੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ (ਪਾਚਿ. ੧੪੭) ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾਨਬੀਜਨਪਾਨੀਯਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ –

‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਆਵਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਤੋ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਿਤਬ੍ਬਾ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਕਞ੍ਚ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ, ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਗਰੁਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਪਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਓਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਚਨਪਥੋ, ਅਨੋਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਵਚਨਪਥੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੦੩; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੧) –

ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਤਿ ਗਰੁਕੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਤੇ ਹਿ ਗਾਰਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਗਰੁਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਓਵਦਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਤੋ ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ. ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਯਥਾ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ, ਏਵਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਸਮਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘੇ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਗ੍ਗੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਸਮਗ੍ਗਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਸਤ੍ਤਰਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਮ੍ਹਾਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਹਿ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਓਵਾਦਞ੍ਚ ਅਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਸੋ ਭਗਿਨਿ ਓਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਗੁਣਾਯ ਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਭਣਤਿ. ਓਸਾਰੇਹੀਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਹਿ, ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਸਾਰੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਂ ਵਦਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਗਰੁਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ.

ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.