੨. ਪਞ੍ਚਰਾਜਸੁਤ੍ਤਂ
੧੨੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਸੇਨਦਿਪਮੁਖਾਨਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾਨਂ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾਨਂ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਤ੍ਰੇਕਚ੍ਚੇ [ਤਤ੍ਰੇਕੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਰੂਪਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਸਦ੍ਦਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਗਨ੍ਧਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਰਸਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ.
ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਯਾਮ, ਮਾਰਿਸਾ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ. ਯਥਾ ਨੋ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ [ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ‘‘ਏਵਂ, ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਪਸੇਨਦਿਪਮੁਖਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾਨਂ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾਨਂ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ? ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਰੂਪਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਦ੍ਦਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਗਨ੍ਧਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਰਸਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਮਨਾਪਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤੇਵ [ਤੇ ਚ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਯੇ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਮਹਾਰਾਜ, ਰੂਪਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ [ਤੇ ਚ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਰੂਪਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਰੂਪੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸਦ੍ਦਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਗਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਧਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਸਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਰਸਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਰਸੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਰਸੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਰਸਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰਸਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ.
ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਦਨੁਰੂਪਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –
‘‘ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਕੋਕਨਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ,
ਪਾਤੋ ਸਿਯਾ ਫੁਲ੍ਲਮਵੀਤਗਨ੍ਧਂ;
ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਪਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ,
ਤਪਨ੍ਤਮਾਦਿਚ੍ਚਮਿਵਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕਂ ਉਪਾਸਕਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਹਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੀਤਿ.