੨. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਤ੍ਤਜਟਿਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੨. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤ ਚ ਜਟਿਲਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਅਚੇਲਕਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਏਕਸਾਟਕਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਪਰੂਲ਼੍ਹਕਚ੍ਛਨਖਲੋਮਾ ਖਾਰਿਵਿਵਿਧਮਾਦਾਯ [ਖਾਰਿਵਿਧਂ ਆਦਾਯ (ਪੀ.) ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੮੦ ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਪਿ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਪਥਵਿਯਂ ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤ ਚ ਜਟਿਲਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਅਚੇਲਕਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਏਕਸਾਟਕਾ ਸਤ੍ਤ ਚ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਨਾਮਂ ਸਾਵੇਸਿ – ‘‘ਰਾਜਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ…ਪੇ… ਰਾਜਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚ ਜਟਿਲੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚ ਨਿਗਣ੍ਠੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚ ਅਚੇਲਕੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚ ਏਕਸਾਟਕੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਸੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਏਤੇ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ’’ਤਿ.

‘‘ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਗਿਹਿਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਾ ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਾਧਸਯਨਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੇਨ ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤੇਨ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤੇਨ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ – ‘ਇਮੇ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਇਮੇ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸਂਵਾਸੇਨ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਆਪਦਾਸੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ, ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਗਿਹਿਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਾ ਪੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਾਧਸਯਨਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੇਨ ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤੇਨ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤੇਨ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤੇਨ – ਇਮੇ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ, ਇਮੇ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਸਂਵਾਸੇਨ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਂਵੋਹਾਰੇਨ ਖੋ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਆਪਦਾਸੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ. ਸਾਕਚ੍ਛਾਯ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਦੀਘੇਨ ਅਦ੍ਧੁਨਾ, ਨ ਇਤ੍ਤਰਂ; ਮਨਸਿਕਰੋਤਾ, ਨੋ ਅਮਨਸਿਕਰੋਤਾ; ਪਞ੍ਞਵਤਾ, ਨੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਮ ਪੁਰਿਸਾ ਚਰਾ ਓਚਰਕਾ ਜਨਪਦਂ ਓਚਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਪਠਮਂ ਓਚਿਣ੍ਣਂ ਅਹਂ ਪਚ੍ਛਾ ਓਸਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮਿ [ਓਯਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ (ਸੀ.), ਓਹਯਿਸ੍ਸਾਮਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਇਦਾਨਿ ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਨ੍ਹਾਤਾ ਸੁਵਿਲਿਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਾ [ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਵਸਨਾ (ਸੀ.)] ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਪਰਿਚਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਨ ਵਣ੍ਣਰੂਪੇਨ ਨਰੋ ਸੁਜਾਨੋ,

ਨ ਵਿਸ੍ਸਸੇ ਇਤ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨੇਨ;

ਸੁਸਞ੍ਞਤਾਨਞ੍ਹਿ ਵਿਯਞ੍ਜਨੇਨ,

ਅਸਞ੍ਞਤਾ ਲੋਕਮਿਮਂ ਚਰਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪਤਿਰੂਪਕੋ ਮਤ੍ਤਿਕਾਕੁਣ੍ਡਲੋਵ,

ਲੋਹਡ੍ਢਮਾਸੋਵ ਸੁਵਣ੍ਣਛਨ੍ਨੋ;

ਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ [ਏਕੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰਿਵਾਰਛਨ੍ਨਾ,

ਅਨ੍ਤੋ ਅਸੁਦ੍ਧਾ ਬਹਿ ਸੋਭਮਾਨਾ’’ਤਿ.

੨. ਪਞ੍ਚਰਾਜਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੩. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਸੇਨਦਿਪਮੁਖਾਨਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾਨਂ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾਨਂ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਤ੍ਰੇਕਚ੍ਚੇ [ਤਤ੍ਰੇਕੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਰੂਪਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਸਦ੍ਦਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਗਨ੍ਧਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਰਸਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਯਾਮ, ਮਾਰਿਸਾ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ. ਯਥਾ ਨੋ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ [ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ‘‘ਏਵਂ, ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਪਸੇਨਦਿਪਮੁਖਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾਨਂ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾਨਂ ਪਰਿਚਾਰਯਮਾਨਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ? ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਰੂਪਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਸਦ੍ਦਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਗਨ੍ਧਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਰਸਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਮਨਾਪਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤੇਵ [ਤੇ ਚ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਯੇ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਮਹਾਰਾਜ, ਰੂਪਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ [ਤੇ ਚ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਰੂਪਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਰੂਪੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਸਦ੍ਦਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਸਦ੍ਦਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਗਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਗਨ੍ਧਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਸਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਰਸਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਰਸੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਰਸੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਰਸਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰਸਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਰਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਵ, ਮਹਾਰਾਜ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇਹਿ ਚ ਯੋ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਤੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰਂ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਥੇਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਪਰਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ.

ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਦਨੁਰੂਪਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –

‘‘ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਕੋਕਨਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ,

ਪਾਤੋ ਸਿਯਾ ਫੁਲ੍ਲਮਵੀਤਗਨ੍ਧਂ;

ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਪਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ,

ਤਪਨ੍ਤਮਾਦਿਚ੍ਚਮਿਵਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕਂ ਉਪਾਸਕਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਹਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਚਨ੍ਦਨਙ੍ਗਲਿਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸੀਤਿ.

੩. ਦੋਣਪਾਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੪. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਦੋਣਪਾਕਕੁਰਂ [ਦੋਣਪਾਕਸੁਦਂ (ਸੀ.), ਦੋਣਪਾਕਂ ਸੁਦਂ (ਪੀ.)] ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਮਹਸ੍ਸਾਸੀ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਂ ਮਹਸ੍ਸਾਸਿਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋ,

ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਭੋਜਨੇ;

ਤਨੁਕਸ੍ਸ [ਤਨੁ ਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾ,

ਸਣਿਕਂ ਜੀਰਤਿ ਆਯੁਪਾਲਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਮਾਣਵੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸੁਦਸ੍ਸਨਂ ਮਾਣਵਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ ਸੁਦਸ੍ਸਨ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੇ (ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੇ) [( ) ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਭਾਸ. ਅਹਞ੍ਚ ਤੇ ਦੇਵਸਿਕਂ ਕਹਾਪਣਸਤਂ (ਕਹਾਪਣਸਤਂ) [( ) ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਨਿਚ੍ਚਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਖੋ ਸੁਦਸ੍ਸਨੋ ਮਾਣਵੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਾਭਿਹਾਰੇ ਸੁਦਂ ਭਾਸਤਿ –

‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਸਦਾ ਸਤੀਮਤੋ,

ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਭੋਜਨੇ;

ਤਨੁਕਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾ,

ਸਣਿਕਂ ਜੀਰਤਿ ਆਯੁਪਾਲਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਪਰਮਤਾਯ [ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਮਤ੍ਤਾਯ (ਕ.)] ਸਣ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਸਲ੍ਲਿਖਿਤਗਤ੍ਤੋ ਪਾਣਿਨਾ ਗਤ੍ਤਾਨਿ ਅਨੁਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ – ‘‘ਉਭਯੇਨ ਵਤ ਮਂ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇਨ ਚਾ’’ਤਿ.

੪. ਪਠਮਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੫. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਪਰਾਜੇਸਿ. ਪਰਾਜਿਤੋ ਚ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਕਮੇਵ [ਸਙ੍ਗਾਮਾ (ਕ.)] ਰਾਜਧਾਨਿਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ [ਪਾਯਾਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.)].

ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –

‘‘ਰਾਜਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਪਾਪਸਹਾਯੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ; ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ. ਅਜ੍ਜੇਵ [ਅਜ੍ਜਤਞ੍ਚ (ਸੀ. ਪੀ.), ਅਜ੍ਜੇਵਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਇਮਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੇਤਿ ਪਰਾਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ…ਪੇ…

‘‘ਜਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੇਤਿ ਪਰਾਜਿਤੋ;

ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਂ ਸੇਤਿ, ਹਿਤ੍ਵਾ ਜਯਪਰਾਜਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੫. ਦੁਤਿਯਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੬. [ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਦਿਨਾ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਹਿ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਪਰਾਜਯੇ ਗਰਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਜਯਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਉਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ] ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ [ਓਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜਿ [ਓਸ੍ਸਜਿ (ਸੀ.), ਓਸ੍ਸਜ੍ਜਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਵਿਲੁਮ੍ਪਤੇਵ ਪੁਰਿਸੋ, ਯਾਵਸ੍ਸ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ;

ਯਦਾ ਚਞ੍ਞੇ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਿਲੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੁਪ੍ਪਤਿ [ਵਿਲੁਮ੍ਪਤਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)].

‘‘ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਯਾਵ ਪਾਪਂ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ;

ਯਦਾ ਚ ਪਚ੍ਚਤਿ ਪਾਪਂ, ਅਥ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਹਨ੍ਤਾ ਲਭਤਿ [ਲਭਤਿ ਹਨ੍ਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਹਨ੍ਤਾਰਂ, ਜੇਤਾਰਂ ਲਭਤੇ ਜਯਂ;

ਅਕ੍ਕੋਸਕੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਂ, ਰੋਸੇਤਾਰਞ੍ਚ ਰੋਸਕੋ;

ਅਥ ਕਮ੍ਮਵਿਵਟ੍ਟੇਨ, ਸੋ ਵਿਲੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.

੬. ਮਲ੍ਲਿਕਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੭. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਉਪਕਣ੍ਣਕੇ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਦੇਵ, ਦੇਵੀ ਧੀਤਰਂ ਵਿਜਾਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਇਤ੍ਥੀਪਿ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚਿਯਾ, ਸੇਯ੍ਯਾ ਪੋਸ ਜਨਾਧਿਪ;

ਮੇਧਾਵਿਨੀ ਸੀਲਵਤੀ, ਸਸ੍ਸੁਦੇਵਾ ਪਤਿਬ੍ਬਤਾ.

‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਯੋ ਜਾਯਤਿ ਪੋਸੋ, ਸੂਰੋ ਹੋਤਿ ਦਿਸਮ੍ਪਤਿ;

ਤਾਦਿਸਾ ਸੁਭਗਿਯਾ [ਸੁਭਰਿਯਾਪੁਤ੍ਤੋ (ਕ.)] ਪੁਤ੍ਤੋ, ਰਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਅਨੁਸਾਸਤੀ’’ਤਿ.

੭. ਅਪ੍ਪਮਾਦਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੮. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਧਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਧਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਧਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ?

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਧਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਜਙ੍ਗਲਾਨਂ [ਜਙ੍ਗਮਾਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਾਣਾਨਂ ਪਦਜਾਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤਾਨਿ ਹਤ੍ਥਿਪਦੇ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਪਦਂ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ – ਯਦਿਦਂ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤੇਨ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਧਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ…ਪੇ…

‘‘ਆਯੁਂ ਅਰੋਗਿਯਂ ਵਣ੍ਣਂ, ਸਗ੍ਗਂ ਉਚ੍ਚਾਕੁਲੀਨਤਂ;

ਰਤਿਯੋ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੇਨ, ਉਲ਼ਾਰਾ ਅਪਰਾਪਰਾ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ;

ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ, ਅਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.

‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਚਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ;

ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮਯਾ ਧੀਰੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

੮. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੯. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸ, ਨੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਪਾਪਸਹਾਯਸ੍ਸ ਨੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ! ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸ, ਨੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੋ ਪਾਪਸਹਾਯਸ੍ਸ ਨੋ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸਾਤਿ.

‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮਯਂ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਾਮਿ ਨਗਰਕਂ ਨਾਮ ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਉਪਡ੍ਢਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ – ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਨਨ੍ਦ! ਸਕਲਮੇਵ ਹਿਦਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ – ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਤਿ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਬਹੁਲੀਕਰਿਸ੍ਸਤਿ’’’.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ? ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸਕਲਮੇਵਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ – ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਮਮਞ੍ਹਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਯਾ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਜਰਾਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਜਰਾਯ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਯਾਧਿਤੋ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਮਰਣਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਮਰਣੇਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸੇਹਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਸਕਲਮੇਵਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ – ਯਦਿਦਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਤਾ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਲ੍ਯਾਣਸਹਾਯਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਸ੍ਸ ਅਯਂ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬੋ – ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਹਨ੍ਦ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਾਮ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਹਨ੍ਦ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਾਮ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਬਲਕਾਯਸ੍ਸਪਿ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਹਨ੍ਦ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਾਮ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਨੇਗਮਜਾਨਪਦਸ੍ਸਪਿ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਰਾਜਾ ਖੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਹਨ੍ਦ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਾਮ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’’ਤਿ?

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਹਰਤੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਗੁਤ੍ਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ਇਤ੍ਥਾਗਾਰਮ੍ਪਿ ਗੁਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੋਸਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਮ੍ਪਿ ਗੁਤ੍ਤਂ ਰਕ੍ਖਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ…ਪੇ…

‘‘ਭੋਗੇ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੇਨ, ਉਲ਼ਾਰੇ ਅਪਰਾਪਰੇ;

ਅਪ੍ਪਮਾਦਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥੇ, ਅਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਚਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ;

ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮਯਾ ਧੀਰੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

੯. ਪਠਮਅਪੁਤ੍ਤਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੦. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਤਮਹਂ ਅਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਅਤਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ. ਅਸੀਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹਿਰਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਰੂਪਿਯਸ੍ਸ! ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੋ ਭਤ੍ਤਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਕਣਾਜਕਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਵਤ੍ਥਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਸਾਣਂ ਧਾਰੇਤਿ ਤਿਪਕ੍ਖਵਸਨਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਯਾਨਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਜਜ੍ਜਰਰਥਕੇਨ ਯਾਤਿ ਪਣ੍ਣਛਤ੍ਤਕੇਨ ਧਾਰਿਯਮਾਨੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ! ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਲ਼ਾਰੇ ਭੋਗੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਭੋਗੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੇ [ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਰਾਜਾਨੋ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਚੋਰਾ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਡਹਤਿ ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਹਤਿ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਵਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਸ ਤੇ [ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਗਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਭੋਗਂ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮਨੁਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਅਚ੍ਛੋਦਕਾ ਸੀਤੋਦਕਾ ਸਾਤੋਦਕਾ ਸੇਤੋਦਕਾ ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਰਮਣੀਯਾ. ਤਂ ਜਨੋ ਨੇਵ ਹਰੇਯ੍ਯ ਨ ਪਿਵੇਯ੍ਯ ਨ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯ ਨ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਦਕਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਂ [ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਪਰਿਭੋਗਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਉਲ਼ਾਰੇ ਭੋਗੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਭੋਗੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੇ ਰਾਜਾਨੋ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਚੋਰਾ ਵਾ ਹਰਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿ ਵਾ ਡਹਤਿ ਉਦਕਂ ਵਾ ਵਹਤਿ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਵਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਸ ਤੇ [ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਗਾ ਸਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਭੋਗਂ.

‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਲ਼ਾਰੇ ਭੋਗੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਭੋਗੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੇ ਨੇਵ ਰਾਜਾਨੋ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੋਰਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਗ੍ਗਿ ਡਹਤਿ, ਨ ਉਦਕਂ ਵਹਤਿ, ਨ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਗਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਾ ਪਰਿਭੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਅਚ੍ਛੋਦਕਾ ਸੀਤੋਦਕਾ ਸਾਤੋਦਕਾ ਸੇਤੋਦਕਾ ਸੁਪਤਿਤ੍ਥਾ ਰਮਣੀਯਾ. ਤਞ੍ਚ ਉਦਕਂ ਜਨੋ ਹਰੇਯ੍ਯਪਿ ਪਿਵੇਯ੍ਯਪਿ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯਪਿ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਮ੍ਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਦਕਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਉਲ਼ਾਰੇ ਭੋਗੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਭੋਗੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੇ ਨੇਵ ਰਾਜਾਨੋ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੋਰਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਗ੍ਗਿ ਡਹਤਿ, ਨ ਉਦਕਂ ਵਹਤਿ, ਨ ਅਪ੍ਪਿਯਾ ਦਾਯਾਦਾ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਸ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਗਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਾ ਪਰਿਭੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਮਨੁਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕਂਵ ਸੀਤਂ,

ਤਦਪੇਯ੍ਯਮਾਨਂ ਪਰਿਸੋਸਮੇਤਿ;

ਏਵਂ ਧਨਂ ਕਾਪੁਰਿਸੋ ਲਭਿਤ੍ਵਾ,

ਨੇਵਤ੍ਤਨਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਨੋ ਦਦਾਤਿ.

ਧੀਰੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂ ਅਧਿਗਮ੍ਮ ਭੋਗੇ,

ਸੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਕਿਚ੍ਚਕਰੋ ਚ ਹੋਤਿ;

ਸੋ ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਂ ਨਿਸਭੋ ਭਰਿਤ੍ਵਾ,

ਅਨਿਨ੍ਦਿਤੋ ਸਗ੍ਗਮੁਪੇਤਿ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੧੦. ਦੁਤਿਯਅਪੁਤ੍ਤਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੧. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ, ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਤਮਹਂ ਅਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਅਤਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ. ਸਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਹਿਰਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਰੂਪਿਯਸ੍ਸ! ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੋ ਭਤ੍ਤਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਕਣਾਜਕਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਵਤ੍ਥਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਸਾਣਂ ਧਾਰੇਤਿ ਤਿਪਕ੍ਖਵਸਨਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਯਾਨਭੋਗੋ ਅਹੋਸਿ – ਜਜ੍ਜਰਰਥਕੇਨ ਯਾਤਿ ਪਣ੍ਣਛਤ੍ਤਕੇਨ ਧਾਰਿਯਮਾਨੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ! ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਤਗ੍ਗਰਸਿਖਿਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ. ‘ਦੇਥ ਸਮਣਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ – ‘ਵਰਮੇਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਸਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ. ਭਾਤੁ ਚ ਪਨ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ.

‘‘ਯਂ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਤਗ੍ਗਰਸਿਖਿਂ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੇਟ੍ਠਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਯਂ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ – ‘ਵਰਮੇਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਸਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਯ ਭਤ੍ਤਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਯ ਵਤ੍ਥਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਯ ਯਾਨਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਭਾਤੁ ਚ ਪਨ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਥ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਅਪੁਤ੍ਤਕਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਰਾਜਕੋਸਂ ਪਵੇਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ, ਨਵਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਨੁਪਚਿਤਂ. ਅਜ੍ਜ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਮਹਾਰੋਰੁਵੇ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਮਹਾਰੋਰੁਵਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਮਹਾਰੋਰੁਵਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ…ਪੇ….

‘‘ਧਞ੍ਞਂ ਧਨਂ ਰਜਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਵਾਪਿ ਯਦਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ;

ਦਾਸਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾ ਪੇਸ੍ਸਾ, ਯੇ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਜੀਵਿਨੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਦਾਯ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪਗਾਮਿਨਂ [ਨਿਕ੍ਖੀਪਗਾਮਿਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)];

ਯਞ੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਕਾਯੇਨ, ਵਾਚਾਯ ਉਦ ਚੇਤਸਾ.

‘‘ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ;

ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਗਂ ਹੋਤਿ, ਛਾਯਾਵ ਅਨਪਾਯਿਨੀ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਨਿਚਯਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ;

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਪਰਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਜਟਿਲਾ ਪਞ੍ਚ ਰਾਜਾਨੋ, ਦੋਣਪਾਕਕੁਰੇਨ ਚ;

ਸਙ੍ਗਾਮੇਨ ਦ੍ਵੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ [ਧੀਤਰਾ (ਬਹੂਸੁ)] ਦ੍ਵੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਚ;

ਅਪੁਤ੍ਤਕੇਨ ਦ੍ਵੇ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਗ੍ਗੋ ਤੇਨ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.