੧੦. ਛਪ੍ਪਾਣਕੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੪੭. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਰੁਗਤ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਗਤ੍ਤੋ ਸਰਵਨਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਕਣ੍ਟਕਾ ਚੇਵ ਪਾਦੇ ਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ, ਸਰਪਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਗਤ੍ਤਾਨਿ [ਸਰਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕ੍ਕਗਤ੍ਤਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਅਰੁਪਕ੍ਕਾਨਿ ਗਤ੍ਤਾਨਿ (ਪੀ. ਕ.)] ਵਿਲੇਖੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਯੇਥ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਾਮਗਤੋ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਗਤੋ ਵਾ ਲਭਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰਂ – ‘ਅਯਞ੍ਚ ਸੋ [ਅਯਞ੍ਚ ਖੋ (ਪੀ. ਕ.), ਅਯਂ ਸੋ (?)] ਆਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂਕਾਰੀ ਏਵਂਸਮਾਚਾਰੋ ਅਸੁਚਿਗਾਮਕਣ੍ਟਕੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਣ੍ਟਕੋਤਿ [ਤਂ ‘‘ਅਸੁਚਿਗਾਮਕਣ੍ਡਤੋ’’ਤਿ (ਕ.)] ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਂਵਰੋ ਚ ਅਸਂਵਰੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਯਰੂਪੇ ਰੂਪੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪੇ ਰੂਪੇ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨੁਪਟ੍ਠਿਤਕਾਯਸ੍ਸਤਿ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਚੇਤਸੋ. ਤਞ੍ਚ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਪਿਯਰੂਪੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪੇ ਧਮ੍ਮੇ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਨੁਪਟ੍ਠਿਤਕਾਯਸ੍ਸਤਿ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਚੇਤਸੋ, ਤਞ੍ਚ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਛਪ੍ਪਾਣਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵਿਸਯੇ ਨਾਨਾਗੋਚਰੇ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਅਹਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸੁਸੁਮਾਰਂ [ਸੁਂਸੁਮਾਰਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਪਕ੍ਖਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਮਕ੍ਕਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਗਣ੍ਠਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਓਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਖੋ, ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਪ੍ਪਾਣਕਾ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾ ਸਕਂ ਸਕਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ [ਆਵਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ (ਸੀ.)] – ਅਹਿ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਵਮ੍ਮਿਕਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਸੁਸੁਮਾਰੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਉਦਕਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਪਕ੍ਖੀ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਆਕਾਸਂ ਡੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਕੁਕ੍ਕੁਰੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਗਾਮਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਸੀਵਥਿਕਂ [ਸਿਵਥਿਕਂ (ਕ.)] ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਵਨਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ. ਯਦਾ ਖੋ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਪ੍ਪਾਣਕਾ ਝਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸੁ ਕਿਲਨ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਯੋ ਨੇਸਂ ਪਾਣਕਾਨਂ ਬਲਵਤਰੋ ਅਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਅਨੁਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਨੁਵਿਧਾਯੇਯ੍ਯੁਂ ਵਸਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਅਭਾਵਿਤਾ ਅਬਹੁਲੀਕਤਾ, ਤਂ ਚਕ੍ਖੁ ਆਵਿਞ੍ਛਤਿ ਮਨਾਪਿਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ, ਅਮਨਾਪਿਯਾ ਰੂਪਾ ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਨੋ ਆਵਿਞ੍ਛਤਿ ਮਨਾਪਿਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਅਮਨਾਪਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਯਰੂਪੇ ਰੂਪੇ ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪੇ ਰੂਪੇ ਨ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਕਾਯਸ੍ਸਤਿ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਚੇਤਸੋ, ਤਞ੍ਚ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਪਿਯਰੂਪੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਕਾਯਸ੍ਸਤਿ ਚ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਚੇਤਸੋ, ਤਞ੍ਚ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਛਪ੍ਪਾਣਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਵਿਸਯੇ ਨਾਨਾਗੋਚਰੇ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਅਹਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸੁਸੁਮਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਪਕ੍ਖਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ… ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ… ਮਕ੍ਕਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹੇ ਖੀਲੇ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇ ਵਾ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਪ੍ਪਾਣਕਾ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾ ਸਕਂ ਸਕਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ਅਹਿ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਵਮ੍ਮਿਕਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਸੁਸੁਮਾਰੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਉਦਕਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਪਕ੍ਖੀ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਆਕਾਸਂ ਡੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਕੁਕ੍ਕੁਰੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਗਾਮਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਸੀਵਥਿਕਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ, ਮਕ੍ਕਟੋ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਵਨਂ ਪਵੇਕ੍ਖਾਮੀ’ਤਿ. ਯਦਾ ਖੋ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਪ੍ਪਾਣਕਾ ਝਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸੁ ਕਿਲਨ੍ਤਾ, ਅਥ ਤਮੇਵ ਖੀਲਂ ਵਾ ਥਮ੍ਭਂ ਵਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯੁਂ, ਉਪਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਉਪਨਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ, ਤਂ ਚਕ੍ਖੁ ਨਾਵਿਞ੍ਛਤਿ ਮਨਾਪਿਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ, ਅਮਨਾਪਿਯਾ ਰੂਪਾ ਨਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾ ਨਾਵਿਞ੍ਛਤਿ ਮਨਾਪਿਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ…ਪੇ… ਮਨੋ ਨਾਵਿਞ੍ਛਤਿ ਮਨਾਪਿਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਅਮਨਾਪਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ.

‘‘‘ਦਲ਼੍ਹੇ ਖੀਲੇ ਵਾ ਥਮ੍ਭੇ ਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਗਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਕਾਯਗਤਾ ਨੋ ਸਤਿ ਭਾਵਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਯਾਨੀਕਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ.