪਿਤਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਅਸਤਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤੋ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਤਿਣਂ ਵਾ ਲਤਂ ਵਾ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਅਸਤਿਯਾ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ‘‘ਬੀਜਗਾਮੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਭੂਤਗਾਮੋ’’ਤਿ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਵਿਕੋਪੇਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਣੇ ਵਾ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜੇ ਵਾ ਖਣਿਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਕੁਦਾਲਂ ਵਾ ਸਙ੍ਗੋਪਨਤ੍ਥਾਯ ਠਪੇਤਿ, ਡਯ੍ਹਮਾਨਹਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਾਤੇਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤਿਣਾਨਿ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਾ ਡਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਏਵਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾਤਿ ਕਟ੍ਠਗ੍ਗਿਗੋਮਯਗ੍ਗਿਆਦੀਸੁ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਲੋਹਖਣ੍ਡੇਨਪਿ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ. ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵਾਤਿ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਭਾਸਾਯ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ. ਏਵ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਠਮਂ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪਠਮਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਵ ‘ਕਪ੍ਪਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੯੩) ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਤਥੇਵਾਤਿ ‘ਕਪ੍ਪਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ. ਅਸ੍ਸਮਹਿਂਸਸੂਕਰਮਿਗਗੋਰੂਪਾਨਂ ਪਨ ਖੁਰਾ ਅਤਿਖਿਣਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਤਮ੍ਪਿ ਅਕਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੋਮਹਿਂਸਾਦੀਨਂ ਖੁਰੇ’’ਤਿ. ਹਤ੍ਥਿਨਖਾ ਪਨ ਖੁਰਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਦੀਪਿਮਕ੍ਕਟਾਨਂ, ਸਕੁਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਨਖਾ ਤਿਖਿਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਆਹਟੇਨਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੇਹਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤੇਹਿ ਤਤ੍ਥਜਾਤਕੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਛੇਦਂ ਵਾ ਵੇਧਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤਿਦਿਸਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਾਰਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਪਰਿਜਿਤਾਦਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਚਨਂ ਪਨ ‘‘ਪੁਨਪਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਹੀਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਮਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

ਏਕਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਕਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਂਯੇਵ ‘‘ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਪਿ ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਤੇ ਏਕਾਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਾਰੁਕਂ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਤਿ ਵਾ ਵਿਜ੍ਝਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਭਤ੍ਤਸਿਤ੍ਥੇ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਂ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਲ੍ਲਿਆਦੀਨਂ ਭਾਜਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਿਨ੍ਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਬੀਜਤੋ ਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਟਾਹਸ੍ਸ ਭਾਜਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬੀਜਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਕੁਰਜਨਨਸਮਤ੍ਥਬੀਜਰਹਿਤਤਰੁਣਮ੍ਬਫਲਾਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਫਲਂ ਤਰੁਣਂ ਹੋਤਿ, ਅਬੀਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਬੀਜਂ ਨਾਮ ਬੀਜਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਅਮ੍ਬਪਨਸਾਦਿਫਲਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੀਜਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਪ੍ਪਿਯਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਯਮੇਵ ਕਪ੍ਪਿਯਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਭੂਤਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਕਿਰ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਤੋ ਅਞ੍ਞਮਤ੍ਥਂ. ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਨਯਧਰੇਨ ਯਂ ਵਚਨਂ ਦੋਸਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਸ੍ਸ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਚਰਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਾਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਸੇਸਾ ਸਾਵਸੇਸਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋ. ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ? ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ? ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ? ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ? ਕਂ ਭਣਥ? ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਕਵਚਨਂ. ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਸੋ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੯੪) ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਥ ‘‘ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਕਥਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਪਨ੍ਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਤਂ ਭਣਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਏਵਮਨੇਕੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਵਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਤਂ ਨ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ ਵਿਹੇਸੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਹੇਸੇਤੀਤਿ ਚਿਰਨਿਸਜ੍ਜਾਚਿਰਭਾਸਨੇਹਿ ਪਿਟ੍ਠਿਆਗਿਲਾਯਨਤਾਲੁਸੋਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਵਿਹੇਸੇਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਤੇਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਸ੍ਸਮੋ ਹਿ ਵਿਹੇਸਾ ਨਾਮ. ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਾਰੋਪਨਤ੍ਥਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ. ਵਿਹੇਸਕਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਕਮ੍ਮੇ ਚ ਵਿਹੇਸਕਕਮ੍ਮੇ ਚ ਸਙ੍ਘੇਨ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਕਤੇ. ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਞ੍ਚ ਵਿਹੇਸਕਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਵਿਹੇਸਕੇਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਵਚਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਕਰਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਉਪਰਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਨਾਰੋਪਿਤੇਤਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਨਾਰੋਪਿਤੇ, ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗੇਲਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਮੁਖੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਾਦੀਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਕਥਿਤੇ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵਾ ਕਲਹੋ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ ਵਿਵਾਦੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਾਜਿ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਭੂਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ.

‘‘ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸਦਿਸਾਨੀ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਂ ਅਤਿਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਯਾ ਕਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ.

ਅਞ੍ਞਵਾਦਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯੇਨ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇਨ ਯੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਾਯਾਤਿ ਛਨ੍ਦੇਨ ਪਕ੍ਖਪਾਤੇਨ. ‘‘ਅਕ੍ਖਰਾਯ ਵਾਚੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੪੬) ਵਿਯ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਏਸ. ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾਨਂ ਪਣੀਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਭਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਾਦਿਭੇਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਯਾਗੁਭਾਜਕਫਲਭਾਜਕਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ ਝੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਓਲੋਕਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਞ੍ਞਾਯ ਓਲੋਕਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਚਿਨ੍ਤਨਤ੍ਥੋਯੇਵ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਲਾਮਕਤੋ ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਥੇਵ ਵਦਨ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਯ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਖਿਯ੍ਯਨਕੇ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੫) ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ.

ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ. ਕੇਵਲਂ ‘‘ਤਵੇਸੋ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਘੇਨ ਆਰੋਪਿਤਭਾਰਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਾ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਤ੍ਥਾਯ ਸਯਮੇਵ ਭਾਰਂ ਵਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਤਾਦਿਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚੀਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੬) ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤੇਰਸ ਸਮ੍ਮਤਿਯੋ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਯੋ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਕੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇ ਠਿਤੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਭਾਰੋ ਕਤੋ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਉਜ੍ਝਾਪਨਞ੍ਚ ਖਿਯ੍ਯਨਞ੍ਚ ਮੁਸਾਵਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਉਜ੍ਝਾਪਨਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਞ੍ਚਂ ਵਾਤਿ ਮਸਾਰਕੋ, ਬੁਨ੍ਦਿਕਾਬਦ੍ਧੋ, ਕੁਲ਼ੀਰਪਾਦਕੋ, ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕੋਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ ਮਞ੍ਚਂ ਵਾ. ਪੀਠਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਭਿਸਿਂ ਵਾਤਿ ਉਣ੍ਣਭਿਸਿ, ਚੋਲ਼ਭਿਸਿ, ਵਾਕਭਿਸਿ, ਤਿਣਭਿਸਿ, ਪਣ੍ਣਭਿਸੀਤਿ ਇਮਾਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਿਸੀਸੁ ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਸਿਂ ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਞ੍ਚਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਮਞ੍ਚਸਙ੍ਖੇਪੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੀਠਸਙ੍ਖੇਪਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਕਪ੍ਪਿਯਚਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਮਿਗਾਜੇਲ਼ਕਚਮ੍ਮੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮਿਗਚਮ੍ਮੇ ਏਣਿਮਿਗੋ, ਵਾਤਮਿਗੋ, ਪਸਦਮਿਗੋ, ਕੁਰੁਙ੍ਗਮਿਗੋ, ਮਿਗਮਾਤੁਕੋ, ਰੋਹਿਤਮਿਗੋਤਿ ਏਤੇਸਂਯੇਵ ਚਮ੍ਮਾਨਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨ –

ਮਕ੍ਕਟੋ ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ ਚ, ਸਰਭੋ ਕਦਲੀਮਿਗੋ;

ਯੇ ਚ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾ ਕੇਚਿ, ਤੇਸਂ ਚਮ੍ਮਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੯);

ਤਤ੍ਥ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਅਚ੍ਛਤਰਚ੍ਛਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਏਤੇਯੇਵ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਚਮ੍ਮਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗੋਮਹਿਂਸਸਸਬਿਲ਼ਾਰਾਦਯੋਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਵਾਲ਼ਮਿਗਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਮ੍ਮਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਾਲੀਸਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਂ ਤਮਾਲਪਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਿਸ੍ਸਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਿਣਵਾਕਚੋਲ਼ੇਸੁ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨੇ ਵਿਯ ਨਿਸੀਦਿਤੁਞ੍ਚ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਞ੍ਚ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਦਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਭਿਸਿਯਾ ਪਮਾਣਨਿਯਮੋਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਞ੍ਚਭਿਸਿਪੀਠਭਿਸਿਭੂਮਤ੍ਥਰਣਭਿਸਿਚਙ੍ਕਮਨਭਿਸਿਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਭਿਸੀਤਿ ਏਤਾਸਂ ਪਨ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਵਸੇਨ ਪਮਾਣਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਨ੍ਤੋ ਸਂਵੇਲ੍ਲਿਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਵੇਮਜ੍ਝਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਮਜ੍ਝੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਂ.

ਯੇ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਨਮਾਸਾਤਿ ਏਵਂ ਅਪਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ, ਅਪ੍ਪਤਿਤਾ ਅਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਸਞ੍ਞਿਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠ ਮਾਸਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਗਿਮ੍ਹਿਕਾ ਮਾਸਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸਾ. ਓਵਸ੍ਸਕਮਣ੍ਡਪੇਤਿ ਸਾਖਾਮਣ੍ਡਪਪਦਰਮਣ੍ਡਪਾਨਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਓਵਸ੍ਸਕੇ ਮਣ੍ਡਪੇ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ. ਕਾਕਾਦੀਨਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਧੁਵਨਿਵਾਸੇਨ ਕਾਕਾ ਵਾ ਕੁਲਾਲਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਸਕੁਨ੍ਤਾ ਕੁਲਾਵਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕਾਕਾਦੀਨਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਗੋਚਰਪ੍ਪਸੁਤਾ ਸਕੁਨ੍ਤਾ ਵਿਸ੍ਸਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਕਦਾਚਿਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਸ੍ਸਿਕਸਙ੍ਕੇਤੇਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ. ਯਦਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ.

ਸੋਤਿ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਸਨ੍ਥਤੋ, ਸੋ. ਪਕਤਿਸਨ੍ਥਤੇਤਿ ਪਕਤਿਯਾਵ ਸਨ੍ਥਤੇ, ਯਂ ਨੇਵਤ੍ਤਨਾ ਸਨ੍ਥਤਂ, ਨ ਪਰੇਨ ਸਨ੍ਥਰਾਪਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲਜ੍ਜੀ ਹੋਤੀਤਿ ਲਜ੍ਜਨਸੀਲੋ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਨਾਸਨੇ ਭੀਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਲਿਬੋਧਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਲਜ੍ਜਿਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ‘‘ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਪੇਕ੍ਖਾਰਹਿਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਚੇ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ‘‘ਓਤਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੧੩) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੂਪਚਾਰਤੋ ਬਹਿ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਾਰੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਿਮਿਲਿਕਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵ. ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨੀ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੨) ਨਾਮ ਰਜ੍ਜੁਕੇਹਿ ਵਾ ਪਿਲੋਤਿਕਾਹਿ ਵਾ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਕਤਾ. ਫਲਕਪੀਠਂ ਨਾਮ ਫਲਕਮਯਂ ਪੀਠਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਚਿਮਿਲਿਕਾਦੀਨਿਯੇਵ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਾਰੁਭਣ੍ਡਂ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਪਤ੍ਤਾਧਾਰਕਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਾਲਵਣ੍ਟਬੀਜਨਿਪਤ੍ਤਪਾਨੀਯਉਲ਼ਉਙ੍ਕਪਾਨੀਯਸਙ੍ਖਾਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਰਞ੍ਞੇ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੦) ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਦੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਞ੍ਞਕੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਤਿ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੇਤਿ ਪਬ੍ਭਾਰਾਦਿਅਨੋਵਸ੍ਸਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਸਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ ‘‘ਸਭਾਗਾਨਂ ਅਭਾਵੇ’’ਤਿ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਆਰਞ੍ਞਕੇਨ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਸਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਭਾਗਾਨਂ ਅਭਾਵੇ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੇ ਅਸਤਿ ਰੁਕ੍ਖੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਂਯੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਨ ਖਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯਥਾ ਠਪਿਤੇ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨ ਖਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾ ਪਾਸਾਣਾਨਂ ਉਪਰਿ ਠਪਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਚਤੂਸੁ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਪਾਸਾਣੇਸੁ ਮਞ੍ਚਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚੇ ਅਵਸੇਸਮਞ੍ਚਪੀਠਾਨਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਭਿਸਿਆਦਿਕਂ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਭਣ੍ਡਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਣ੍ਡਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਕਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੇਨਾਪਿ ‘‘ਅਹਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋ’’ਤਿ ਚੀਵਰਕੁਟਿਮ੍ਪਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਸਮਯੇ ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਚਤੁਗ੍ਗੁਣੇਨਪਿ ਚੀਵਰੇਨ ਕਤਕੁਟਿ ਅਤੇਮੇਨ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਦੀਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਯਾਨੁਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਗ੍ਗਾਹੋ ਰੁਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਮਿਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੇ ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵ. ਅਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਯਕ੍ਖੋ ਵਾ ਪੇਤੋ ਵਾ. ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਹੋਤਿ.

ਪਠਮਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਾਕਪ੍ਪਿਯਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚਮ੍ਮਂ. ਨਨੁ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਚਮ੍ਮਾਨਿ ਧਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸੀਹਚਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਗ੍ਘਚਮ੍ਮਂ ਦੀਪਿਚਮ੍ਮਂ, ਯੋ ਧਾਰੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੫੫) ਖਨ੍ਧਕੇ ਸੀਹਚਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਹਚਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਹਰਣੇਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗੇਯੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੂਮਤ੍ਥਰਣਵਸੇਨ ਪਨ ਪਰਿਭੋਗੇ ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਦੋਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਪਰਿਭੋਗੇ ਪਨ ਅਕਪ੍ਪਿਯਚਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਪਾਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਵਾਰੋ. ਕੋਜਵੋਤਿ ਉਦ੍ਦਲੋਮਿਏਕਨ੍ਤਲੋਮਿਆਦਿਕੋਜਵਤ੍ਥਰਣਂ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਭਿਸਿ ਨਿਸੀਦਨਂ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰੋਤਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਸੇਨਾਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਸੀਤਿ ਮਞ੍ਚਕਭਿਸਿ ਵਾ ਪੀਠਕਭਿਸਿ ਵਾ. ਨਿਸੀਦਨਨ੍ਤਿ ਸਦਸਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋਤਿ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਤਿਣਾਨਂ ਸਨ੍ਥਾਰੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਭਿਸਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਾ. ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨੇਵ (ਪਾਚਿ. ੫੩੧ ਆਦਯੋ) ਪਾਕਟਂ. ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰਾਨਿ ਪਨ ਲੋਕਪਸਿਦ੍ਧਾਨਿਯੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਾਕਟਮੇਵਾ’’ਤਿ.

ਨੇਵ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ, ਨ ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਰੂਪੇ ਠਾਨੇ ਨ ਠਪੇਯ੍ਯ, ਪਰੇਨ ਵਾ ਤਥਾ ਨ ਕਾਰੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਠਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਂ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਪਾਸਾਣੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਓਵਸ੍ਸਤਿ, ਛਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਤਿਣਂ ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾ ਵਾ ਆਨੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਉਸ੍ਸਹਤਿ, ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਨੋ ਚੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਯੋ ਓਕਾਸੋ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੋ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਓਵਸ੍ਸਤਿ, ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤੇਨ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਘਰੇ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਤੇਪਿ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕਂ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਾਰਿਯਂ, ਅਗ੍ਗਿਦਾਹਾਦੀਨਂ ਭਾਯਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝੋਕਾਸੇ ਪਾਸਾਣਾਨਂ ਉਪਰਿ ਮਞ੍ਚਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣੇਹਿ ਚ ਪਣ੍ਣੇਹਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪਕਾਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਉਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਸੇਨਾਸਨਤੋ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਾ.

ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੮) ਯਾ ਤਾਵ ਭੂਮਿਯਂ ਦੀਘਸਾਲਾ ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਤ੍ਥਮ੍ਭੇਸੁ ਕਤਗੇਹਂ ਉਪਚਿਕਾਨਂ ਉਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇਨ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਤਿਪਯਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਅਜਗ੍ਗਿਯਮਾਨੇ ਵਮ੍ਮਿਕਾਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਤ੍ਥਮ੍ਭੇਸੁ ਵਾ ਕਤਸੇਨਾਸਨਂ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯਲੇਣਂ ਵਾ ਸੁਧਾਲਿਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਵਾ, ਯਤ੍ਥ ਉਪਚਿਕਾਸਙ੍ਕਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤੋ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਚੇ ਤਾਦਿਸੇਪਿ ਸੇਨਾਸਨੇ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਉਪਚਿਕਾ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਆਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਪੁਚ੍ਛਨਂ ਗਮਿਕਵਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੧੮) ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਵਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯ ‘‘ਯਂ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਵਾ ਪਾਸਾਣਤ੍ਥਮ੍ਭੇਸੁ ਵਾ ਕਤਸੇਨਾਸਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਉਪਚਿਕਾਨਾਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ਅਟ੍ਠ. ੩੬੦) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਆਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਆਰਾਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਸਤਿ ਯੇਨ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰਾਪਿਤੋ, ਸੋ ਵਿਹਾਰਸਾਮਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਲੇ ਯੋ ਕੋਚਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਉਪਚਾਰੇ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਵਰਣਂ ‘‘ਬਹਿ ਆਸਨ੍ਨੇ’’ਤਿ, ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਬਹਿ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯ ਵਾਤਿ ਭੋਜਨਸਾਲਾਯਂ ਵਾ. ਦੁਕ੍ਕਟਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਞ੍ਹਿ ਦਸਵਿਧਂ ਸੇਯ੍ਯਂ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭਾਦਿਮ੍ਹਿ ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਸੇਯ੍ਯਾਪਿ ਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਪਲੁਜ੍ਜਤਿ, ਵਮ੍ਮਿਕਰਾਸਿਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬਹਿ ਪਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਗੁਤ੍ਤਤਾਯ, ਨ ਸੇਨਾਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਹਸਾ ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਖਾਯਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਿਹਾਰੇਪਿ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਹਾਰੂਪਚਾਰੇ ਪਨ ਤਂ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਟਿਸਾਮੇਨ੍ਤਿ.

ਉਦ੍ਧਰਣਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਮਞ੍ਚਪੀਠਕਵਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੮) ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਵਂਸੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਛਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਨਕਭਿਕ੍ਖੁਨਾਪਿ ਪੁਨ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਤਥੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਨ੍ਤੋਕੁਟ੍ਟਤੋ ਸੇਯ੍ਯਂ ਬਹਿਕੁਟ੍ਟੇ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਗਮਨਕਾਲੇ ਪੁਨ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਟਿਸਾਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਤੋ ਓਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ਗਮਨਕਾਲੇ ਪੁਨ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਦ੍ਧਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੬) ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਦੁਤਿਯਸੇਨਾਸਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯੋ ‘ਅਯ’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਕੁਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਨੇਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਪਦਭਾਜਨੇਪਿ ਵੁਡ੍ਢਭਾਵਾਦਿਜਾਨਨਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤੁ ਅਨੁਟ੍ਠਾਪਨੀਯਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵੁਡ੍ਢੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਬਹੂਪਕਾਰਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਤ੍ਤਾਦਿਬਹੁਉਪਕਾਰਭਾਵਂ’’. ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਦਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇਨ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤੇਪਿ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਭਾਵੇ, ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤੇਪਿ ਬਹੂਪਕਾਰਤ੍ਤਾਭਾਵੇ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਤਂ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਦੀਨਂ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਤਞ੍ਚ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੧੯-੧੨੧) ਕੇਚਿ. ਧੁਵਵਾਸਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਵਾਸਤ੍ਥਾਯ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਲੋਕਨੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਘੋਯੇਵ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦੇਤਿ, ਗਿਲਾਨੋ ਪਨ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਸੇਨਾਸਨੋਪਿ ਨ ਪੀਲ਼ੇਤਬ੍ਬੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਸਮਨ੍ਤਾ ਦਿਯਡ੍ਢੋ ਹਤ੍ਥੋਤਿ ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਚੇ ਪਹੋਨਕਦਿਸਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਦਧੋਵਨਪਾਸਾਣਤੋਤਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਾਦਧੋਵਨਪਾਸਾਣਤੋ. ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਨਮਤ੍ਤੇਨ, ਨਿਪਜ੍ਜਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸੀਦਤੋ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਤੋ ਵਾ.

ਸਙ੍ਘਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇ ਸਙ੍ਘਿਕਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਞ੍ਞਪੁਗ੍ਗਲਿਕਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ. ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬਹਿ ਆਸਨ੍ਨਪ੍ਪਦੇਸੇ.

ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਨੇਕਕੋਟ੍ਠਕਾਨੀਤਿ ਅਨੇਕਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਾਨਿ. ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਾਤਿ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਚੇ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੧੨੬) ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਧਮ੍ਮਕਰਣਮਞ੍ਚਪੀਠਭਿਸਿਬਿਬ੍ਬੋਹਨਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਰਜਨਛਲ੍ਲਿਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨੇ. ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਾਪਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੇਸੁ ਪਨ ਏਕਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿ.

ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਕਲਹਕਾਰਕਮੇਵ ਸਕਲਸਙ੍ਘਾਰਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਕ੍ਖਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਅਲਜ੍ਜਿਆਦਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਤੋਯੇਵ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਕਲਸਙ੍ਘਾਰਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕਲਸਙ੍ਘਾਰਾਮਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਪਰਿਵੇਹਾਸਕੁਟਿਯਾਤਿ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਅਸਨ੍ਥਤਪਦਰਾਯ ਕੁਟਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਰਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਤਲਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾ ਹਿ ਕਾਚਿ ਉਪਰਿ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਤਲਾ ਦ੍ਵਿਭੂਮਿਕਕੁਟਿਕਾ ਵਾ ਤਿਭੂਮਿਕਾਦਿਕੁਟਿਕਾ ਵਾ, ਸਾ ‘‘ਵੇਹਾਸਕੁਟੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਲਕ੍ਖਣਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਸੀਸਘਟ੍ਟਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੩੧) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਕੁਟਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਪਮਾਣਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਹੇਟ੍ਠਿਮਾਹਿ ਤੁਲਾਹਿ ਸੀਸਂ ਨ ਘਟ੍ਟੇਤੀਤਿ ਅਸੀਸਘਟ੍ਟਾ. ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਟਨਿਯੋ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਪਵੇਸਿਤਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਪਵੇਸਿਤਪਾਦਸਿਖਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਭੂਮਤ੍ਥੇ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਹਚ੍ਚਪਾਦਕਾਦੀਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਸਹਸਾਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਵੇਹਾਸਕੁਟਿਕਾਯਾਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਕਤਪਣ੍ਣਸਾਲਾਦੀਸੁ, ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਸ੍ਸ ਪੀਲ਼ਾ ਕਾਤੁਂ. ਸੀਸਘਟ੍ਟਾਯਾਤਿ ਯਾ ਸੀਸਂ ਘਟ੍ਟਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾਪਾਸਾਦੇ ਅਨੋਣਤੇਨ ਵਿਚਰਿਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਞ੍ਚਰਣਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਪਰਪੀਲ਼ਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਉਪਰਿਤਲਂ ਵਾ ਪਦਰਸਞ੍ਚਿਤਨ੍ਤਿ ਉਪਰਿਮਤਲਂ ਦਾਰੁਫਲਕੇਹਿ ਘਨਸਨ੍ਥਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਾਤਿ ਉਪਰਿ ਨਾਗਦਨ੍ਤਕਾਦੀਸੁ ਲਗ੍ਗਿਤਂ ਚੀਵਰਾਦਿਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਵਾ. ਲਗ੍ਗਤਿ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਆਣਿ ਪਟਾਣਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੇਪਿ ਪਾਦਾ ਨ ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂਭੂਤਾ ਆਣਿ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਨਂ ਪਾਦਸਿਖਾਸੁ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਦਸੀਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਵੇਹਾਸਕੁਟਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਿਟ੍ਠਸਙ੍ਘਾਟਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥੋ ਪਦੇਸੋਤਿ ਯਸ੍ਸ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੩੫) ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਦ੍ਵਾਰਂ ਹੋਤਿ, ਉਪਰਿਭਾਗੇ ਚ ਉਚ੍ਚਾ ਭਿਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤੀਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਹਤ੍ਥੋ ਪਦੇਸੋ. ਖੁਦ੍ਦਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦਿਸਾਸੁ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯਂ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਵਿਵਰਿਯਮਾਨਂ ਕਵਾਟਂ ਆਹਨਤਿ, ਸਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੂਪਚਾਰਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਧੋਭਾਗੇਪਿ ਲੇਪੋਕਾਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਲਿਮ੍ਪਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਪਨਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਦ੍ਵਾਰਫਲਕਸਹਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਬਨ੍ਧਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕਵਾਟਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਠਪਨਂ ਇਧ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਵਾਟਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਚਲਤਿ. ਯਾਵ ਦ੍ਵਾਰਕੋਸਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਪਨਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲਿਮ੍ਪਿਤਬ੍ਬੋ ਵਾ ਲੇਪਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾਤਿ ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਪਨਤ੍ਥਾਯ ਯਾਵ ਦ੍ਵਾਰਕੋਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਿਮ੍ਪਿਤਬ੍ਬੋ ਵਾ, ਪਰੇਹਿ ਲੇਪਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਨੁ ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਨੇਵ ਮਾਤਿਕਾਯਂ, ਨ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਥ ਕੁਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪੀਤਿ ਯਦਿਪਿ. ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ. ਅਧਿਕਾਰਤੋਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਆਲੋਕਂ ਸਨ੍ਧੇਤਿ ਪਿਧੇਤੀਤਿ ਆਲੋਕਸਨ੍ਧਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਲੋਕਸਨ੍ਧੀਤਿ ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਕਾਤਿ ਵਾਤਪਾਨਫਲਕਾ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਲਿਮ੍ਪਿਤੁਂ ਵਾ ਵਿਲਿਮ੍ਪਾਪੇਤੁਂ ਵਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ‘‘ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਤੁਤ੍ਥਲੇਪੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੩੫) ਕੇਚਿ. ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਲੇਪਦਾਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ.

ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਧਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੫੨, ੩੩੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੪੮) ਵਿਯ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਹਰਿਤੇ’’ਤਿ. ਸਾਲਿਵੀਹਿਆਦਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੩੦) ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ‘‘ਪੁਰਕ੍ਖਤਂ ਸਸ੍ਸਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿ ਅਪਰਣ੍ਣਂ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਪਿਤਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਾਪੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਅਨ੍ਤੇਨ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਤਬ੍ਬਂ ਪਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਅਪਤਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਰਿ ਨ ਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਹਰਿਤੇਪਿ ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰੀਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਾਨਂ ਵਾ ਉਪਰਿ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦਿਯਮਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦਿਯਮਾਨੇਤਿ ਅਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਕਮੇਵ ਛਾਦਿਯਮਾਨੇ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੇਨ ਛਾਦਨਂ ਇਟ੍ਠਕਸਿਲਾਸੁਧਾਹਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਛਾਦਨਂ ਤਿਣਪਣ੍ਣੇਹੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਕਸਿਲਾਸੁਧਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਯਾਯੇ ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਂ ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਛਾਦੇਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਨ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਛਦਨਂ ਛਦਨੂਪਰਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਪਰੂਪਰਿਛਨ੍ਨੋ ਹਿ ਵਿਹਾਰੋ ਚਿਰਂ ਅਨੋਵਸ੍ਸਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਏਵਂ ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਿਣਮੁਟ੍ਠਿਗਣਨਾਯਾਤਿ ਤਿਣਕਰਲ਼ਗਣਨਾਯ.

ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਊਨਕਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਸੇਤਵਣ੍ਣਾਦਿਕਰਣੇਤਿ ਸੇਤਵਣ੍ਣਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਗੇਰੁਕਪਰਿਕਮ੍ਮਮਾਲਾਕਮ੍ਮਲਤਾਕਮ੍ਮਮਕਰਦਨ੍ਤਕਪਞ੍ਚਪਟਿਕਾਨਂ ਕਰਣੇ. ਲੇਣਗੁਹਾਤਿਣਕੁਟਿਕਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੇਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਬਦ੍ਧਂ. ਗੁਹਾਤਿ ਕੇਵਲਾ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾ. ਤਿਣਕੁਟਿਕਾ ਪਾਕਟਾ ਏਵ.

ਮਹਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਘਟੇ ਏਕਾਵ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਉਦਕਘਟੇ ਏਕਾਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਭਾਜਨੇਸੁ. ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਧਾਰਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਕੇਕਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕੇਕਂ ਤਿਣਂ ਵਾ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾ ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਕਟ੍ਠਗੋਮਯਾਦਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਖਯਂ.

‘‘ਪਦੀਪੇ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੪੦) ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਟਙ੍ਗਾਦਿਪਾਣਕਾ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਦੀਪੁਜ੍ਜਲਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਸਿਞ੍ਚਨੇਨ ਪਾਣਕਾ ਮਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਜਲਂ ਸਿਞ੍ਚਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਵਸੇਨ ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤਿ, ‘‘ਆਸਨਂ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਧੋਵਨਤ੍ਥਂ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸਿਞ੍ਚਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤਿ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਿਞ੍ਚਨਾਦਿਕਰਣੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਸਪ੍ਪਾਣਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਭੂਤਗਾਮਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.

੩. ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੋ

੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ (ਪਾਚਿ. ੧੪੭) ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾਨਬੀਜਨਪਾਨੀਯਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ –

‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਆਵਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਤੋ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਿਤਬ੍ਬਾ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਕਞ੍ਚ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ, ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਗਰੁਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਪਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਓਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਚਨਪਥੋ, ਅਨੋਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਵਚਨਪਥੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੦੩; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੧) –

ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਤਿ ਗਰੁਕੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਤੇ ਹਿ ਗਾਰਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਗਰੁਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਓਵਦਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਤੋ ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ. ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਯਥਾ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ, ਏਵਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਸਮਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘੇ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਗ੍ਗੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਸਮਗ੍ਗਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਸਤ੍ਤਰਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਮ੍ਹਾਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਹਿ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਓਵਾਦਞ੍ਚ ਅਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਸੋ ਭਗਿਨਿ ਓਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਗੁਣਾਯ ਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਭਣਤਿ. ਓਸਾਰੇਹੀਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਹਿ, ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਸਾਰੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਂ ਵਦਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਗਰੁਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ.

ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ. ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਚ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ‘‘ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂਵਾਸਾਯਾਤਿ ਉਪੋਸਥਾਦਿਅਤ੍ਥਂ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਆਮਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਮਿਸਂ, ਚੀਵਰਾਦਿ, ਆਮਿਸਮੇਵ ਹੇਤੁ ਆਮਿਸਹੇਤੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਕਾਰਮਾਨਨਵਨ੍ਦਨਪੂਜਨਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਅਵਣ੍ਣਕਾਮਤਾਯਾਤਿ ਅਯਸਕਾਮਤਾਯੇਵ.

ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤਥੇਵ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਭਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਨਨੁ ਓਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਦੀਯਤਿ, ਨ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ‘‘ਅਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਕਤਿਯਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ਪਨ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ‘‘ਏਸ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਨਾਮਿਸਨ੍ਤਰਤਾਤਿ ਆਮਿਸਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੋ, ‘‘ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਸਯਾਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਕੋਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੨੦) ਵਿਯ.

ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਚੀਵਰਦਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਚੀਵਰਦਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਣੇਤਿ ਆਰਾਪਥੇ ਆਰਾਪਥੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਕਲਸੂਚਿਂ ਅਨੀਹਰਨ੍ਤੋ ਦੀਘਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਵੇਸਨਤ੍ਥਂ ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਸਿਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕਿਂ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਸਿਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਪਥੇ ਆਰਾਪਥੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਆਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਣੇ ਏਕਮੇਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਨ੍ਤਿ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸਿਬ੍ਬਨਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵਾਤਿ ‘‘ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸਿਬ੍ਬਨਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵਾ.

ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਹਿ, ਅਸੁਕਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਂਵਿਦਹਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਮਨਕਾਲੇ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯਂ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਰਥਿਕਾਯ, ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਕਸਿਙ੍ਘਾਟਕਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਦੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਸਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ, ਰਤਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ. ਤਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਗਾਮੂਪਚਾਰਗਣਨਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਿ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋਕ੍ਕਮਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਗਾਮੇ ਅਸਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮੇ ਅਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਗਾਮੇ ਸਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਗਣਨਾਯੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਏਕਮੇਕਂ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਠਮਪਾਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਯੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੫) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਯੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ, ਪਨ ਮਗ੍ਗਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ, ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਰਟ੍ਠਭੇਦੇ ਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾ ਜਾਨਪਦਾ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਚ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਕਟਚਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾਤੁਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੧੩ ਆਦਯੋ) ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ.

ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਕੀਲ਼ਾਵਸੇਨੇਵ. ਅਗਾਮਕਤੀਰਪਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਗਾਮਕਤੀਰਪਸ੍ਸੇਨ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੮੬) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਵਾਪਿਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਨ ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ ਇਧਾਪਿ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ, ਪਨ ਨਾਵਾਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ ਅਵਸੇਸਂ, ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ‘ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੮੮) ਵਚਨਤੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਂ ਨਾਮ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਤਿਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਅਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਹਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰੋਕ੍ਕਮਨੇ, ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਵਾ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਦ੍ਦਂ ਵਾ ਓਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੁਤੋ ਚਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਯੇਨਿਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਸਿਯਾਤਿ.

ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਪਰਿਪਾਚਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਰਿਪਾਚਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਾਕਮਾਪਾਦਿਤਂ, ਯਥਾ ਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਭਾਣਕੋ, ਅਯ੍ਯੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੧੯੫) ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋਯਂ ਸਮਾਰਮ੍ਭਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਰਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਯਾਦਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਮਾ ਞਾਤਕਪ੍ਪਵਾਰਿਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਸਮਾਰਦ੍ਧੋਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਰਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਹਰਾਪੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਞਾਤਕਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.