੫. ਨਖਸਿਖਾਸੁਤ੍ਤਂ
੯੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ ਯਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ, ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ… ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਨਖਸਿਖਾਯਂ ਪਂਸੁਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰੂਪਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਨਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ’’.
‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵੇਦਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵੇਦਨਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ, ਨ ਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਵੇਦਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.
‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥਿ…ਪੇ… ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸਂਸੁ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ, ਨ ਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤ੍ਤਕਾਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.
‘‘ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਨ ਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਵੇਦਨਾ… ਸਞ੍ਞਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਭਨ੍ਤੇ’’…ਪੇ… ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ…ਪੇ… ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.