੩. ਕੁਮ੍ਮੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੦. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮ੍ਮੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਅਨੁਨਦੀਤੀਰੇ ਗੋਚਰਪਸੁਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋਪਿ [ਸਿਗਾਲੋਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਅਨੁਨਦੀਤੀਰੇ ਗੋਚਰਪਸੁਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮ੍ਮੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਂ ਦੂਰਤੋਵ ਗੋਚਰਪਸੁਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸੋਣ੍ਡਿਪਞ੍ਚਮਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਕੇ ਕਪਾਲੇ ਸਮੋਦਹਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਸਙ੍ਕਸਾਯਤਿ. ਸਿਙ੍ਗਾਲੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਦਸ ਕੁਮ੍ਮਂ ਕਚ੍ਛਪਂ ਦੂਰਤੋਵ ਗੋਚਰਪਸੁਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਕੁਮ੍ਮੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਮਂ ਕਚ੍ਛਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਅਹੋਸਿ – ‘ਯਦਾਯਂ ਕੁਮ੍ਮੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਸੋਣ੍ਡਿਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਦਾਲਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਯਦਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮ੍ਮੋ ਕਚ੍ਛਪੋ ਸੋਣ੍ਡਿਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗਂ ਨ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮਿ, ਅਥ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਕੁਮ੍ਮਮ੍ਹਾ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਪਕ੍ਕਾਮਿ, ਓਤਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ – ‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮਾਹਂ ਇਮੇਸਂ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਵਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਤੋ ਵਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਮਨਤੋ ਵਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾ ਵਿਹਰਥ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਨੋ ਅਹੁਵਤ੍ਥ, ਮਾ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹਿਨੋ. ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਥ, ਰਕ੍ਖਥ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਥ. ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਮਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਨੋ ਅਹੁਵਤ੍ਥ, ਮਾ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹਿਨੋ. ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਮੇਨਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਥ, ਰਕ੍ਖਥ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਥ. ਯਤੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਥ, ਅਥ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਓਤਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ – ਕੁਮ੍ਮਮ੍ਹਾਵ ਸਿਙ੍ਗਾਲੋ’’ਤਿ.
‘‘ਕੁਮ੍ਮੋ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਕੇ ਕਪਾਲੇ,
ਸਮੋਦਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਨੋਵਿਤਕ੍ਕੇ;
ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਞ੍ਞਮਹੇਠਯਾਨੋ,
ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਨੂਪਵਦੇਯ੍ਯ ਕਞ੍ਚੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ;