੪. ਗੋਮਯਪਿਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ

੯੬. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ ਯਾ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ, ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ… ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਗੋਮਯਪਿਣ੍ਡਂ ਪਾਣਿਨਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੋ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਨਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤ੍ਤਕੋਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭੋ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਨਗਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਕੁਸਾਵਤੀ ਰਾਜਧਾਨਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਪਾਸਾਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਧਮ੍ਮਪਾਸਾਦਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਕੂਟਾਗਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਮਹਾਬ੍ਯੂਹਕੂਟਾਗਾਰਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ [ਮਹਾਵਿਯੂਹਕੂਟਾਗਾਰਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੬੩)]. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਦਨ੍ਤਮਯਾਨਿ ਸਾਰਮਯਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਮਯਾਨਿ ਗੋਣਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਪਟਿਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਪਟਲਿਕਤ੍ਥਤਾਨਿ ਕਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਨਿ [ਕਾਦਲਿਮਿਗਪਵਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਰਣਾਨਿ (ਸੀ.)] ਸਉਤ੍ਤਰਚ੍ਛਦਾਨਿ ਉਭਤੋਲੋਹਿਤਕੂਪਧਾਨਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਨਾਗਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੋਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਦ੍ਧਜਾਨਿ ਹੇਮਜਾਲਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਉਪੋਸਥਨਾਗਰਾਜਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਅਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੋਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਦ੍ਧਜਾਨਿ ਹੇਮਜਾਲਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਵਲਾਹਕਅਸ੍ਸਰਾਜਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਰਥਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੋਵਣ੍ਣਾਲਙ੍ਕਾਰਾਨਿ ਸੋਵਣ੍ਣਦ੍ਧਜਾਨਿ ਹੇਮਜਾਲਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਵੇਜਯਨ੍ਤਰਥਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਮਣਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਮਣਿਰਤਨਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਇਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੁਭਦ੍ਦਾਦੇਵਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਖਤ੍ਤਿਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਧੇਨੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਦੁਕੂਲਸਨ੍ਦਨਾਨਿ ਕਂਸੂਪਧਾਰਣਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਵਤ੍ਥਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਖੋਮਸੁਖੁਮਾਨਿ ਕੋਸੇਯ੍ਯਸੁਖੁਮਾਨਿ ਕਮ੍ਬਲਸੁਖੁਮਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਸੁਖੁਮਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ…ਪੇ… ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਥਾਲਿਪਾਕਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ; ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੋ ਅਭਿਹਰਿਯਿਤ੍ਥ.

‘‘ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਨਗਰਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕਞ੍ਞੇਵ ਤਂ ਨਗਰਂ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮਿ – ਕੁਸਾਵਤੀ ਰਾਜਧਾਨੀ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਸਾਦਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਪਾਸਾਦੋ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮਿ – ਧਮ੍ਮੋ ਪਾਸਾਦੋ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਕੂਟਾਗਾਰਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕਞ੍ਞੇਵ ਤਂ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਵਸਾਮਿ – ਮਹਾਬ੍ਯੂਹਂ ਕੂਟਾਗਾਰਂ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੋ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਾਮਿ – ਦਨ੍ਤਮਯੋ ਵਾ ਸਾਰਮਯੋ ਵਾ ਸੋਵਣ੍ਣਮਯੋ ਵਾ ਰੂਪਿਯਮਯੋ ਵਾ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਨਾਗਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਨਾਗੋ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਭਿਰੁਹਾਮਿ – ਉਪੋਸਥੋ ਨਾਗਰਾਜਾ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਅਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਅਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਭਿਰੁਹਾਮਿ – ਵਲਾਹਕੋ ਅਸ੍ਸਰਾਜਾ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਰਥਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਰਥੋ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਭਿਰੁਹਾਮਿ – ਵੇਜਯਨ੍ਤੋ ਰਥੋ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਇਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕਾਯੇਵ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਹੋਤਿ ਯਾ ਮਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤਿ – ਖਤ੍ਤਿਯਾਨੀ ਵਾ ਵੇਲਾਮਿਕਾ ਵਾ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕਞ੍ਞੇਵ ਤਂ ਵਤ੍ਥਯੁਗਂ ਹੋਤਿ ਯਮਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਦਹਾਮਿ – ਖੋਮਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਕੋਸੇਯ੍ਯਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਕਮ੍ਬਲਸੁਖੁਮਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਸੁਖੁਮਂ ਵਾ. ਤੇਸਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਥਾਲਿਪਾਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਏਕੋਯੇਵ ਸੋ ਥਾਲਿਪਾਕੋ ਹੋਤਿ ਯਤੋ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਪਰਮਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਤਦੁਪਿਯਞ੍ਚ ਸੂਪੇਯ੍ਯਂ [ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਤੀਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਵਿਪਰਿਣਤਾ. ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਏਵਂ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਏਵਂ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਕਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਲਮੇਵ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਅਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.