੫. ਬੁਦ੍ਧਅਵਿਹੇਠਕਪਞ੍ਹੋ

੫. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਹਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕੋ ਅਹੋਸਿ’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਭਣਿਤਂ ‘ਲੋਮਸਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਇਸਿ ਸਮਾਨੋ ਅਨੇਕਸਤੇ ਪਾਣੇ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜੀ’ਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਹਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕੋ ਅਹੋਸਿ’ਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਲੋਮਸਕਸ੍ਸਪੇਨ ਇਸਿਨਾ ਅਨੇਕਸਤੇ ਪਾਣੇ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ‘ਲੋਮਸਕਸ੍ਸਪੇਨ ਇਸਿਨਾ ਅਨੇਕਸਤੇ ਪਾਣੇ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤਂ’, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਹਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕੋ ਅਹੋਸਿ’ਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਹਂ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਕਜਾਤਿਕੋ ਅਹੋਸਿ’ਨ੍ਤਿ, ‘ਲੋਮਸਕਸ੍ਸਪੇਨ ਇਸਿਨਾ ਅਨੇਕਸਤੇ ਪਾਣੇ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤਂ’, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਰਾਗਵਸੇਨ ਵਿਸਞ੍ਞਿਨਾ, ਨੋ ਸਚੇਤਨੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਾਣਂ ਹਨਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠ? ਰਤ੍ਤੋ ਰਾਗਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਦੁਟ੍ਠੋ ਦੋਸਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਮੋਹਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਮਾਨੀ ਮਾਨਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਲੁਦ੍ਧੋ ਲੋਭਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ ਜੀਵਿਕਤ੍ਥਾਯ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਬਾਲੋ ਹਸ੍ਸਵਸੇਨ [ਅਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ (ਕ. ਸੀ.)] ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਰਾਜਾ ਵਿਨਯਨਵਸੇਨ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਟ੍ਠ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਪਾਣਂ ਹਨਨ੍ਤਿ. ਪਾਕਤਿਕਂ ਯੇਵ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਕਤਿਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਕਤਂ, ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਕਤਿਭਾਵੇਨ ਓਨਮੇਯ੍ਯ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤੁਂ, ਨ ਯਿਮਂ ਗਾਥਂ ਭਣੇਯ੍ਯ –

‘‘‘ਸਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਾਯਂ, ਮਹਿਂ ਸਾਗਰਕੁਣ੍ਡਲਂ;

ਨ ਇਚ੍ਛੇ ਸਹ ਨਿਨ੍ਦਾਯ, ਏਵਂ ਸੇਯ੍ਹ [ਸਯ੍ਹ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਿਜਾਨਹੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂਵਾਦੀ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚਨ੍ਦਵਤਿਯਾ ਰਾਜਕਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸਿ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞਿਭੂਤੋ ਆਕੁਲਾਕੁਲੋ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ ਤੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਨ੍ਤਲੁਲ਼ਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਹਤਿਮਹਾਪਸੁਘਾਤਗਲਰੁਹਿਰਸਞ੍ਚਯਂ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਜਲਿਤਮ੍ਪਿ ਜਾਤਵੇਦਂ ਅਕ੍ਕਮਤਿ, ਕੁਪਿਤਮ੍ਪਿ ਆਸੀਵਿਸਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਤ੍ਥਿਂ ਉਪੇਤਿ, ਸਮੁਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਅਤੀਰਦਸ੍ਸਿਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਚਨ੍ਦਨਿਕਮ੍ਪਿ ਓਲ਼ਿਗਲ੍ਲਮ੍ਪਿ ਓਮਦ੍ਦਤਿ, ਕਣ੍ਟਕਾਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਭਿਰੁਹਤਿ, ਪਪਾਤੇਪਿ ਪਤਤਿ, ਅਸੁਚਿਮ੍ਪਿ ਭਕ੍ਖੇਤਿ, ਨਗ੍ਗੋਪਿ ਰਥਿਯਾ ਚਰਤਿ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਬਹੁਵਿਧਂ ਅਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚਨ੍ਦਵਤਿਯਾ ਰਾਜਕਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸਿ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞਿਭੂਤੋ ਆਕੁਲਾਕੁਲੋ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ, ਤੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਨ੍ਤਲੁਲ਼ਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਹਤਿਮਹਾਪਸੁਘਾਤਗਲਰੁਹਿਰਸਞ੍ਚਯਂ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿ.

‘‘ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਤਂ ਪਾਪਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇਪਿ ਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਵਿਪਾਕੇਨਪਿ ਨੋ ਤਥਾ. ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਿ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਜ੍ਝਮਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਮਯਂ ਪੋਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਾਪੇਮ, ਏਸੋਵ ਤਸ੍ਸ ਦਣ੍ਡੋ’’ਤਿ. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਪਰਾਧੇ ਦਣ੍ਡੋਪਿ ਨ ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਕਤੇਪਿ ਨ ਦੋਸੋ ਭਵਤਿ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਮਸਕਸ੍ਸਪੋ ਇਸਿ ਸਹ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚਨ੍ਦਵਤਿਯਾ ਰਾਜਕਞ੍ਞਾਯ ਵਿਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸਿ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞਿਭੂਤੋ ਵਿਸਟਪਯਾਤੋ ਆਕੁਲਾਕੁਲੋ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ, ਤੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਨ੍ਤਲੁਲ਼ਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਹਤਿਮਹਾਪਸੁਘਾਤਗਲਰੁਹਿਰਸਞ੍ਚਯਂ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿ. ਯਦਾ ਚ ਪਨ ਪਕਤਿਚਿਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਪੁਨਦੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੂਪਗੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਬੁਦ੍ਧਅਵਿਹੇਠਕਪਞ੍ਹੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.