ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ

ਆਨਾਪਾਨਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੪. ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਕਾਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ. ਚਤੁਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਏਕੇਕਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ.

ਕਥਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ ਪਕਾਰਪੁਚ੍ਛਾ, ਤੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਯਮਾਨੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਕਾਰੇ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੋ, ਤੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇਨ ਅਪਾਕਟਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇਨ ਵਿਭਾਵਿਯਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਬਾਹਿਰਕੇਸੁਪਿ ਇਤੋ ਏਕਦੇਸਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ, ਤੇਨ ਯੇ ਇਮੇ ਆਨਾਪਾਨਪਬ੍ਬਾਦਿਵਸੇਨ ਆਗਤਾ ਚੁਦ੍ਦਸਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਤਥਾ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੩) ਵੁਤ੍ਤਾ ਕੇਸਾਦਿਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ, ਲੋਕਿਯਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਾ ਚ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਮੇ ਚ ਪਕਾਰਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਾਸਨੇ, ਨ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰ…ਪੇ… ਪਟਿਸੇਧਨੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨੋ, ਏਤੇਨ ਇਧ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨ੍ਤੋਗਧਏਵਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਕਪਦਾਨਿਪਿ ਅਵਧਾਰਣਾਨਿ ਯਥਾ ‘‘ਵਾਯੁਭਕ੍ਖੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਧੇਵ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਮਣਪ੍ਪਕਰਣਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ. ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਵਾਦਾ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਿ.

ਅਰਞ੍ਞਾਦਿਕਸ੍ਸੇਵ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਸੇਨਾਸਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਦ੍ਦਮੋ ਦਮਥਂ ਅਨੁਪਗਤੋ ਗੋਣੋ ਕੂਟਗੋਣੋ. ਦੋਹਨਕਾਲੇ ਯਥਾ ਥਨੇਹਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਖੀਰਂ ਨ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਏਵਂ ਦੋਹਪਟਿਬਨ੍ਧਿਨੀ ਕੂਟਧੇਨੁ. ਰੂਪ-ਸਦ੍ਦਾਦਿਕੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਅਸ੍ਸਾਦੋ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਰਸੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਚਿਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਵਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਚਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਨਿਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸਤਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਥਿਰਂ, ਯਥਾ ਸਤੋਕਾਰਿਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੋ ਸਮਾਧਿ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਥਾਮਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ.

ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਚਰਿਯੋ ਵਿਯ ਭਗਵਾ ਯੋਗੀਨਂ ਅਨੁਰੂਪਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨੁਪਦਿਸਨਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੀਪਿਸਦਿਸੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਏਕਕੋ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਨਿਮ੍ਮਥਨਵਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸਾਧਨਤੋ ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਪਰਕ੍ਕਮਜਵਯੋਗ੍ਗਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨੁਸ੍ਸਾਹਜਵਸ੍ਸ ਯੋਗ੍ਗਕਰਣਭੂਮਿਭੂਤਂ.

ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੀਘਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ, ਇਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਰਸ੍ਸਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਦੀਘਰਸ੍ਸਤਾਪਜਾਨਨਸਬ੍ਬਕਾਯਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦਨਓਲ਼ਾਰਿਕੋਲ਼ਾਰਿਕਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਭਾਵਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤੋ, ਤਥਾਭੂਤੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਰੂਪਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੋ, ਯੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਮ੍ਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਅਰੂਪਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੋ. ਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ ਕਰਜਕਾਯੋ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਤਯਿਦਂ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਹੇਤੁਕਂ, ਨਾਪਿ ਇਸ੍ਸਰਾਦਿਵਿਸਮਹੇਤੁਕਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਹੇਤੁਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਤ੍ਤਯੇਪਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣੇਨ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖੋ. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੬੧; ੨.੧੧੩; ੩.੮੬, ੮੯; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੪) ਨਯੇਨ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ. ਉਦਯਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ.

‘‘ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਾਰਵਸੇਨਾਯਂ ਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਮਥਵਸੇਨ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯੇ ਅਪ੍ਪਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਞ੍ਚਰਣਕਾਲੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਭਾਵਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਪਨਿਦਂ ਉਭਯਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਦ੍ਵਯਂ ਘਟਿਤਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਏਕਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਮੁਦੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਮੁਦਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਕਰਜਕਾਯਾਦਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਸੀਲੋ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ, ਤਂ ਪਨ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ ਉਪਮਾਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਸ੍ਤਨ੍ਤਿ ਰੁਤ੍ਤਿਂ. ਗਗ੍ਗਰਨਾਲ਼ਿਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਾਪਨਾਲ਼ਿਂ. ਤੇਤਿ ਕਰਜਕਾਯਾਦਿਕੇ. ਯਥਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯੋ ਕਰਜਕਾਯਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ, ਏਵਂ ਕਰਜਕਾਯਾਦਯੋਪਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੋ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮੁਦਯ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਪਕਤਿਵਾਚੀ ਵਾ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੧; ੩.੩੧੦; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੩) ਵਿਯਾਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਕਤਿਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਾ ‘‘ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਰਜਕਾਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ.

ਵਯਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਹੇਤੁਕਤ੍ਤੇਪਿ ਵਿਨਾਸਸ੍ਸ ਯੇਸਂ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਵੇ ਯਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਦਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਵਿਯ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਉਪਚਾਰਤੋ ਕਰਜਕਾਯਾਦਿਅਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯਸ੍ਸ ਵਯਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਭਸ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਉਪਚਾਰੇਨ ਵਿਨਾਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਯ ਭਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਵਿਸਯਤਾਯ ਸਮੁਦਯਵਯਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਏਕਕਾਲੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਲੇਨ ਸਮੁਦਯਂ ਕਾਲੇਨ ਵਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ‘‘ਕਾਯੋਵ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਸਜ੍ਜਾਪਨਟ੍ਠੇਨ, ਸਤ੍ਵਗੁਣਯੋਗਤੋ ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਪੂਰਣਤੋ ਚ ਚਵਨੁਪਪਜ੍ਜਨਧਮ੍ਮਤਾਯ ਗਲਨਤੋ ਚ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ, ਥੀਯਤਿ ਸਂਹਞ੍ਞਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ਪੁਰਿ ਪੁਰੇ ਭਾਗੇ ਸੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ, ਆਹਿਤੋ ਅਹਂ ਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਿਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਰੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮਾ’’ਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਚੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵੇਨ ‘‘ਕਸ੍ਸਚੀ’’ਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬੋ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ‘‘ਕਾਯੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਦਸਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਸੁਞ੍ਞਤਮੇਵ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯੋਵ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ.

ਞਾਣਪਮਾਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਪਰਂ ਪਮਾਣਂ ਪਾਪਨਤ੍ਥਾਯ. ਸਤਿਪਮਾਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਕਾਯਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਂ ਸਤਿਂ ਪਵਤ੍ਤਨਸਤਿਂ ਪਰਂ ਪਮਾਣਂ ਪਾਪਨਤ੍ਥਾਯ. ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਸ੍ਸ, ਸਤਿਯਾ ਚ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਾਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਭਾਵਨਾਯ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਲੋਕੇ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ ਯਥਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਯਪਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. (ਪਾਰਾ. ੪੨) ਏਵਨ੍ਤਿ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਕਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਨ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਸਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਤਦਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਪੁਰਿਮਤਣ੍ਹਾ’’ਤਿ, ਯਥਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੬; ਉਦਾ. ੧; ਵਿਭ. ੪੮੪). ਤਂਵਿਞ੍ਞਾਣਬੀਜਤਂਸਨ੍ਤਤਿਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਕਿਯੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਜਾਨਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਪਟਿਵੇਧੋ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਵਸੇਨਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ. ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਆਰੁਹਿਤ੍ਵਾ, ਭਾਵਨਂ ਉਪਰਿ ਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣੂਪਾਯੋ.

ਆਨਾਪਾਨਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਰਿਯਾਪਥਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੫. ਇਰਿਯਾਪਥਵਸੇਨਾਤਿ ਇਰਿਯਨਂ ਇਰਿਯਾ, ਕਿਰਿਯਾ, ਇਧ ਪਨ ਕਾਯਿਕਪਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਰਿਯਾਨਂ ਪਥੋ ਪਵਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਗਮਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰਾਵਤ੍ਥਾ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤੋ ਕਾਯੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ ਠਿਤੋ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਵਾਤਿ, ਤੇਸਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਵਸੇਨ, ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਭਾਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਨ ਚਪਰਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਚ ਅਪਰਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਆਨਾਪਾਨਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਮਿ, ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਗਮਨਾਦਿਮਤ੍ਤਜਾਨਨਸ੍ਸ, ਗਮਨਾਦਿਗਤਵਿਸੇਸਜਾਨਨਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਂ, ਤਤ੍ਥ ਗਮਨਾਦਿਮਤ੍ਤਜਾਨਨਂ ਨ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਗਮਨਾਦਿਗਤਵਿਸੇਸਜਾਨਨਂ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਾਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤੂਪਲਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਉਪਲਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਂ. ਨ ਪਜਹਤਿ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਮਮ ਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਹਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਰਕੋ ਵੇਦਕੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਂ ਨ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ ਨਾਪਨੇਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ, ਅਨਨੁਬ੍ਰੂਹਨਤੋ ਵਾ. ਏਵਂ ਭੂਤਸ੍ਸ ਚਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਵਾ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਦਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਕੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਾਧਨਂ, ਕਿਰਿਯਞ੍ਚ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਯ ਕਤ੍ਤੁਪੁਚ੍ਛਾ, ਸਾ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਵਿਸਿਟ੍ਠਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਮਨਸਿਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਕਸ੍ਸ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨ ਵਦਤਿ ਸਾਧਨਂ, ਕਿਰਿਯਞ੍ਚ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਯ ਅਕਤ੍ਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਭਾਵਵਿਭਾਵਨਤੋ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਅਨ੍ਤੋਨੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥਂ ਕਿਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾਤਿ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤੁਕਾਯ ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਯ ਅਵਿਪਰੀਤਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਾ ਮਨਸਾ ਸਂਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਮਿਚ੍ਛਾਕਾਰਣਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਅਨੁਰੂਪਪਚ੍ਚਯਹੇਤੁਕੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਮਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਮਨਸਿਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਚ ਸਾ, ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਵਿਪ੍ਫਾਰੋ ਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨਞ੍ਚਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰੋ, ਤੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤਨਾਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭੇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਉਭਯੇਨ ਪਨ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਕਾਯੇ ‘‘ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਾਯਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁਅਧਿਕਂ ਰੂਪਕਲਾਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਧਿਕਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ, ਨ ਪਮਾਣਤੋ. ਗਮਨਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਸਹਜਾਤਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭਨਸਨ੍ਧਾਰਣਚਲਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਆਕਾਰਵਿਸੇਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵਾਯੋਧਾਤੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵਾਯੋ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਜਨੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭਾਵੀ ਹਿ ਵਿਕਾਰੋ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਧਿਕਭਾਵੇਨੇਵ ਚ ਵਾਯੋਗਹਣਂ, ਨ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਏਵ ਜਨਕਭਾਵਤੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪਭਾਵੋ ਦੁਰੁਪਪਾਦੋ ਸਿਯਾ. ਪੁਰਤੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਪੁਰਤੋਭਾਗੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਂ, ਯੋ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਅਤਿਦੇਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਾਦਤਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਉਸ੍ਸਿਤਭਾਵੋਤਿ ਉਬ੍ਬਿਦ੍ਧਭਾਵੋ.

ਏਵਂ ਪਜਾਨਤੋਤਿ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਵਾਯੋਧਾਤੁਵਿਪ੍ਫਾਰੇਨੇਵ ਗਮਨਾਦਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪਜਾਨਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਪਜਾਨਨਾਯ ਨਿਚ੍ਛਯਗਮਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਚਾਰਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲੋਕੇ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ, ਲੋਕਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਨਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਂ. ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵਨਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਨਾਵਾ ਮਾਲੁਤਵੇਗੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਅਚੇਤਨਾ ਨਾਵਾ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਅਚੇਤਨੋ ਤੇਜਨਂ ਕਣ੍ਡੋ ਜਿਯਾਵੇਗੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤਿ, ਤਥਾ ਅਚੇਤਨੋ ਕਾਯੋ ਵਾਤਾਹਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਾਯੁਨਾ ਨੀਤੋ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਯਾਤੀਤਿ ਏਵਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਵਾਤੇਜਨਾਨਂ ਪੇਲ੍ਲਕਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰਗਮਨਂ, ਏਵਂ ਕਾਯਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿ, ਹੋਤੁ, ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਹਿ ਨਾਵਾਤੇਜਨਾਨਂ ਸਂਹਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਗਮਨਂ, ਨ ਅਸਂਹਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਕਾਯਸ੍ਸਾਪੀਤਿ. ਕਾ ਨੋ ਹਾਨਿ, ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਤਾਵ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਪੁਰਿਸਵਾਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਮਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਯੋਜਿਤਂ. ਠਾਤੀਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ. ਵਿਨਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਤਾਚਿਤ੍ਤਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਾਯੋਧਾਤੁਆਦਿਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਾ. ਤਿਟ੍ਠੇਤਿ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਵਜੇਤਿ ਵਜੇਯ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੋ ਨਾਮਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਿਂ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਵਿਰਹੇਨ ਠਾਨਗਮਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਾਯਪਿ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਵਿਭਾਵਨੇਨ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਤਾਪਿ ਵਿਭਾਵਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਨਿਹਿਤੋ ਠਪਿਤੋ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਚਨਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਨਯੋ ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਪ੍ਪਧਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਯੋ ਅਪ੍ਪਧਾਨੋ ਅਨੁਨਿਪ੍ਫਾਦੀਤਿ ਇਧ ਕਾਯਂ ਪਧਾਨਂ, ਅਪਧਾਨਞ੍ਚ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਅਨੁਨਿਪ੍ਫਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਯਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਠਿਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤੋ.

ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਮ੍ਪਿ ਇਰਿਯਾਪਥਵਤੋ ਕਾਯਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਤਸ੍ਸ ਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਵਸੇਨੇਵ ਸਮੁਦਯਾਦਯੋ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ. ਆਦਿਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਕਾਰਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ ਆਦਯੋਪਿ ਪਞ੍ਚ ਆਕਾਰਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਇਰਿਯਾਪਥਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੬. ਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਕਾਰੇਹਿ, ਪਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸਵਿਸੇਸਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ, ਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨਿ ਸਮਾਹਟਾਨਿ ਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੧੪; ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੨੧੪ ਵਾਕ੍ਯਖਨ੍ਧੇਪਿ) ਵਣ੍ਣਿਤਾਨਿ, ਨ ਪੁਨ ਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਿਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵਚਨਤੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦਿਗਤਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸੇਵੇਤ੍ਥ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾਦਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸੇਵ ਸਮੁਦਯੋ ਚ ਵਯੋ ਚ ਨੀਹਰਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਾ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦਯੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਚਤੁਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੭. ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਤਾਯ ਪਟਿਕੂਲਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਂ, ਯੋ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਭਾਵੋ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਮਨਸਿ ਕਰਣਵਸੇਨ. ਅਨ੍ਤਰੇਨਾਪਿ ਹਿ ਭਾਵਵਾਚਿਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਪਟਸ੍ਸ ਸੁਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੮੨) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ, ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੧.੧੮੨ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ‘‘ਇਮਮੇਵ ਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦੀਨਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਵਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਪਸਿਬ੍ਬਕਾਕਾਰੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਆਵਾਟਨਂ ਪੁਤੋਲ਼ਿ. ਨਾਨਾਕਾਰਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕੇਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤਾ. ਵਿਭੂਤਕਾਲੋਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਅਸੁਭਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਿਤਕਾਲੋ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਆਕਾਰਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਕਾਰਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਸਾਦਿਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕੇਸਾਦਿਸਞ੍ਞਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਸੁਚਿਭਾਵਾਨਂ ਪਰਮਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਜੇਗੁਚ੍ਛਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਇਧ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੮. ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦਿਕਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ, ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਗੋਘਾਤਕੋਤਿ ਜੀਵਿਕਤ੍ਥਾਯ ਗੁਨ੍ਨਂ ਘਾਤਕੋ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਕਰਣਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਵਾਸੀ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨਕੋ. ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ. ਮਹਾਪਥਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਪਥਾਨਂ ਤਾਯ ਏਵ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਵੇਮਜ੍ਝਸਙ੍ਖਾਤੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਪਥਾ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਮੋਹਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਚਤੁਮਹਾਪਥਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਮਹਾਪਥੇ. ਠਿਤ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਠਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੬੩; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੮) ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਇਰਿਯਾਪਥਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ, ਠਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਾ ਗਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਤਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਂ ਸੇਸਇਰਿਯਾਪਥਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਬੋਧਕੋ, ਇਧ ਪਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਬੋਧਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਆਕਾਰੇਨ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਠਾਨਾਦਿਨਾ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੇਨ. ਠਾਨਾਦਯੋ ਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਥੋ ਪਵਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ‘‘ਇਰਿਯਾਪਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਠਿਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਪਵਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਠਾਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਣਿਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਯਥਾਪਣਿਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਇਰਿਯਾਪਥਸਮਾਯੋਗਪਰਿਦੀਪਨਂ, ‘‘ਪਣਿਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਦਞ੍ਞਇਰਿਯਾਪਥਸਮਾਯੋਗਪਰਿਦੀਪਨਂ. ‘‘ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਅਵਟ੍ਠਾਨਪਰਿਦੀਪਨਂ, ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਕਾਰਤੋ ਨਿਹਿਤਂ ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਪਤਿ ਪਤਿ ਅਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਭਾਵਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਗੋਘਾਤਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੋਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਂਸੂਪਚਯਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਾਯ ਕੁਣ੍ਡਕਭਤ੍ਤਕਪ੍ਪਾਸਟ੍ਠਿਆਦੀਹਿ ਸਂਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਧਿਤਂ ਮਤਨ੍ਤਿ ਹਿਂਸਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਤਂ. ਮਤਨ੍ਤਿ ਚ ਮਤਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਾਵਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਗਾਵੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤੀਤਿ ਯਾਨਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਯਥਾਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਗਾਵੀਸਮਞ੍ਞਾ ਮਤਮਤ੍ਤਾਯਪਿ ਗਾਵਿਯਾ ਤੇਸਂ ਤਂਸਨ੍ਨਿਵੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਨਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਵਿਲੀਯਨ੍ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਿਭੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਬੀਲਾ, ਭਾਗਾ ਵ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਬ-ਕਾਰਂ, ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਈਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਬੀਲਸੋਤਿ ਬੀਲਂ ਬੀਲਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਤਤੋ ਮਂਸਂ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਵਾ ਵਿਵੇਚਿਤਂ ਮਂਸਂ ਭਾਗਸੋ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਂਸਸਞ੍ਞਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ. ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਸਮੂਹਕਿਚ੍ਚਘਨਾਨਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜ੍ਜਨਂ ਵਿਵੇਚਨਂ. ਧਾਤੁਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋਤਿ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਕਰਣੇਨ ਧਾਤੁਂ ਧਾਤੁਂ ਪਥਵੀਆਦਿਧਾਤੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਤਦਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਯਾਥਾਵਤੋ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਦਨਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਧਾਤੁਵਸੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਦਕ੍ਖੋਤਿ ਛੇਕੋ ਤਂਤਂਸਮਞ੍ਞਾਯ ਕੁਸਲੋ ‘‘ਯਥਾਜਾਤੇ ਸੂਨਸ੍ਮਿਂ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠਖੁਰਵਿਸਾਣਾਦਿਵਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਿਮਂਸਾਦਿਅਵਯਵਸਮੁਦਾਯੇ ਅਵਿਭਤ੍ਤੇ ਗਾਵੀਸਮਞ੍ਞਾ, ਨ ਵਿਭਤ੍ਤੇ. ਵਿਭਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠਿਮਂਸਾਦਿਅਵਯਵਸਮਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਜਾਨਨਤੋ. ਚਤੁਮਹਾਪਥੋ ਵਿਯ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥੋਤਿ ਗਾਵਿਯਾ ਠਿਤਚਤੁਮਹਾਪਥੋ ਵਿਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਭੂਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੩੦੫) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ, ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੧.੩੦੬) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਵਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭੯. ਸਿਵਥਿਕਾਯ ਅਪਵਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਓਧਿਸੋ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਕਥਾਨਂ, ਤਦਭਿਧੇਯ੍ਯਾਨਞ੍ਚ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਅਸੁਭਭਾਗਾਨਂ ਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰੇਹਿ ਗਹਿਤਸਮਞ੍ਞਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬੇਹਿ ਵਿਭਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਾਹਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਏਕਾਹਮਤਂ. ਉਦ੍ਧਂ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਾਦਾਨਾਤਿ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਤੋ ਉਪਰਿ ਮਰਣਤੋ ਪਰਂ. ਸਮੁਗ੍ਗਤੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੇਨ. ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਉਦ੍ਧਂ ਧੁਮਾਤਤ੍ਤਾ ਸੂਨਤ੍ਤਾ. ਸੇਤਰਤ੍ਤੇਹਿ ਵਿਪਰਿਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਮਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨੀਲਂ ਵਿਨੀਲਂ, ਪੁਰਿਮਵਣ੍ਣਵਿਪਰਿਣਾਮਭੂਤਂ ਵਾ ਨੀਲਂ ਵਿਨੀਲਂ. ਵਿਨੀਲਮੇਵ ਵਿਨੀਲਕਨ੍ਤਿ ਕ-ਕਾਰੇਨ ਪਦਵਡ੍ਢਨਂ ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਪੀਤਕਂ ਲੋਹਿਤਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੬੧੬). ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤ੍ਤਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਂ ਵਿਨੀਲਨ੍ਤਿ ਵਿਨੀਲਕਨ੍ਤਿ ਕੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਯਂ ਕ-ਕਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੬; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਮਹਾਵ. ੨੮੫) ਪਰਿਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਕਾਕਕਙ੍ਕਾਦੀਹਿ. ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਵਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਤਹਂ ਤਹਂ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾਭਾਵਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਪੁਬ੍ਬਭਾਵਂ.

ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੋ ‘‘ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਸਰੀਰਂ ਸਿਵਥਿਕਾਯ ਛਡ੍ਡਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਸਦਿਸਤਂ. ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਉਪਸਂਹਰਣਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਆਯੂਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗਤਿਕਮੇਵ. ਉਸ੍ਮਾਤਿ ਕਮ੍ਮਜਤੇਜੋ. ਏਵਂ ਪੂਤਿਕਸਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਅਤਿਵਿਯ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਜੇਗੁਚ੍ਛਪਟਿਕ੍ਕੂਲਪੂਭਿਕਸਭਾਵੋ ਏਵ, ਨ ਆਯੁਆਦੀਨਂ ਅਵਿਗਮੇ ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਦਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂਭਾਵੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਾਦਿਭੇਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ. ਸਾਵਸੇਸਮਂਸਲੋਹਿਤਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਖਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਤਹਂ ਤਹਂ ਸੇਸੇਨ ਅਪ੍ਪਾਵਸੇਸੇਨ ਮਂਸਲੋਹਿਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਹਤ੍ਥਟ੍ਠਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਹਤ੍ਥਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਾ ਜੋਤਿਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਤੇਸਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਭੇਦਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨੀਤਿ ਤਿਰੋਵਸ੍ਸਂ ਗਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨੀ’’ਤਿ. ਪੁਰਾਣਤਾਯ ਘਨਭਾਵਵਿਗਮੇਨ ਵਿਚੁਣ੍ਣਤਾ ਇਧ ਪੂਤਿਭਾਵੋਤਿ ਸੋ ਯਥਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਾਨੇਵਾਤਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਏਵ. ਖਜ੍ਜਮਾਨਤਾਦਿਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖਜ੍ਜਮਾਨਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਨਵਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਮਾਨੇਵ ਦ੍ਵੇਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਯਮੇਤਿ ਅਞ੍ਞਪਬ੍ਬੇਸੁ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਯਤੋ ਹਿ ਏਵ-ਕਾਰੋ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਿਯਮੇਤਿ, ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤਾਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਆਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਾਨਿ ਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਵਥਿਕਾਨਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥਪਬ੍ਬਾਦੀਨਂ ਅਪ੍ਪਨਾਵਹਤਾ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਸੇਸਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.