੧੦. ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧. ਦਸਮੇ ਤਦਹੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹੁ ਉਪੋਸਥੇ’’ਤਿ. ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ. ਉਪਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਅਨਸਨੇਨ ਵਾ ਖੀਰਸਾਯਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਹਿ ਸਾਸਨਿਕਾ ਸੀਲੇਨ, ਬਾਹਿਰਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭੁਞ੍ਜਨੇਨ ਖੀਰਸਾਯਨਮਧੁਸਾਯਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਅਟ੍ਠਮਿਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਪਨ੍ਨਰਸਿਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਦ੍ਵਯਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸਿਕਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇਤਿ ਵਚਸਾਯਤ੍ਥੇ. ਦਿਵਸਦ੍ਦੋ ਦਿਵਾਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਦਿਵਸਪਰਿਯਾਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਦਿਵਾਸਦ੍ਦੋ ਸਵਿਸੇਸੇਨ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦਿਵਾ, ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਪਾਕਫਲੇਨਾਤਿ ਸਦਿਸਫਲੇਨ. ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਾਨਿਸਂਸੇਨਾਤਿ ਉਦ੍ਰਯਫਲੇਨ. ਵਿਪਾਕੋਭਾਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮਜਨਿਤੇਨ ਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਪਾਕੋਭਾਸੇਨ. ਨ ਮਹਾਓਭਾਸੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਾਕਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ.
ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿਆਦਿਵਚਨਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਰਿਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ ਨ ਤਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ ‘ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਂ, ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੦).
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾ ਕਥਿਤਾ. ਕਥਂ? ਅਰਿਯੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੬੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੭੦) ਹਿ ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿ ਕ੍ਵਚਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਭਾਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਭਾਤਰਂ, ਸਹਾਯਟ੍ਠਾਨੇ ਸਹਾਯਂ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਤਾਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵਚਨਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਮਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸੋ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਮਮ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਤਿਕਟ੍ਠਾਨੇ ਭਾਤਰਂ, ਸਹਾਯਟ੍ਠਾਨੇ ਸਹਾਯਂ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨੇ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਇਮਿਨਾ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮਯਂ ਯਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਚਤੁਕੋਟਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੭੧) ਵਿਯ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਵਸੇਨ ‘‘ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦਸਮ੍ਭਵੋ. ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਠਾਨੇ, ਕਾਲੇ ਵਾ. ਅਥ ‘‘ਨਿਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾਭਾਵੋਵ ਜੋਤਿਤੋ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਫਲਾਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪੀਤਿ ‘‘ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.
ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ –
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਅਟ੍ਠ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚੇ ਵਣ੍ਣੇ ਪਯਿਰੁਦਾਹਾਸਿ – ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਸੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨੇਵ ਅਤੀਤਂਸੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਪਨੇਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ –
ਆਦਿਨਾ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੯੬) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੇਹਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਦੀਪਕੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਥ ‘‘ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਹਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਦੀਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਦੀਪਿਤਗੁਣੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਗੁਣਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕੇਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਏਕੇਕੇ ਗੁਣਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਹਤਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਧਮ੍ਮਸਹਿਤਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਯੇ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਗਾਹਾਪਿਤਂ ਉਸੁਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਉਦ੍ਧਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਦਨਵਸੇਨ ਗਾਹਾਪਿਤਂ ਉਸੁਮਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੇ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਪਹੀਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ…ਪੇ… ਵਿਰਤਾਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਹਾਨਹੇਤੁਕਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਵਿਰਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਞਾਣੇਨ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਤਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਵਿਰਤੀਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਹਾਨਵਿਰਮਣਾਨਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤੇ ਸਹਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਭਾਵੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ, ਗਹਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ਪਹਾਯਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਹਾਨਕਿਰਿਯਾਯ ਪੁਰਿਮਕਾਲਵੋਹਾਰੋ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਸੁ ਚ ਵਿਰਤੀਸੁ ਵਿਰਮਣਕਿਰਿਯਾਯ ਅਪਰਕਾਲਵੋਹਾਰੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਪਹਾਨਂ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ, ਵਿਰਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਅਥ ਵਾ ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣਘਾਤਹੇਤੁਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ. ਕੋ ਪਨ ਸੋ? ਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਦੋਸਮੋਹਵਿਹਿਂਸਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ. ਤੇ ਹਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੁ ਕਿਲੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਰਤਾਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰਤਿਯਾ ਕਾਲਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਵਿਰਤਿਕਾਪਿ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਲਾਭਜੀਵਿਤਾਦਿਹੇਤੁ ਸਮਾਦਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਪਾਣਾਤਿਪਾਤਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਰਤਾ ਏਵਾਤਿ.
ਦਣ੍ਡਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਵਿਹੇਠਨਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਸਤ੍ਥਾਨਂ ਨਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰੂਪਘਾਤਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਲਜ੍ਜੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਲਜ੍ਜਾਯ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਪਾਪੁਤ੍ਤਾਸਰਹਿਤਂ, ਪਾਪਭਯਂ ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਯ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਧੀਨਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਭੂਤਾ ਲਜ੍ਜਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ‘‘ਦਯਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਦਯਾ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਰੁਣਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਦਯਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਨੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਕਰੁਣਾਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਇਧ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮਿਜ੍ਜਤਿ ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਾਣਭੂਤੇਤਿ ਪਾਣਜਾਤੇ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ ਕਰੁਣਾਯਨਕਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾ ਕਰੁਣਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਾਯ ਏਵ ਦਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਹਿ ਲਜ੍ਜਾਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਆਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ. ਥੇਨੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚੋਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਥੇਯ੍ਯਂ, ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਲਜ੍ਜਾਦਯੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾ, ਏਵਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸਪੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਚਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ, ਅਹਿਰਿਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਲਜ੍ਜੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਸੇਟ੍ਠਾਨਂ ਹੀਨਾਨਂ, ਅਸੇਟ੍ਠਂ ਵਾ ਲਾਮਕਂ ਚਰਿਯਂ, ਨਿਹੀਨਵੁਤ੍ਤਿਂ ਮੇਥੁਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਆਚਾਰਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਮਾਹ. ਆਰਾਚਾਰੀ ਮੇਥੁਨਾਤਿ ਏਤੇਨ – ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਨ੍ਹਾਪਨਸਮ੍ਬਾਹਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਤਂ ਨਿਕਾਮੇਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੭.੫੦) ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਧਮੇਥੁਨਸਂਯੋਗਾਪਿ ਪਟਿਵਿਰਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
‘‘ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯) ਵਿਯ ਥੇਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਥਿਰਪਰਿਯਾਯੋ, ਥਿਰਭਾਵੋ ਚ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾਯ ਠਿਤਕਥਤ੍ਤਾ ਕਥਾਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਿਤਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨ ਠਿਤਕਥੋਤਿ ਯਥਾ ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗਾਦਯੋ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਸਭਾਵਤਾਯ ਨ ਠਿਤਾ, ਏਵਂ ਨ ਠਿਤਾ ਕਥਾ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਨ ਠਿਤਕਥੋਤਿ ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗਾਦਯੋ ਯਥਾ ਕਥਾਯ ਉਪਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਪਾਸਾਣਲੇਖਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਅਯਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯਾ, ਸਦ੍ਧਾਯਾ ਏਵ ਸਦ੍ਧਾਯਿਕਾ ਯਥਾ ਵੇਨਯਿਕਾ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਅਯਿਤਬ੍ਬਾ ਸਦ੍ਧਾਯਿਕਾ, ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਏਕਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਤੇਸਮਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਨਕਾ. ਤਯਿਦਂ ਰਤ੍ਤਿਭੋਜਨੇਨਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਤ੍ਤੂਪਰਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਾਯਨ੍ਹਭੋਜਨੇਨਪਿ ਸਿਯੁਂ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਰਤਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਾ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਨਾਮ, ਤਦਞ੍ਞੋ ਵਿਕਾਲੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯਪਦੇਨ ਰਤ੍ਤਿਭੋਜਨਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਣ੍ਹੋ ‘‘ਵਿਕਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੩) ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਯੋਜਿਯਮਾਨਂ ਪਰੇਹਿ ਪਯੋਜਾਪੀਯਮਾਨਞ੍ਚ ਨਚ੍ਚਂ ਨਚ੍ਚਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਕੇਨੇਵ ਨਚ੍ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤਂ, ਤਥਾ ਗੀਤਵਾਦਿਤਸਦ੍ਦਾ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਚ੍ਚਨਨਚ੍ਚਾਪਨਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਾਯਨਗਾਯਾਪਨਵਾਦਨਵਾਦਾਪਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਵਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਆਲੋਚਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਵਨਕਿਰਿਯਾਯਪਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖੇਪਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਾਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਸੂਕਭੂਤਸ੍ਸ ਗੀਤਸ੍ਸ ਸਵਨਂ ਕਦਾਚਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੂਕਭੂਤਂ ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠਟ੍ਠਕਥਾਯ ‘‘ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਗੀਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗੀਤੂਪਸਂਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ.
ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਗਨ੍ਥਿਤਂ ਵਾ ਅਗਨ੍ਥਿਤਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਪ੍ਫਂ. ਗਨ੍ਧਜਾਤਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਿਯਂ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਧੂਪਿਤਸ੍ਸਪਿ ਅਧੂਪਿਤਸ੍ਸਪਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਲੇਪਨਾਦਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਤਿ ਉਚ੍ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਏਕਂ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਂ. ਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਯਨਂ. ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਂ ਮਹਾਸਯਨਞ੍ਚ ਸਮਣਸਾਰੁਪ੍ਪਰਹਿਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥਰਣ’’ਨ੍ਤਿ, ਆਸਨ੍ਦਾਦਿਆਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਯਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਧਾਰੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਤਦਾਧਾਰਕਿਰਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਤਦੁਪਭੋਗਭੂਤਨਿਸਜ੍ਜਾਨਿਪਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਰਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਾਸਨਮਹਾਸਯਨਾਸਨਾ’’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧) ਆਸਨਕਿਰਿਯਾਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਯਨਕਿਰਿਯਾਯ ਸਯਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਆਸਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਕੀਵਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਨਿਪਾਤੋ. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੀਵਮਹਪ੍ਫਲੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਮਹਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਕੀਵਮਹਾਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਰਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਰਤਨਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹੂਤਰਤ੍ਤਰਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਹੂਤੇਨ ਰਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਰਤਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਹੂਤਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਭੇਰਿਤਲਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਭੇਰਿਤਲਂ ਵਿਯ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਏਕਂ ਭਾਗਂ ਨ ਅਗ੍ਘਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਤਤੋ ਸੋਲ਼ਸਭਾਗਤੋ ਏਕਂ ਭਾਗਂ ਨ ਅਗ੍ਘਤਿ. ਤਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਸਿਰਿਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਹੋਤਿ.
ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜੀਕਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਨਾਮ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਬਹੂ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਾਪਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਾਪਿ, ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ, ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ, ਸੀਤਵਲਾਹਕਾ, ਉਣ੍ਹਵਲਾਹਕਾ, ਚਨ੍ਦਿਮਾ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ, ਸੂਰਿਯੋ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਦੇਵਲੋਕਟ੍ਠਕਾ ਏਵ. ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਜਨਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਾ. ਅਪਿਚ ਤਾਵਤਿਂਸਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦੇਵਾਨਂ ਨਾਮਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਯਾਮਾਦੀਨਂ. ਏਕਦੇਵਲੋਕੇਪਿ ਹਿ ਦੇਵਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ ਯਾਤਾ ਪਯਾਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਯਾਮਾ. ਤੁਟ੍ਠਾ ਪਹਟ੍ਠਾਤਿ ਤੁਸਿਤਾ. ਪਕਤਿਪਟਿਯਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਤਿਰੇਕੇਨ ਰਮਿਤੁਕਾਮਕਾਲੇ ਯਥਾਰੁਚਿਤੇ ਭੋਗੇ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਰਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ.
ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਗਣਨਾਯ ਨਵੁਤਿਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਸਤਾਨਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਨਵ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਸਤਾਨਿ ਏਕਵੀਸ ਕੋਟਿਯੋ ਚ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ.
ਮੁਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਪਾਦਕੇਤਿ ਪਾਦਤਲਤੋ ਯਾਵ ਅਟਨਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੋ, ਤਾਵ ਮੁਟ੍ਠਿਰਤਨਪ੍ਪਮਾਣਪਾਦਕੇ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਨ, ਯਸ੍ਸਿਦਾਨਿ ਵਡ੍ਢਕੀਹਤ੍ਥੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਸੀਲਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਵਾ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਪਨ ਉਪਵਸਨ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਾਚਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ‘‘ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮਿ…ਪੇ… ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਸਾਯ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਉਪਾਸਕਸੀਲਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਪਿ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ. ਤਂ ਪਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਏਕਾਯੇਵ ਵਿਰਤਿ ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਤੇਨਪਿ ਸਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨੇਵ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਪਨ ਨਾਨਾਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਯੋ ਯਥਾਸਕਂ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਮਾਦਾਨੇ ਪਨ ਵਚੀਭੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਯੇਵ. ਪਰੂਪਰੋਧਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਪਰਵਿਹਿਂਸਾਸਂਯੁਤ੍ਤਾ.
ਨਨੁ ਚ ‘‘ਮਣਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਮੇਵ, ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਣਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਤਿਮਣਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਵਸ੍ਸਿਕਵੇਲ਼ੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਤੋ ਏਕਵਸ੍ਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵੇਲ਼ੁਵਣ੍ਣਂ. ਲਦ੍ਧਕਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾ ਤਾਰਗਣਾਵ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਯ ਕਲਂ ਸਬ੍ਬੇ ਤਾਰਾਗਣਾ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.