੪. ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਕਤੋ ਪਦਂ ਪਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾਚੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਪਦਸੋ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਗੀਤਿਤ੍ਤਯਂ ਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫) ਸੀਲੂਪਦੇਸ ਧੁਤਙ੍ਗਪਞ੍ਹਆਰਮ੍ਮਣਕਥਾ ਬੁਦ੍ਧਿਕਦਣ੍ਡਕਞ੍ਞਾਣਵਤ੍ਥੁਅਸੁਭਕਥਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਮੇਣ੍ਡਕਮਿਲਿਨ੍ਦਪਞ੍ਹੇਸੁ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਕਪ੍ਪਟਿਭਾਨੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਵਣ੍ਣਪਿਟਕਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਪਿਟਕਰਟ੍ਠਪਾਲਗਜ੍ਜਿਤਆਲ਼ਵਕਗਜ੍ਜਿਤਗੂਲ਼੍ਹਮਗ੍ਗਗੂਲ਼੍ਹਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਗੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਵੇਦਲ੍ਲਪਿਟਕਾਦੀਨਿ ਪਨ ਅਬੁਦ੍ਧਵਚਨਾਨਿਯੇਵ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਪਦਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਦਾਨੁਪਦਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਦਨ੍ਤਿ ਏਕੋ ਗਾਥਾਪਾਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਪਾਦੋ. ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦਿਸਂ ਪਚ੍ਛਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਾ ਏਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਂ. ਅਕ੍ਖਰਸਮੂਹੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਅਕ੍ਖਰਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮੂਹੋ ਪਦਂ. ਪਠਮਂ ਪਦਂ ਪਦਮੇਵ, ਦੁਤਿਯਂ ਅਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਸੁ ਪਦਾਦੀਸੁ ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਾਦਿਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਏਤ੍ਥ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਸੁ (ਪਾਚਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੫) ਤਾਵ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧, ੨) ਏਕਮੇਕਂ ਪਦਂ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋਯੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਥੇਰੇਨ ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਦਂ ਅਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਕਾਲੇ ਪਤ੍ਤੇਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦਗਣਨਾਯ. ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੩, ੩੫੬) ਵਚਨਕਾਲੇ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਰੂ’’ ਕਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਵਕ੍ਖਰਗਣਨਾਯ. ਏਸ ਨਯੋ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧੇਪਿ. ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੩, ੩੫੬) ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਾਚਯਮਾਨੋ ਥੇਰੇਨ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸੀਘਪਞ੍ਞਤਾਯ ‘‘ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤੋ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗਣਨਾਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ ਏਕਤੋ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ – ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਿਸਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਆਚਰਿਯੋ ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਵਦਤਿ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਠਿਤਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਹਰਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਸਾਮਣੇਰੋ ਠਿਤੋ, ‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਦਹਰੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਤਰੋ ਨਿਸੀਦਤਿ, ‘‘ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਣਾਮੀ’’ਤਿ ਭਣਤੋਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਬਹੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਪਦਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਚਾਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਯੇਸਂ ਵਾਚੇਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਪਲਾਯਨਕਗਨ੍ਥਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣੇ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇਤਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਗ੍ਗਹਣੇ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਗਨ੍ਥਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਚੇ ਏਕਗਾਥਾਯ ਏਕੋ ਪਾਦੋ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਗੁਣਗਨ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਓਸਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਪਰਿਸਾਮਜ੍ਝੇ ਸੁਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ.
ਪਦਸੋਧਮ੍ਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.