੨. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਣੇਕਦੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਣਂ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਣੇਤਿ. ਤੇਨ ਆਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾਯ ਪੁਰੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਨਾਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾਨਂ. ਨ ਏਕਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨੀਲਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਨਿ ਸਹ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਾਦਯੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵਚਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਨਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਲਕ੍ਖਣਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਰੂਪਾਦਿਭੇਦਦੀਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਇਧਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਨਦੀਪਬ੍ਬਤਾਨਂ ਸਨ੍ਦਨਂ ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਵਿਰਤਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਅਵਿਰਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮੇ ਪਨ ਨ ਹੇਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਤੀਤੋ ਚ ਅਨਾਗਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਸੇਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਿਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਯੇਸਂ ਰੂਪਾਦਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਾ ਅਹੇਸੁਂ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਵਨ੍ਤਤਾ. ਪਚ੍ਚਯਵਨ੍ਤੋ ਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯੇਵਾਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਏਕਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੇਕਭਾਵੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਸਹੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਫਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਚ ਏਕੇਕਸ੍ਸਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤੇ ਤੇ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਚ ਰੂਪਾਦਿਕੋ ਏਕੇਕੋਵ ਯਂਯਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਯੇ ਚ ਅਨੇਕੇ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਏਕੇਕਵਸੇਨ ਯਂਯਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇ ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਚ ਏਕੇਕਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇ ਪਨ ਆਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਚ ਅਨੇਕੇ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤੇ ਤੇ’’ਤਿ.
ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੨.੫੮) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਟ੍ਠਂ ਅਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਟ੍ਠੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਞਾਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਜਾਨਨੇ ਨ ਤੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਜਾਨਨਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਦਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜਾਨਨਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਨਿਬ੍ਬਾਨੋਯੇਵ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਟ੍ਠੇ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਤੇਨ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਵਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਭੂਤਮੇਵ ਹਿ ਤਂ ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣੇਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਰੂਪਾਵਚਰਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ.
ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.