੪. ਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨਪਞ੍ਹੋ

੪. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਭਣਿਤਂ ‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤ’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਣਿਤਂ ‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤ’ਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ. ਭਣਿਤਞ੍ਚ ‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤ’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਸਭਾਵਵਚਨਮੇਵ, ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ ਅਸਤਿ ਅਨੁਸਾਸਕੇ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ, ਤਂ [ਸੋ ਤਂ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਤਥਾਗਤੋ ਮਗ੍ਗਂ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ [ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਦ੍ਦਸ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤਂ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਅਦ੍ਦਸਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਾਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਰਾਣਂ ਅਞ੍ਜਸਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਯਾਤ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ ਅਸਤਿ ਅਨੁਸਾਸਕੇ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਮਗ੍ਗਂ ਯਂ ਦਾਨਿ ਤਥਾਗਤੋ ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ.

‘‘ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ ਮਣਿਰਤਨਂ ਗਿਰਿਸਿਖਨ੍ਤਰੇ ਨਿਲੀਯਤਿ, ਅਪਰਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਂ ਤਸ੍ਸ ਪਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਕਤਿਕਂ ਯੇਵ ਤਂ ਮਣਿਰਤਨਂ, ਤੇਨ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ [ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਕਤਿਕਂ ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਤਥਾਗਤੇਹਿ ਅਨੁਚਿਣ੍ਣਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਸਿਵਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਸਤਿ ਅਨੁਸਾਸਕੇ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਨ੍ਤਂ ਯੇਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਯੋਨਿਯਾ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾ ‘ਜਨਿਕਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਨ੍ਤਂ ਯੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਟ੍ਠਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ‘ਤੇਨ ਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਜਨੋ ਵੋਹਰਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਨ੍ਤਂ ਯੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਵਨਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਂ ਨੀਹਰਤਿ, ‘ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਭੂਮੀ’ਤਿ ਜਨੋ ਵੋਹਰਤਿ, ਨ ਚੇਸਾ ਭੂਮਿ ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਂ ਭੂਮਿਂ ਕਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਸਾਮਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਨ੍ਤਂ ਯੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਲੁਗ੍ਗਂ ਪਲੁਗ੍ਗਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਪਿਹਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਸਞ੍ਚਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਂਕਾਰਣਾ ਆਹ ‘ਤਥਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨਪਞ੍ਹੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.