੮. ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਰਜਤਨ੍ਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਰੂਪਿਯਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੋਹਾਰਗਮਨੀਯਂ ਕਹਾਪਣਾਦਿ ਚ ਏਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਹਾਪਣੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੩-੫੮੪) ਸੁਵਣ੍ਣਮਯੋ ਵਾ ਰੂਪਿਯਮਯੋ ਵਾ ਪਾਕਤਿਕੋ ਵਾ. ਲੋਹਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਤਮ੍ਬਲੋਹਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਸਕੋ. ਦਾਰੁਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਸਾਰਦਾਰੁਨਾ ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਾਲਪਣ੍ਣੇਨਪਿ ਰੂਪਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਮਾਸਕੋ. ਜਤੁਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਲਾਖਾਯ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਸੇਨ ਵਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮਾਸਕੋ. ‘‘ਯੇ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਦੇਨ ਯੋ ਯੋ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਜਨਪਦੇ ਯਦਾ ਯਦਾ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਟ੍ਠਿਮਯੋਪਿ ਚਮ੍ਮਮਯੋਪਿ ਰੁਕ੍ਖਫਲਬੀਜਮਯੋਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਰੂਪੋਪਿ ਅਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਰੂਪੋਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਮੇਵ. ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਕਹਾਪਣੋ.
‘‘ਸਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਮਨਸਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਵਾਚਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤੋ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.
ਏਕੋ ਸਤਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੩-੫੮੪) ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤਿ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਿਦਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਨਯਿਦਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਉਪਾਸਕੋ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਗਤੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਤੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਚੇ ਵਦਤਿ ‘‘ਗੋਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ, ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਧ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਅਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਕਭਣ੍ਡਂ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਇਦਂ ਗਹੇਸ੍ਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸੋ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਠਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਮਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਅਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚੇਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਅਧਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘‘ਨ ਮਯਂ ਤਵ ਭਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਾਮ, ਨਿਕ੍ਖਮਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.
ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਿਯਂ ਨਾਮ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਤੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਾਯੇਨ ਪਰਿਭੋਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤੇਲਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸੋਤਿ ਯੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਪ੍ਪਿ ਵਾ ਤੇਲਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਾਯਾਪੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਨਾ ਆਹਟਬੀਜਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਠਿਤਚ੍ਛਾਯਾਪਿ, ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਪਨ ਆਗਨ੍ਤੁਕਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਛਡ੍ਡੇਤੀਤਿ ਅਥ ਨੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਬ੍ਯਾਪਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਯੇਨਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ‘‘ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਛਡ੍ਡਿਤਾਛਡ੍ਡਿਤਞ੍ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੮੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਰੂਪਿਯਛਡ੍ਡਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾਵ ਨਦਿਯਾ ਵਾ ਪਪਾਤੇ ਵਾ ਵਨਗਹਨੇ ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਅਨਪੇਕ੍ਖੇਨ ਪਤਿਤੋਕਾਸਂ ਅਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤੇਨ ਪਾਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਰੂਪਿਯੇ ਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਖਰਪਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਰਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੦੫) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ.
ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.