੪. ਇਸ੍ਸਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੧੩੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਤ੍ਥ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਤ੍ਥ ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਨੇਤਂ ਕਤ੍ਥ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ? ਸੀਲਵਤੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ, ਨੋ ਤਥਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ. ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਥਾ, ਤੇ ਖਮੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਧ ਤ੍ਯਸ੍ਸ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ [ਸਮੂਪਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੋ (ਸੀ.), ਸਮੁਪਬ੍ਬੁਲ਼੍ਹੋ (ਪੀ.)]. ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰੋ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਅਕਤਹਤ੍ਥੋ ਅਕਤਯੋਗ੍ਗੋ ਅਕਤੂਪਾਸਨੋ ਭੀਰੁ ਛਮ੍ਭੀ ਉਤ੍ਰਾਸੀ ਪਲਾਯੀ. ਭਰੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਤੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਰੇਯ੍ਯਂ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਨ ਚ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਮਾਰੋ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੋ…ਪੇ… ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵੇਸ੍ਸਕੁਮਾਰੋ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੋ…ਪੇ… ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਦ੍ਦਕੁਮਾਰੋ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੋ…ਪੇ… ਨ ਚ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਧ ਤ੍ਯਸ੍ਸ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਙ੍ਗਾਮੋ ਸਮੁਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ. ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰੋ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਕਤਹਤ੍ਥੋ ਕਤਯੋਗ੍ਗੋ ਕਤੂਪਾਸਨੋ ਅਭੀਰੁ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭੀ ਅਨੁਤ੍ਰਾਸੀ ਅਪਲਾਯੀ. ਭਰੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਤੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਭਰੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਮੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਮਾਰੋ…ਪੇ… ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਵੇਸ੍ਸਕੁਮਾਰੋ…ਪੇ… ਅਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸੁਦ੍ਦਕੁਮਾਰੋ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਕਤਹਤ੍ਥੋ ਕਤਯੋਗ੍ਗੋ ਕਤੂਪਾਸਨੋ ਅਭੀਰੁ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭੀ ਅਨੁਤ੍ਰਾਸੀ ਅਪਲਾਯੀ. ਭਰੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਤੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਭਰੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਮੇ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਰਿਸੇਨਾ’’ਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਮਾ ਚੇਪਿ [ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਕੁਲਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨੇ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ –
‘‘ਇਸ੍ਸਤ੍ਤਂ [ਇਸ੍ਸਤ੍ਥਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਬਲਵੀਰਿਯਞ੍ਚ [ਬਲਵਿਰਿਯਞ੍ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜੇਥ ਮਾਣਵੇ;
ਤਂ ਯੁਦ੍ਧਤ੍ਥੋ ਭਰੇ ਰਾਜਾ, ਨਾਸੂਰਂ ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ.
‘‘ਤਥੇਵ ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚਂ, ਧਮ੍ਮਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ;
ਅਰਿਯਵੁਤ੍ਤਿਂ ਮੇਧਾਵਿਂ, ਹੀਨਜਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪੂਜਯੇ.
‘‘ਕਾਰਯੇ ਅਸ੍ਸਮੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ;
ਪਪਞ੍ਚ ਵਿਵਨੇ ਕਯਿਰਾ, ਦੁਗ੍ਗੇ ਸਙ੍ਕਮਨਾਨਿ ਚ.
‘‘ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਖਾਦਨੀਯਂ, ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ;
ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.
‘‘ਯਥਾ ਹਿ ਮੇਘੋ ਥਨਯਂ, ਵਿਜ੍ਜੁਮਾਲੀ ਸਤਕ੍ਕਕੁ;
ਥਲਂ ਨਿਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੂਰੇਤਿ, ਅਭਿਵਸ੍ਸਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰਂ.
‘‘ਤਥੇਵ ਸਦ੍ਧੋ ਸੁਤਵਾ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਚ੍ਚ ਭੋਜਨਂ;
ਵਨਿਬ੍ਬਕੇ ਤਪ੍ਪਯਤਿ, ਅਨ੍ਨਪਾਨੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.
‘‘ਆਮੋਦਮਾਨੋ ਪਕਿਰੇਤਿ, ਦੇਥ ਦੇਥਾਤਿ ਭਾਸਤਿ;
ਤਂ ਹਿਸ੍ਸ ਗਜ੍ਜਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਦੇਵਸ੍ਸੇਵ ਪਵਸ੍ਸਤੋ;
ਸਾ ਪੁਞ੍ਞਧਾਰਾ ਵਿਪੁਲਾ, ਦਾਤਾਰਂ ਅਭਿਵਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.