(੭) ੨. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ
੧. ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੨. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਤਿਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਿਲਵਨ੍ਤਿ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਿਮੁਜ੍ਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਾਰਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਹਿ ਤਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਪਰਾਪਰਂ ਨਿਮੁਜ੍ਜਨੁਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਿਲਵਨਮੇਵ ਤੇਸਂ ਤਰਣਂ ਨਾਮ. ਉਪ੍ਪਾਦਕਾਤਿ ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਾਦਯੋ. ਤਿਤ੍ਥੇ ਜਾਤਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਿਤ੍ਥਂ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਕਾ, ਤਿਤ੍ਥਿਕਾ ਏਵ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ. ਮਨੋਰਮੇਤਿ ਸਾਦੁਫਲਭਰਿਤਤਾਯ ਅਭਯਦਿਸਤਾਯ ਚ ਮਨੋਰਮੇ. ਇਮੇਸੁਯੇਵ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨੇਸੁ.
ਯੋ ਯਥਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਕਤੀਨਂ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕੇਵਲਂ ਜਾਨਨਵਸੇਨ ਵਿਦਿਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਨੁਭਵਤਿ ਵਾਤਿ ਵਿਪਾਕਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਨੁਭਵਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਵਧਾਰਣਂ ਪਦਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ. ਕਮ੍ਮਵੇਦਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸਹਜਂ ਵੇਦਨਂ. ਕਿਰਿਯਵੇਦਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਨੇਵ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਨ ਚ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸਹਜਂ ਵੇਦਨਂ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤੇ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਵੇਦਨਾ ਏਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਸਨੇ ਲੋਕੇ ਚ ਪਾਕਟੇ ਵਾਤਾਬਾਧਾਦਿਰੋਗੇ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਇਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਾਧਿਕਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਅਨਨ੍ਤਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਾਤਿ ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵਿਕਾਰਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋ ਜਾਤਾ. ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਾਤਿ ਸੀਤਾਦਿਉਤੁਨੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਤੋ ਵਿਸਮਪਰਿਵੁਤ੍ਤਿਤੋ ਜਾਤਾ. ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾਤਿ ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਹਾਰਯੋਗਪਟਿਸੇਵਨਵਸੇਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਸਮਂ ਪਰਿਹਰਣਤੋ ਜਾਤਾ. ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾਤਿ ਉਪਕ੍ਕਮਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਭੂਤਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਜਾਤਾ. ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਕਾਰਾਵਤ੍ਥਾ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਆਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ ਆਬਾਧੋ, ਸੋ ਏਵ ਰੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਰੋਗੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯੋ ਯਾਪ੍ਯਲਕ੍ਖਣੋ, ਸੋ ਰੋਗੋ, ਇਤਰੋ ਆਬਾਧੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਤਂਤਂਧਾਤੂਨਂ ਵਿਸਮਂ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰਾਨਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਪਕੋਪਾਵਤ੍ਥਾ ਧਾਤੁਯੋ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ, ਨ ਤਥਾ ਪਰਪਚ੍ਚਯਾਵਤ੍ਥਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਮਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਂ ਆਬਾਧਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਪੁਰਾਤਨਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੂਲਕੇਨਾਤਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਕਮ੍ਮਹੇਤੁ. ਆਣਤ੍ਤਿਮੂਲਕੇਨਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਆਣਾਪਨਵਸੇਨ ਕਤਕਮ੍ਮਹੇਤੁ. ਇਮਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਰੋਗੇ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਏਕੇਨ ਇਸ੍ਸਰੇਨੇਵ ਨਿਮ੍ਮਿਤਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਭਾਵੀਭਾਵਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੀਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਧਨਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ.
ਮਾਤਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵੇਦਾਨਂ ਅਸਾਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮਾਤਿਕਂ. ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਲਦ੍ਧਿਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਟਿਜਾਨਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਲਦ੍ਧਿਤੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਮੂਲਲਦ੍ਧਿਤੋ ਅਞ੍ਞਲਦ੍ਧਿਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁਯੇਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵੇਦਨਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਵੇਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਹਿ ਬ੍ਯਾਮੂਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਦੀਨਿ ਆਲੋਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮੇ, ਏਵਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁ ਏਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਦਾਨਿ ਸਯਂਕਤਕਾਰਣਾ, ਏਵਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਣਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁ ਏਵਾਤਿ ਵਿਚਾਰਿਯਮਾਨੋ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੋ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੋ ਏਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦੋ ਨ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦੋ. ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਕਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੋਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਹੇਤੁ ਏਵ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਸ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਂ ਸੁਚਰਿਤਪੂਰਣਂ, ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਅਕਰਣਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਿਰਤੀਤਿ ਇਦਂ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਏਸ ਨ ਲਭਤਿ. ਸਮਣਾਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵ ਸਮਣਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਦਾਨਿ ਸਂਵਰਸਮਾਦਾਨਾਦਿਨਾ. ਅਸ੍ਸਮਣਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਕਾਰਣਾਯੇਵ ਅਸ੍ਸਮਣਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਂਵਰਭੇਦੇਨ.
ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੇ ਛਨ੍ਦਵਾਯਾਮਾਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰਾਨਂ ਅਭਾਵੋ, ਏਵਂ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦੇਪਿ ਇਸ੍ਸਰੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਮ੍ਮਿਤਭਾਵਾਨੁਜਾਨਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਵਾਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦੇਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦੇਪੀ’’ਤਿ.
ਇਮੇਸਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਮੇਸਂ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਂ ਤੁਚ੍ਛਾਸਾਰਤਾਯ ਥੁਸਕੋਟ੍ਟਨੇਨ ਕੁਣ੍ਡਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਲਾਭੋ ਵਿਯ ਪਰਮਤ੍ਥਲੇਸਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੋਭਾਸਤੋ ਤੇਜਸੋ ਫੁਲਿਙ੍ਗਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵੋ ਵਿਯ ਅਨ੍ਧਵੇਣਿਕਸ੍ਸਪਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋ ਵਿਯ ਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਭਾਗੇਨ ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਤਾਯ ਦਦ੍ਦਰਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੨.੪੩-੪੩) ਸਸਕਸਦਿਸਤਾ ਚ ਵਿਭਾਵਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਸਾਰਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸਾਰਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਰਸਬ੍ਭਾਵਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਹਭਾਵਂ. ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠੋਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਰਹਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਪਵਜ੍ਜੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਨ ਉਪਵਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਟਿਸੇਧਨਂ ਵਾ ਸਿਯਾ ਅਨਕ੍ਕੋਸਨਂ ਵਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਆਹ.
ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਦ੍ਧਟਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਯਥਾਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਮਾਤਿਕਾਯ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ. ਧਾਤੁਯੋਤਿ ਸਭਾਵਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੁਯੋ. ਤਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪ੍ਪਨਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਅਤ੍ਤਸੁਭਸੁਖਸਸ੍ਸਤਾਦਿਪਕਤਿਆਦਿਧੁਵਾਦਿਜੀਵਾਦਿਕਾਯਾਦਿਕਾ ਵਿਯ ਨ ਇਚ੍ਛਾਸਭਾਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਰਹਿਤੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨਉਦੁਮ੍ਬਰਪੁਪ੍ਫਾਦਿਲੋਕਵੋਹਾਰਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵਿਯ ਚ ਵਾਚਾਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਚ੍ਚਪਰਮਤ੍ਥਭੂਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਭਾਵਾ’’ਤਿ, ਸਚ੍ਚਸਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਧਾਤੁਯੋ. ਨਿਜ੍ਜੀਵਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੋਤਿ ਬਾਹਿਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਜੀਵਾਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸਂਕਪ੍ਪਿਤਸਤ੍ਤਾਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਚ. ਆਕਰਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਆਕਰੋ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਕਮ੍ਬੋਜੋ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾਤਿ ਤਂ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪੇਚ੍ਚ ਮਨਸੋ ਵਿਵਿਧਚਰਣਾਕਾਰੋ. ਕੇਹਿ ਕਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪਾਦੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਛ ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਿ, ਛ ਦੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਿ, ਛ ਉਪੇਕ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ.
ਪਤਿਟ੍ਠਾਧਾਤੂਤਿ ਸੇਸਭੂਤਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਚੇਵ ਸਬ੍ਬੂਪਾਦਾਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਭਾਵਾ ਧਾਤੁ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਬਨ੍ਧਨਧਾਤੂਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚ ਕਕ੍ਖਲ਼ਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਧਾਰਭਾਵੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵੋ. ਦ੍ਰਵਭਾਵਸਿਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਂ ਆਬਨ੍ਧਨਂ. ਉਣ੍ਹਭਾਵਸਿਦ੍ਧਂ ਮੁਦੁਤਾਪਕ੍ਕਤਾਵਹਂ ਪਰਿਪਾਚਨਂ. ਥਦ੍ਧਭਾਵਾਵਹਂ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਨਂ ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਨਂ. ਰੂਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਰੂਪਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਯੇਸਂ ਸੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤੇਹਿ ਸੋ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠੋਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਕਾਸਧਾਤੂਤਿ ਅਸਮ੍ਫੁਟ੍ਠਧਾਤੂ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਜਾਨਨਵਿਧੁਰਾ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਲਦ੍ਧਿ ਵਿਜਾਨਨਧਾਤੁ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਪਿ ਕਥੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋਵ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਉਭਯਥਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਚ.
ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਪਿ ਆਕਾਸਧਾਤੁ ਭੂਤਾਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਨੇਵਾਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾਨਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ. ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮੁਦਾਯੇ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਅਵਯਵੇਪਿ ਦਿਸ੍ਸਨਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਵਤ੍ਥੇਕਦੇਸੇ ਦਡ੍ਢੇ ਵਤ੍ਥਂ ਦਡ੍ਢ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਚੇਤਨਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਭੂਮਕਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਤੋ ਨਾਮਾਧੀਨਗ੍ਗਹਣਤੋ ਚ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਰੂਪਂ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਰੁਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ. ਵਿਭਾਗੇਨ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸ. ਏਕਾਸੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋਯ’’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਏਵਂ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਂ ਠਿਤੋ ਉਪਰਿਮੇਨ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧੀਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਨ੍ਤੋ.
ਫਸ੍ਸਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਸੁਵਣ੍ਣਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਣਿਵਜਿਰਾਦੀਨਂ. ਆਕਿਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਕਰੋ. ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ. ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਗਤਫਸ੍ਸੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਵਿਪਾਕਫਸ੍ਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਖਮਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤਾਵਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਕਥਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਪੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਵਿਚਰਤੀਤਿ ਉਪੇਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਭਾਵਤੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਤੋ ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਾਦਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਂ ਵਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ.
ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੩੧) ਪਕਾਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਇਧ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਖਾਵਬੋਧਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦੇਸਿਯਮਾਨਾਯ ਵਟ੍ਟਕਥਾਯ ਸੁਖੇਨ ਅਵਬੋਧਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਂ. ਪਚ੍ਚਯਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ. ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਮੁਖੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇ. ਦਸ੍ਸਿਤੇਤਿ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੇ. ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇ ਯੋਨਿਯੋ ਇਤਰਾਹਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾਯ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਤਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਵਬੋਧੇਤੁਮ੍ਪੀ’’ਤਿ.
ਪਚ੍ਚਯਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਤੇਹਿ ਭਾਗਸੋ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਯਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਂ ‘‘ਕੁਤੋ ਪਨੇਤਂ ਛਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਮਾਤੁ ਨ ਪਿਤੁ ਤਾਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਭਾਵਤੋ. ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਬ੍ਭਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਗਬ੍ਭੋ, ਕਲਲਾਦਿਅਵਤ੍ਥੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਮਞ੍ਚਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ‘‘ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਗਬ੍ਭੇ ਵਸਤਿ ਮਾਣਵੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧੫.੩੬੩). ਗਬ੍ਭੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਬ੍ਭੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਓਵਰਕੋ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯਾਵ ਅਭਿਜਾਤਿ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਬ੍ਭੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਬ੍ਭੋ ਚ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਨਿਰਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਨਿਰਯੋ ਚ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਗਬ੍ਭੋ ਚਾਤਿ ਨਿਰਯਗਬ੍ਭੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਦੇਵਮਨੁਜਾਦਯੋ ਵਿਯ ਉਦ੍ਧਂ ਦੀਘਾ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਚਿਤਾ ਦੀਘਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ. ਤੇ ਏਵ ਖਨ੍ਧਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵੇਨ ਯੋਨਿ ਚ ਸੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਬ੍ਭੋ ਚਾਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਗਬ੍ਭੋ. ਪਕਟ੍ਠਤੋ ਸੁਖਤੋ ਅਪੇਤਂ ਅਪਗਮੋ ਪੇਤਭਾਵੋ, ਤਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸਯੋਤਿ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ, ਪੇਤਯੋਨਿ. ਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਾਯ ਸੂਰਭਾਵਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਉਪਚਿਤਮਾਨਸਤਾਯ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਗੁਣਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਾਦੀਹਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ ਜੋਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵਾ. ਗਬ੍ਭਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਤਦਨਨ੍ਤਰਭੇਦੇਨ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਗਬ੍ਭੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਸੁਪਾਕਟਤਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਚ.
ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਅਵੇਕਲ੍ਲਜਾਤਿਹੀਨਵੇਕਲ੍ਲੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਧ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕੇ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਤਿ ਸਮੋਧਾਨਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਸਮਾਗਤਾ ਸਂਸਿਲਿਟ੍ਠਾ. ਉਤੁਨੀਤਿ ਉਤੁਮਤੀ ਸਞ੍ਜਾਤਪੁਪ੍ਫਾ. ਇਦਞ੍ਚ ਉਤੁਸਮਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਕਰਜਸ੍ਸ ਲਗ੍ਗਨਦਿਵਸਮਤ੍ਤਂ. ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਹਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭਾਸਹਸਞ੍ਞਿਤੇ ਓਕਾਸੇ ਦਾਰਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਤੀ ਲੋਹਿਤਪੀਲ਼ਕਾ ਸਣ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਾ ਏਵ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਵਤ੍ਥੁ ਸੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਪਗ੍ਘਰਿਤਲੋਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਮਯਤ੍ਤਾ ਚ. ਵਿਸੁਦ੍ਧੇ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਏਕਵਾਰਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇਸੁ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥੁ ਨਹਾਨਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਕਤਿਪਯਾਨਿ ਦਿਵਸਾਨਿ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਹਨਤਾਯ ਖੇਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਲੇਸਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹਤ੍ਥਗ੍ਗਾਹਵੇਣਿਗ੍ਗਾਹਾਦਿਨਾ ਅਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨੇਨਪਿ ਦਾਰਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿਯੇਵ. ਇਤ੍ਥਿਸਨ੍ਤਾਨੇਪਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤਪਿ ਧਾਤੂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਾਰਿਕਾਯ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਸਾਮਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਿਕਾਯ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪.੧੫.ਮਾਤਙ੍ਗਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੫) ਮਣ੍ਡਬ੍ਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਗਨ੍ਧਨਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਗਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸੂਚਨਤੋ ਦੀਪਨਤੋ ਗਨ੍ਧੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਭਵਗਾਮਿਕਮ੍ਮੁਨਾ ਅਬ੍ਬਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਕਸਤ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਯਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿਤੋ ਪਨ ਏਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਦਾ ਹਿ ਤਤ੍ਰੂਪਗਸਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਆਵਹਨ੍ਤਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪੇਲ੍ਲਕਯਨ੍ਤੇਨ ਤਥਤ੍ਥਾਯ ਪੇਲ੍ਲਿਤੋ ਉਪਨੀਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ.
ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਯੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਭਾਵਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਿਕਾ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਣ੍ਹਾਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ. ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਵਟ੍ਟਂ ਇਧ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੋ ਤਬ੍ਭਾਵਿਕਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੋਤਿ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਸਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤ੍ਵੇਵਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਤੁ ਏਵ. ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਰਾਗੋ, ਮਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸੇਸਨਿਰੋਧਾ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਸਕਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਸ੍ਸ. ਕੇਵਲਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸਤ੍ਤਜੀਵਾਦਿਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖੀਣਾਕਾਰੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਂ ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੇਨ. ਅਰਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਰੋਧਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਖੀਣਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਨ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਨਾਮ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਊਨਾਧਿਕਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਸਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਭਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩. ਦੁਤਿਯੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਯਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਤਾਯਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਿਕਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ. ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਪਰਿਤ੍ਤਾਤੁਂ ਨ ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਮਾਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋਯੇਵ ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਂ. ਇਮਿਨਾ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਭਯਾਦਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਟਵਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਟਵਿਵਾਸਿਨੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਗਾਮੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟਵੀਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਟਵਿਵਾਸਿਨੋ ਚੋਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਤਿ ਅਟਵਿਵਾਸਿਨੋ ਚੋਰਾ. ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਟਵਿਸਙ੍ਕੋਪੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਠਾਨਗਮਨਾਦਿਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਇਰਿਯਾਪਥੋਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ.
ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਤੋ ਤੇਨ ਤੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮਾਤੁਪੇਮੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਮਾਤਰਮ੍ਪਿ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਲੀਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖੇਮੇ ਪਦੇਸੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਕੁਲ੍ਲੇ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਕੂਲਂ ਪਰਤੀਰਂ ਵਹਤਿ ਪਾਪੇਤੀਹਿ ਕੁਲ੍ਲੋ, ਤਰਣਤ੍ਥਾਯ ਵੇਲ਼ੁਨਲ਼ਾਦੀਹਿ ਕਲਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧੋ. ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧੋ ਪਨ ਉਲ਼ੁਮ੍ਪੋ, ਚਾਟਿਆਦਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਭਾਜਨਂ. ਵੁਯ੍ਹਮਾਨਨ੍ਤਿ ਉਦਕੋਘੇਨ ਅਧੋਸੋਤਂ ਨੀਯਮਾਨਂ.
ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਭਯਾਨਿ ਸਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਿਕਾਨਿਯੇਵ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਿਕਾਨਿ ਭਯਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਭਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਵੇਨਾਗਪੁਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੪. ਤਤਿਯੇ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਜਨਪਦੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕੋਸਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਕੋਸਲਾ ਨਾਮ ਜਾਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ, ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਕੋਪਿ ਜਨਪਦੋ ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕੋਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ਹਿ ਈਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਸਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ (ਪਾਣਿਨਿ ੧.੨.੫੧) ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਰੁਲ਼੍ਹੀ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਕੁਰੂਸੁ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਚ. ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਨੇ ਪਨ ਜਨਪਦਸਦ੍ਦੇ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦੇ ਏਕਵਚਨਮੇਵ ਯਥਾ ‘‘ਕੋਸਲੇਸੁ ਜਨਪਦੇ’’ਤਿ. ਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਚਰਣਂ. ਚਰਣਂ ਵਾ ਚਾਰੋ, ਸੋ ਏਵ ਚਾਰਿਕਾ. ਤਯਿਦਂ ਮਗ੍ਗਗਮਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਚੁਣ੍ਣਿਕਗਮਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਗਮਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਾਰਿਕਾ ਚ ਨਾਮੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੂਰੇਪੀਤਿ ਦੂਰੇਪਿ ਨਾਤਿਦੂਰੇਪਿ. ਸਹਸਾ ਗਮਨਨ੍ਤਿ ਸੀਘਗਮਨਂ. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਲ਼ਵਕਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਗਮਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਂ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨ ਤਿਗਾਵੁਤਮਗ੍ਗਮਗਮਾਸਿ. ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਤਿਂਸਯੋਜਨਂ, ਤਥਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ, ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿਸ੍ਸ ਪਨ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨਂ, ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਸ੍ਸ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ, ਧਨਿਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਤ ਯੋਜਨਸਤਾਨਿ, ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਸ੍ਸ ਵਨਵਾਸਿਸ੍ਸ ਤਿਸ੍ਸਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਤਿਗਾਵੁਤਾਧਿਕਂ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਇਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਇਮਂ ਅਤੁਰਿਤਚਾਰਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ.
ਉਪਲਭਿਂਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਵਨਵਸੇਨ ਉਪਲਭਿਂਸੂਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਤਦ੍ਵਾਰ…ਪੇ… ਜਾਨਿਂਸੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਅਵਧਾਰਣਫਲਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਵਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਵਾ ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ. ਅਵਧਾਰਣਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਇਟ੍ਠਤ੍ਥਤੋਵਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਖੋ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੀਤਿ ਪਦਂ ਖੋ-ਸਦ੍ਦੇ ਗਹਿਤੇ ਤੇਨ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਵਿਭੂਸਿਤਂ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਂ ਪੂਰਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਪਦਾਨਿ ਸਂਸਿਲਿਟ੍ਠਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਦਪੂਰਣੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਦੀਪਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਿਕਤਾ.
ਸਮਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਵਾਸਨਂ ਸਮਿਤਪਾਪਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਬਾਹਿਰਕਵੀਤਰਾਗਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਪਾਪਸਮਨਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਾਪਸਮਨਂ ਵਿਸੇਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਯਥਾਭੂਤਗੁਣਾਧਿਗਤਮੇਤਂ ਨਾਮਂ ਯਦਿਦਂ ਸਮਣੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਇਧ ਅਨੁਸ੍ਸਵਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਲੂਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ. ਆਲਪਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਲਾਪਵਚਨਮਤ੍ਤਂ. ਪਿਯਸਮੁਦਾਹਾਰਾ ਹੇਤੇ ‘‘ਭੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਪਿਯਾ’’ਤਿ ਵਾ. ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਂ ਤਾਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਗੋਤਮੋਤਿ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਵਚਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਤਾਯਤਿ ਏਕਂਸਿਕਵਿਸਯਤਾਯ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾ ਅਭਿਧਾਨਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਭੂਤੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਗੋਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਤਾਨਿ ਤਾਯਤਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੋ ਪਨ ਸੋਤਿ? ਅਞ੍ਞਕੁਲਪਰਮ੍ਪਰਾਸਾਧਾਰਣਂ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਆਦਿਪੁਰਿਸਸਮੁਦਾਗਤਂ ਤਂਕੁਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸਾਧਾਰਣਂ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਮਣੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਕਜਨੇਹਿ ਭਗਵਤੋ ਬਹੁਮਤਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ਗੋਤਮੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲੋਕਿਯਜਨੇਹਿ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲਸਮ੍ਭੂਤਤਾ ਦੀਪਿਤਾ ਤੇਨ ਉਦਿਤੋਦਿਤਵਿਪੁਲਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਵਿਭਾਵਨਤੋ. ਸਬ੍ਬਖਤ੍ਤਿਯਾਨਞ੍ਹਿ ਆਦਿਭੂਤਮਹਾਸਮ੍ਮਤਮਹਾਰਾਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਉਲ਼ਾਰਤਮਂ ਸਕ੍ਯਰਾਜਕੁਲਂ.
ਕੇਨਚਿ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਞਾਤਿਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਭੋਗਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਾਦਿਨਾ ਕੇਨਚਿਪਿ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਂ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਅਭਿਜਾਤਿਯਂ, ਅਥ ਖੋ ਵਡ੍ਢਿਯੇਵ. ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨੇ ਚ ਤਤੋਪਿ ਸਮਿਦ੍ਧਤਮਭਾਵੋ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋਤਿ. ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਭਗਵਤੋ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਦੀਪਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.
ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥੇਤਿ ਇਤ੍ਥਂ ਏਵਂਪਕਾਰੋ ਭੂਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਏਵਂ ਕਥਨਤ੍ਥੇ. ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥਜੋਤਕੋ, ਤੇਨ ਯੋਗਤੋ ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਤਬ੍ਬਿਸਯਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਕਿਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਵ ਸਦ੍ਦਨੀਯਤੋ ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਅਭਿਤ੍ਥਵਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਥੁਤਿਘੋਸੋ. ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਤੋਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਗੁਣੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਤੋ.
ਸੋ ਭਗਵਾਤਿ ਯੋ ਸੋ ਸਮਤਿਂਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਦੇਵਾਨਂ ਅਤਿਦੇਵੋ ਸਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤਿਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਨਾਥੋ ਭਾਗ੍ਯਵਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਟਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਭਗਵਾ. ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਸਤ੍ਥੁ ਨਾਮਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਂ ਮਾਤਰਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਨਿ. ੮੪). ਪਰਤੋ ਪਨ ਭਗਵਾਤਿ ਗੁਣਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੇਨ ‘‘ਅਰਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਨੇਨਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਅਰਹਂ ਇਤਿਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਇਤਿਪਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਇਤਿਪੇਤਂ ਭੂਤਂ ਇਤਿਪੇਤਂ ਤਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੬) ਵਿਯ ਇਧ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਤ੍ਥੋ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਚ ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ, ਤਾਨਿ ਚ ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾਨੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਨਿਰੂਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਯੋ ਕਿਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ.
ਆਰਕਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਵਿਦੂਰਤ੍ਤਾ. ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ. ਅਰਾਨਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਰਾਨਂ. ਹਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪੂਜਾਵਿਸੇਸਾਨਞ੍ਚ. ਤਤੋਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੫-੧੨੭). ਯਥਾ ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ, ਏਵਂ ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤੋਪਿ ਨੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਦੇਵਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਪਜਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾਸਕਂ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਗ੍ਗਹਣਂ ਪਾਰਿਸੇਸਨਯੇਨ ਇਤਰੇਸਂ ਪਦਨ੍ਤਰੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਦੇਵਕਨ੍ਤਿ ਚ ਅਵਯਵੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਸਮੁਦਾਯੋ ਸਮਾਸਤ੍ਥੋ. ਛਟ੍ਠਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਗ੍ਗਹਣਂ ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸੋ ਜਾਤੋ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸੀ ਚ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਵਚਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਸਮਿਤਬਾਹਿਤਪਾਪਾਨਞ੍ਚ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਚਨੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਾਮਂ ‘‘ਸਦੇਵਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਲੋਕਸਦ੍ਦੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਤੁਲ੍ਯਯੋਗਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ, ‘‘ਸਲੋਮਕੋ ਸਪਕ੍ਖਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਅਤੁਲ੍ਯਯੋਗੇਪਿ ਅਯਂ ਸਮਾਸੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਜਾਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਜਾਵਚਨੇਨ ਸਤ੍ਤਲੋਕਗ੍ਗਹਣ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰੂਪਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵਾਤਿ ਇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਦੇਵਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕੋ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨੂਪਗਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੧੭). ਸਮਾਰਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਛਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੋ ਗਹਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਵਿਸੇਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਗਹਿਤੋ ਅਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਚਤੁਪਰਿਸਵਸੇਨਾਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਚਤੁਪਰਿਸਵਸੇਨ. ਇਤਰਾ ਪਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਰਿਸਾ ਸਮਾਰਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾ ਏਵਾਤਿ. ਅਵਸੇਸਸਤ੍ਤਲੋਕੋ ਨਾਗਗਰੁਲ਼ਾਦਿਭੇਦੋ. ਤੀਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਦੇਵਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਸਹਿਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ. ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਸਦੇਵਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਤੇਨ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਸਦੇਵਕਤ੍ਤਾਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ਤੇਧਾਤੁਕਮੇਵ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪੋਰਾਣਾ ਆਹੂਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਿ ਯਕਾਰਲੋਪੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਭਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਕੇਨ ਞਾਣੇਨ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਮਾਨਾਦਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਅਨੁਮਾਨਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਆਦਿਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਕਪ੍ਪਮਾਣਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰਤਾਯ ਹਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ.
ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਵੇਕਸੁਖਨ੍ਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ. ਤੇਨ ਵਿਮਿਸ੍ਸਾਪਿ ਕਦਾਚਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਹਿਤ੍ਵਾਪੀ’’ਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਰਿਸਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਯਥਾਸੁਤਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਖਣਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ, ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਨੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਵਸੇਨ ਬਹੁਂ ਵਾ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨਵਜ੍ਜਭਾਵੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਦੇਸਕਾਯਤ੍ਤੇਨ ਆਣਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਅਤਿਸਜ੍ਜਨਂ ਪਬੋਧਨਂ ਦੇਸਨਾਤਿ ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਸਨਾਯ ਤਾਵ ਚਾਤੁਪ੍ਪਦਿਕਗਾਥਾਯਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਦਾਨਨਿਗਮਾਨਿਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਯ ਅਨੁਵਿਧਾਨਤੋ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਦਾਨਂ ਆਦਿ, ਇਦਮਵੋਚਾਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸਾਸਿਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਗਤੇਨ ਯਥਾਪਰਾਧਾਦਿਸਾਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸਾਸਨਂ ਤਦਙ੍ਗਵਿਨਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਨਯਨਂ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੀਲਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਸੀਲਦਿਟ੍ਠੀਨਞ੍ਚ ਆਦਿਭਾਵੋ ਤਂਮੂਲਿਕਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਵਿਗਮੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਾਪਟਿਪਦਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਬ੍ਭ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਤਾਪਿ ਮਜ੍ਝਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਫਲਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਾਮ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਤਾਵਸੇਨ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਾਮ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਤਾਵਸੇਨ. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤਂ ਆਗਮੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਕਥਾਵਧਿਸਦ੍ਦਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਗਾਥਾਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਚ ਵਵਤ੍ਥਿਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਇਧ ਦੇਸਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸੀਲਾਦਿ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਗਵਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸੀਲਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਸਮ੍ਭਾਰਂ ਸੀਲਂ ਗਹਿਤਂ, ਤਥਾ ਮਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਸਮ੍ਭਾਰੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਸੀਲਾਦਿਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਹਿ ਇਧ ਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਭਾਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਥਿਕਸਣ੍ਠਿਤੀਤਿ ਕਥਿਕਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਕਥਨਵਸੇਨ ਸਮਵਟ੍ਠਾਨਂ.
ਨ ਸੋ ਸਾਤ੍ਥਂ ਦੇਸੇਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਤ੍ਥਵਿਰਹਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ. ਏਕਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦਿਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾਤਿ ਸਿਥਿਲਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੁ ਏਕਪ੍ਪਕਾਰੇਨੇਵ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨੇਵ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ ਦਮਿਲ਼ਭਾਸਾ ਵਿਯ. ਵਿਵਟਕਰਣਤਾਯ ਓਟ੍ਠੇ ਅਫੁਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸਬ੍ਬਨਿਰੋਟ੍ਠਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਵਾ ਕਿਰਾਤਭਾਸਾ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੀਯਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਵਾ ਯਵਨਭਾਸਾ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਸਾਨੁਸਾਰਤਾਯ ਸਬ੍ਬਨਿਗ੍ਗਹਿਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਵਾ ਪਾਰਸਿਕਾਦਿਮਿਲਕ੍ਖਭਾਸਾ ਵਿਯ. ਸਬ੍ਬਾਪੇਸਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਕਦੇਸਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਠਾਨਕਰਣਾਨਿ ਸਿਥਿਲਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਸਿਥਿਲਂ. ਤਾਨਿ ਅਸਿਥਿਲਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਗ੍ਗੇਸੁ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਧਨਿਤਂ. ਦ੍ਵਿਮਤ੍ਤਕਾਲਂ ਦੀਘਂ. ਏਕਮਤ੍ਤਕਾਲਂ ਰਸ੍ਸਂ. ਤਦੇਵ ਲਹੁਕਂ ਲਹੁਕਮੇਵ. ਸਂਯੋਗਪਰਂ ਦੀਘਞ੍ਚ ਗਰੁਕਂ. ਠਾਨਕਰਣਾਨਿ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਪਰੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ. ਤਥਾ ਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ. ਠਾਨਕਰਣਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਧਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਭੇਦੋਤਿ ਏਵਂ ਸਿਥਿਲਾਦਿਵਸੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਕ੍ਖਰੁਪ੍ਪਾਦਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਭੇਦੋ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਹਿ ਅਕ੍ਖਰਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਚ.
ਅਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਮਿਲੇਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ, ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ, ਅਹਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਗਵਾ ਯਮਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਤੁਂ ਏਕਗਾਥਂ ਏਕਵਾਕ੍ਯਮ੍ਪਿ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਮਤ੍ਥਂ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਯ ਏਵ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਇਧ ਕੇਵਲਸਦ੍ਦੋ ਅਨਵਸੇਸਵਾਚਕੋ, ਨ ਅਵੋਮਿਸ੍ਸਤਾਦਿਵਾਚਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਕਲਾਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਣ੍ਣਂ. ਤਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਊਨਂ ਵਾ ਅਧਿਕਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਨੂਨਾਧਿਕਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਤ੍ਥਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਾਧਕਤ੍ਤਾ ਅਨੂਨਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਸ੍ਸ ਪਨ ਅਸਾਧਕਤ੍ਤਾ ਅਨਧਿਕਤਾ. ਸਕਲਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗਵਨ੍ਤਂ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਦੇਸਨਾਪਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਾਮਿਸਂ ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਗਧਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਲੋਕਾਮਿਸਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ. ਹਿਤਫਰਣੇਨਾਤਿ ਹਿਤੂਪਸਂਹਰਣੇਨ. ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਮੁਦੁਹਦਯੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਕਰੁਣਾਯ ਵਾ ਮੁਦੁਹਦਯੋ. ਉਲ੍ਲੁਮ੍ਪਨਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਸਕਲਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਚ ਉਦ੍ਧਰਣਾਕਾਰਾਵਟ੍ਠਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਕਰੁਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਂ ਇਧ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਪਦਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ…ਪੇ… ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਭਦ੍ਦਕਂ. ਭਦ੍ਦਕਤਾ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਭਾਵੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਵਹਂ ਸੁਖਾਵਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਾਵਹਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥਸਂਹਿਤਹਿਤਾਵਹਂ. ਸੁਖਾਵਹਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤਿਵਿਧਸੁਖਾਵਹਂ. ਤਥਾਨੁਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਾਨਂ. ਯਾਦਿਸੇਹਿ ਪਨ ਗੁਣੇਹਿ ਭਗਵਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤੇਹਿ ਚਤੁਪ੍ਪਮਾਣਿਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਨੀਯੋ ਤੇਸਂ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਰੂਪੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਭੂਤ…ਪੇ… ਅਰਹਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣਲੂਖਪ੍ਪਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਪਸਾਦਾਵਹਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਇਤਰੇਨ ਇਤਰੇਸਂ. ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਧੁ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋਸਿਯਵਤ੍ਥੁ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਉਭਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਉਭਯਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਕੇਰਾਟਿਕਾਤਿ ਸਠਾ.
ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਮਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਅਧਿਕਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ. ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਚ ਪਕਤਿਆਕਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਕਥਂ ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਕਥਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਤਾ ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਯਗ੍ਗਾਹਪਞ੍ਞਾ ਹੇਸਾ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਮਨੇ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਯੇਵ ਹੋਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਏਵ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਸਨ੍ਨਤਾਸਮ੍ਭਵਤੋ.
ਜਮ੍ਬੋਨਦਸੁਵਣ੍ਣਂ ਰਤ੍ਤਵਣ੍ਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਰਤ੍ਤਵਣ੍ਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਜਮ੍ਬੋਨਦਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਘਟਿਕਾਤਿ ਜਮ੍ਬੋਨਦਸੁਵਣ੍ਣਪਿਣ੍ਡਂ. ਇਮਿਨਾ ਨੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਨੇਕ੍ਖਪ੍ਪਮਾਣਜਮ੍ਬੋਨਦਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਕਤਂ ਅਕਤਭਣ੍ਡਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਚਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਕਤਪਿਲਨ੍ਧਨਂ ਕਤਭਣ੍ਡਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਘਟ੍ਟਨਮਜ੍ਜਨਕ੍ਖਮਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਚ ਪਞ੍ਚਧਰਣਸ੍ਸ ਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਧਰਣਹਿਰਞ੍ਞਵਿਚਿਤਂ ਆਭਰਣਂ ਇਧ ਨੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਜਮ੍ਬੋਨਦਨ੍ਤਿ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਸਾਖਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਦਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਕਿਰ ਰਤਨਂ ਰਤ੍ਤਂ. ਸੁਵਣ੍ਣਾਕਾਰੇ ਮਹਾਜਮ੍ਬੁਫਲਰਸੇ ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਸੁਵਣ੍ਣਙ੍ਕੁਰਾ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣੇਨ ਕਤਪਿਲਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਸਮ੍ਪਹਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਪਹਟ੍ਠਂ ਘਟ੍ਟਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰ…ਪੇ… ਸੁਪਰਿਮਜ੍ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਆਹਰਿਮਾਨਿ ਵਾਲ਼ਰੂਪਾਨਿ. ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਰੂਪਾਕੁਲੋ ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਞ੍ਚੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋਤਿ ਸਾਰਸਮਾਸੇ. ਰਤਨਚਿਤ੍ਰਨ੍ਤਿ ਭਿਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦਾਦਿਵਸੇਨ ਰਤਨਚਿਤ੍ਰਂ. ਰੁਕ੍ਖਤੂਲਲਤਾਤੂਲਪੋਟਕਿਤੂਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤੂਲਾਨਂ. ਉਦ੍ਦਲੋਮਿਯਂ ਕੇਚੀਤਿ ਸਾਰਸਮਾਸਾਚਰਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਿਨੋ ਚ. ਤਥਾ ਏਕਨ੍ਤਲੋਮਿਯਂ. ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਟ੍ਟਿਸ੍ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਕਸਟਮਯਂ. ਅਜਿਨਚਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਅਜਿਨਮਿਗਚਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਾਨਿ ਕਿਰ ਚਮ੍ਮਾਨਿ ਸੁਖੁਮਤਰਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਪਟ੍ਟਤਿਪਟ੍ਟਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜਿਨਪ੍ਪਵੇਣੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਨਿਕਾਮਲਾਭੀਤਿ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਲਾਭੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਲਾਭੀ’’ਤਿ. ਵਿਪੁਲਲਾਭੀਤਿ ਉਲ਼ਾਰਲਾਭੀ. ਕਸਿਰਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਕਸਿਰਂ ਉਲ਼ਾਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹਨ੍ਤਲਾਭੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਲਦ੍ਧਾ ਚ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯਾ, ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਕੋਸੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਕੋਸੇਯ੍ਯਂ ਪਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਿਨਯੇ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੨੫੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧਾਪਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫) ਪਨ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਗੋਨਕਾਦੀਨਿ ਰਤਨਪਰਿਸਿਬ੍ਬਿਤਾਨਿ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੂਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਰਤਨਸਿਬ੍ਬਨਰਹਿਤਾਪੀ ਤੂਲਿਕਾ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਵਚਨਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਨਯੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੯੭) ਵੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਧਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਲਦ੍ਧਾ ਚ ਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਟਿਸੇਧੋ ਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਪਨ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਾਮੂਰੁਂ ਦਕ੍ਖਿਣੂਰੁਞ੍ਚ ਸਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਭੋ ਪਾਦੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਊਰੁਬਦ੍ਧਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਊਰੂਨਂ ਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾ. ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਯਥਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਵਸੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਉਭੋ ਪਾਦੇ ਆਭੁਜੇ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਪਨ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਾਦਾਨਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯਾਤਿ ਉਪਰਿਮਂ ਸਰੀਰਂ ਉਜੁਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕੇ ਕੋਟਿਯਾ ਕੋਟਿਂ ਪਟਿਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚਮ੍ਮਮਂਸਨ੍ਹਾਰੂਨਿ ਨ ਪਣਮਨ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਯਾ ਤੇਸਂ ਪਣਮਨਪਚ੍ਚਯਾ ਖਣੇ ਖਣੇ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਾਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਪਰਿਪਤਤਿ, ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਫਾਤਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਰਿਮਂ ਕਾਯਂ ਉਜੁਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਸ੍ਸ ਹਿ ਅਨੁਜੁਕਟ੍ਠਪਨਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾਵਚਨੇਨੇਵ ਬੋਧਿਤਨ੍ਤਿ. ਉਜੁਂ ਕਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਰਿਮਕਾਯਵਿਸਯੋ.
ਪਰਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ‘‘ਵਨਨ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਪਵਿਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਨਿਸੀਦਾਮੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਲੀਨਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਯੋ ਸਨ੍ਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ‘‘ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵੋ, ‘‘ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਗ੍ਗਹੂਪਾਯੋ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਗਹਿਤਾਸਮ੍ਮੋਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਸਮ੍ਮੋਸਂ ਸਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਰਮਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰੀਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੬.੨੦) ਵਿਯ. ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੋ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯-੨੧੦) ਵਿਯ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਟ੍ਠੋ ਹਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੋ.
ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਭਾਵਾਵਹਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਾਸਨ੍ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਚਙ੍ਕਮੋਪਿ ਤਦੁਪਚਾਰਤੋ ਦਿਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯੁਟ੍ਠਾਯ ਚਙ੍ਕਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਚਙ੍ਕਮੋਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੀਸੁਵਿਹਾਰੇਸੂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ, ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇ ਚ. ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਾਦਯੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਾ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ. ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਾ, ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਆਗਤਾ.
ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਥਿਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਚਙ੍ਕਮਾਦਯੋਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਚਙ੍ਕਮਟ੍ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਯੋ. ਅਰਿਯਚਙ੍ਕਮਾਦਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨ ਪਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਵੇਨਾਗਪੁਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਸਰਭਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੫. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਗਿਜ੍ਝਾ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਗਿਜ੍ਝਂ, ਕੂਟਂ. ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ. ਗਿਜ੍ਝੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਂ, ਕੂਟਂ. ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ, ਪਬ੍ਬਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਿਜ੍ਝਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਦੇਸਨ੍ਤਰਪਕ੍ਕਮਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਸਨਪਕ੍ਕਮਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲਾਭੋ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਕਾਤਬ੍ਬੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰੋ. ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਹਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾ ਸੁਨ੍ਦਰਸੁਨ੍ਦਰਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾ ਸਕ੍ਕਾਰਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਰੋਤਿ ਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਰੋ, ਪਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਾਰਵਕਿਰਿਯਾ ਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪੂਜਾ. ਲਾਭੋ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਚ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ, ਤੇ ਨਟ੍ਠਾ ਪਹੀਨਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਟ੍ਠਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾ.
ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀਤਿ ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਗਵਤੋ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਯਥਾ ਤਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯੇ ਪੂਰਿਤਦਾਨਪਾਰਮਿਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਹਿ ਯਮਕਮਹਾਮੇਘੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹੋਘੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮਿਯੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਯ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਮਹੋਘਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਨ੍ਨਪਾਨਯਾਨਵਤ੍ਥਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਹਂ ਭਗਵਾ, ਕਹਂ ਦੇਵਦੇਵੋ ਨਰਾਸਭੋ ਪੁਰਿਸਸੀਹੋ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ, ਸਕਟਸਤੇਹਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਸਕਟਧੁਰੇਨ ਸਕਟਧੁਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚ ਅਨ੍ਧਕਵਿਨ੍ਦਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਯ. ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਤੋ, ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸਪਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ ਗਰੁਕਤੋ ਮਾਨਿਤੋ ਪੂਜਿਤੋ ਅਪਚਿਤੋ ਲਾਭੀ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਪਿ ਸਕ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਉਦਾ. ੩੮).
ਤਥਾ –
‘‘ਯਾਵਤਾ ਖੋ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਗਣੋ ਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਏਵਂਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯਥਰਿਵਾਯਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੭੬).
ਸ੍ਵਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਚ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਹੋਸਿ, ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਯੇਵ. ਧਮ੍ਮਧਰਾਨਞ੍ਹਿ ਕਤੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਮਹਾਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀ’’ਤਿ.
ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਕ੍ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇ ਪਣੀਤਪਣੀਤੇ ਉਪਨੇਤਿ, ਸੋ ਸਕ੍ਕਤੋ. ਗਰੁਕਤੋਤਿ ਗਰੁਭਾਵਹੇਤੂਨਂ ਉਤ੍ਤਮਗੁਣਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਨ ਗਰੁਕਾਰੇਨ ਸਬ੍ਬਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗਰੁਕਤੋ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਗਰੁਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਗਰੁਕਤੋ. ਮਾਨਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਾਨਿਤੋ ਮਨੇਨ ਪਿਯਾਯਿਤੋ. ਤਾਯ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਮਨਾਪਤਾ. ਪੂਜਿਤੋਤਿ ਮਾਨਨਾਦਿਪੂਜਾਯ ਚੇਵ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਪੂਜਾਯ ਚ ਪੂਜਿਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਪੂਜਨਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪੂਜਿਤੋ. ਅਪਚਿਤੋਤਿ ਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਅਪਚਿਤੋ. ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਓਤਰਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਅਂਸਕੂਟਤੋ ਸਾਟਕਂ ਅਪਨੇਨ੍ਤਿ. ਆਸਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸੋ ਤੇਹਿ ਅਪਚਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਅਵਣ੍ਣਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਣ੍ਣਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਂਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ. ਆਵਟ੍ਟਨਿਮਾਯਨ੍ਤਿ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਮਾਯਂ. ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ ਪੁਰਿਮਾਕਾਰਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਆਵਟ੍ਟਨੀ, ਮਾਯਾ, ਤਂ ਆਵਟ੍ਟਨਿਮਾਯਂ ਓਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਜਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਕੋਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਥਦ੍ਧਕਾਯੇਨ ਫਰੁਸਵਾਚਾਯ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਅਵਣ੍ਣਕਥਨਂ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਤ੍ਤਾ ਵਿਸਸਿਞ੍ਚਨਸਦਿਸਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸਂ ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਆਞਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਞਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਾਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਾਯਮੇਵ ਅਙ੍ਗਂ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਾ ਅਙ੍ਗਂ, ਸੀਸਾਦਿ. ਵਾਚਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ‘‘ਹੋਤੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਵਾਚਾਯ ਅਵਯਵਂ. ਏਕਕੇਨਾਤਿ ਅਸਹਾਯੇਨ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਚਰਿਯਂ ਚਰਣਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਤੋ ਯਤੋ ਗਰੁ ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਧੁਰਂ ਗਰੁ ਭਾਰਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਬਲਿਬਦ੍ਦਾ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਵਤ੍ਤਨੀਤਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਤ੍ਤਨੀ, ਦੁਮ੍ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਉਦਕਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਵਾ ਵਿਸਮਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਟਭਾਵੇਨ ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਾਸ੍ਸੁ ਕਣ੍ਹਂ ਯੁਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਦਾ ਕਣ੍ਹਂ ਯੁਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਾ ਧੁਰਞ੍ਚ ਗਰੁ ਹੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਗਮ੍ਭੀਰੋ, ਤਦਾ ਅਞ੍ਞੇ ਬਲਿਬਦ੍ਦੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਹਮੇਵ ਯੁਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸ੍ਵਾਸ੍ਸੁ ਤਂ ਵਹਤੇ ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਸੋ ਤਂ ਧੁਰਂ ਵਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਗੇਹਵੇਤਨਨ੍ਤਿ ਗੇਹੇ ਨਿਵੁਟ੍ਠਭਾਵਹੇਤੁ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਲ਼ਕੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਜਨਵਣ੍ਣੋ ਕਿਰੇਸ, ਤੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਕਾਲ਼ਕੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਕਾਲ਼ਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹਾਤਿ ਕਾਲ਼ਕੋ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਮਂ ਪੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਪੋਸੇਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਦੁਗ੍ਗਤਭਾਵਤੋ ਮੋਚੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਤਿਂ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਗਾਮਗੋਰੂਪੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮੀਪੇ ਚਰਤਿ. ਸਤ੍ਥਵਾਹਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਗੋਸੁਤ੍ਤਵਿਤ੍ਤਕੋ, ਸੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤੇਸਂ ਗੁਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਸਕਟਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਉਸਭਾਜਾਨੀਯੋ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰਯਮਾਨੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਆਜਾਨੀਯੋ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਸਕਟਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ਤੇਨ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ. ਸੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ…ਪੇ… ਗੇਹਮੇਵ ਅਗਮਾਸੀਤਿ ਤਦਾ ਕਿਰ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ ਕਾਲ਼ਕਸ੍ਸ ਗਲੇ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦੂਰਤੋਵ ਪਲਾਪੇਨ੍ਤੋ ਮਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਨ੍ਤਿ ਸਾਯਨ੍ਹਕਾਲੇ. ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਦਿਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਚ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਪਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਨਿਲੀਯਨਂ ਵਿਵੇਚਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤਤੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾਯ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ. ਯੋ ਤਤੋ ਦੁਵਿਧਵਿਵੇਕਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਸਮਾਗਮੇਨ ਚ ਅਪੇਤੋ. ਸੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਦੇਸਨਾਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਸਕ੍ਖਿਭੂਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ, ਤੇ ਕਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਾਹਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਸਾਰਮ੍ਭਕਥਂ. ਆਯਾਚੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਚੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਮਨਸਾ ਆਸੀਸੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਪਿਹੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਨਿਤ੍ਤੇਜਤਂ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਤੇਜਹਾਨਿਯਾ ਨਿਤ੍ਤੇਜਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਨਿਤ੍ਤੇਜਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦਯੋਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਪਤਿਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਨਤਗੀਵੋ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਤੇਸਂ, ਨ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਭਗਵਤੋ ਏਵ ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਵਚਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਪਟਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਚਰਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਪਰਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਂ ਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਚੋਦਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਕਥਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਤਵ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਤੋਮ੍ਹਿ. ਰਾਜਗਹਂ ਵਾ ਯਾਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗੇਹਂ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਕੇਨ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਕਥਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਅਪਨਾਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਮਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪ੍ਪਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਅਤੁਟ੍ਠਾ ਅਸੋਮਨਸ੍ਸਿਕਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਯੋ, ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਨ ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਂ ਅਭਿਰਾਧਯਤੀਤਿ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਪਚ੍ਚਯੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਮਗ੍ਗਫਲਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯ ਦੇਸੀਯਤਿ. ਨ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਨਨ੍ਤਿ ਨਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਪਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਭੂਤਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਉਗ੍ਗਹਸਵਨਧਾਰਣਪਰਿਚਯਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦੋ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਕ੍ਕਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ‘‘ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਯਦਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦੋ ਸਬ੍ਬਤਿਰਚ੍ਛਾਨਏਕਚ੍ਚਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਨਾਦਤੋ ਸੇਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦੋ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਤਥਾਗਤਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਹਨਾਦਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਤਾ ਨਿਬ੍ਭਯਤਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਸਤ੍ਤੁਤਾਯ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਤਥਾਗਤਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸੇਵ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਾਤਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਾਦ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੯; ਅ. ਨਿ. ੧.੨੬੮-੨੭੧) ਹਿ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭੂਤਤਾਯ ਅਯਂ ਨਾਦੋ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮਨਾਦੋ. ਭੂਤਤ੍ਥੋ ਹਿ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਞ੍ਞਤੋ ਭਯਂ ਵਾ ਆਸਙ੍ਕਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਭੀਤਨਾਦੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਭੂਤਞ੍ਹਿ ਵਦਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਵਾ ਆਸਙ੍ਕਾ ਵਾ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕੋਚਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਂ ਨਾਦੋ ਅਪ੍ਪਟਿਨਾਦੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਤੋਦਨਂ ਵਿਜ੍ਝਨਂ ਸਨ੍ਨਿਤੋਦਕਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਨਿਤੁਦਨ੍ਤਿ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਤੋਦਕਂ. ਵਾਚਾਯਾਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਚਨਪਤੋਦੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਜਮ੍ਭਰਿਮਕਂਸੂਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਮ੍ਭਰਿਤਂ ਅਕਂਸੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਵਾਚਾਤੋਦਨੇਹਿ ਤੁਦਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਭਰਿਤਂ…ਪੇ… ਵਿਜ੍ਝਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਂਯੇਵਾਤਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਮੇਵ, ‘‘ਸੇਗਾਲਕਂਯੇਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਰਵਸ੍ਸੇਵ. ਅਥ ਵਾ ਭੇਰਣ੍ਡਕਂਯੇਵਾਤਿ ਭੇਦਣ੍ਡਸਕੁਣਿਸਦਿਸਂਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੇਦਣ੍ਡਂ ਨਾਮ ਏਕੋ ਪਕ੍ਖੀ ਦ੍ਵਿਮੁਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰੂਪੋ ਅਮਨਾਪੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਿਚ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਰਂ ਅਮਨਾਪਸਦ੍ਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਸਰਭਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਕੇਸਮੁਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੬. ਪਞ੍ਚਮੇ ਕੇਸਮੁਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕੇਸਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੇਸਮੁਤ੍ਤਨਿਗਮਵਾਸਿਨੋ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਵਿਧਪਾਨਕਾਨੀਤਿ ਅਮ੍ਬਪਾਨਾਦਿਅਟ੍ਠਵਿਧਾਨਿ ਪਾਨਾਨਿ.
‘‘ਮਾ ਅਨੁਸ੍ਸਵੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਏਕੋ ਦਹਰਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਚਿਰਕਾਲਕਤਾਯ ਅਨੁਸ੍ਸੁਤਿਯਾ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਕਥਮਿਦਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਤਮੇਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਥਾ ਗਹਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਅਨੁਸ੍ਸਵੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਵਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਵੋ. ਅਪਰੋ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤੁਪਿਤਾਮਹਾਦਿਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪਦੇਸਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਇਦਮਾਭਤਂ, ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਭਤਕਥਂ ਨਾਮ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੂਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਕੋ ਕੇਨਚਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਇਤਿਕਿਰਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਿਟਕਂ ਗਨ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਦੀਯਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨਂ, ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕੋ. ਤੇਨ ਪਿਟਕਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਭਾਵੇਨ ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਾਦਿਸਂ ਗਨ੍ਥਂ ਪਗੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਤਂ ਸਮੇਨ੍ਤਂ ਸਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭੂਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ‘‘ਮਾ ਪਿਟਕਸਮ੍ਪਦਾਨੇਨਾ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਗ੍ਗਹਗਨ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਾ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਮੇਤਨ੍ਤਿ ਸਂਗਤਂ.
ਕੋਚਿ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਮੇਵ ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ‘‘ਭੂਤਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾ ਤਕ੍ਕਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੋ ‘‘ਇਮਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਭੂਤਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਨਯਹੇਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਸ੍ਸਚਿ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਸੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਾਕਾਰੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਪਰਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਯਥਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਾ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਨਿਰੂਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਮਤਿ. ਸੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.
ਅਕੁਸਲਵੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਵੇਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਕੋਧੋ ਨਾਮ ਚੇਤਸੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ. ਕਿਲੇਸਸ੍ਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਬਾਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਤਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਦਿਕਿਲੇਸਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਕੇਸਮੁਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਾਲ਼੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੭. ਛਟ੍ਠੇ ਪਾਤੋ ਅਸਿਤਬ੍ਬਭੋਜਨਂ ਪਾਤਰਾਸਂ, ਭੁਤ੍ਤਂ ਪਾਤਰਾਸਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸਾ. ਦਾਸਾ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਾ ਵਾ ਧਨਕ੍ਕੀਤਾ ਵਾ ਕਰਮਰਾਨੀਤਾ ਵਾ ਸਯਂ ਵਾ ਦਾਸਬ੍ਯਂ ਉਪਗਤਾ. ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਭਤਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਾ ਨਾਮ.
ਨਿਚ੍ਛਾਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਛਾਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਜਿਘਚ੍ਛਾਹੇਤੁਤਾਯ, ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਚ੍ਛਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ’’ਤਿ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਤਾਪਕਰਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਜਨਨੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਨਕਿਲੇਸਾਨਂ. ਅਨ੍ਤੋਤਾਪਨਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਸੀਤੋ ਸੀਤਲੋ ਭੂਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਸੀਤਿਭੂਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਤਲੀਭੂਤੋ’’ਤਿ. ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਾਨਿ ਵਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀਤਿ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਸਾਲ਼੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੮. ਸਤ੍ਤਮੇ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਕਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਕਥਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਥਾਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਤਿ ਸਤਤਿ ਸਤਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਦ੍ਧਾ, ਕਾਲੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮ ਕਾਲੋਪਿ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਕਾਲੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਤੇਨੇਵ ਵੋਹਾਰੇਨ ਅਤੀਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੋ ਚ ਨਾਮਾਯਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਕਾਲਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਇਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤਿਦਿਸਤਿ ‘‘ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ. ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਯਾਯਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ ਚ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤੀਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਚੁਤਿਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਾਗਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਸਹ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧੀਤਿ ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੀਸੁ ਖਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤੀਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਨਾਗਤੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨੇਵ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਸਯਂ ਕਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤੀਤੇ ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯੋ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਾਵਧਾਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਲੇਸਸ੍ਸਪਿ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵਤੋ, ਪੁਰਿਮਪਦਾਵਧਾਰਣੇ ਪਨ ਵਿਭਜ੍ਜਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਕ੍ਖੁਸੋਤੇ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਾਨਂ ਅਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤੇਸਂ ਸਦਿਸਚੋਦਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮੁਖੇਨੇਵ ਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁ, ਤਥਾ ਸੋਤਂ…ਪੇ… ਅਯਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯੋ ਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਜੀਵਸਰੀਰਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਤਾਪਞ੍ਹੇ ਯਸ੍ਸ ਯੇਨ ਅਨਞ੍ਞਤਾ ਚੋਦਿਤਾ, ਸੋ ਏਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਚ ਝਾਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾਕਿਤ੍ਤਨਸਦਿਸੋਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਤਾਯ ਠਪਨੀਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਰੂਪੋ ਹਿ ਪਞ੍ਹੋ ਤਿਧਾ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੀਯਤ੍ਤਾ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬੋ.
ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਠਾਨਂ, ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰਣਾਕਾਰਣੇ’’ਤਿ. ਯੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਨੁਰੂਪੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਪਹੋਤੀਤਿ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤੇ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਮ੍ਹੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚ੍ਛਕੁਤ੍ਤਿਯਵਾਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ ਪਟਿਪਦਾ ਪਞ੍ਹਪੁਚ੍ਛਨਕਾਨਂ ਵਤ੍ਤਂ.
ਪਟਿਚਰਤੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਸੇਨ ਚਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥੋ ਏਵ ਵਾ ਚਰਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਯਂ ਚੋਦਕੇਨ ਚੁਦਿਤਕਸ੍ਸ ਦੋਸਵਿਭਾਵਨਂ ਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ. ਯੋ ਹਿ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਕਂ ਭਣਥ, ਕਿਂ ਭਣਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਸੁਣਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋਤਂ ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਅਯਂ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹਿ ਚੋਦਨਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਣਂ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਾਪਨਾਮਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਕਥਂ ਓਤਾਰੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਨਾਮੇਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਥਾਯ ਅਪਨਾਮਨੇ.
ਉਪਨਿਸੀਦਤਿ ਫਲਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਰਣਂ ਉਪਨਿਸਾ, ਉਪੇਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਤੀਤਿ ਵਾ ਉਪਨਿਸਾ, ਸਹ ਉਪਨਿਸਾਯਾਤਿ ਸਉਪਨਿਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ.
ਓਹਿਤਸੋਤੋਤਿ ਅਨਞ੍ਞਵਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯ ਅਪਨਾਮਿਤਸੋਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਤਦਤ੍ਥਂ ਠਪਿਤਸੋਤੋ. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ.
ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯. ਅਟ੍ਠਮੇ ਭਗਵਾ ਮੂਲਂ ਕਾਰਣਂ ਏਤੇਸਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਧਿਗਮਾਯਾਤਿ ਭਗਵਂਮੂਲਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਯਂ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਜਾਨਾਮ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਧਿਗਮਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਮੂਲਕਾਨਿ ਅਨਞ੍ਞਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਮੇ ਞਾਣਧਮ੍ਮਾ. ਆਜਾਨਾਮਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਜਾਨਾਮ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਾਮਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਗਵਾ ਨੇਤਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਨੇਤ੍ਤਿਕਾ. ਨੇਤਾਤਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪੇਤਾ. ਵਿਨੇਤਾਤਿ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਅਪਨੇਤਾ. ਤਦਙ੍ਗਵਿਨਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਨੇਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨੇਤਾ. ਅਨੁਨੇਤਾਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਇਮੇ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਉਭਯਸਮ੍ਪਾਪਨਾਪਨਯਨਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਪਟਿਸਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ. ਆਪਾਥਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਸਰਤਿ ਸਭਾਵਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ. ਪਟਿਸਰਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਭਗਵਾ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਂਪਟਿਸਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ. ਅਸਤਿਪਿ ਮੁਖੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਫਸ੍ਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਅਹਂ ਭਗਵਾ ਕਿਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ. ਫਸ੍ਸੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ.
ਪਟਿਭਾਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸਾਮਿਵਚਨਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਭਗਵਤੋ’’ਤਿ. ਪਟਿਭਾਤੂਤਿ ਚ ਭਾਗੋ ਹੋਤੁ. ਭਗਵਤੋ ਹਿ ਏਸ ਭਾਗੋ, ਯਦਿਦਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਭਾਗੋ ਸਵਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਪਟਿਭਾਤੂਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਦਿਸ੍ਸਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਞਾਣੇਨ ਦਿਸ੍ਸਤੁ, ਦੇਸੀਯਤੂਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਤੂਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤੁ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋ ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਲੋਕਵਜ੍ਜਵਸੇਨਾਤਿ ਲੋਕਿਯਜਨੇਹਿ ਪਕਤਿਯਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਵਜ੍ਜਵਸੇਨ. ਵਿਪਾਕਵਜ੍ਜਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਪਾਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਵਜ੍ਜਵਸੇਨ. ਕਥਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਭਯਵਜ੍ਜਵਸੇਨਪਿ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਤਾਯ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਅਕੁਸਲਮੂਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੦. ਨਵਮੇ ਲੁਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲੋਭੋ. ਦੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦੋਸੋ. ਮੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਮੋਹੋ. ਲੋਭਾਦੀਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ਅਸਹਜਾਤਾਨਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ, ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕਟ੍ਠੇਨ, ਸਯਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਾਨੀਤਿ ਸਾਵਜ੍ਜਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਮੂਲਾਨਿ, ਅਕੁਸਲਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਮੂਲਾਨੀ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਰਤ੍ਤੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਗੇਨ ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਾਣਮ੍ਪਿ ਹਨਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਪੀਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਭੋ’’ਤਿ. ਤਦਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਪਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਨਾਪਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਯਦਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੋਸੋ, ਤਦਪਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਯੂਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਞ੍ਚ ਆਯੂਹਨਂ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਂ ਰਾਸਿਕਰਣਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ ਰਾਸਿਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.
ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਵਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਧੇਨਾਤਿ ਮਾਰਣੇਨ ਵਾ ਪੋਥਨੇਨ ਵਾ. ਵਧਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਹਿਂਸਨਤ੍ਥੋ ਵਿਹੇਠਨਤ੍ਥੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਬਨ੍ਧਨੇਨਾਤਿ ਅਦ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਾਦਿਨਾ. ਜਾਨਿਯਾਤਿ ਧਨਜਾਨਿਯਾ, ‘‘ਸਤਂ ਗਣ੍ਹਥ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦਣ੍ਡੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਰਹਾਯਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਿਖਮੁਣ੍ਡਕਕਰਣਂ, ਗੋਮਯਸਿਞ੍ਚਨਂ, ਗੀਵਾਯ ਕੁਰਣ੍ਡਕਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਗਰਹਪਾਪਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਸਿਖਮੁਣ੍ਡਕਕਰਣਂ ਨਾਮ ਕਾਕਪਕ੍ਖਕਰਣਂ. ਗੋਮਯਸਿਞ੍ਚਨਂ ਸੀਸੇਨ ਕਣੋਦਕਾਵਸੇਚਨਂ. ਕੁਰਣ੍ਡਕਬਨ੍ਧਨਂ ਗਦ੍ਦੁਲਬਨ੍ਧਨਂ.
ਕਾਲਸ੍ਮਿਂ ਨ ਵਦਤੀਤਿ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਨ ਵਦਤਿ, ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਕਾਲਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਅਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਭੂਤਵਾਦੀਤਿ ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭੂਤਂ ਨ ਵਦਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਵਦਤੀਤਿ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਦਤਿ, ਅਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਪ੍ਫਲਂ ਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਵਦਤੀਤਿ ਸਭਾਵਂ ਨ ਵਦਤਿ, ਅਸਭਾਵਂ ਵਤ੍ਤਾ ਅਯਥਾਵਾਦੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਨਯਂ ਨ ਵਦਤੀਤਿ ਸਂਵਰਵਿਨਯਂ ਨ ਵਦਤਿ, ਨ ਸਂਵਰਵਿਨਯਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਨ ਸਂਵਰਵਿਨਯਾਵਹਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਤਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਭੂਤਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਰਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਅਤਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਤਥਾਕਾਰਂ.
ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਤੋ ਏਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯੋ, ਵਡ੍ਢਿ. ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨਯੋ, ਅਵਡ੍ਢੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਵਡ੍ਢਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਮਾਲੁਵਾਸਿਪਾਟਿਕਾ ਨਾਮ ਦੀਘਸਣ੍ਠਾਨਂ ਮਾਲੁਵਾਪਕ੍ਕਂ, ਮਾਲੁਵਾਫਲਪੋਟ੍ਠਲਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਲਿਤਾਯਾਤਿ ਆਤਪੇਨ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਾਯ. ਵਟਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਮੂਲੇਤਿ ਵਟਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਸਮੀਪੇ. ਸਕਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ? ਭਵਨਵਿਨਾਸਭਯਾ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਤਿਤਮਾਲੁਵਾਬੀਜਤੋ ਹਿ ਲਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਰੁਹਤਿ. ਸਾ ਮਹਾਪਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਬਹੁਪਤ੍ਤਾ ਚ ਮਹਾਕੋਲਿਰਪਤ੍ਤਸਣ੍ਠਾਨੇਹਿ ਤਤੋ ਚ ਮਹਨ੍ਤਤਰੇਹਿ ਸਾਖਾਵਿਟਪਨ੍ਤਰੇਹਿ ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਅਥ ਨਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਿਨਨ੍ਧਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਵਿਟਪਾਨਿ ਸਞ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭਾਰਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸਾ ਵਾਤੇ ਵਾਯਨ੍ਤੇ ਦੇਵੇ ਵਾ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਓਘਨਹੇਟ੍ਠਾਗਤਾ ਓਲਮ੍ਬਨਹੇਤੁਭੂਤਂ ਘਨਭਾਵਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸਾਖਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਪਾਤੇਤਿ. ਤਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਿਮਾਨਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਇਤਿ ਤਾ ਦੇਵਤਾਯੋ ਭਵਨਵਿਨਾਸਭਯਾ ਸਕਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਂ ਸਾਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਾਖਾਸੁ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਾਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਾਖਾਸੁ ਭਿਨ੍ਨਾਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਟ੍ਠਕਵਿਮਾਨਂ ਪਨ ਯਾਵ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਾਵ ਨ ਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਲੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਅਕੁਸਲਮੂਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੧. ਦਸਮੇ ਤਦਹੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਹੁ ਉਪੋਸਥੇ’’ਤਿ. ਉਪਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ. ਉਪਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਅਨਸਨੇਨ ਵਾ ਖੀਰਸਾਯਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਹਿ ਸਾਸਨਿਕਾ ਸੀਲੇਨ, ਬਾਹਿਰਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭੁਞ੍ਜਨੇਨ ਖੀਰਸਾਯਨਮਧੁਸਾਯਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਵਾ ਉਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ ਅਟ੍ਠਮਿਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਪਨ੍ਨਰਸਿਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਸਦ੍ਵਯਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸਿਕਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇਤਿ ਵਚਸਾਯਤ੍ਥੇ. ਦਿਵਸਦ੍ਦੋ ਦਿਵਾਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਦਿਵਸਪਰਿਯਾਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਦਿਵਾਸਦ੍ਦੋ ਸਵਿਸੇਸੇਨ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦਿਵਾ, ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਪਾਕਫਲੇਨਾਤਿ ਸਦਿਸਫਲੇਨ. ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਾਨਿਸਂਸੇਨਾਤਿ ਉਦ੍ਰਯਫਲੇਨ. ਵਿਪਾਕੋਭਾਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਗਮਜਨਿਤੇਨ ਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਪਾਕੋਭਾਸੇਨ. ਨ ਮਹਾਓਭਾਸੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਾਕਵੇਪੁਲ੍ਲਸ੍ਸ.
ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿਆਦਿਵਚਨਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਰਿਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ ਨ ਤਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ ‘ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਂ, ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨਿ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੭੦).
ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾ ਕਥਿਤਾ. ਕਥਂ? ਅਰਿਯੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੬੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੭੦) ਹਿ ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿ ਕ੍ਵਚਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਭਾਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਭਾਤਰਂ, ਸਹਾਯਟ੍ਠਾਨੇ ਸਹਾਯਂ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਮਞ੍ਞਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਤਾਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕ੍ਵਚਨਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕ੍ਵਚਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਮਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸੋ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਮਮ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਤਿਕਟ੍ਠਾਨੇ ਭਾਤਰਂ, ਸਹਾਯਟ੍ਠਾਨੇ ਸਹਾਯਂ, ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨੇ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਇਮਿਨਾ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇਨ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮਯਂ ਯਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਞ੍ਚਨਭਾਵੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਚਤੁਕੋਟਿਕਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਤੁਕੋਟਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੭੧) ਵਿਯ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਵਸੇਨ ‘‘ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਮੁਸਾਵਾਦਸਮ੍ਭਵੋ. ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਠਾਨੇ, ਕਾਲੇ ਵਾ. ਅਥ ‘‘ਨਿਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾਭਾਵੋਵ ਜੋਤਿਤੋ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਫਲਾਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪੀਤਿ ‘‘ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.
ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ –
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵਾਨਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਅਟ੍ਠ ਯਥਾਭੁਚ੍ਚੇ ਵਣ੍ਣੇ ਪਯਿਰੁਦਾਹਾਸਿ – ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਸੋ ਭਗਵਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਏਵਂ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਮਿਨਾਪਙ੍ਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨੇਵ ਅਤੀਤਂਸੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਪਨੇਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ –
ਆਦਿਨਾ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੯੬) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੇਹਿ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਦੀਪਕੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਥ ‘‘ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਹਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬੇ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਦੀਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਦੀਪਿਤਗੁਣੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਗੁਣਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕੇਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਏਕੇਕੇ ਗੁਣਾਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਹਤਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਧਮ੍ਮਸਹਿਤਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਯੇ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਗਾਹਾਪਿਤਂ ਉਸੁਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਉਦ੍ਧਨਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਦਨਵਸੇਨ ਗਾਹਾਪਿਤਂ ਉਸੁਮਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੇ ਪਸਾਧਨਂ ਪਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਕੀਲ਼ਮਾਨਾ ਨ ਸੋਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਪਹੀਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ…ਪੇ… ਵਿਰਤਾਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਹਾਨਹੇਤੁਕਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਵਿਰਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਞਾਣੇਨ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਤਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਵਿਰਤੀਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਹਾਨਵਿਰਮਣਾਨਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤੇ ਸਹਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਭਾਵੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ, ਗਹਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਸੁ ਪਹਾਯਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਹਾਨਕਿਰਿਯਾਯ ਪੁਰਿਮਕਾਲਵੋਹਾਰੋ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਸੁ ਚ ਵਿਰਤੀਸੁ ਵਿਰਮਣਕਿਰਿਯਾਯ ਅਪਰਕਾਲਵੋਹਾਰੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਪਹਾਨਂ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ, ਵਿਰਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.
ਅਥ ਵਾ ਪਾਣੋ ਅਤਿਪਾਤੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣਘਾਤਹੇਤੁਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ. ਕੋ ਪਨ ਸੋ? ਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਦੋਸਮੋਹਵਿਹਿਂਸਾਦਯੋ ਕਿਲੇਸਾ. ਤੇ ਹਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਪਟਿਵਿਰਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਪਹੀਨੇਸੁ ਕਿਲੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਰਤਾਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰਤਿਯਾ ਕਾਲਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਵਿਰਤਿਕਾਪਿ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਲਾਭਜੀਵਿਤਾਦਿਹੇਤੁ ਸਮਾਦਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਪਾਣਾਤਿਪਾਤਤ੍ਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਰਤਾ ਏਵਾਤਿ.
ਦਣ੍ਡਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਵਿਹੇਠਨਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਦਣ੍ਡਸਤ੍ਥਾਨਂ ਨਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰੂਪਘਾਤਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਲਜ੍ਜੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਲਜ੍ਜਾਯ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਨਪਾਪੁਤ੍ਤਾਸਰਹਿਤਂ, ਪਾਪਭਯਂ ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਯ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਧੀਨਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਭੂਤਾ ਲਜ੍ਜਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ‘‘ਦਯਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਦਯਾ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਰੁਣਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਦਯਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੋਨੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਕਰੁਣਾਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਇਧ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮਿਜ੍ਜਤਿ ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਰਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਾਣਭੂਤੇਤਿ ਪਾਣਜਾਤੇ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਕਾਤਿ ਕਰੁਣਾਯਨਕਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾ ਕਰੁਣਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਾਯ ਏਵ ਦਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਹਿ ਲਜ੍ਜਾਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਆਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ. ਥੇਨੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚੋਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਥੇਯ੍ਯਂ, ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਲਜ੍ਜਾਦਯੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾ, ਏਵਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸਪੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਚਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ, ਅਹਿਰਿਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਲਜ੍ਜੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਸੇਟ੍ਠਾਨਂ ਹੀਨਾਨਂ, ਅਸੇਟ੍ਠਂ ਵਾ ਲਾਮਕਂ ਚਰਿਯਂ, ਨਿਹੀਨਵੁਤ੍ਤਿਂ ਮੇਥੁਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਆਚਾਰਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਵਿਰਤਿਮਾਹ. ਆਰਾਚਾਰੀ ਮੇਥੁਨਾਤਿ ਏਤੇਨ – ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਯਂਦ੍ਵਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਨ੍ਹਾਪਨਸਮ੍ਬਾਹਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਤਂ ਨਿਕਾਮੇਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੭.੫੦) ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਧਮੇਥੁਨਸਂਯੋਗਾਪਿ ਪਟਿਵਿਰਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
‘‘ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯) ਵਿਯ ਥੇਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਥਿਰਪਰਿਯਾਯੋ, ਥਿਰਭਾਵੋ ਚ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਤਾਯ ਠਿਤਕਥਤ੍ਤਾ ਕਥਾਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਿਤਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨ ਠਿਤਕਥੋਤਿ ਯਥਾ ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗਾਦਯੋ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਸਭਾਵਤਾਯ ਨ ਠਿਤਾ, ਏਵਂ ਨ ਠਿਤਾ ਕਥਾ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਨ ਠਿਤਕਥੋਤਿ ਹਲਿਦ੍ਦਿਰਾਗਾਦਯੋ ਯਥਾ ਕਥਾਯ ਉਪਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਪਾਸਾਣਲੇਖਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਅਯਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯਾ, ਸਦ੍ਧਾਯਾ ਏਵ ਸਦ੍ਧਾਯਿਕਾ ਯਥਾ ਵੇਨਯਿਕਾ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਅਯਿਤਬ੍ਬਾ ਸਦ੍ਧਾਯਿਕਾ, ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਸਂਵਾਦਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਏਕਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਤੇਸਮਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਨਕਾ. ਤਯਿਦਂ ਰਤ੍ਤਿਭੋਜਨੇਨਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਤ੍ਤੂਪਰਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਾਯਨ੍ਹਭੋਜਨੇਨਪਿ ਸਿਯੁਂ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਰਤਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਾ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਨਾਮ, ਤਦਞ੍ਞੋ ਵਿਕਾਲੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯਪਦੇਨ ਰਤ੍ਤਿਭੋਜਨਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਣ੍ਹੋ ‘‘ਵਿਕਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦; ਧ. ਪ. ੧੮੩) ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਅਨੁਲੋਮੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਯੋਜਿਯਮਾਨਂ ਪਰੇਹਿ ਪਯੋਜਾਪੀਯਮਾਨਞ੍ਚ ਨਚ੍ਚਂ ਨਚ੍ਚਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਕੇਨੇਵ ਨਚ੍ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤਂ, ਤਥਾ ਗੀਤਵਾਦਿਤਸਦ੍ਦਾ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਚ੍ਚਨਨਚ੍ਚਾਪਨਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਾਯਨਗਾਯਾਪਨਵਾਦਨਵਾਦਾਪਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਵਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸਨਯੇਨ. ਆਲੋਚਨਸਭਾਵਤਾਯ ਵਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਵਨਕਿਰਿਯਾਯਪਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖੇਪਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਾਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਿਸੂਕਭੂਤਸ੍ਸ ਗੀਤਸ੍ਸ ਸਵਨਂ ਕਦਾਚਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੂਕਭੂਤਂ ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਜੋਤਿਕਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠਟ੍ਠਕਥਾਯ ‘‘ਧਮ੍ਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਗੀਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਗੀਤੂਪਸਂਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ.
ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਗਨ੍ਥਿਤਂ ਵਾ ਅਗਨ੍ਥਿਤਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਪ੍ਫਂ. ਗਨ੍ਧਜਾਤਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਜਾਤਿਯਂ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਧੂਪਿਤਸ੍ਸਪਿ ਅਧੂਪਿਤਸ੍ਸਪਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਲੇਪਨਾਦਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਤਿ ਉਚ੍ਚਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਏਕਂ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਂ. ਸੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਯਨਂ. ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਂ ਮਹਾਸਯਨਞ੍ਚ ਸਮਣਸਾਰੁਪ੍ਪਰਹਿਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਮਾਣਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਤ੍ਥਰਣ’’ਨ੍ਤਿ, ਆਸਨ੍ਦਾਦਿਆਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਯਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਧਾਰੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਤਦਾਧਾਰਕਿਰਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਤਦੁਪਭੋਗਭੂਤਨਿਸਜ੍ਜਾਨਿਪਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਰਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਾਸਨਮਹਾਸਯਨਾਸਨਾ’’ਤਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧) ਆਸਨਕਿਰਿਯਾਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਯਨਕਿਰਿਯਾਯ ਸਯਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਆਸਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਕੀਵਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਨਿਪਾਤੋ. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੀਵਮਹਪ੍ਫਲੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਮਹਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਕੀਵਮਹਾਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਰਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਰਤਨਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਹੂਤਰਤ੍ਤਰਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਹੂਤੇਨ ਰਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਰਤਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਹੂਤਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਭੇਰਿਤਲਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਭੇਰਿਤਲਂ ਵਿਯ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਤੋ ਏਕਂ ਭਾਗਂ ਨ ਅਗ੍ਘਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਤਤੋ ਸੋਲ਼ਸਭਾਗਤੋ ਏਕਂ ਭਾਗਂ ਨ ਅਗ੍ਘਤਿ. ਤਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਸਿਰਿਤੋ ਬਹੁਤਰਂ ਹੋਤਿ.
ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜੀਕਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ ਨਾਮ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਬਹੂ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਾਪਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਾਪਿ, ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ, ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ, ਸੀਤਵਲਾਹਕਾ, ਉਣ੍ਹਵਲਾਹਕਾ, ਚਨ੍ਦਿਮਾ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ, ਸੂਰਿਯੋ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਦੇਵਲੋਕਟ੍ਠਕਾ ਏਵ. ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਜਨਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਾ. ਅਪਿਚ ਤਾਵਤਿਂਸਾਤਿ ਤੇਸਂ ਦੇਵਾਨਂ ਨਾਮਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਯਾਮਾਦੀਨਂ. ਏਕਦੇਵਲੋਕੇਪਿ ਹਿ ਦੇਵਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ ਯਾਤਾ ਪਯਾਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਯਾਮਾ. ਤੁਟ੍ਠਾ ਪਹਟ੍ਠਾਤਿ ਤੁਸਿਤਾ. ਪਕਤਿਪਟਿਯਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਤਿਰੇਕੇਨ ਰਮਿਤੁਕਾਮਕਾਲੇ ਯਥਾਰੁਚਿਤੇ ਭੋਗੇ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਰਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ.
ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਗਣਨਾਯ ਨਵੁਤਿਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਸਤਾਨਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਨਵ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਸਤਾਨਿ ਏਕਵੀਸ ਕੋਟਿਯੋ ਚ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ.
ਮੁਟ੍ਠਿਹਤ੍ਥਪਾਦਕੇਤਿ ਪਾਦਤਲਤੋ ਯਾਵ ਅਟਨਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੋ, ਤਾਵ ਮੁਟ੍ਠਿਰਤਨਪ੍ਪਮਾਣਪਾਦਕੇ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਨ, ਯਸ੍ਸਿਦਾਨਿ ਵਡ੍ਢਕੀਹਤ੍ਥੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਸੀਲਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਵਾ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਪਨ ਉਪਵਸਨ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਾਚਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ‘‘ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮਿ…ਪੇ… ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਸਾਯ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਲਭਨ੍ਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਉਪਾਸਕਸੀਲਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨਪਿ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ. ਤਂ ਪਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਏਕਾਯੇਵ ਵਿਰਤਿ ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਤੇਨਪਿ ਸਬ੍ਬਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨੇਵ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਪਨ ਨਾਨਾਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਯੋ ਯਥਾਸਕਂ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਮਾਦਾਨੇ ਪਨ ਵਚੀਭੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਯੇਵ. ਪਰੂਪਰੋਧਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਪਰਵਿਹਿਂਸਾਸਂਯੁਤ੍ਤਾ.
ਨਨੁ ਚ ‘‘ਮਣਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਮੇਵ, ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਪਨ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਣਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਵੇਲ਼ੁਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਜਾਤਿਮਣਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਵਸ੍ਸਿਕਵੇਲ਼ੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਤੋ ਏਕਵਸ੍ਸਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵੇਲ਼ੁਵਣ੍ਣਂ. ਲਦ੍ਧਕਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾ ਤਾਰਗਣਾਵ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਯ ਕਲਂ ਸਬ੍ਬੇ ਤਾਰਾਗਣਾ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾਤਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਹਾਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.