੩. ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੋ

੧. ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸੀਲਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ (ਪਾਚਿ. ੧੪੭) ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨੇ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾਨਬੀਜਨਪਾਨੀਯਾਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵਤ੍ਤਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ –

‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੇ ਆਵਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਤੋ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਿਤਬ੍ਬਾ ਉਪੋਸਥਪੁਚ੍ਛਕਞ੍ਚ ਓਵਾਦੂਪਸਙ੍ਕਮਨਞ੍ਚ, ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਵਾ, ਗਰੁਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਪਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬੋ ਪਰਿਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਓਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਚਨਪਥੋ, ਅਨੋਵਟੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਵਚਨਪਥੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੦੩; ਅ. ਨਿ. ੮.੫੧) –

ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਤਿ ਗਰੁਕੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਤੇ ਹਿ ਗਾਰਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਗਰੁਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞੇਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਧਮ੍ਮੇਨ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਓਵਦਤੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ ਗਰੁਧਮ੍ਮੇਨ ਓਵਦਤੋ ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਮੇਵ. ‘‘ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਯਥਾ ਚ ਵਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ, ਏਵਂ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਸਮਗ੍ਗੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਓਵਦਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਘੇ ਵਗ੍ਗਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਸਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਗ੍ਗੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਗ੍ਗਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਤਥਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚਾਤਿ ਨਵ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਸਮਗ੍ਗਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਓਵਦਤੋ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਸਤ੍ਤਰਸ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ. ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾਮ੍ਹਾਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਹਿ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਅਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਓਵਾਦਞ੍ਚ ਅਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਸੋ ਭਗਿਨਿ ਓਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ. ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਂ ਦੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਗੁਣਾਯ ਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਭਣਤਿ. ਓਸਾਰੇਹੀਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰੇਹਿ, ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਸਾਰੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਂ ਵਦਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋਤਿ ਗਰੁਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ.

ਓਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤਂ. ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਚ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ‘‘ਏਕਤੋਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂਵਾਸਾਯਾਤਿ ਉਪੋਸਥਾਦਿਅਤ੍ਥਂ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਉਭਤੋਸਙ੍ਘੇ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਆਮਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਮਿਸਂ, ਚੀਵਰਾਦਿ, ਆਮਿਸਮੇਵ ਹੇਤੁ ਆਮਿਸਹੇਤੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਕਾਰਮਾਨਨਵਨ੍ਦਨਪੂਜਨਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਅਵਣ੍ਣਕਾਮਤਾਯਾਤਿ ਅਯਸਕਾਮਤਾਯੇਵ.

ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇਤਿਆਦੀਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿਕਮ੍ਮਂ ‘‘ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਤਥੇਵ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਤਿਕਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਭਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਨਨੁ ਓਵਾਦਸਮ੍ਮੁਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਦੀਯਤਿ, ਨ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮ੍ਮਤੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਠਪਿਤੋ ਪਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ‘‘ਅਸਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਕਤਿਯਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ਪਨ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਨ੍ਤਂ ‘‘ਏਸ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਨ ਚੀਵਰਾਦਿਹੇਤੁ ਓਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਅਨਾਮਿਸਨ੍ਤਰਤਾਤਿ ਆਮਿਸਚਿਤ੍ਤਾਭਾਵੋ, ‘‘ਆਮਿਸਹੇਤੁ ਓਵਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਸਯਾਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਕੋਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੨੦) ਵਿਯ.

ਆਮਿਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਚੀਵਰਦਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.

ਚੀਵਰਦਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਣੇਤਿ ਆਰਾਪਥੇ ਆਰਾਪਥੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਕਲਸੂਚਿਂ ਅਨੀਹਰਨ੍ਤੋ ਦੀਘਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਵੇਸਨਤ੍ਥਂ ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸਕਿਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਸਿਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕਿਂ ‘‘ਚੀਵਰਂ ਸਿਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਪਥੇ ਆਰਾਪਥੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਆਣਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਣੇ ਏਕਮੇਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਨ੍ਤਿ ਲਾਲ਼ੁਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ. ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸਿਬ੍ਬਨਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵਾਤਿ ‘‘ਸੂਚਿਂ ਪਵੇਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਸਿਬ੍ਬਨਂ ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਵਾ.

ਚੀਵਰਸਿਬ੍ਬਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਏਹਿ, ਅਸੁਕਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸ੍ਵੇ ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਵਾ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਂਵਿਦਹਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਙ੍ਕੇਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਮਨਕਾਲੇ ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯਂ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਉਪਸ੍ਸਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਰਥਿਕਾਯ, ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਕਸਿਙ੍ਘਾਟਕਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਦੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਸਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ, ਰਤਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ. ਤਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਗਾਮਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਚੇ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਗਾਮੂਪਚਾਰਗਣਨਾਯ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਿ ਗਾਮੂਪਚਾਰੋਕ੍ਕਮਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਗਾਮੇ ਅਸਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮੇ ਅਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਗਾਮੇ ਸਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਗਣਨਾਯੇਵ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ, ਏਕਮੇਕਂ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਠਮਪਾਦੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਦੁਤਿਯਪਾਦੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਯੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮੫) ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਜ੍ਜ ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਯੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ, ਪਨ ਮਗ੍ਗਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇ, ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਆਪਦਾਸੂਤਿ ਰਟ੍ਠਭੇਦੇ ਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾ ਜਾਨਪਦਾ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾਸੁ ਆਪਦਾਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਚ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਕਟਚਕ੍ਕਂ ਵਾ ਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾਤੁਗਾਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੧੩ ਆਦਯੋ) ਸਪ੍ਪਾਣਕਵਗ੍ਗੇ ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ.

ਸਂਵਿਧਾਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਲੋਕਸ੍ਸਾਦਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਕੀਲ਼ਾਵਸੇਨੇਵ. ਅਗਾਮਕਤੀਰਪਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਗਾਮਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਗਾਮਕਤੀਰਪਸ੍ਸੇਨ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਉਦ੍ਧਂਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ ਅਧੋਗਾਮਿਨਿਂ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੧੮੬) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਵਾਪਿਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਨ ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨਾਤਿ ਇਧਾਪਿ ਕਾਲਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨੇਵ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ, ਪਨ ਨਾਵਾਵਿਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.

ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਹਿ ਅਵਸੇਸਂ, ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ‘ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ ੩.੧੮੮) ਵਚਨਤੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਂ ਨਾਮ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਂ ਤਿਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਅਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਕੀਲ਼ਾਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਯ ਹਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰੋਕ੍ਕਮਨੇ, ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਵਾ ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਦ੍ਦਂ ਵਾ ਓਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕੁਤੋ ਚਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਤਾ, ਯੇਨਿਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਞ੍ਚ ਸਿਯਾਤਿ.

ਨਾਵਾਭਿਰੁਹਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਪਰਿਪਾਚਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਰਿਪਾਚਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਾਕਮਾਪਾਦਿਤਂ, ਯਥਾ ਲਭਤਿ, ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਭਾਣਕੋ, ਅਯ੍ਯੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੧੯੫) ਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋਯਂ ਸਮਾਰਮ੍ਭਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਰਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਯਾਦਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਮਾ ਞਾਤਕਪ੍ਪਵਾਰਿਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਸਮਾਰਦ੍ਧੋਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਰਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤਿ ਯਥਾਸੁਖਂ ਹਰਾਪੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਞਾਤਕਪ੍ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਪਾਚਿਤਾਪਰਿਪਾਚਿਤੇਸੁ. ਅਵਸੇਸੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਪਰਿਪਾਚਿਤੇਪਿ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਕਫਲਾਫਲਾਦਿਕੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਭਾਸਪਰਿਕਥਾਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਅਵਸੇਸੇਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ.

ਪਰਿਪਾਚਿਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਪਰੀਤਿ ਅਚੇਲਕਵਗ੍ਗੇ. ਉਪਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ (ਪਾਚਿ. ੨੮੪ ਆਦਯੋ). ਤਞ੍ਹਿ ਉਪਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਪਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਵ ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਹੇਤ੍ਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਤ੍ਥੁਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਪਿ ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਰਹੋਨਿਸਜ੍ਜਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਓਵਾਦਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.