੨. ਏਲ਼ਕਲੋਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੋਸਿਯਮਿਸ੍ਸਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਕੋਸਕਾਰਕਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰਾਨਂ ਪਾਣਕਾਨਂ ਕੋਸਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਅਂਸੁ ਕੋਸਿਯਂ, ਤੇਨ ਮਿਸ੍ਸਂ ਕੋਸਿਯਮਿਸ੍ਸਕਂ. ਤੇਨ ਪਨ ਕੋਸਿਯੇਨ ਅਪ੍ਪਕੇਨਾਪਿ ਮਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕੋਸਿਯਮਿਸ੍ਸਕਮੇਵ, ਨ ਇਦਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਲਬ੍ਭਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੋਸਿਯਂਸੁਨਾਤਿ ਕਿਮਿਕੋਸਸਮ੍ਭਵੇਨ ਅਂਸੁਨਾ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਪਨ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਥਤਂ ਨਾਮ ਸਨ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਅਵਾਯਿਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਪਠਮਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਵਚਨਾਨੁਸਾਰੇਨ. ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਥਤਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ.
ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕਾਰਾਪਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਾਰਾਪਨਵਸੇਨ ‘‘ਸਾਣਤ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਪਰਿਯੋਸਾਪਨਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਪਰੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੪੫) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ. ਵਿਤਾਨਾਦਿਕਰਣੇਤਿ ਵਿਤਾਨਭੂਮਤ੍ਥਰਣਸਾਣਿਪਾਕਾਰਭਿਸਿਬਿਬ੍ਬੋਹਨਕਰਣੇ. ਯਥਾ ਚ ਵਿਤਾਨਾਦਿਕਰਣੇ, ਏਵਂ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਭੋਗੇਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਵਾਯਿਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੪੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਾਲ਼ਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵੇਨ ਵਾ ਰਜਨੇਨ ਵਾ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕਾਲ਼ਕਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਕਾਲ਼ਕਾਨਿ ਜਾਤਿਯਾ ਕਾਲ਼ਕਂ ਵਾ ਰਜਨਕਾਲ਼ਕਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਕਾਲ਼ਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਥਾ ਪਠਮੇ ‘ਏਕੇਨਾਪਿ ਕੋਸਿਯਂਸੁਨਾ’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਕੋਸਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ‘ਏਕੇਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਮਿਸ੍ਸਕਭੋਗੇਪਿ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਰੂਪਕਂ ਚੇ ‘ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕ’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਵਜਿਰ. ਟੀ. ਪਾਰਾਜਿਕ ੫੪੭) ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਂ ਸਨ੍ਥਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੪੯) ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਦੁਕ੍ਕਟਚਤੁਕ੍ਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਦਿਕਂ. ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਭਾਵੋ’’ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ.
ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਦ੍ਵੇਭਾਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯਥਾ ਕਾਲ਼ਕਾ ਅਧਿਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ਕਓਦਾਤੇ ਅਵਸੇਸਾ ਗੋਚਰਿਯੇਸੁਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੨.੫੫੨) ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦ੍ਵੇ ਭਾਗਾਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਅਧਿਕਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਭਾਗਦ੍ਵਯਤੋ ਅਧਿਕਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਊਨਕਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਲ਼ਕਲੋਮਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕਭਾਵੇਤਿ ਤੁਲਾਯ ਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੇਸੁ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਾਤਵੇਗੇਨਪਿ ਪਹਿਤਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਲ਼ਕਲੋਮਸ੍ਸ ਅਧਿਕਭਾਵੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਤਿਯਂ ਓਦਾਤਾਨਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਗੋਚਰਿਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਤੇਸਂ ਅਧਿਕਗ੍ਗਹਣੇ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਅਧਿਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਥਤਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਤੁਲੇ ਸੁਦ੍ਧਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਂ, ਤੁਲਂ ਓਦਾਤਾਨਂ, ਤੁਲਂ ਗੋਚਰਿਯਾਨਂ ਸਨ੍ਥਤਂ ਕਾਰਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੫੪) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਦਾਯ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਨਾਦਾਯ ਚ ਕਰਣਤੋ ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਂ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗਦੁਕ੍ਕਟਚਤੁਕ੍ਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਦਿਕਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਤੁਲਂ ਓਦਾਤਾਨਂ ਤੁਲਂ ਗੋਚਰਿਯਾਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਰਣੇ, ਬਹੁਤਰਂ ਓਦਾਤਾਨਂ ਬਹੁਤਰਂ ਗੋਚਰਿਯਾਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਰਣੇ, ਸੁਦ੍ਧਂ ਓਦਾਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਗੋਚਰਿਯਾਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਰਣੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ.
ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨ ਪਠਮਙ੍ਗਂ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਦ੍ਵੇਭਾਗਤੋ ਅਤਿਰੇਕਭਾਵੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਦਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਦ੍ਵੇਭਾਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਂ ਸਨ੍ਥਤਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਵਿਨਾ ਸਨ੍ਥਤਾ ਨ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਚ ਸਨ੍ਥਤਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਤੁਂ, ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਸਨ੍ਥਤਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤੀਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਿਲਾਨੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਨ੍ਥਤਂ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੬੦) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਨ੍ਥਤਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ.
ਸਾਤਿ ਸਨ੍ਥਤਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਨ ਕੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਸੋ ਆਬਾਧੋ ਪੁਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਅਨੁਵਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪੁਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਰੋਗੇ ਕੁਪ੍ਪਿਤੇ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਰੋਗੇ ਕੁਪ੍ਪਿਤੇਪਿ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਕਾਤੁਂ ਲਭਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਯਂ ‘‘ਸਚੇ ਅਰੋਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਮੂਲਬ੍ਯਾਧਿਨਾਵ ਗਿਲਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਯੇਵ ਪਰਿਹਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ‘ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ ਫੁਸ੍ਸਦੇਵਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ. ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਸੋ ਵਾ ਬ੍ਯਾਧਿ ਪਟਿਕੁਪ੍ਪਤੁ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ, ਸਕਿਂ ‘ਗਿਲਾਨੋ’ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਮੇਵ, ਪੁਨ ‘ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਆਹਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੫੭) ਉਪਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਥਤਂ ਊਨਕਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਕਾਰਾਪਿਤਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੬੨) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸੇਸਂ ਪਠਮਸਦਿਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਅਤਿਦਿਟ੍ਠਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸੇ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਛਬ੍ਬਸ੍ਸੇ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਚ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਭਾਵੋ ਨਾਨਾਤ੍ਤਂ.
ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਿਸੀਦਨਂ ਨਾਮ ਸਦਸਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ (ਪਾਰਾ. ੫੬੮) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਦਸਂ ਸਨ੍ਥਤਂ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਿਸੀਦਨਗ੍ਗਹਣਂ ਸਨ੍ਥਤੇ ਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ, ਯਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਬਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾਯ ਸਨ੍ਥਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਂਸੁ. ਸਯਨਾਸਨਪ੍ਪਯੋਜਨਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਥਤੇ. ਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਮਤ੍ਤਂ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚਾਯਂ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਥੋਕਤਰਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੭੦) ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਕਦੇਸੇਤਿ ਇਦਾਨਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨਵਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਏਕਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਵਿਜਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ. ਅਨਾਦਾਤਿ ਯ-ਕਾਰਲੋਪੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿ ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਸੀਦਨਸਨ੍ਥਤਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਂ ਕਾਰਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੬੮) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਨ੍ਥਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਥਤਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਵਿਨਿਪਾਤਨੇ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਰਿਭੋਗੁਪਾਯਂ ਨੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੬੬) ਸਨ੍ਥਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ. ਕਿਰਿਯਾਕਿਰਿਯਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਸੇਸਂ ਤਤਿਯਸਦਿਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵੇਭਾਗਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਯਾ ਆਦਾਯ ਕਰਣੇ, ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਥੋਕਤਰਂ ਆਦਾਯ ਕਰਣੇ, ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਦਾਯ ਕਰਣੇ ਚ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ. ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਠਮਙ੍ਗਪੁਰਾਣਸਨ੍ਥਤਸ੍ਸ ਸਾਮਨ੍ਤਾ ਸੁਗਤਵਿਦਤ੍ਥਿਅਨਾਦਿਯਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਨਿਸੀਦਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਮੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗੋ, ਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਦ੍ਧਾਨਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ‘‘ਦੀਘਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦ੍ਧਾਨਗਮਨਸਮਯਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਾਚਿ. ੨੧੮) ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ. ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚੇਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਨੇਵ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਦੀਪਨਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ (ਪਾਰਾ. ੫੭੧) ਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਨਮੇਵ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਾਨੇਸੁ. ਸਹਤ੍ਥਾਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਞ੍ਚੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਾਵਯਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਸਨ੍ਤੇ ਹਾਰਕੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਦਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਵਧਾਰਣਤੋ ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਨ੍ਤੇਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਿ ਤਿਯੋਜਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮਿਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੭੩) ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਤਿਯੋਜਨੇ ਅਤਿਰੇਕਤਿਯੋਜਨਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਊਨਕਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਵਾਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਹਰਣੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਗਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਲਾਭੇਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਹਰਣੇ, ਤਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਸਤਮ੍ਪਿ ਹਰਣੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਵਾਤਿ ਚੋਰੇਹਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮਕਤਂ ਵਾ. ਕਤਭਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਕਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਕਮ੍ਬਲਕੋਜਵਸਨ੍ਥਤਾਦਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਸੁਤ੍ਤਕੇਨ ਬਦ੍ਧਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੋ ਪਨ ਤਨੁਕਪਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਨ੍ਤਰੇ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੭੫) ਵਾ ਆਯੋਗਅਂਸਬਦ੍ਧਕਕਾਯਬਨ੍ਧਨਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇਸੁ ਵਾ ਪਿਪ੍ਫਲਿਕਾਦੀਨਂ ਮਲਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਸਿਪਾਟਿਕਾਯਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਵਾਤਾਬਾਧਿਕੋ ਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਪਿ ਲੋਮਾਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੁਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਕਤਭਣ੍ਡਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਵੇਣਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਹਰਤਿ, ਇਦਂ ਨਿਧਾਨਮੁਖਂ ਨਾਮ, ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ.
ਪਠਮਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਏਲ਼ਕਲੋਮਾਨਂ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੭੨) ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਰਥਾਦਿਕੇ ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ‘‘ਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਚੇ ਪਨ ਅਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਰਥਾਦਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਪਿਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ਵਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚੋਦੇਤਿ, ਪਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਪੇਤਿ, ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਹਰਾਪੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੭੫) ਵਚਨਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਯਾਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਹਰਾਪੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਹਰਣਪਚ੍ਚਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਹਰਣਪਚ੍ਚਾਹਰਣਾਨਮਭਾਵੋ.
ਏਲ਼ਕਲੋਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਏਲ਼ਕਲੋਮਧੋਵਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਕ੍ਕੇਸੂਤਿ ‘‘ਸਕ੍ਯਾ ਵਤ, ਭੋ ਕੁਮਾਰਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੬੭) ਉਦਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ‘‘ਸਕ੍ਯਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਜਨਪਦੇ. ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡੁਕਲੋਹਿਤਕਾਦਯੋ ਛਮੂਲਕਾ, ਤੇਸਂ ਸਿਸ੍ਸਾ ਚ.
ਏਲ਼ਕਲੋਮਧੋਵਾਪਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਰਜਤਨ੍ਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਰੂਪਿਯਮੇਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੋਹਾਰਗਮਨੀਯਂ ਕਹਾਪਣਾਦਿ ਚ ਏਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਹਾਪਣੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੩-੫੮੪) ਸੁਵਣ੍ਣਮਯੋ ਵਾ ਰੂਪਿਯਮਯੋ ਵਾ ਪਾਕਤਿਕੋ ਵਾ. ਲੋਹਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਤਮ੍ਬਲੋਹਾਦੀਹਿ ਕਤਮਾਸਕੋ. ਦਾਰੁਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਸਾਰਦਾਰੁਨਾ ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਾਲਪਣ੍ਣੇਨਪਿ ਰੂਪਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਤਮਾਸਕੋ. ਜਤੁਮਾਸਕੋ ਨਾਮ ਲਾਖਾਯ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਸੇਨ ਵਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਮਾਸਕੋ. ‘‘ਯੇ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਦੇਨ ਯੋ ਯੋ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਜਨਪਦੇ ਯਦਾ ਯਦਾ ਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਟ੍ਠਿਮਯੋਪਿ ਚਮ੍ਮਮਯੋਪਿ ਰੁਕ੍ਖਫਲਬੀਜਮਯੋਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਰੂਪੋਪਿ ਅਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤਰੂਪੋਪਿ ਸਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਮੇਵ. ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਕਹਾਪਣੋ.
‘‘ਸਾਦਿਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਗਣ੍ਹਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਮਨਸਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਵਾਚਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਧਿਵਾਸੇਤਿ, ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਤੋ ਅਕਿਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.
ਏਕੋ ਸਤਂ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੫੮੩-੫੮੪) ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤਿ ‘‘ਤੁਯ੍ਹਿਦਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਨਯਿਦਂ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਉਪਾਸਕੋ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਗਤੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਤਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਤੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਚੇ ਵਦਤਿ ‘‘ਗੋਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ, ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਗੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਧ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਅਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਕਭਣ੍ਡਂ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਇਦਂ ਗਹੇਸ੍ਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਸੋ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਠਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਇਮਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਅਕਪ੍ਪਿਯਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚੇਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਦੇਤਿ, ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਅਧਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘‘ਨ ਮਯਂ ਤਵ ਭਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਾਮ, ਨਿਕ੍ਖਮਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.
ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਿਯਂ ਨਾਮ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਤੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਾਯੇਨ ਪਰਿਭੋਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤੇਲਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ. ਸੋਤਿ ਯੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਪ੍ਪਿ ਵਾ ਤੇਲਂ ਵਾ ਵਟ੍ਟਤਿ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸ੍ਸਗ੍ਗੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛਾਯਾਪੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਨਾ ਆਹਟਬੀਜਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਰੁਕ੍ਖਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਠਿਤਚ੍ਛਾਯਾਪਿ, ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਪਨ ਆਗਨ੍ਤੁਕਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਛਡ੍ਡੇਤੀਤਿ ਅਥ ਨੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਬ੍ਯਾਪਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਯੇਨਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮਤਿ. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ‘‘ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਛਡ੍ਡਿਤਾਛਡ੍ਡਿਤਞ੍ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੮੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਰੂਪਿਯਛਡ੍ਡਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾਵ ਨਦਿਯਾ ਵਾ ਪਪਾਤੇ ਵਾ ਵਨਗਹਨੇ ਵਾ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਅਨਪੇਕ੍ਖੇਨ ਪਤਿਤੋਕਾਸਂ ਅਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤੇਨ ਪਾਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞਿਵੇਮਤਿਕਅਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾਨਿ. ਅਰੂਪਿਯੇ ਰੂਪਿਯਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਖਰਪਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਸਞ੍ਞਿਨੋ. ਰਤਨਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਰਾਮੇ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਥੇ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੦੫) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ.
ਜਾਤਰੂਪਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਕਤਅਕਤਕਤਾਕਤਵਸੇਨ. ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁ ਇਧ ਰੂਪਿਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪਰਿਵਤ੍ਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਸਾਦਿਤਰੂਪਿਯਸ੍ਸ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ. ਪੁਰਿਮਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂ, ਇਦਂ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੮੯).
ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ ਦੋਸਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਰੂਪਿਯਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇ. ਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਧਨਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੂਲਧਨਸ੍ਸ ਵਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਹਿ ਅਰੂਪਿਯੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਿਯਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਰੂਪਿਯੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਰੂਪਿਯਂ, ਉਭਯਥਾਪਿ ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰੋ ਕਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ.
ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਾਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਦਸਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕਪ੍ਪਿਯਭਣ੍ਡਾਨਂ. ਕਯਂ ਨਾਮ ਪਰਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ਵਿਕ੍ਕਯਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਦਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂ, ਇਦਂ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੫੯੫) ਨਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਚੀਵਰਧੋਵਨੇ ਵਾ ਕੇਸਚ੍ਛੇਦਨੇ ਵਾ ਭੂਮਿਸੋਧਨਾਦਿਨਵਕਮ੍ਮੇ ਵਾ ਪਰਭਣ੍ਡਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਨ੍ਤੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਨਟ੍ਠੇ ਵਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਇਧਾਪਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਤੇਲਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿ ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਤਦਞ੍ਞੇਨ ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕੇਨ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਰੂਪਿਯਸਂਵੋਹਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਤਿਕਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਅਕਯਵਿਕ੍ਕਯੇ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਸਞ੍ਞਿਨੋ ਚ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਨਯਮਤਿਦਿਸਤਿ.
ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਏਲ਼ਕਲੋਮਵਗ੍ਗੋ ਦੁਤਿਯੋ.