੪. ਮੇਣ੍ਡਕਪਞ੍ਹੋ
੧. ਇਦ੍ਧਿਬਲਵਗ੍ਗੋ
੧. ਕਤਾਧਿਕਾਰਸਫਲਪਞ੍ਹੋ
੧. ਅਥ ਖੋ ਮਿਲਿਨ੍ਦੋ ਰਾਜਾ ਕਤਾਵਕਾਸੋ ਨਿਪਚ੍ਚ ਗਰੁਨੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਇਮੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵਂ ਭਣਨ੍ਤਿ [ਵਞ੍ਚੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ‘ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਪੂਜਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇਨ ਅਨ੍ਤੋਭਵਿਕੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕਸਾਧਾਰਣੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਯਦਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇਨ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿ, ਤਸ੍ਸ ਪੂਜਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋ’ਤਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਏਸੋ ਪਞ੍ਹੋ, ਨੇਸੋ ਵਿਸਯੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸਾਨਂ, ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਯੇਵੇਸੋ ਵਿਸਯੋ, ਭਿਨ੍ਦੇਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲਂ ਏਕਂਸੇ ਠਪਯ, ਤਵੇਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਨਾਗਤਾਨਂ ਜਿਨਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਂ ਦੇਹਿ ਪਰਵਾਦਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ.
ਥੇਰੋ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ, ਨ ਚ ਭਗਵਾ ਪੂਜਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਯੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਦਿਯਨਾ ਪਹੀਨਾ, ਕਿਂ ਪਨ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੇਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ –
‘‘‘ਪੂਜਿਯਨ੍ਤਾ [ਪੂਜਿਤਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਸਮਸਮਾ, ਸਦੇਵਮਾਨੁਸੇਹਿ ਤੇ;
ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਸ ਧਮ੍ਮਤਾ’’’ਤਿ.
ਰਾਜਾ ਆਹ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪਿਤੁਨੋ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਪਿਤਾ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਨ ਚੇਤਂ ਕਾਰਣਂ ਪਰਵਾਦਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ, ਪਸਾਦਪ੍ਪਕਾਸਨਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਇਙ੍ਘ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਕਵਾਦਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲਵਿਨਿਵੇਠਨਾਯਾ’’ਤਿ.
ਥੇਰੋ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ, ਨ ਚ ਭਗਵਾ ਪੂਜਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਧਾਤੁਰਤਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਞਾਣਰਤਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸੇਵਨ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਾਦਿਯਤਿ ਤਿਣਕਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਜਲਮਾਨੋਪਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਤਿਣਕਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਅਚੇਤਨੋ ਸਾਦਿਯਤਿ? ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਰਤੇ ਉਪਸਨ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਿ ਸੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਟ੍ਠਂ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਗ੍ਗਿਕਾਮਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਬਲਵੀਰਿਯੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਕਟ੍ਠਂ ਮਨ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾ [ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਅਗ੍ਗਿਕਰਣੀਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵਤਿ ‘ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋ’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਜ੍ਜਲਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਗਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ [ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਮ੍ਹਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਪਜ੍ਜਲਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਭਗਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਤਿਣਕਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਲੋਕਹਿਤਸ੍ਸ ਸਾਦਿਯਨਾ ਪਹੀਨਾ ਉਪਸਨ੍ਤਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨੁਪਾਦਾਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਬਲਵੀਰਿਯੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਕਟ੍ਠਂ ਮਨ੍ਥਯਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਅਗ੍ਗਿਕਰਣੀਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਾਤੁਰਤਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਞਾਣਰਤਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਸੇਵਨ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਵਾਤੋ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਮੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਰਤੋ ਵਾਤੋ ਸਾਦਿਯਤਿ ਪੁਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਰਤਸ੍ਸ ਵਾਤਸ੍ਸ ਆਭੋਗੋ ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਾ ਪੁਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨਾਯ’’. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ’’? ‘‘ਅਚੇਤਨਾ ਸਾ ਵਾਯੋਧਾਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਰਤਸ੍ਸ ਵਾਤਸ੍ਸ ਵਾਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ ਅਪਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਾਲਵਣ੍ਟਵਿਧੂਪਨਾਨਿ ਵਾਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਪਰਿਪੀਲ਼ਿਤਾ, ਤੇ ਤਾਲਵਣ੍ਟੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮਬਲਵੀਰਿਯੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਵਾਤੇਨ ਉਣ੍ਹਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਭਵਤਿ ‘ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋ’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਵਾਤੋ ਵਾਯਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਗਵਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਸੀਤਲਮਧੁਰਸਨ੍ਤਸੁਖੁਮਮੇਤ੍ਤਾਵਾਤੇਨ ਉਪਵਾਯਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿਮਹਾਵਾਤੋ ਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਭਗਵਾ ਸੀਤਲਮਧੁਰਸਨ੍ਤਸੁਖੁਮਮੇਤ੍ਤਾਵਾਤੇਨ ਉਪਵਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਪਰਤੋ ਵਾਤੋ ਪੁਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨਂ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਲੋਕਹਿਤਸ੍ਸ ਸਾਦਿਯਨਾ ਪਹੀਨਾ ਉਪਸਨ੍ਤਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਪਰਿਪੀਲ਼ਿਤਾ, ਏਵਮੇਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਪਰਿਲ਼ਾਹਪਰਿਪੀਲ਼ਿਤਾ. ਯਥਾ ਤਾਲਵਣ੍ਟਵਿਧੂਪਨਾਨਿ ਵਾਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁ ਚ ਞਾਣਰਤਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪਟਿਲਾਭਾਯ. ਯਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹਪਰਿਪੀਲ਼ਿਤਾ ਤਾਲਵਣ੍ਟੇਨ ਵਾ ਵਿਧੂਪਨੇਨ ਵਾ ਵਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਾਤੁਞ੍ਚ ਞਾਣਰਤਨਞ੍ਚ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਕੁਸਲੇਨ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਪਰਵਾਦਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਭੇਰਿਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਯੋ ਸੋ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦੋ ਪੁਰਿਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ, ਸੋ ਸਦ੍ਦੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦ੍ਦੋ ਸਾਦਿਯਤਿ ਪੁਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ ਸੋ ਸਦ੍ਦੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਆਭੋਗੋ ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਾ, ਸਕਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸੋ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਭੇਰੀ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਜੇਨ ਵਾਯਾਮੇਨ ਭੇਰਿਂ ਅਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਧਾਤੁਰਤਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਞ੍ਚ [ਅਨੁਸਤ੍ਥਿਞ੍ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਠਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਨ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਭਗਵਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਲਾਭੋ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਭਵਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਧਾਤੁਰਤਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਮਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ. ਕਥਿਤਞ੍ਚ ਭਣਿਤਞ੍ਚ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਞ੍ਚ ‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਤੀਤਸਤ੍ਥੁਕਂ ਪਾਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਨੋ ਸਤ੍ਥਾਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਵੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਵਿਨਯੋ ਚ ਦੇਸਿਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਵੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾ’ਤਿ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਅਭੂਤਂ ਵਿਤਥਂ ਅਲਿਕਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਦੁਕ੍ਖਦਾਯਕਂ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਂ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਸਾਦਿਯਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ‘ਸਬ੍ਬਬੀਜਾਨਿ ਮਯਿ ਸਂਵਿਰੁਹਨ੍ਤੂ’’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤਾਨਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੀਜਾਨਿ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਸਂਵਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਮੂਲਜਟਾਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਖਨ੍ਧਸਾਰਸਾਖਾਪਰਿਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਪੁਪ੍ਫਫਲਧਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤੀਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥਵੀ ਤੇਸਂ ਬੀਜਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦੇਤਿ ਵਿਰੁਹਨਾਯ, ਤਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਂਵਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਮੂਲਜਟਾਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਖਨ੍ਧਸਾਰਸਾਖਾਪਰਿਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਪੁਪ੍ਫਫਲਧਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਕੇ ਵਾਦੇ ਨਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਹਤਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਸਚੇ ਤੇ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਅਫਲੋ’ ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵੀ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵੀ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਦਿਯਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਪਥਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਂਵਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਮੂਲਜਟਾਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਖਨ੍ਧਸਾਰਸਾਖਾਪਰਿਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਪੁਪ੍ਫਫਲਧਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਾਤੁਞ੍ਚ ਞਾਣਰਤਨਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਲ਼੍ਹਕੁਸਲਮੂਲਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਸਾਰਸੀਲਸਾਖਾਪਰਿਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪੁਪ੍ਫਸਾਮਞ੍ਞਫਲਧਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮੇ ਓਟ੍ਠਾ ਗੋਣਾ ਗਦ੍ਰਭਾ ਅਜਾ ਪਸੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਕਿਮਿਕੁਲਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਮਯੋ ਤੇਸਂ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਾਪਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਯੇਵ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਕਿਮਯੋ ਸਮ੍ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਾਤੁਸ੍ਸ ਚ ਞਾਣਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਬਲਵਤਾਯ ਤਥਾਗਤੇ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠਨਵੁਤਿ ਰੋਗਾ ਕਾਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤੂ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੋਗਾ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯੇ ਨਿਪਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਇਧ ਵੇਦਨੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਮ੍ਪਿ ਇਧ ਕਤਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਵਞ੍ਝਂ ਭਵਤਿ ਸਫਲਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਨ ਤਯਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਨ੍ਦਕੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਥੇਰਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਸਾਦਯਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ ਏਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਦਿਯਿ ਨਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮਹਾਪਥਵਿਗਿਲਨ’’ਨ੍ਤਿ [ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਪਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ‘‘ਉਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਪਤਮਾਨੇਪਿ ਛਮਾਯਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤੇਪਿ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਰਾਜੇ ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨ ਪਰਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਸੋ ਹੇਤੁ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੂਹਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਹੇਤੁਨੋ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਹਾਰਕੇਪਿ ਕੋਪਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਥਵਿਗਿਲਨਂ ਨ ਸਾਦਿਯਿ, ਕਿਸ੍ਸ ਪਨ ਨਨ੍ਦਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ ਨਨ੍ਦਕੋ ਯਕ੍ਖੋ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਤੋ ਅਪਰਾਧੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ. ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋਤਿ.
‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ਯੇ ਏਤਰਹਿ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਸਵਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਵੇਹੀ’’ਤਿ? ‘‘ਚਿਞ੍ਚਮਾਣਵਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਚ ਸਕ੍ਕੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਥੇਰੋ, ਨਨ੍ਦਕੋ ਚ ਯਕ੍ਖੋ, ਨਨ੍ਦੋ ਚ ਮਾਣਵਕੋਤਿ. ਸੁਤਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਜਨਾ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਪਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ? ‘‘ਭਗਵਤਿ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਕੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਵਾ ਸਾਵਕਾ ਵਾ ਸਾਦਿਯਿਂਸੁ ਇਮੇਸਂ ਮਹਾਪਥਵਿਪਵਿਸਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਅਸਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੋ ਅਧਿਕਾਰੋ ਅਵਞ੍ਝੋ ਭਵਤਿ ਸਫਲੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਞ੍ਹੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤੋ, ਗੁਯ੍ਹਂ ਵਿਦਂਸਿਤਂ, ਗਣ੍ਠਿ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਗਹਨਂ ਅਗਹਨਂ ਕਤਂ, ਨਟ੍ਠਾ ਪਰਵਾਦਾ, ਭਗ੍ਗਾ ਕੁਦਿਟ੍ਠੀ, ਨਿਪ੍ਪਭਾ ਜਾਤਾ ਕੁਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਤ੍ਵਂ ਗਣੀਵਰਪਵਰਮਾਸਜ੍ਜਾ’’ਤਿ.
ਕਤਾਧਿਕਾਰਸਫਲਪਞ੍ਹੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵਪਞ੍ਹੋ
੨. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਨ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਂ, ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਤਿ. ਯਦਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਵਾਹਸਤਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੀਹੀਨਂ ਅਡ੍ਢਚੂਲ਼ਞ੍ਚ ਵਾਹਾ ਵੀਹਿਸਤ੍ਤਮ੍ਬਣਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਚ ਤੁਮ੍ਬਾ ਏਕਚ੍ਛਰਾਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕਾ ਵੀਹੀ ਲਕ੍ਖਂ ਠਪੀਯਮਾਨਾ [ਠਪੀਯਮਾਨੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ?
‘‘ਤਤ੍ਰਿਮੇ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ ਚਿਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਰਾਗਾ ਸਦੋਸਾ ਸਮੋਹਾ ਸਕਿਲੇਸਾ ਅਭਾਵਿਤਕਾਯਾ ਅਭਾਵਿਤਸੀਲਾ ਅਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਅਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਂਸਨਾਲ਼ਸ੍ਸ ਵਿਤਤਸ੍ਸ ਵਿਸਾਲਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਵਿਸਿਬ੍ਬਿਤਸ੍ਸ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਰੁਕਂ ਹੋਤਿ ਆਗਮਨਂ ਦਨ੍ਧਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਵਿਸਿਬ੍ਬਿਤਤ੍ਤਾ ਸਾਖਾਨਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਸਰਾਗਾ ਸਦੋਸਾ ਸਮੋਹਾ ਸਕਿਲੇਸਾ ਅਭਾਵਿਤਕਾਯਾ ਅਭਾਵਿਤਸੀਲਾ ਅਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਵਿਸਿਬ੍ਬਿਤਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਪਿਹਿਤਾਪਾਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਂਸਨਾਲ਼ਸ੍ਸ ਤਿਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਤਿਪਬ੍ਬਂ ਤਾਵ ਲਹੁਕਂ ਏਤਿ, ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਥਦ੍ਧਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਪਿਹਿਤਾਪਾਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਤਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਯੇਸਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ ਤਨੁਭੂਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਂਸਨਾਲ਼ਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਪਞ੍ਚਪਬ੍ਬਂ ਤਾਵ ਲਹੁਕਂ ਏਤਿ, ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਥਦ੍ਧਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਯੇਸਂ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ ਤਨੁਭੂਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਂਸਨਾਲ਼ਸ੍ਸ ਦਸਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵ ਦਸਪਬ੍ਬਂ ਤਾਵ ਲਹੁਕਂ ਏਤਿ, ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਥਦ੍ਧਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਸਾਖਾਜਟਾਜਟਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਯੇਸਂ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪਰਿਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਧੋਤਮਲਾ ਵਨ੍ਤਕਿਲੇਸਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਤ੍ਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਸਾਵਕਭੂਮੀਸੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਂਸਨਾਲ਼ਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਕਡ੍ਢਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲਹੁਕਂ ਹੋਤਿ ਆਗਮਨਂ ਅਦਨ੍ਧਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਬ੍ਬਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਗਹਨਤ੍ਤਾ ਵਂਸਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਧੋਤਮਲਾ ਵਨ੍ਤਕਿਲੇਸਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਤ੍ਤਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਸਾਵਕਭੂਮੀਸੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਾਵਕਵਿਸਯੇ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ, ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਛਟ੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਸਯਮ੍ਭੁਨੋ ਅਨਾਚਰਿਯਕਾ ਏਕਚਾਰਿਨੋ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪਾ ਸਕਵਿਸਯੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਿਮਲਚਿਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਕਵਿਸਯੇ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਕਵਿਸਯੇ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਸ੍ਸ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਕਵਿਸਯਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਨਦਿਂ ਰਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਾਪਿ ਯਦਿਚ੍ਛਕ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਤੋ ਓਤਰੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਪਰਤੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਵਿਤ੍ਥਤਂ ਅਗਾਧਮਪਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਾਯੇਯ੍ਯ, ਦਨ੍ਧਾਯੇਯ੍ਯ ਨ ਵਿਸਹੇਯ੍ਯ ਓਤਰਿਤੁਂ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਤਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ [ਚਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸਕਵਿਸਯਸ੍ਸ, ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਸਯਮ੍ਭੁਨੋ ਅਨਾਚਰਿਯਕਾ ਏਕਚਾਰਿਨੋ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪਾ ਸਕਵਿਸਯੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਿਮਲਚਿਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਕਵਿਸਯੇ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਭੂਮੀਸੁ ਗਰੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਕਵਿਸਯੇ ਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯਸ੍ਸ, ਇਦਂ ਛਟ੍ਠਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਤ੍ਤਮਾਪਜ੍ਜਤਿ – ਯੇ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਦਸਬਲਧਰਾ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਿਸਾਰਦਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਨਨ੍ਤਜਿਨਾ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਾਰਾਚਸ੍ਸ ਸੁਧੋਤਸ੍ਸ ਵਿਮਲਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਧਾਰਸ੍ਸ ਅਜਿਮ੍ਹਸ੍ਸ ਅਵਙ੍ਕਸ੍ਸ ਅਕੁਟਿਲਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹਚਾਪਸਮਾਰੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਖੋਮਸੁਖੁਮੇ ਵਾ ਕਪ੍ਪਾਸਸੁਖੁਮੇ ਵਾ ਕਮ੍ਬਲਸੁਖੁਮੇ ਵਾ ਬਲਵਨਿਪਾਤਿਤਸ੍ਸ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਲਗ੍ਗਨਂ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’? ‘‘ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸੁਧੋਤਤ੍ਤਾ ਨਾਰਾਚਸ੍ਸ ਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਚ ਬਲਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਦਸਬਲਧਰਾ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਿਸਾਰਦਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਨਨ੍ਤਜਿਨਾ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਾ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਹੁਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਲਹੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
‘‘ਤਤ੍ਰ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਗਣਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯੇਨ ਗੁਣੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਲਹੁਕਞ੍ਚ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਭਗਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਲਹੁਕਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਯਮਕਪਾਟਿਹੀਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਮਕਪਾਟਿਹੀਰੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਾ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤੇਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਟਿਹੀਰਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਣਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਮ੍ਪਿ ਕਲਮ੍ਪਿ ਕਲਭਾਗਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪਿਤਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਤਿਯੇ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਯ੍ਯ ਵਿਵਟੇਨ ਮੁਖੇਨ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਯ੍ਯ, ਮੁਖਗਤਂ ਭੋਜਨਂ ਗਿਲੇਯ੍ਯ, ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਿਮੀਲੇਯ੍ਯ, ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਉਮ੍ਮੀਲੇਯ੍ਯ, ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਚਿਰਤਰਂ ਏਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲਹੁਤਰਂ ਭਗਵਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ, ਲਹੁਤਰਂ ਆਵਜ੍ਜਨਂ, ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਵਿਕਲਮਤ੍ਤਕੇਨ ਨ ਤਾਵਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਇਙ੍ਘ ਮਂ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣੇਨ ਸਞ੍ਞਾਪੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਸ੍ਸ ਮਹਦ੍ਧਨਸ੍ਸ ਮਹਾਭੋਗਸ੍ਸ ਪਹੂਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਸ੍ਸ ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣਸ੍ਸ ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਾਲਿਵੀਹਿਯਵਤਣ੍ਡੁਲਤਿਲਮੁਗ੍ਗਮਾਸਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਪਰਣ੍ਣਸਪ੍ਪਿਤੇਲਨਵਨੀਤਖੀਰਦਧਿਮਧੁਗੁਲ਼ਫਾਣਿਤਾ ਚ ਖਲ਼ੋਪਿਕੁਮ੍ਭਿਪੀਠਰਕੋਟ੍ਠਭਾਜਨਗਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਾਹੁਨਕੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਭਤ੍ਤਾਰਹੋ ਭਤ੍ਤਾਭਿਕਙ੍ਖੀ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਗੇਹੇ ਯਂ ਰਨ੍ਧਂ ਭੋਜਨਂ, ਤਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਕੁਮ੍ਭਿਤੋ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਰਨ੍ਧੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਵਤਕੇਨ ਭੋਜਨਵੇਕਲ੍ਲਮਤ੍ਤਕੇਨ ਅਧਨੋ ਨਾਮ ਕਪਣੋ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਘਰੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਾਲੇ ਭੋਜਨਵੇਕਲ੍ਲਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਗਹਪਤਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਵਿਕਲਮਤ੍ਤਕਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਅਸ੍ਸ ਫਲਿਤੋ ਓਣਤਵਿਨਤੋ ਪਿਣ੍ਡਿਭਾਰਭਰਿਤੋ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਤਂ ਫਲਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਤਾਵਤਕੇਨ ਪਤਿਤਫਲਵੇਕਲ੍ਲਮਤ੍ਤਕੇਨ ਅਫਲੋ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਤਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾਨਿ ਤਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਫਲਾਨਿ, ਪਤਿਤੇ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਯਦਾ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਸਰਤਿ ‘ਉਪੇਤੁ ਮੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨ’ਨ੍ਤਿ, ਸਰਿਤੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਉਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦਲ਼੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਕਾਰਣਂ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ’’ਤਿ.
ਬੁਦ੍ਧਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵਪਞ੍ਹੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਪਞ੍ਹੋ
੩. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਛ ਯਿਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾ ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਚ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਚ ਆਨਨ੍ਦੋ ਚ ਭਗੁ ਚ ਕਿਮਿਲੋ [ਕਿਮ੍ਬਿਲੋ (ਸੀ. ਪੀ.) ਮ. ਨਿ. ੨.੧੬੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਉਪਾਲਿਕਪ੍ਪਕੋ ਸਤ੍ਤਮੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾਨਨ੍ਦਜਨਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ, ਤੇ ਭਗਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਨ ਗਿਹੀ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੀ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਹਿਤੇਸੀ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤੀਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਵਿਜਟੇਹਿ ਏਤਂ ਮਹਾਜਟਂ, ਭਿਨ੍ਦ ਪਰਾਪਵਾਦਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਤਯਾ ਸਦਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਤਵ ਬਲਂ ਪਕਾਸੇਹੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਚ, ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਪਾਯਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ [ਅਪਰਾਪਰਿਯਕਮ੍ਮਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਆਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇਨ ਨਿਰਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਰਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ਅਯਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਯਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯੂਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੀ’’ਤਿ.
‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤਿ, ਪਪਾਤੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਦੇਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਯਂ ਸੋ ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖਂ ਉਪਦਹਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਧੇਤਿਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਪਾਤੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਮਾਰੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਪਾਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਵਧੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਪਾਤੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਮਾਰੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਪਾਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਯੇਨ ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣਵੁਡ੍ਢਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਯੋਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ. ਸਚੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਗਿਹਿਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਬਹੁਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇਨ ਨਿਰਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਜਾਨਮਾਨੋ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਨਯਸਸਿਰਿਞਾਤਿਬਲੇਨ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਿਂ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਗਰੁਕਂ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਹੁਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਗਰੁਕਂ ਦਣ੍ਡਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਬਹੂਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਮਾਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਬਲਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਸਲੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਗਰੁਕਂ ਰੋਗਂ ਬਲਵੋਸਧਬਲੇਨ ਲਹੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਹੂਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਮਾਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਰੋਗਞ੍ਞੁਤਾਯ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞਬਲੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧਧਮ੍ਮੋਸਧਬਲੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਦ੍ਦੂਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚੋਰਂ ਆਗੁਚਾਰਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯੁਂ, ‘ਅਯਂ ਖੋ, ਦੇਵ, ਚੋਰੋ ਆਗੁਚਾਰੀ, ਇਮਸ੍ਸ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਦਣ੍ਡਂ ਪਣੇਹੀ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਇਮਂ ਚੋਰਂ ਬਹਿਨਗਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਨੇ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਥਾ’’ਤਿ, ‘ਏਵਂ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹਿਨਗਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਮੇਨਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਲਦ੍ਧਵਰੋ ਲਦ੍ਧਯਸਧਨਭੋਗੋ ਆਦੇਯ੍ਯਵਚਨੋ ਬਲਵਿਚ੍ਛਿਤਕਾਰੀ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਲਂ, ਭੋ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਨੇਨ, ਤੇਨ ਹਿ ਭੋ ਇਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਥ, ਅਹਮੇਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਟਿਵਚਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਤੋ ਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਕਾਰੀ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜੀਵਿਤਦਾਯਕੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ, ਜੀਵਿਤੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਅਕਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਾ ਪਨ ਹਤ੍ਥਪਾਦਚ੍ਛੇਦਨੇ ਵੇਦਨਾ, ਸੋ ਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤੇਨ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੋਰੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਜੀਵਿਤਦਾਯਕੋ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਞ੍ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਰਣਕਾਲੇ –
‘‘‘ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠੀਹਿ ਤਮਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ, ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਂ ਨਰਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿਂ;
ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਂ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ, ਪਾਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਉਪੇਮੀ’ਤਿ.
‘‘ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਮਗਮਾਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿ, ਪਞ੍ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਸ੍ਸਰੋ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਕਾਰੀ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬਦਦੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਯਨ੍ਤਕਾਰਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਸਲੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਸਨ੍ਨਿਪਾਤਉਤੁਪਰਿਣਾਮਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਓਪਕ੍ਕਮਿਕੋਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪੂਤਿਕੁਣਪਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾਭਿਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤੋਸਲ੍ਲਂ ਸੁਸਿਰਗਤਂ ਪੁਬ੍ਬਰੁਹਿਰਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਵਣਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਵਣਮੁਖਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤਿਖਿਣਖਾਰਕਟੁਕੇਨ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ ਪਰਿਪਚ੍ਚਨਾਯ, ਪਰਿਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਭਾਵਮੁਪਗਤਂ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਕਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਡਹਤਿ ਸਲਾਕਾਯ, ਦਡ੍ਢੇ ਖਾਰਲਵਣਂ ਦੇਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ ਵਣਰੁਹਨਾਯ ਬ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਅਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਕਨ੍ਤੇਤਿ, ਡਹਤਿ ਸਲਾਕਾਯ, ਖਾਰਲਵਣਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਾਨਿ ਕਿਰਿਯਾਨਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਕਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ, ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਸੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਤਾਨਿ ਕਿਰਿਯਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਂ ਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸਗ੍ਗਗਾਮੀ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ.
‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸ, ਅਥਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਕਾਮੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਕਣ੍ਟਕੇਨਵਾ ਸਤ੍ਥਮੁਖੇਨ ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇਨ ਲੋਹਿਤੇਨ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਹਿਤਕਾਮੋ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹਿਤਕਾਮੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਸੋ ਤੇਨ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਸਚੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਵਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਨੁਸੋਤਗਾਮਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਟਿਸੋਤਂ ਪਾਪੇਸਿ, ਵਿਪਨ੍ਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਨ੍ਥੇ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ, ਪਪਾਤੇ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਅਦਾਸਿ, ਵਿਸਮਗਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਸਮਂ ਆਰੋਪੇਸਿ, ਇਮੇ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਹੇਤੂ ਇਮਾਨਿ ਚ ਕਾਰਣਾਨਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਵਾਦਿਸੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ’’ਤਿ.
ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਪਞ੍ਹੋ ਤਤਿਯੋ.
੪. ਪਥਵਿਚਲਨਪਞ੍ਹੋ
੪. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਅਟ੍ਠਿਮੇ ਆਨਨ੍ਦ (ਅ. ਨਿ. ੮.੭੦)], ਹੇਤੂ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯਾ’ਤਿ. ਅਸੇਸਵਚਨਂ ਇਦਂ, ਨਿਸ੍ਸੇਸਵਚਨਂ ਇਦਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ ਇਦਂ, ਨਤ੍ਥਞ੍ਞੋ ਨਵਮੋ ਹੇਤੁ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਞ੍ਞੋ ਨਵਮੋ ਹੇਤੁ ਭਵੇਯ੍ਯ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤੁਂ ਭਗਵਾ ਕਥੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਨਤ੍ਥਞ੍ਞੋ ਨਵਮੋ ਹੇਤੁ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤੋ ਭਗਵਤਾ, ਅਯਞ੍ਚ ਨਵਮੋ ਹੇਤੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ, ਯਂ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਟ੍ਠੇਵ ਹੇਤੂ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯ, ਤੇਨ ਹਿ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ, ਤੇਨ ਹਿ ਅਟ੍ਠੇਵ ਹੇਤੂ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯਾਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਸੁਖੁਮੋ ਦੁਨ੍ਨਿਵੇਠਿਯੋ ਅਨ੍ਧਕਰਣੋ ਚੇਵ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚ, ਸੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਨੇਸੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਇਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਵਾਦਿਸੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਅਟ੍ਠਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੇਤੂ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾਯਾ’ਤਿ. ਯਂ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਅਕਾਲਿਕਂ ਕਦਾਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਗਣਿਤਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕੇ ਤਯੋ ਯੇਵ ਮੇਘਾ ਗਣੀਯਨ੍ਤਿ ਵਸ੍ਸਿਕੋ ਹੇਮਨ੍ਤਿਕੋ ਪਾਵੁਸਕੋਤਿ. ਯਦਿ ਤੇ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਮੇਘੋ ਪਵਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਸੋ ਮੇਘੋ ਗਣੀਯਤਿ ਸਮ੍ਮਤੇਹਿ ਮੇਘੇਹਿ, ਅਕਾਲਮੇਘੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਯਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ, ਅਕਾਲਿਕਂ ਏਤਂ ਕਦਾਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਗਣੀਯਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਪਞ੍ਚ ਨਦਿਸਤਾਨਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਨਦਿਸਤਾਨਂ ਦਸੇਵ ਨਦਿਯੋ ਨਦਿਗਣਨਾਯ ਗਣੀਯਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥੀਦਂ, ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾ ਅਚਿਰਵਤੀ ਸਰਭੂ ਮਹੀ ਸਿਨ੍ਧੁ ਸਰਸ੍ਸਤੀ ਵੇਤ੍ਰਵਤੀ ਵੀਤਂਸਾ ਚਨ੍ਦਭਾਗਾਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਨਦਿਯੋ ਨਦਿਗਣਨਾਯ ਅਗਣਿਤਾ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਨ ਤਾ ਨਦਿਯੋ ਧੁਵਸਲਿਲਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਯਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ, ਅਕਾਲਿਕਂ ਏਤਂ ਕਦਾਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਗਣੀਯਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਞ੍ਞੋ ਸਤਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਿਸਤਮ੍ਪਿ ਤਿਸਤਮ੍ਪਿ ਅਮਚ੍ਚਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਛ ਯੇਵ ਜਨਾ ਅਮਚ੍ਚਗਣਨਾਯ ਗਣੀਯਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥੀਦਂ, ਸੇਨਾਪਤਿ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਅਕ੍ਖਦਸ੍ਸੋ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ ਛਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਕੋ ਖਗ੍ਗਗ੍ਗਾਹਕੋ. ਏਤੇ ਯੇਵ ਅਮਚ੍ਚਗਣਨਾਯ ਗਣੀਯਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗੁਣੇਹਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਅਗਣਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਅਮਚ੍ਚਾਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਯਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ, ਅਕਾਲਿਕਂ ਏਤਂ ਕਦਾਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਂ ਗਣੀਯਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਹੇਤੂਹਿ.
‘‘ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਏਤਰਹਿ ਜਿਨਸਾਸਨੇ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਂ, ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯੇਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਏਤਰਹਿ ਜਿਨਸਾਸਨੇ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਂ, ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਯੇਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਜਨਾਤਿ’’. ‘‘ਕੇ ਚ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਮਨੋ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਲਾਕਾਰੋ, ਏਕਸਾਟਕੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਪੁਣ੍ਣੋ ਚ ਭਤਕੋ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਚ ਦੇਵੀ, ਗੋਪਾਲਮਾਤਾ ਚ ਦੇਵੀ, ਸੁਪ੍ਪਿਯਾ ਚ ਉਪਾਸਿਕਾ, ਪੁਣ੍ਣਾ ਚ ਦਾਸੀਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵੇਦਨੀਯਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਕਿਤ੍ਤਿ ਚ ਇਮੇਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂ’’ਤਿ.
‘‘ਅਪਰੇਪਿ ਸੁਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ ਅਤੀਤੇ ਮਾਨੁਸਕੇਨੇਵ ਸਰੀਰਦੇਹੇਨ ਤਿਦਸਭਵਨਂ ਗਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇ ਚ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਗੁਤ੍ਤਿਲੋ ਚ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਸਾਧੀਨੋ ਚ ਰਾਜਾ, ਨਿਮਿ ਚ ਰਾਜਾ, ਮਨ੍ਧਾਤਾ ਚ ਰਾਜਾਤਿ ਇਮੇ ਚਤੁਰੋ ਜਨਾ ਸੁਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਰੀਰਦੇਹੇਨ ਤਿਦਸਭਵਨਂ ਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਕਤਂ ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਨ੍ਤਿ? ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਨ ਤਯਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੀਤੇ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਮੋ ਅਧਿਗਮੋ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸਵਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਬਲਂ ਸੁਸ੍ਸੂਸਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਆਚਰਿਯੁਪਾਸਨਂ, ਮਯਾਪਿ ਨ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ’ਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਰਾਜਵਸਭਸ੍ਸ ਦਾਨਵਰਂ. ਭਗਵਤੋ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ, ਭਗਵਤੋ ਚ ਸਕ੍ਯਮੁਨਿਨੋਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਗਣਨਪਥਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਮੇ ਸਵਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਕਿਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ’ਤਿ. ਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਵਤਕੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਤਾਵਤਕੇਨ ਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਤਿ, ਗੁਣਭਾਰਭਰਿਤਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਸੋਚੇਯ੍ਯਕਿਰਿਯਗੁਣਭਾਰਭਰਿਤਾ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤੀ ਮਹਾਪਥਵੀ ਚਲਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ ਪਵੇਧਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਟਸ੍ਸ ਅਤਿਭਾਰਭਰਿਤਸ੍ਸ ਨਾਭਿਯੋ ਚ ਨੇਮਿਯੋ ਚ ਫਲਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਸੋਚੇਯ੍ਯਕਿਰਿਯਗੁਣਭਾਰਭਰਿਤਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤੀ ਚਲਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ ਪਵੇਧਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਗਨਂ ਅਨਿਲਜਲਵੇਗਸਞ੍ਛਾਦਿਤਂ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਜਲਭਾਰਭਰਿਤਂ ਅਤਿਵਾਤੇਨ ਫੁਟਿਤਤ੍ਤਾ ਨਦਤਿ ਰਵਤਿ ਗਲ਼ਗਲ਼ਾਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵੀ ਰਞ੍ਞੋ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਦਾਨਬਲਵਿਪੁਲਉਸ੍ਸਨ੍ਨਭਾਰਭਰਿਤਾ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤੀ ਚਲਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ ਪਵੇਧਤਿ. ਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਞ੍ਞੋ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਦੋਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਮੋਹਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਮਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਅਰਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਦਾਨਵਸੇਨ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਾ ਯਾਚਕਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਆਗਤਾ ਚ ਯਾਚਕਾ ਯਥਾਕਾਮਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਦਾਨਂ ਪਤਿ ਮਾਨਸਂ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਮਾਨਸਂ ਠਪਿਤਂ ਹੋਤਿ ਦਮੇ ਸਮੇ ਖਨ੍ਤਿਯਂ ਸਂਵਰੇ ਯਮੇ ਨਿਯਮੇ ਅਕ੍ਕੋਧੇ ਅਵਿਹਿਂਸਾਯਂ ਸਚ੍ਚੇ ਸੋਚੇਯ੍ਯੇ. ਰਞ੍ਞੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਕਾਮੇਸਨਾ ਪਹੀਨਾ, ਭਵੇਸਨਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਯ ਯੇਵ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਰਞ੍ਞੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਰਕ੍ਖਾ [ਪਰਰਕ੍ਖਾਯ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਹੀਨਾ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਰਕ੍ਖਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਮਗ੍ਗਾ ਅਸ੍ਸੁ ਅਰੋਗਾ ਸਧਨਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ’ਤਿ ਬਹੁਲਂ ਯੇਵ ਮਾਨਸਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਦਦਮਾਨੋ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ ਰਾਜਾ ਤਂ ਦਾਨਂ ਨ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਧਨਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਪਟਿਦਾਨਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਉਪਲਾਪਨਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਆਯੁਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਵਣ੍ਣਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਸੁਖਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਬਲਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਯਸਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਪੁਤ੍ਤਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਨ ਧੀਤੁਹੇਤੁ ਦੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਹੇਤੁ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਰਤਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਏਵਰੂਪੇ ਅਤੁਲਵਿਪੁਲਾਨੁਤ੍ਤਰੇ ਦਾਨਵਰੇ ਅਦਾਸਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ –
‘‘‘ਜਾਲਿਂ ਕਣ੍ਹਾਜਿਨਂ ਧੀਤਂ, ਮਦ੍ਦਿਦੇਵਿਂ ਪਤਿਬ੍ਬਤਂ;
ਚਜਮਾਨੋ ਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿਂ, ਬੋਧਿਯਾ ਯੇਵ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ.
‘‘ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਅਕ੍ਕੋਧੇਨ ਕੋਧਂ ਜਿਨਾਤਿ, ਅਸਾਧੁਂ ਸਾਧੁਨਾ ਜਿਨਾਤਿ, ਕਦਰਿਯਂ ਦਾਨੇਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਅਲਿਕਵਾਦਿਨਂ ਸਚ੍ਚੇਨ ਜਿਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲੇਨ ਜਿਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਦਮਾਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਨੁਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੀਸਕਸ੍ਸ [ਧਮ੍ਮਾਸੀਸਕਸ੍ਸ (ਕ.)] ਦਾਨਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਬਲਵ [ਦਾਨਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਬਲ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵੀਰਿਯਵਿਪੁਲਵਿਪ੍ਫਾਰੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਹਾਵਾਤਾ ਸਞ੍ਚਲਨ੍ਤਿ ਸਣਿਕਂ ਸਣਿਕਂ ਸਕਿਂ ਸਕਿਂ ਆਕੁਲਾਕੁਲਾ ਵਾਯਨ੍ਤਿ ਓਨਮਨ੍ਤਿ ਉਨ੍ਨਮਨ੍ਤਿ ਵਿਨਮਨ੍ਤਿ, ਛਿਨ੍ਨਪਤ੍ਤਪਾਦਪਾ [ਸੀਨ੍ਨਪ੍ਪਤ੍ਤਪਾਦਪਾ (ਸੀ.)] ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਗੁਮ੍ਬਂ ਗੁਮ੍ਬਂ ਵਲਾਹਕਾ ਗਗਨੇ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਰਜੋਸਞ੍ਚਿਤਾ ਵਾਤਾ ਦਾਰੁਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗਗਨਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ਿਤਾ ਵਾਤਾ ਵਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਹਸਾ ਧਮਧਮਾਯਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਭੀਮੋ ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ, ਤੇਸੁ ਵਾਤੇਸੁ ਕੁਪਿਤੇਸੁ ਉਦਕਂ ਸਣਿਕਂ ਸਣਿਕਂ ਚਲਤਿ, ਉਦਕੇ ਚਲਿਤੇ ਖੁਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਾ, ਯਮਕਯਮਕਾ ਊਮਿਯੋ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਜਲਚਰਾ ਸਤ੍ਤਾ ਤਸਨ੍ਤਿ, ਜਲਵੀਚਿ ਯੁਗਨਦ੍ਧੋ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਵੀਚਿਨਾਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਘੋਰਾ ਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਾ [ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਾ (ਕ.)] ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਫੇਣਮਾਲਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਉਤ੍ਤਰਤਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ, ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਂ ਧਾਵਤਿ ਉਦਕਂ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਪਟਿਸੋਤਮੁਖਾ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਲਿਲਧਾਰਾ, ਤਸਨ੍ਤਿ ਅਸੁਰਾ ਗਰੁਲ਼ਾ ਨਾਗਾ ਯਕ੍ਖਾ, ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਸਾਗਰੋ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀ’ਤਿ, ਗਮਨਪਥਮੇਸਨ੍ਤਿ ਭੀਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਖੁਭਿਤੇ ਲੁਲ਼ਿਤੇ ਜਲਧਾਰੇ ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਨਗਾ ਸਸਾਗਰਾ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਸਿਨੇਰੁਗਿਰਿ ਕੂਟਸੇਲਸਿਖਰੋ ਵਿਨਮਮਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਮਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਹਿਨਕੁਲਬਿਲ਼ਾਰਕੋਟ੍ਠੁਕਸੂਕਰਮਿਗਪਕ੍ਖਿਨੋ, ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਖਾ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ, ਹਸਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਖਾ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾਯ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿ ਮਹਾਪਰਿਯੋਗੇ ਉਦ੍ਧਨਗਤੇ ਉਦਕਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੇ ਆਕਿਣ੍ਣਤਣ੍ਡੁਲੇ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਅਗ੍ਗਿ ਜਲਮਾਨੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਪਰਿਯੋਗਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤਿ, ਪਰਿਯੋਗੋ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੋ ਉਦਕਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤਿ, ਉਦਕਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤਿ, ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਤਿ ਨਿਮੁਜ੍ਜਤਿ, ਬੁਬ੍ਬੁਲ਼ਕਜਾਤਂ ਹੋਤਿ, ਫੇਣਮਾਲਾ ਉਤ੍ਤਰਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰੋ ਰਾਜਾ ਯਂ ਲੋਕੇ ਦੁਚ੍ਚਜਂ, ਤਂ ਚਜਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਦੁਚ੍ਚਜਂ ਚਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਸਭਾਵਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਮਹਾਵਾਤਾ ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਨ੍ਤਾ ਪਰਿਕੁਪ੍ਪਿਂਸੁ [ਪਰਿਕਮ੍ਪਿਂਸੁ (ਕ.)], ਮਹਾਵਾਤੇਸੁ ਪਰਿਕੁਪਿਤੇਸੁ [ਪਰਿਖੁਬ੍ਭਿਤੇਸੁ (ਸ੍ਯਾ.)] ਉਦਕਂ ਕਮ੍ਪਿ, ਉਦਕੇ ਕਮ੍ਪਿਤੇ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿ, ਇਤਿ ਤਦਾ ਮਹਾਵਾਤਾ ਚ ਉਦਕਞ੍ਚ ਮਹਾਪਥਵੀ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਏਕਮਨਾ ਵਿਯ ਅਹੇਸੁਂ ਮਹਾਦਾਨਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਵਿਪੁਲਬਲਵੀਰਿਯੇਨ ਨਤ੍ਥੇਦਿਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਨਾਨੁਭਾਵੋ, ਯਥਾ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਾਦਾਨਾਨੁਭਾਵੋ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਿਯਾ ਬਹੁਵਿਧਾ ਮਣਯੋ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥੀਦਂ, ਇਨ੍ਦਨੀਲੋ ਮਹਾਨੀਲੋ ਜੋਤਿਰਸੋ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਉਮ੍ਮਾਪੁਪ੍ਫੋ ਸਿਰੀਸਪੁਪ੍ਫੋ ਮਨੋਹਰੋ ਸੂਰਿਯਕਨ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦਕਨ੍ਤੋ ਵਜਿਰੋ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੋ ਫੁਸ੍ਸਰਾਗੋ ਲੋਹਿਤਙ੍ਗੋ ਮਸਾਰਗਲ੍ਲੋਤਿ, ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਮਣਿ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਮਣਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਯੋਜਨਂ ਓਭਾਸੇਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਹਿਯਾ ਦਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਅਪਿ ਅਸਦਿਸਦਾਨਂ ਪਰਮਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਾਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਸ੍ਸ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਾਦਾਨੇ ਦੀਯਮਾਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿਤਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਸਮੋ ਲੋਕੇਨ ਏਵਂਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂਚਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਏਵਂਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਰਕ੍ਕਮੋ ਦਕ੍ਖਾਪਿਤੋ, ਪਾਰਮੀ ਚ ਜਿਨਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋ ਓਭਾਸਿਤਾ, ਚਰਿਯਂ ਚਰਤੋਪਿ ਤਾਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵੋ ਅਨੁਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਥੋਮਿਤਂ ਜਿਨਸਾਸਨਂ, ਜੋਤਿਤਾ ਜਿਨਪਾਰਮੀ, ਛਿਨ੍ਨੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਾਦਗਣ੍ਠਿ, ਭਿਨ੍ਨੋ ਪਰਾਪਵਾਦਕੁਮ੍ਭੋ [ਗੁਮ੍ਬੋ ਤਯਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤੋ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਞ੍ਹੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤੋ, ਗਹਨਂ ਅਗਹਨਂ ਕਤਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਲਦ੍ਧਂ ਜਿਨਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਹਨਂ [ਨਿਬ੍ਬਾਯਨਂ (ਕ.)], ਏਵਮੇਤਂ ਗਣਿਵਰਪਵਰ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ.
ਪਥਵਿਚਲਨਪਞ੍ਹੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੫. ਸਿਵਿਰਾਜਚਕ੍ਖੁਦਾਨਪਞ੍ਹੋ
੫. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਭਣਥ ‘ਸਿਵਿਰਾਜੇਨ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ, ਅਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤੋ ਪੁਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੀ’ਤਿ, ਏਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਸਕਸਟਂ ਸਨਿਗ੍ਗਹਂ ਸਦੋਸਂ ‘ਹੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਅਹੇਤੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਿਵਿਰਾਜੇਨ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਪੁਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ; ਯਦਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਸਿਵਿਰਾਜੇਨ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਦਿਨ੍ਨਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਗਣ੍ਠਿਤੋਪਿ ਗਣ੍ਠਿਤਰੋ ਵੇਠਤੋਪਿ ਵੇਠਤਰੋ ਗਹਨਤੋਪਿ ਗਹਨਤਰੋ, ਸੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਮਭਿਜਨੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਹਨਾਯ ਪਰਵਾਦਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਵਿਰਾਜੇਨ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਵਿਮਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਹਿ, ਪੁਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਚ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਮਾ ਵਿਮਤਿਂ ਜਨੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਹੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਅਹੇਤੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਹੇਤੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇ ਅਹੇਤੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਙ੍ਘ ਤਾਵ ਕਾਰਣੇਨ ਮਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਹੀ’’ਤਿ?
‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ, ਯੇਨ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ, ਸਚ੍ਚੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਸਂ ਪਟਿਹਨਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਵਿਵਿਧਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਸਮੇਤਿ ਸਿਵਿਰਾਜਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਬਲੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੀਤਿ, ਸਚ੍ਚਬਲੇਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਭਵਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ ‘ਮਹਾਮੇਘੋ ਪਵਸ੍ਸਤੂ’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਹ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗੀਤੇਨ ਮਹਾਮੇਘੋ ਪਵਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਕਾਸੇ ਵਸ੍ਸਹੇਤੁ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤੋ ‘ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਮਹਾਮੇਘੋ ਪਵਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁ ਭਵਤਿ ਮਹਤੋ ਮੇਘਸ੍ਸ ਪਵਸ੍ਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਹੇਤੁ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਭਵਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯਾਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ ‘ਜਲਿਤਪਜ੍ਜਲਿਤਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਤੂ’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਹ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗੀਤੇਨ ਜਲਿਤਪਜ੍ਜਲਿਤਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਖਣੇਨ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਲਿਤਪਜ੍ਜਲਿਤੇ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਹੇਤੁ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤੋ ‘ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਜਲਿਤਪਜ੍ਜਲਿਤਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਖਣੇਨ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਜਲਿਤਪਜ੍ਜਲਿਤਸ੍ਸ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਖਣੇਨ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਹੇਤੁ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਭਵਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯਾਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗਾਯਨ੍ਤਿ ‘ਵਿਸਂ ਹਲਾਹਲਂ ਅਗਦਂ ਭਵਤੂ’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਸਹ ਸਚ੍ਚਮਨੁਗੀਤੇਨ ਵਿਸਂ ਹਲਾਹਲਂ ਖਣੇਨ ਅਗਦਂ ਭਵਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਲਾਹਲਵਿਸੇ ਹੇਤੁ ਸਨ੍ਨਿਚਿਤੋ ‘ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਵਿਸਂ ਹਲਾਹਲਂ ਖਣੇਨ ਅਗਦਂ ਭਵਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁ ਭਵਤਿ ਵਿਸਸ੍ਸ ਹਲਾਹਲਸ੍ਸ ਖਣੇਨ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਨਾ ਪਕਤਿਹੇਤੁਂ ਸਚ੍ਚਂ ਯੇਵੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ ਭਵਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯਾਤਿ.
‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ, ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚੀਨਵਿਸਯੇ ਚੀਨਰਾਜਾ, ਸੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਕੀਲ਼ਿਤੁਕਾਮੋ [ਬਲਿਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਚਤੁਮਾਸੇ ਚਤੁਮਾਸੇ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਹ ਰਥੇਨ ਅਨ੍ਤੋਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਯੋਜਨਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰਥਸੀਸਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਮਹਾਵਾਰਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਓਤ੍ਥਰਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਨਪਿ ਲੋਕੇਨ ਪਕਤਿਕਾਯਬਲੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਕੇਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਲ਼ਾਕੇ ਉਦਕਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਨਪਿ ਲੋਕੇਨ ਪਕਤਿਕਾਯਬਲੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕਮਾਪੇਤੁਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਦਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਇਮਿਨਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਨ ਸਚ੍ਚਬਲਂ ਞਾਤਬ੍ਬਂ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਤਂ ਠਾਨਂ, ਯਂ ਸਚ੍ਚੇਨ ਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਨਗਰੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਅਸੋਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਸਨੇਗਮਜਾਨਪਦਅਮਚ੍ਚਭਟਬਲਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਗਙ੍ਗਂ ਨਦਿਂ [ਗਙ੍ਗਾਨਦਿਂ (ਸੀ.)] ਨਵਸਲਿਲਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਸਮਤਿਤ੍ਥਿਕਂ ਸਮ੍ਭਰਿਤਂ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਾਯਾਮਂ ਯੋਜਨਪੁਥੁਲਂ ਸਨ੍ਦਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ, ਭਣੇ, ਸਮਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਇਮਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਆਹਂਸੁ ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਦੇਵਾ’ਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੇਵ ਗਙ੍ਗਾਕੂਲੇ ਠਿਤਾ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ ਨਾਮ ਗਣਿਕਾ ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਰਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਸਕ੍ਕਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਵਮਾਹ ‘ਅਹਞ੍ਹਿ ਨਗਰੇ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਗਣਿਕਾ ਰੂਪੂਪਜੀਵਿਨੀ ਅਨ੍ਤਿਮਜੀਵਿਕਾ, ਮਮ ਤਾਵ ਰਾਜਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਤੂ’ਤਿ. ਅਥ ਸਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਅਕਾਸਿ, ਸਹ ਤਸ੍ਸਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਖਣੇਨ ਸਾ ਮਹਾਗਙ੍ਗਾ ਗਲ਼ਗਲ਼ਾਯਨ੍ਤੀ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਿਤ੍ਥ ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋ.
‘‘ਅਥ ਰਾਜਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਆਵਟ੍ਟਊਮਿਵੇਗਜਨਿਤਂ ਹਲਾਹਲਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਮ੍ਹਿਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਜਾਤੋ ਅਮਚ੍ਚੇ ਏਵਮਾਹ ‘ਕਿਸ੍ਸਾਯਂ, ਭਣੇ, ਮਹਾਗਙ੍ਗਾ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ? ‘ਬਨ੍ਧੁਮਤੀ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਣਿਕਾ ਤਵ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਮਹਾਗਙ੍ਗਾ ਉਦ੍ਧਂਮੁਖਾ ਸਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਸਂਵਿਗ੍ਗਹਦਯੋ ਰਾਜਾ ਤੁਰਿਤਤੁਰਿਤੋ ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਣਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਜੇ, ਤਯਾ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਅਯਂ ਗਙ੍ਗਾ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪਿਤਾ’ਤਿ? ‘ਆਮ ਦੇਵਾ’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਆਹ ‘ਕਿਂ ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਬਲਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕੋ ਵਾ ਤੇ ਵਚਨਂ ਆਦਿਯਤਿ ਅਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤੋ, ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਬਲੇਨ ਇਮਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪੇਸੀ’ਤਿ? ਸਾ ਆਹ ‘ਸਚ੍ਚਬਲੇਨਾਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪੇਸਿ’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਆਹ ‘ਕਿਂ ਤੇ ਸਚ੍ਚਬਲਂ ਅਤ੍ਥਿ ਚੋਰਿਯਾ ਧੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਤਿਯਾ ਛਿਨ੍ਨਿਕਾਯ ਪਾਪਿਯਾ ਭਿਨ੍ਨਸੀਲਾਯ [ਪਾਪਿਕਾਯ ਭਿਨ੍ਨਸੀਮਾਯ (ਸੀ.)] ਹਿਰਿਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾਯ ਅਨ੍ਧਜਨਪਲੋਭਿਕਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਦਿਸਿਕਾ ਅਹਂ, ਤਾਦਿਸਿਕਾਯਪਿ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਯਾਹਂ ਇਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸਦੇਵਕਮ੍ਪਿ ਲੋਕਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਆਹ ‘ਕਤਮਾ ਪਨ ਸਾ ਹੋਤਿ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ, ਇਙ੍ਘ ਮਂ ਸਾਵੇਹੀ’ਤਿ. ‘ਯੋ ਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਨਂ ਦੇਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੋ ਵਾ ਸੁਦ੍ਦੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ ਕੋਚਿ, ਤੇਸਂ ਸਮਕਂ ਯੇਵ ਉਪਟ੍ਠਹਾਮਿ, ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਸੁਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਅਤਿਮਞ੍ਞਨਾ [ਅਤਿਮਞ੍ਞਮਾਨੋ (ਕ.)] ਨਤ੍ਥਿ, ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਧਨਸ੍ਸਾਮਿਕਂ ਪਰਿਚਰਾਮਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਦੇਵ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾ, ਯਾਯਾਹਂ ਇਮਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਪਟਿਸੋਤਂ ਸਨ੍ਦਾਪੇਸਿ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਇਤਿਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਚ੍ਚੇ ਠਿਤਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਵਿਰਾਜੇਨ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਨਿ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ, ਤਞ੍ਚ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ. ਯਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਨਟ੍ਠੇ ਅਹੇਤੁਸ੍ਮਿਂ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ’ਤਿ. ਤਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਸੁਨਿਬ੍ਬੇਠਿਤੋ ਪਞ੍ਹੋ, ਸੁਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾ ਪਰਵਾਦਾ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.
ਸਿਵਿਰਾਜਚਕ੍ਖੁਦਾਨਪਞ੍ਹੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
੬. ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਞ੍ਹੋ
੬. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ [ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੮)] ਹੋਤਿ, ਇਧ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’ਤਿ, ਅਸੇਸਵਚਨਮੇਤਂ, ਨਿਸ੍ਸੇਸਵਚਨਮੇਤਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ, ਅਰਹਸ੍ਸਵਚਨਮੇਤਂ, ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਣਿਤਂ, ਅਯਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਕੂਲੇਨ ਤਾਪਸੇਨ ਪਾਰਿਕਾਯ ਤਾਪਸਿਯਾ ਉਤੁਨਿਕਾਲੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਭਿ ਪਰਾਮਟ੍ਠਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਸਾਮਕੁਮਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਮਾਤਙ੍ਗੇਨਾਪਿ ਇਸਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਞ੍ਞਾਯ ਉਤੁਨਿਕਾਲੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਭਿ ਪਰਾਮਟ੍ਠਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋ ਨਾਮ ਮਾਣਵਕੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਸਾਮੋ ਚ ਕੁਮਾਰੋ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋ ਚ ਮਾਣਵਕੋ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਣਿਤਂ ‘ਸਾਮੋ ਚ ਕੁਮਾਰੋ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋ ਚ ਮਾਣਵਕੋ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੁਨਿਪੁਣੋ ਵਿਸਯੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਾਨਂ, ਸੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਛਿਨ੍ਦ ਵਿਮਤਿਪਥਂ, ਧਾਰੇਹਿ ਞਾਣਵਰਪ੍ਪਜ੍ਜੋਤ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਾਤਾ ਚ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ, ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਭਣਿਤਞ੍ਚ ‘ਸਾਮੋ ਚ ਕੁਮਾਰੋ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋ ਚ ਮਾਣਵਕੋ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪਞ੍ਹੋ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਹੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਨ ਤਯਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਂਕਿਚ੍ਚੋ ਚ ਕੁਮਾਰੋ ਇਸਿਸਿਙ੍ਗੋ ਚ ਤਾਪਸੋ ਥੇਰੋ ਚ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ‘ਇਮਿਨਾ ਨਾਮ ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਤਿ, ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾ ਤੇਸਂ ਜਾਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਮਿਗਧੇਨੁਯੋ ਤਾਵ ਉਤੁਨਿਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਾਪਸਾਨਂ ਪਸ੍ਸਾਵਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਸਮ੍ਭਵਂ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਪਿਵਿਂਸੁ, ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਾਵਸਮ੍ਭਵੇਨ ਸਂਕਿਚ੍ਚੋ ਚ ਕੁਮਾਰੋ ਇਸਿਸਿਙ੍ਗੋ ਚ ਤਾਪਸੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਦਾਯਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਙ੍ਗਜਾਤਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਂ ਕਾਸਾਵੇ ਮੁਚ੍ਚਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯਿ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ ‘ਗਚ੍ਛ ਭਗਿਨਿ, ਉਦਕਂ ਆਹਰ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਂ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਆਹਰਯ੍ਯ ਅਹਮੇਵ ਧੋਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਤੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਤੁਨਿਸਮਯੇ ਤਂ ਸਮ੍ਭਵਂ ਏਕਦੇਸਂ ਮੁਖੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਏਕਦੇਸਂ ਅਙ੍ਗਜਾਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿ, ਤੇਨ ਥੇਰੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤਂ ਜਨੋ ਆਹਾ’’ਤਿ.
‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਦ੍ਦਹਸਿ ਤਂ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ ਭਨ੍ਤੇ, ਬਲਵਂ ਤਤ੍ਥ ਮਯਂ ਕਾਰਣਂ ਉਪਲਭਾਮ, ਯੇਨ ਮਯਂ ਕਾਰਣੇਨ ਸਦ੍ਦਹਾਮ ‘ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਲਲੇ ਬੀਜਂ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਸਂਵਿਰੁਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਤੁਨੀ ਸਮਾਨਾ ਸਣ੍ਠਿਤੇ ਕਲਲੇ ਰੁਹਿਰੇ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵੇਗੇ ਠਿਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਤਂ ਸਮ੍ਭਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਲਲੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿ, ਤੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭੋ ਸਣ੍ਠਾਸਿ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਚੇਮ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮਿ, ਯੋਨਿਪ੍ਪਵੇਸੇਨ ਗਬ੍ਭੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ ਪਨ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਚ੍ਚਾਗਤੋਸਿ ਮਮ ਵਿਸਯਂ, ਏਕਵਿਧੇਨਪਿ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਂ ਕਥਯਨ੍ਤੋ ਮਮਾਨੁਬਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਥ ਯਾ ਪਨ ਤਾ ਦ੍ਵੇ ਮਿਗਧੇਨੁਯੋ ਪਸ੍ਸਾਵਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਪਟਿਲਭਿਂਸੁ, ਤਾਸਂ ਤ੍ਵਂ ਸਦ੍ਦਹਸਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾਵਕ੍ਕਮਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭੁਤ੍ਤਂ ਪੀਤਂ ਖਾਯਿਤਂ ਲੇਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਕਲਲਂ ਓਸਰਤਿ, ਠਾਨਗਤਂ ਵੁਡ੍ਢਿਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਰਿਤਾ ਨਾਮ, ਸਬ੍ਬਾ ਤਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਓਸਰਨ੍ਤਿ, ਠਾਨਗਤਾ ਵੁਡ੍ਢਿਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭੁਤ੍ਤਂ ਪੀਤਂ ਖਾਯਿਤਂ ਲੇਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਕਲਲਂ ਓਸਰਤਿ, ਠਾਨਗਤਂ ਵੁਡ੍ਢਿਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨਾਹਂ ਕਾਰਣੇਨ ਸਦ੍ਦਹਾਮਿ ਮੁਖਗਤੇਨਪਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਮਹਾਰਾਜ, ਗਾਲ਼੍ਹਤਰਂ ਉਪਗਤੋਸਿ ਮਮ ਵਿਸਯਂ, ਮੁਖਪਾਨੇਨਪਿ ਦ੍ਵਯਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਭਵਤਿ. ਸਂਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਇਸਿਸਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਮਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਓਸਰਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਾਮੋਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਮਾਰੋ ਮਣ੍ਡਬ੍ਯੋਪਿ ਮਾਣਵਕੋ ਤੀਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ, ਏਕਰਸਾ ਯੇਵ ਪੁਰਿਮੇਨ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵਕ੍ਖਾਮਿ. ਦੁਕੂਲੋ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਾਪਸੋ ਪਾਰਿਕਾ ਚ ਤਾਪਸੀ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਾ ਅਹੇਸੁਂ ਪਵਿਵੇਕਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਗਵੇਸਕਾ, ਤਪਤੇਜੇਨ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਸੁਂ. ਤੇਸਂ ਤਦਾ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਸਾਯਂ ਪਾਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਗਰੁਕਤਮੇਤ੍ਤਤਾਯ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਚਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹ ‘ਏਕਂ ਮੇ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਵਚਨਂ ਕਰੋਥ, ਸਾਧੁ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਜਨੇਯ੍ਯਾਥ, ਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਆਲਮ੍ਬਨੋ ਚਾ’ਤਿ. ‘ਅਲਂ, ਕੋਸਿਯ, ਮਾ ਏਵਂ ਭਣੀ’ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵਚਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਏਵਮਾਹ ‘ਏਕਂ ਮੇ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਵਚਨਂ ਕਰੋਥ, ਸਾਧੁ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਜਨੇਯ੍ਯਾਥ, ਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਆਲਮ੍ਬਨੋ ਚਾ’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਤੇ ਆਹਂਸੁ ‘ਅਲਂ, ਕੋਸਿਯ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਖੋ ਅਮ੍ਹੇ ਅਨਤ੍ਥੇ ਨਿਯੋਜੇਹਿ, ਕਦਾਯਂ ਕਾਯੋ ਨ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਤੁ ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਭੇਦਨਧਮ੍ਮੋ, ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾਪਿ ਧਰਣਿਯਾ ਪਤਨ੍ਤੇਪਿ ਸੇਲਸਿਖਰੇ ਫਲਨ੍ਤੇਪਿ ਆਕਾਸੇ ਪਤਨ੍ਤੇਪਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਨੇਵ ਮਯਂ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਮਿਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛ, ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਤੇ ਏਸੋ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋ, ਅਨਤ੍ਥਚਰੋ ਤ੍ਵਂ ਮਞ੍ਞੇ’ਤਿ.
ਤਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਤੇਸਂ ਮਨਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਗਰੁਕਤੋ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਪੁਨ ਯਾਚਿ ‘ਯਦਿ ਮੇ ਵਚਨਂ ਨ ਉਸ੍ਸਹਥ ਕਾਤੁਂ, ਯਦਾ ਤਾਪਸੀ ਉਤੁਨੀ ਹੋਤਿ ਪੁਪ੍ਫਵਤੀ, ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਭਿਂ ਪਰਾਮਸੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤੇਨ ਸਾ ਗਬ੍ਭਂ ਲਚ੍ਛਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਯੇਵੇਸ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਾ’ਤਿ. ‘ਸਕ੍ਕੋਮਹਂ, ਕੋਸਿਯ, ਤਂ ਵਚਨਂ ਕਾਤੁਂ, ਨ ਤਾਵਤਕੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਤਪੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਹੋਤੂ’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਵੇਲਾਯ ਦੇਵਭਵਨੇ ਅਤ੍ਥਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲੋ ਖੀਣਾਯੁਕੋ ਆਯੁਕ੍ਖਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਓਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਪਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕੁਲੇਪਿ. ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਤਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਾਰਿਸ, ਸੁਪਭਾਤੋ ਤੇ ਦਿਵਸੋ, ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿ ਉਪਗਤਾ, ਯਮਹਂ ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਾਗਮਿਂ, ਰਮਣੀਯੇ ਤੇ ਓਕਾਸੇ ਵਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਤਿਰੂਪੇ ਕੁਲੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਨ੍ਦਰੇਹਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਹਿ ਮੇ ਵਚਨਂ ਕਰੋਹੀ’ਤਿ ਯਾਚਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿ ਸਿਰਸਿ ਪਞ੍ਜਲਿਕਤੋ.
ਤਤੋ ਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ ‘ਕਤਮਂ ਤਂ, ਮਾਰਿਸ, ਕੁਲਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਕਿਤ੍ਤਯਸਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਦੁਕੂਲੋ ਚ ਤਾਪਸੋ ਪਾਰਿਕਾ ਚ ਤਾਪਸੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੁਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿ ‘ਸਾਧੁ, ਮਾਰਿਸ, ਯੋ ਤਵ ਛਨ੍ਦੋ, ਸੋ ਹੋਤੁ, ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਅਹਂ, ਮਾਰਿਸ, ਪਤ੍ਥਿਤੇ ਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਂ, ਕਿਮ੍ਹਿ ਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਾਮਿ ਅਣ੍ਡਜੇ ਵਾ ਜਲਾਬੁਜੇ ਵਾ ਸਂਸੇਦਜੇ ਵਾ ਓਪਪਾਤਿਕੇ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਜਲਾਬੁਜਾਯ, ਮਾਰਿਸ, ਯੋਨਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਾਹੀ’ਤਿ. ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਿਵਸਂ ਵਿਗਣੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕੂਲਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ ‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਦਿਵਸੇ ਤਾਪਸੀ ਉਤੁਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਪੁਪ੍ਫਵਤੀ, ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਨਾਭਿਂ ਪਰਾਮਸੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਿਵਸੇ ਤਾਪਸੀ ਚ ਉਤੁਨੀ ਪੁਪ੍ਫਵਤੀ ਅਹੋਸਿ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਤਤ੍ਥੂਪਗੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਾਪਸੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇਨ ਤਾਪਸਿਯਾ ਨਾਭਿਂ ਪਰਾਮਸਿ, ਇਤਿ ਤੇ ਤਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨੇਨ ਤਾਪਸਿਯਾ ਰਾਗੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਸੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਰਾਗੋ ਨਾਭਿਪਰਾਮਸਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰਮੇਵ ਮਞ੍ਞਿ, ਊਹਸਨਮ੍ਪਿ [ਹਸਨਮ੍ਪਿ (ਕ.)] ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ, ਉਲ੍ਲਪਨਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ, ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਤੋ ਰਾਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਆਮਸਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਜਾਯਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ ਓਕ੍ਕਮਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
‘‘ਅਨਜ੍ਝਾਚਾਰੇਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਾਮਸਨੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਗ੍ਗਿ ਜਲਮਾਨੋ ਅਪਰਾਮਸਨੋਪਿ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਸੀਤਂ ਬ੍ਯਪਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨਜ੍ਝਾਚਾਰੇਪਿ ਪਰਾਮਸਨੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਕੁਲਵਸੇਨ ਆਯਾਚਨਵਸੇਨ, ਅਪਿ ਚ ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭਵਾ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ.
‘‘ਕਥਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ? ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਤਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਦੇਵੇਸੁ ਵਾ ਅਣ੍ਡਜਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਜਲਾਬੁਜਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਸਂਸੇਦਜਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਪਹੂਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤੋ ਪਹੂਤਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣੋ ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞੋ ਪਹੂਤਞਾਤਿਪਕ੍ਖੋ ਦਾਸਿਂ ਵਾ ਦਾਸਂ ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨਸਾ ਅਭਿਪਤ੍ਥਿਤਂ, ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਿਗੁਣਮ੍ਪਿ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਕਿਣਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲਾ ਸਤ੍ਤਾ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਵਾ ਦੇਵੇਸੁ ਵਾ ਅਣ੍ਡਜਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਜਲਾਬੁਜਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਸਂਸੇਦਜਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਯ ਵਾ ਯੋਨਿਯਾ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਂ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ? ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਤੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਬਲਾਕਾਨਂ ਮੇਘਸਦ੍ਦੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦੇਵਾ ਅਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਯੇਵ, ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਨ ਮਹਿਯਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪੁਰਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਨਗ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਭਣ੍ਡੂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੇਤਪਟਧਰਾ, ਕੇਚਿ ਮੋਲ਼ਿਬਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਭਣ੍ਡੂ ਕਾਸਾਵਵਸਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਕਾਸਾਵਵਸਨਾ ਮੋਲ਼ਿਬਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਜਟਿਨੋ ਵਾਕਚੀਰਧਰਾ [ਵਾਕਚੀਰਾ (ਕ.)] ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਚਮ੍ਮਵਸਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਨ ਮਹਿਯਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਤਾ ਯੇਵ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ, ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਨ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਂ ਕੁਲਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ? ਕੁਲਂ ਨਾਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕੁਲਾਨਿ ਅਣ੍ਡਜਂ ਜਲਾਬੁਜਂ ਸਂਸੇਦਜਂ ਓਪਪਾਤਿਕਂ. ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਣ੍ਡਜੇ ਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਅਣ੍ਡਜੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਜਲਾਬੁਜੇ ਕੁਲੇ…ਪੇ… ਸਂਸੇਦਜੇ ਕੁਲੇ…ਪੇ… ਓਪਪਾਤਿਕੇ ਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਕੁਲੇਸੁ ਤਾਦਿਸਾ ਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹਿਮਵਤਿ ਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਂ ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਿਗਪਕ੍ਖਿਨੋ ਉਪੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਕਵਣ੍ਣਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਯਤੋ ਕੁਤੋਚਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਣ੍ਡਜਂ ਯੋਨਿਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਭਾਵਵਣ੍ਣਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਅਣ੍ਡਜੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਜਲਾਬੁਜਂ…ਪੇ… ਸਂਸੇਦਜਂ…ਪੇ… ਓਪਪਾਤਿਕਂ ਯੋਨਿਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਭਾਵਵਣ੍ਣਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕੁਲਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਂ ਆਯਾਚਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਲਂ ਹੋਤਿ ਅਪੁਤ੍ਤਕਂ ਬਹੁਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਸਦ੍ਧਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਂ ਤਪਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਚ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲੋ ਚਵਨਧਮ੍ਮੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਤਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਤਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਆਯਾਚਤਿ ‘ਪਣਿਧੇਹਿ, ਮਾਰਿਸ, ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਆਯਾਚਨਹੇਤੁ ਤਂ ਕੁਲਂ ਪਣਿਧੇਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪੁਞ੍ਞਕਾਮਾ ਸਮਣਂ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਂ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਸੁਖਾਵਹੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਤਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਂ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਲਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਏਵਂ ਆਯਾਚਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
‘‘ਸਾਮੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਮਾਰੋ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੇਨ ਆਯਾਚਿਤੋ ਪਾਰਿਕਾਯ ਤਾਪਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਸਾਮੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਮਾਰੋ ਕਤਪੁਞ੍ਞੋ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾ, ਆਯਾਚਕੋ ਸਕ੍ਕੋ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਯਾ ਸਾਮੋ ਕੁਮਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਯਕੁਸਲੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਕਟ੍ਠੇ ਅਨੂਪਖੇਤ੍ਤੇ ਬੀਜਂ ਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਤਸ੍ਸ ਬੀਜਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਯਾ ਕੋਚਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਰੁਪਘਾਤਂ ਬੀਜਂ ਖਿਪ੍ਪਂ ਸਂਵਿਰੁਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਮੋ ਕੁਮਾਰੋ ਮੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਰਾਯੇਹਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ.
‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ ਤਯਾ ਇਸੀਨਂ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਇਦ੍ਧੋ ਫੀਤੋ ਮਹਾਜਨਪਦੋ ਸਜਨੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਯ੍ਯਤਿ. ਮਹਿਯਾ ਦਣ੍ਡਕਾਰਞ੍ਞਂ [ਦਣ੍ਡਕੀਰਞ੍ਞਂ (ਮ. ਨਿ. ੨.੬੫)] ਮਜ੍ਝਾਰਞ੍ਞਂ ਕਾਲਿਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ ਮਾਤਙ੍ਗਾਰਞ੍ਞਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਭੂਤਂ, ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਜਨਪਦਾ ਇਸੀਨਂ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਖਯਂ ਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਸਂ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧਾ ਜਨਪਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇਸਂ ਮਨੋਪਸਾਦੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਮੋ ਕੁਮਾਰੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਬਲਵਨ੍ਤਾਨਂ ਚੇਤੋਪਸਾਦੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਇਸਿਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਦੇਵਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਪੁਞ੍ਞਨਿਮ੍ਮਿਤੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਾਰੇਹਿ.
‘‘ਤਯੋਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੇਨ ਆਯਾਚਿਤਾ ਕੁਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਸਾਮੋ ਕੁਮਾਰੋ ਮਹਾਪਨਾਦੋ ਕੁਸਰਾਜਾ, ਤਯੋਪੇਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ, ਸੁਕਥਿਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਆਲੋਕੋ ਕਤੋ, ਜਟਾ ਵਿਜਟਿਤਾ, ਨਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਾ ਪਰਵਾਦਾ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.
ਗਬ੍ਭਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਞ੍ਹੋ ਛਟ੍ਠੋ.
੭. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਧਾਨਪਞ੍ਹੋ
੭. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ [ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ (ਸੀ.) ਪਸ੍ਸ ਅ. ਨਿ. ੮.੫੧] ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਸੁਭਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ], ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਅਸੇਸਵਚਨਮੇਤਂ, ਨਿਸ੍ਸੇਸਵਚਨਮੇਤਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਣਿਤਂ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਣਿਤਂ ‘ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਗਹਨਤੋਪਿ ਗਹਨਤਰੋ ਬਲਵਤੋਪਿ ਬਲਵਤਰੋ ਗਣ੍ਠਿਤੋਪਿ ਗਣ੍ਠਿਤਰੋ, ਸੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਞਾਣਬਲਵਿਪ੍ਫਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਹਿ ਮਕਰੋ ਵਿਯ ਸਾਗਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੋ’’ਤਿ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਚ ਸੁਭਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਭਣਿਤਂ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਨਾਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਨਾਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ, ਅਯਂ ਸਾਸਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਅਯਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਦੀਪਨਾਤਿ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਾ ਤੇ ਉਭੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਭਂ ਪਥਵਿਤੋ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਂ, ਨਿਰਯਂ ਸਗ੍ਗਤੋ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਂ, ਕੁਸਲਂ ਅਕੁਸਲਤੋ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਂ, ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਉਭੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਦੂਰਂ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਾ.
‘‘ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਮੋਘਾ ਅਸ੍ਸ [ਅਸ੍ਸੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)], ਰਸਤੋ ਤੇ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਯਂ ਭਗਵਾ ਆਹ, ਤਂ ਖਯਂ ਪਰਿਦੀਪਯਨ੍ਤੋ ਸੇਸਕਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿ, ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯੁਂ. ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਵਾ ਵਦੇਤਿ ਅਭਿਸਮਯਂ ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨਟ੍ਠਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਸੇਸਕਂ ਪਰਿਦੀਪਯਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਨਟ੍ਠਾਯਿਕੋ ਸਬ੍ਬਸੇਸਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਨਸ੍ਸ ਪਰਿਦੀਪੇਯ੍ਯ ‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਭਣ੍ਡਂ ਨਟ੍ਠਂ, ਇਦਂ ਸੇਸਕ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਨਟ੍ਠਂ ਪਰਿਦੀਪਯਨ੍ਤੋ ਸੇਸਕਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਕਥੇਸਿ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਪਞ੍ਚੇਵ ਦਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਸਾਸਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਏਸੋ.
‘‘ਯਂ ਪਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਸੁਭਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਸਮਣੇ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਰਿਦੀਪਨਾ ਏਸਾ, ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਞ੍ਚ ਪਰਿਦੀਪਨਞ੍ਚ ਏਕਰਸਂ ਕਰੋਸਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਤੇ ਛਨ੍ਦੋ, ਏਕਰਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਾਧੁਕਂ ਸੁਣੋਹਿ ਮਨਸਿਕਰੋਹਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਾਨਸੋ [ਅਵਿਚਲਮਾਨਸੋ (ਸੀ.) ਅਵਿਮਾਨਸੋ (ਪੀ. ਕ.)].
‘‘ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਲ਼ਾਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ ਨਵਸਲਿਲਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੋ ਸਮ੍ਮੁਖਮੁਤ੍ਤਰਿਯਮਾਨੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਪਰਿਵਟੁਮਕਤੋ, ਅਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣੇ ਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਲ਼ਾਕੇ ਉਦਕੂਪਰਿ ਮਹਾਮੇਘੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਅਭਿਵਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਲ਼ਾਕੇ ਉਦਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮੇਘਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਤਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਸਦ੍ਧਮ੍ਮਤਲ਼ਾਕੋ ਆਚਾਰਸੀਲਗੁਣਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਵਿਮਲਨਵਸਲਿਲਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਯਮਾਨੋ ਭਵਗ੍ਗਮਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਆਚਾਰਸੀਲਗੁਣਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮੇਘਵਸ੍ਸਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਾਪੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭਿਵਸ੍ਸਾਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਮਿਦਂ ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਸਦ੍ਧਮ੍ਮਤਲ਼ਾਕੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਲੋਕੋ ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਤਿ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਜਲਮਾਨੇ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸੁਕ੍ਖਤਿਣਕਟ੍ਠਗੋਮਯਾਨਿ ਉਪਸਂਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਜਲੇਯ੍ਯ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਭਾਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ [ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਮ੍ਹਿ (ਬਹੂਸੁ)] ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਮ੍ਪਿ ਆਚਾਰਸੀਲਗੁਣਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਲਤਿ ਪਭਾਸਤਿ. ਯਦਿ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਂ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਸਤਤਮਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਪਦਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਛਨ੍ਦਜਾਤਾ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ, ਚਾਰਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਸਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਪੂਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਮਿਦਂ ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਂ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿਨਿਦ੍ਧਸਮਸੁਮਜ੍ਜਿਤਸਪ੍ਪਭਾਸਵਿਮਲਾਦਾਸਂ [ਸਪ੍ਪਭਂ ਸੁਵਿਮਲਾਦਾਸਂ (ਸੀ.)] ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਗੇਰੁਕਚੁਣ੍ਣੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਮਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਦਾਸੇ ਮਲਕਦ੍ਦਮਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਜਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਵਿਮਲਤਰਂ ਯੇਵ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਂ ਪਕਤਿਨਿਮ੍ਮਲਂ ਬ੍ਯਪਗਤਕਿਲੇਸਮਲਰਜੋਜਲ੍ਲਂ, ਯਦਿ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਆਚਾਰਸੀਲਗੁਣਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਲ੍ਲੇਖਧੁਤਗੁਣੇਨ ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ [ਸਲ੍ਲਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਏਵਮਿਦਂ ਜਿਨਸਾਸਨਵਰਂ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਚ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ ‘ਇਮੇ ਚ, ਸੁਭਦ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮੂਲਕਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਂ ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਅਧਿਗਮਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਰਧਾਨਂ, ਅਧਿਗਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਂਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਲਿਙ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਪਵੇਣੁਪਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੀਣਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸੁਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਪਞ੍ਹੋ, ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤੋ, ਗਣ੍ਠਿ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਨਟ੍ਠਾ ਪਰਵਾਦਾ ਭਗ੍ਗਾ ਨਿਪ੍ਪਭਾ ਕਤਾ, ਤ੍ਵਂ ਗਣਿਵਰਵਸਭਮਾਸਜ੍ਜਾਤਿ.
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਧਾਨਪਞ੍ਹੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.
੮. ਅਕੁਸਲਚ੍ਛੇਦਨਪਞ੍ਹੋ
੮. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਸਾਵਸੇਸੇ ਅਕੁਸਲੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕੁਸਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਭਗਵਤੋ ਸੇਸੇਕਂ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਗਹੇ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੋ ਸਕਲਿਕਾਯ [ਸਕ੍ਖਲਿਕਾਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਖਤੋ, ਲੋਹਿਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਕਾਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਾਯੇ ਅਭਿਸਨ੍ਨੇ ਜੀਵਕੇਨ ਵਿਰੇਕੋ ਕਾਰਿਤੋ, ਵਾਤਾਬਾਧੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇਨ ਥੇਰੇਨ ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੋ ਸਕਲਿਕਾਯ ਖਤੋ, ਲੋਹਿਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਕਾ ਚ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦੋ ਸਕਲਿਕਾਯ ਖਤੋ, ਲੋਹਿਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਕਾ ਚ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤੇਨ ਹਿ ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਕਮ੍ਮਮੂਲਕਂ, ਤਂ ਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਵੇਦਯਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ [ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਬ੍ਬੋਤਿ (ਕ.)].
‘‘ਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਕਮ੍ਮਮੂਲਕਂ. ਅਟ੍ਠਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਹਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਯੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੂ ਸਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਿਯਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ? ਵਾਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਸੇਮ੍ਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੂ ਸਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ‘ਸਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਬਾਧਤੀ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇ ਇਮੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਤ੍ਤਕਾਰਣਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਂ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਞ੍ਚ ਵਾਤਿਕਂ ਯਞ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਿਕਂ ਯਞ੍ਚ ਸੇਮ੍ਹਿਕਂ ਯਞ੍ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਂ ਯਞ੍ਚ ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਂ ਯਞ੍ਚ ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਂ ਯਞ੍ਚ ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਂ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਯੇਵ, ਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਯਦਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਵ ਆਬਾਧਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤੇਸਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਵਾਤੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਪ੍ਪਮਾਨੋ ਦਸਵਿਧੇਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਸੀਤੇਨ ਉਣ੍ਹੇਨ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਵਿਪਾਸਾਯ ਅਤਿਭੁਤ੍ਤੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਧਾਨੇਨ ਆਧਾਵਨੇਨ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ. ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਤੇ ਨਵ ਵਿਧਾ, ਨ ਤੇ ਅਤੀਤੇ, ਨ ਅਨਾਗਤੇ, ਵਤ੍ਤਮਾਨਕੇ ਭਵੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ‘ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭਵਾ ਸਬ੍ਬਾ ਵੇਦਨਾ’ਤਿ. ਪਿਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਪ੍ਪਮਾਨਂ ਤਿਵਿਧੇਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਸੀਤੇਨ ਉਣ੍ਹੇਨ ਵਿਸਮਭੋਜਨੇਨ. ਸੇਮ੍ਹਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਪ੍ਪਮਾਨਂ ਤਿਵਿਧੇਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਸੀਤੇਨ ਉਣ੍ਹੇਨ ਅਨ੍ਨਪਾਨੇਨ. ਯੋ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਤੋ ਯਞ੍ਚ ਪਿਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚ ਸੇਮ੍ਹਂ, ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਕੋਪੇਹਿ ਕੁਪ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਮਿਸ੍ਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਕਂ ਸਕਂ ਵੇਦਨਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ. ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਦਨਾ ਉਤੁਪਰਿਯਾਮੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾ ਵੇਦਨਾ ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵੇਦਨਾ ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਾ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ ਵੇਦਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਪ੍ਪਂ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਂ, ਬਹੁਤਰਂ ਅਵਸੇਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਬਾਲਾ ‘ਸਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਂ ਯੇਵਾ’ਤਿ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਾਤੁਂ.
‘‘ਯਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੋ ਸਕਲਿਕਾਯ ਖਤੋ, ਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ ਨੇਵ ਵਾਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਸੇਮ੍ਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਂ, ਨ ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਂ, ਨ ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਂ, ਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਂ, ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਂ ਯੇਵ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਹੂਨਿ ਜਾਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤਥਾਗਤੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਆਘਾਤੇਨ ਮਹਤਿਂ ਗਰੁਂ ਸਿਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਾਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਮੁਞ੍ਚਿ, ਅਥਞ੍ਞੇ ਦ੍ਵੇ ਸੇਲਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਿਲਂ ਤਥਾਗਤਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਤਾਸਂ ਪਹਾਰੇਨ ਪਪਟਿਕਾ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਰੁਹਿਰਂ [ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਰੁਧਿਰਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਤੋ ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਏਸਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ, ਤਤੁਦ੍ਧਂ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖੇਤ੍ਤਦੁਟ੍ਠਤਾਯ ਵਾ ਬੀਜਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਬੀਜਦੁਟ੍ਠਤਾਯ ਵਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਤੋ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਸਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ, ਤਤੁਦ੍ਧਂ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਟ੍ਠਦੁਟ੍ਠਤਾਯ ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਵਿਸਮਂ ਪਰਿਣਮਤਿ ਆਹਾਰਦੁਟ੍ਠਤਾਯ ਵਾ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਤੋ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਸਾ ਵੇਦਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਕਿਰਿਯਤੋ ਵਾ, ਤਤੁਦ੍ਧਂ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ. ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਭਗਵਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਭਗਵਤੋ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਵੇਦਨਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ.
‘‘ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੇ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕੇ (ਸੀ.)] ਕਾਯੇ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾ ਸੁਭਾਸੁਭਵੇਦਨਾ. ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਕਾਸੇ ਖਿਤ੍ਤੋ ਲੇਡ੍ਡੁ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਨਿਪਤਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲੇਡ੍ਡੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਨਿਪਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ, ਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਯ੍ਯ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਕਮ੍ਮਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਸੋ ਲੇਡ੍ਡੁ ਮਹਾਪਥਵਿਯਂ ਨਿਪਤਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਪਥਵੀ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਲੇਡ੍ਡੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤੇਨ ਮਹਾਪਥਵਿਯਂ ਨਿਪਤਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤੇਨ ਸਾ ਸਕਲਿਕਾਪਾਦੇ ਨਿਪਤਿਤਾ.
‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਚ ਖਣਨ੍ਤਿ ਚ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਚ ਖਣਨ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯਾ ਸਾ ਸਕਲਿਕਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਨਿਪਤਿਤਾ, ਨ ਸਾ ਸਕਲਿਕਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਨਿਪਤਿਤਾ. ਯੋਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਲੋਹਿਤਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਕਾਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋਪਿ ਆਬਾਧੋ ਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯੇ ਕੇਚਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਿਕਾ ਆਬਾਧਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਨ ਤੇ ਕਮ੍ਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਛਨ੍ਨਂ ਏਤੇਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯਵਰਲਞ੍ਛਕੇ ਮੋਲ਼ਿਯਸੀਵਕੇ [ਮੋਲਿਯਸਿਵਕੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੬੯ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ –
‘‘‘ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਮ੍ਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਸੀਵਕ, ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਸ੍ਸਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਸੀਵਕ, ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਮਤਂ, ਯਥਾ ਪਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਸੀਵਕ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਾਯਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਸਾਮਂ ਞਾਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਮਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘‘ਸੇਮ੍ਹਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਵਾਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ…ਪੇ… ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਿਕਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ…ਪੇ… ਉਤੁਪਰਿਣਾਮਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ…ਪੇ… ਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ…ਪੇ… ਓਪਕ੍ਕਮਿਕਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਨਿਪਿ ਖੋ, ਸੀਵਕ, ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਮ੍ਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਸੀਵਕ, ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਨਿਪਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਸ੍ਸਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਸੀਵਕ, ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਮਤਂ, ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾਨਿਪਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਵੇਦਯਿਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਸੀਵਕ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਾਯਂ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਸਾਮਂ ਞਾਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਮਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਵਦਾਮੀ’’’ਤਿ.
‘‘ਇਤਿਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨ ਸਬ੍ਬਾ ਵੇਦਨਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ, ਸਬ੍ਬਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕੁਸਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਕੁਸਲਚ੍ਛੇਦਨਪਞ੍ਹੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.
੯. ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣੀਯਪਞ੍ਹੋ
੯. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਣਥ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰਣੀਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਬੋਧਿਯਾ ਯੇਵ ਮੂਲੇ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ’ਤਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰਣੀਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਬੋਧਿਯਾ ਯੇਵ ਮੂਲੇ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰਣੀਯਂ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਬੋਧਿਯਾ ਯੇਵ ਮੂਲੇ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਕਤਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ, ਸਕਰਣੀਯਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਯਥਾ ਨਾਮ ਬ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਸੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਕਰਣੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਅਬ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਸ ਕਿਂ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ. ਛਾਤਸ੍ਸੇਵ ਭੋਜਨੇਨ ਕਰਣੀਯਂ ਹੋਤਿ, ਅਛਾਤਸ੍ਸ ਕਿਂ ਭੋਜਨੇਨ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਤਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ, ਸਕਰਣੀਯਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.
‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਰਣੀਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਬੋਧਿਯਾ ਯੇਵ ਮੂਲੇ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ, ਭਗਵਾ ਚ ਤੇਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਹੁਗੁਣਂ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਤੇ ਸੁਕਤਗੁਣਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਲਦ੍ਧਵਰੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧਭੋਗੋ ਤਂ ਸੁਕਤਗੁਣਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਰਞ੍ਞੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਤੇ ਸੁਕਤਗੁਣਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਤੁਰੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ ਭਿਸਕ੍ਕਮੁਪਸੇਵਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਂ ਸੁਕਤਗੁਣਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਭਿਸਕ੍ਕਮੁਪਸੇਵਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਤੇ ਸੁਕਤਗੁਣਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ ਖੋ ਪਨਿਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਗੁਣਾ, ਯੇ ਗੁਣੇ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ [ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ? ਇਧ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਯਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਆਯੁਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਬਲਂ ਦੇਤਿ, ਵਜ੍ਜਂ ਪਿਦਹਤਿ, ਅਯਸਮਪਨੇਤਿ, ਯਸਮੁਪਨੇਤਿ, ਅਰਤਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਰਤਿਮੁਪਦਹਤਿ, ਭਯਮਪਨੇਤਿ, ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਂ ਕਰੋਤਿ, ਕੋਸਜ੍ਜਮਪਨੇਤਿ, ਵੀਰਿਯਮਭਿਜਨੇਤਿ, ਰਾਗਮਪਨੇਤਿ, ਦੋਸਮਪਨੇਤਿ, ਮੋਹਮਪਨੇਤਿ, ਮਾਨਂ ਨਿਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਭਞ੍ਜਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਮਾਨਸਂ ਸ੍ਨੇਹਯਤਿ [ਸੋਭਯਤਿ (ਸੀ.)], ਹਾਸਂ ਜਨੇਤਿ, ਗਰੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਲਾਭਮੁਪ੍ਪਾਦਯਤਿ, ਨਮਸ੍ਸਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੀਤਿਂ ਪਾਪੇਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸਯਤਿ, ਭਵਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦੇਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਗੁਣਾ, ਯੇ ਗੁਣੇ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਪਿ ਚ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਾ ਸਨ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਰਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤੁਕਾਮਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਿਤਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਚਤੂਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਵਿਹਾਰਫਾਸੁਤਾਯਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਗੁਣਬਹੁਲਤਾਯਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਸੇਸਅਰਿਯਵੀਥਿਤੋਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਥੁਤਥੋਮਿਤਵਣ੍ਣਿਤਪਸਤ੍ਥਤੋਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਨ ਸਕਰਣੀਯਤਾਯ, ਨ ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯਾਯ, ਅਥ ਖੋ ਗੁਣਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੇਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.
ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣੀਯਪਞ੍ਹੋ ਨਵਮੋ.
੧੦. ਇਦ੍ਧਿਬਲਦਸ੍ਸਨਪਞ੍ਹੋ
੧੦. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਯਾਨੀਕਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਸੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਭਣਿਤਂ ‘ਇਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਤੇਮਾਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਥਾਗਤੇਨ ਭਣਿਤਂ ‘ਇਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਾਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਗਜ੍ਜਿਤਂ. ਅਮੋਘਵਚਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਤਥਵਚਨਾ ਅਦ੍ਵੇਜ੍ਝਵਚਨਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੁਨਿਪੁਣੋ ਦੁਨ੍ਨਿਜ੍ਝਾਪਯੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਭਿਨ੍ਦੇਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲਂ, ਏਕਂਸੇ ਠਪਯ, ਭਿਨ੍ਦ ਪਰਵਾਦ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ, ਤੇਮਾਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚ ਭਣਿਤੋ, ਸੋ ਚ ਪਨ ਕਪ੍ਪੋ ਆਯੁਕਪ੍ਪੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਂ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ, ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਪਨ ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਞ੍ਞੋ ਅਸ੍ਸਾਜਾਨੀਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ ਸੀਘਗਤਿ ਅਨਿਲਜਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਜਵਬਲਂ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਸਨੇਗਮਜਾਨਪਦਭਟਬਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਅਮਚ੍ਚਜਨਮਜ੍ਝੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਮੇ, ਭੋ, ਅਯਂ ਹਯਵਰੋ ਸਾਗਰਜਲਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਮਹਿਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਖਣੇਨ ਇਧਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ, ਨ ਚ ਤਂ ਜਵਗਤਿਂ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਚ ਸੋ ਜਵੋ ਤਸ੍ਸ, ਸਮਤ੍ਥੋ ਚ ਸੋ ਖਣੇਨ ਸਾਗਰਜਲਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਮਹਿਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤੁਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ, ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਮਲਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਞ੍ਚ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਾ ਯਾਨੀਕਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਸੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ’ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਚ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਭਗਵਤੋ, ਸਮਤ੍ਥੋ ਚ ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ, ਨ ਚ ਭਗਵਾ ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਨਤ੍ਥਿਕੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿ, ਗਰਹਿਤਾ ਚ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਭਵਾ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗੂਥੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’ਤਿ ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਭਵਗਤਿਯੋਨਿਯੋ ਗੂਥਸਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਵੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ ਪਰਿਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਏਵਰੂਪਂ ਬੁਦ੍ਧਸੀਹਨਾਦਮਭਿਨਦੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.
ਇਦ੍ਧਿਬਲਦਸ੍ਸਨਪਞ੍ਹੋ ਦਸਮੋ.
ਇਦ੍ਧਿਬਲਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਗ੍ਗੇ ਦਸ ਪਞ੍ਹਾ.
੨. ਅਭੇਜ੍ਜਵਗ੍ਗੋ
੧. ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਪਞ੍ਹੋ
੧. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵਂ ਭਣਿਤਂ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਤੂ’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ, ਯਂ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਾਪੇਤਿ? ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਭਣਿਤਂ ‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਤੂ’ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਥਾਗਤੇ ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵਂ ਭਣਿਤਂ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਤੂ’ਤਿ ਤੇਨ ਹਿ ‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਸੁਖੁਮੋ ਨਿਪੁਣੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰੋ ਦੁਨ੍ਨਿਜ੍ਝਾਪਯੋ, ਸੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਤੇ ਞਾਣਬਲਵਿਪ੍ਫਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ.
‘‘ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਨੋ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ, ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਏਵਂ ਭਣਿਤਂ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਤੂ’ਤਿ, ਤਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਆਹ ‘ਉਕ੍ਕਲੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਉਕ੍ਕਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨੁ ਖੋ ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਮਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੀਯਮਾਨਾ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਉਦਾਹੁ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਰਾਜਾ ਪੁਤ੍ਤੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਯਂ ਖੋ, ਤਾਤਾ, ਮਹਾਜਨਪਦੋ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਦੁਕ੍ਕਰੋ, ਤਾਤਾ, ਤਾਵਤਕੇਨ ਬਲੇਨ ਧਾਰੇਤੁਂ, ਏਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਤਾਤਾ, ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਦੇਸੇ ਪਜਹਥਾ’ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਮਾਰਾ ਪਿਤੁਅਚ੍ਚਯੇਨ ਹਤ੍ਥਗਤੇ ਜਨਪਦੇ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਦੇਸੇ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਤੋ [ਰਾਜਾਨੋ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਲੁਦ੍ਧਤਰਾ [ਲਦ੍ਧਤਰਾ (ਕ.)] ਕੁਮਾਰਾ ਰਜ੍ਜਲੋਭੇਨ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿਂ ਦਿਗੁਣਤਿਗੁਣਂ ਜਨਪਦਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ [ਪਰਿਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯੁਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਜਨਪਦਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ ‘ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮੂਹਨਤੂ’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਲੋਭੇਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਦਿਯਡ੍ਢਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਤਂ ਗੋਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਪਕਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਮੁਞ੍ਚੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯਂ ਭਗਵਾ ਆਹ ‘ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’ਤਿ, ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਜਨੋ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਵਿਮਤਿਜਾਤੋ ਅਧਿਕਤੋ ਸਂਸਯਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ. ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ? ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਅਨੁਖੁਦ੍ਦਕਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਥੇਰੇਹਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਮਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ, ਤੇਹਿਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਨ ਕਤੋ ਧਮ੍ਮਸਣ੍ਠਿਤਿਪਰਿਯਾਯੇ ਭਗਵਤਾ ਏਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਉਪਦਿਟ੍ਠੋਤਿ. ਚਿਰਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਜਿਨਰਹਸ੍ਸਂ ਅਜ੍ਜੇਤਰਹਿ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਪਞ੍ਹੋ ਪਠਮੋ.