੧. ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੁਸਾਤਿ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਾਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਭੂਤਤੋ ਤਚ੍ਛਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕ੍ਖਣੇ, ਤਙ੍ਖਣੇ ਚ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਿਸ੍ਸ’ਨ੍ਤਿ, ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘ਮੁਸਾ ਭਣਾਮੀ’’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵਚਨਕ੍ਖਣੇਪਿ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਯਂ ਅਙ੍ਗਭੂਤਂ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਹੋਤੁ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ, ਅਕਾਰਣਮੇਤਂ. ਨਨੁ ਚੇਤਂ ਭਣਨਮੇਵ ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਣਨਞ੍ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤਚ੍ਛਸ੍ਸ.
ਹਤ੍ਥਕਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਕੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਕ੍ਯਕੁਲਤੋ ਅਸੀਤਿ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ, ਤੇਸਂ ਸੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਕਞ੍ਚਿ ਦੋਸਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਮ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮੇਵ ਅਯਂ ਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਨਂ, ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਭਾਸਨਂ, ਸਙ੍ਕੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂਵਾਦਕਰਣਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤਿਭੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਰੋਚਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਨੁਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਕ੍ਖਲਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਚੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਭਣਤਿ, ਅਯਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ ਨਾਮ. ਯੋ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ‘‘ਅਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੇਲ਼ਿਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ ‘‘ਤਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਦਾਰੁਸਕਟਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਾਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤੁਯਾ ਤੇ ਯਾਨੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਕਦ੍ਦਮੇ ਲਗ੍ਗਚਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਾਨਂ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ਏਵਂ ਨੇਵ ਦਵਾ, ਨ ਰਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਭਣਤਿ, ਸੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਞ੍ਞਾ ਪੂਰਣਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ – ਏਕੋ ਗਾਮੇ ਥੋਕਂ ਤੇਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤੋ ਸਾਮਣੇਰਂ ਭਣਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਜ੍ਜ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਗਾਮੋ ਏਕਤੇਲੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ, ਪਚ੍ਛਿਕਾਯ ਠਪਿਤਂ ਪੂਵਖਣ੍ਡਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਗਾਮੇ ਪਚ੍ਛਿਕਾਹਿ ਪੂਵੇ ਚਾਰੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਯਂ ਮੁਸਾਵਾਦੋਵ ਹੋਤਿ. ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾਤਿ ਵਿਸਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਂ, ਵਞ੍ਚਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਤਾ, ਵਿਸਂਵਾਦਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮੁਸਾਵਾਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.