੯. ਵੀਣੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੬. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਰਾਗੋ ਵਾ ਦੋਸੋ ਵਾ ਮੋਹੋ ਵਾ ਪਟਿਘਂ ਵਾਪਿ [ਪਟਿਘਂ ਵਾ (ਸੀ.)] ਚੇਤਸੋ, ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਯ੍ਯ. ਸਭਯੋ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਚ ਸਕਣ੍ਟਕੋ ਚ ਸਗਹਨੋ ਚ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਦੁਹਿਤਿਕੋ ਚ. ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸੇਵਿਤੋ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਸੇਵਿਤੋ. ਨ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਅਰਹਸੀਤਿ. ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ…ਪੇ… ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਛਨ੍ਦੋ ਵਾ ਰਾਗੋ ਵਾ ਦੋਸੋ ਵਾ ਮੋਹੋ ਵਾ ਪਟਿਘਂ ਵਾਪਿ ਚੇਤਸੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਯ੍ਯ. ਸਭਯੋ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਚ ਸਕਣ੍ਟਕੋ ਚ ਸਗਹਨੋ ਚ ਉਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਦੁਹਿਤਿਕੋ ਚ. ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸੇਵਿਤੋ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਚੇਸੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਸੇਵਿਤੋ. ਨ ਤ੍ਵਂ ਏਤਂ ਅਰਹਸੀਤਿ. ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਿਟ੍ਠਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਕਿਟ੍ਠਾਰਕ੍ਖੋ [ਕਿਟ੍ਠਾਰਕ੍ਖਕੋ (ਸੀ.)] ਚ ਪਮਤ੍ਤੋ, ਗੋਣੋ ਚ ਕਿਟ੍ਠਾਦੋ ਅਦੁਂ ਕਿਟ੍ਠਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਮਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਛਸੁ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇਸੁ ਅਸਂਵੁਤਕਾਰੀ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਮਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਿਟ੍ਠਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਟ੍ਠਾਰਕ੍ਖੋ ਚ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਗੋਣੋ ਚ ਕਿਟ੍ਠਾਦੋ ਅਦੁਂ ਕਿਟ੍ਠਂ ਓਤਰੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਕਿਟ੍ਠਾਰਕ੍ਖੋ ਨਾਸਾਯਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਨਾਸਾਯਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਘਟਾਯਂ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਉਪਰਿਘਟਾਯਂ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਤਾਲ਼ਿਤਂ ਤਾਲ਼ੇਯ੍ਯ. ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਤਾਲ਼ਿਤਂ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ …ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੋਣੋ ਕਿਟ੍ਠਾਦੋ ਅਦੁਂ ਕਿਟ੍ਠਂ ਓਤਰੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਕਿਟ੍ਠਾਰਕ੍ਖੋ ਨਾਸਾਯਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਨਾਸਾਯਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਘਟਾਯਂ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਉਪਰਿਘਟਾਯਂ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਤਾਲ਼ਿਤਂ ਤਾਲ਼ੇਯ੍ਯ. ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਤਾਲ਼ਿਤਂ ਤਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੋਣੋ ਕਿਟ੍ਠਾਦੋ ਗਾਮਗਤੋ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਗਤੋ ਵਾ, ਠਾਨਬਹੁਲੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਨਿਸਜ੍ਜਬਹੁਲੋ ਵਾ ਨ ਤਂ ਕਿਟ੍ਠਂ ਪੁਨ ਓਤਰੇਯ੍ਯ – ਤਮੇਵ ਪੁਰਿਮਂ ਦਣ੍ਡਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤੋ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਛਸੁ ਫਸ੍ਸਾਯਤਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦੁਜਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸੁਦੁਜਿਤਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ, ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਯਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਵਾ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵੀਣਾਯ ਸਦ੍ਦੋ ਅਸ੍ਸੁਤਪੁਬ੍ਬੋ ਅਸ੍ਸ. ਸੋ ਵੀਣਾਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਮ੍ਭੋ, ਕਸ੍ਸ [ਕਿਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਨੁ ਖੋ ਏਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਏਵਂਰਜਨੀਯੋ ਏਵਂਕਮਨੀਯੋ ਏਵਂਮਦਨੀਯੋ ਏਵਂਮੁਚ੍ਛਨੀਯੋ ਏਵਂਬਨ੍ਧਨੀਯੋ’ਤਿ? ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਏਸਾ, ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੀਣਾ ਨਾਮ, ਯਸ੍ਸਾ ਏਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਏਵਂਰਜਨੀਯੋ ਏਵਂਕਮਨੀਯੋ ਏਵਂਮਦਨੀਯੋ ਏਵਂਮੁਚ੍ਛਨੀਯੋ ਏਵਂਬਨ੍ਧਨੀਯੋ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਗਚ੍ਛਥ ਮੇ, ਭੋ, ਤਂ ਵੀਣਂ ਆਹਰਥਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵੀਣਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੀਣਾ ਯਸ੍ਸਾ ਏਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਏਵਂਰਜਨੀਯੋ ਏਵਂਕਮਨੀਯੋ ਏਵਂਮਦਨੀਯੋ ਏਵਂਮੁਚ੍ਛਨੀਯੋ ਏਵਂਬਨ੍ਧਨੀਯੋ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਲਂ ਮੇ, ਭੋ, ਤਾਯ ਵੀਣਾਯ, ਤਮੇਵ ਮੇ ਸਦ੍ਦਂ ਆਹਰਥਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੀਣਾ ਨਾਮ ਅਨੇਕਸਮ੍ਭਾਰਾ ਮਹਾਸਮ੍ਭਾਰਾ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਵਦਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦੋਣਿਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦਣ੍ਡਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਧਾਰਣੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਨ੍ਤਿਯੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੋਣਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਵਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੀਣਾ ਨਾਮ ਅਨੇਕਸਮ੍ਭਾਰਾ ਮਹਾਸਮ੍ਭਾਰਾ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਵਦਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਵੀਣਂ ਦਸਧਾ ਵਾ ਸਤਧਾ ਵਾ ਫਾਲੇਯ੍ਯ, ਦਸਧਾ ਵਾ ਸਤਧਾ ਵਾ ਤਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਿਕਂ ਸਕਲਿਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਸਕਲਿਕਂ ਸਕਲਿਕਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਡਹੇਯ੍ਯ, ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਡਹਿਤ੍ਵਾ ਮਸਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਮਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵਾਤੇ ਵਾ ਓਫੁਨੇਯ੍ਯ [ਓਪੁਨੇਯ੍ਯ (ਸੀ. ਪੀ.), ਓਫੁਣੇਯ੍ਯ (?)], ਨਦਿਯਾ ਵਾ ਸੀਘਸੋਤਾਯ ਪਵਾਹੇਯ੍ਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਸਤੀ ਕਿਰਾਯਂ, ਭੋ, ਵੀਣਾ ਨਾਮ, ਯਥੇਵਂ ਯਂ [ਯਥੇਵਾਯਂ (ਸੀ.), ਯਥੇਵਯਂ (ਪੀ.)] ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੀਣਾ ਨਾਮ ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਨਾਯਂ ਜਨੋ [ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਯਂ ਜਨੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਹਾਜਨੋ (ਪੀ. ਕ.)] ਅਤਿਵੇਲਂ ਪਮਤ੍ਤੋ ਪਲਲ਼ਿਤੋ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਰੂਪਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ [ਸਮਨ੍ਨੇਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਸਮਨੇਸਤਿ (ਪੀ.)] ਯਾਵਤਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਗਤਿ, ਵੇਦਨਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ ਯਾਵਤਾ ਵੇਦਨਾਯ ਗਤਿ, ਸਞ੍ਞਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ ਯਾਵਤਾ ਸਞ੍ਞਾਯ ਗਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ ਯਾਵਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਗਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤਿ ਯਾਵਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤੋ ਯਾਵਤਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਗਤਿ, ਵੇਦਨਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤੋ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨ੍ਵੇਸਤੋ ਯਾਵਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਮਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ.