੨. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਹਿਤਫਰਣਪਞ੍ਹੋ

੨. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਣਥ ‘ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਮਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤੀ’ਤਿ. ਪੁਨ ਚ ਭਣਥ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ‘ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤ’ਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇਨ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਹਿਤਮਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਹਿਤਮੁਪਦਹਿਤਂ. ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਮਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ, ਤੇਨ ਹਿ ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਮਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤੀਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

‘‘ਤਥਾਗਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਮਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਤੇਨ, ਤੇਸਂ ਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤੇਨਾ’’ਤਿ.

‘‘ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੂਪਮਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੇਸਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਕਾਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਕਤੇਨ ਤੇਸਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ, ਤਥਾਗਤੋ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਕਾਰੋ ਤੇਸਂ ਨਾਸਨਾਯ, ਯਥਾ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਅਹਿ ਵਮ੍ਮਿਕਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਅਥਞ੍ਞਤਰੋ ਪਂਸੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਮ੍ਮਿਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਂ ਹਰੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਪਂਸੁਹਰਣੇਨ ਵਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਸੁਸਿਰਂ ਪਿਦਹੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਮਰੇਯ੍ਯ, ਨਨੁ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਕਤੇਨ ਮਰਣਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਕਾਰੋ ਤੇਸਂ ਨਾਸਨਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਥਾਗਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਮਾਨੋ ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੀਯਮਾਨੇ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਂ ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਂ ਵਾ ਮਧੁਕਂ ਵਾ ਚਾਲਯਮਾਨਸ੍ਸ ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਫਲਾਨਿ ਸਾਰਾਨਿ ਦਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਚ੍ਚੁਤਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਯਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਫਲਾਨਿ ਪੂਤਿਵਣ੍ਟਮੂਲਾਨਿ ਦੁਬ੍ਬਲਬਨ੍ਧਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਯਮਾਨੋ ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੀਯਮਾਨੇ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਸ੍ਸਕੋ ਧਞ੍ਞਂ ਰੋਪੇਤੁਕਾਮੋ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਣਾਨਿ ਮਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਪਕ੍ਕਮਾਨਸੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬੋਧੇਨ੍ਤੋ [ਬੋਧੇਤੁਂ (ਸੀ.)] ਅਨੁਨਯਪ੍ਪਟਿਘਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੀਯਮਾਨੇ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਤਿਣਾਨਿ ਵਿਯ ਮਰਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰਸਹੇਤੁ ਯਨ੍ਤੇਨ ਉਚ੍ਛੁਂ ਪੀਲ਼ਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਉਚ੍ਛੁਂ ਪੀਲ਼ਯਮਾਨਾਨਂ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤਮੁਖਗਤਾ ਕਿਮਯੋ, ਤੇ ਪੀਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਪਕ੍ਕਮਾਨਸੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬੋਧੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਯਨ੍ਤਮਭਿਪੀਲ਼ਯਤਿ [ਧਮ੍ਮਯਨ੍ਤਮਤਿਪੀਲ਼ਯਤਿ (ਕ.)], ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਕਿਮੀ ਵਿਯ ਮਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਤਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਚ੍ਛਕੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਤਚ੍ਛਨ੍ਤੋ [ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.] ਉਜੁਕਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਜ੍ਜਨੀਯਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਛਕੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਜੁਕਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਿਸਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯੇ [ਅਬੋਧਨੀਯੇ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਤ੍ਤੇ ਬੋਧੇਤੁਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਨੇਯ੍ਯੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬੋਧੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਕਤੇਨ ਪਨ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਪਤਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਦਲੀ ਵੇਲ਼ੁ ਅਸ੍ਸਤਰੀ ਅਤ੍ਤਜੇਨ [ਅਤ੍ਤਜੇਨ ਫਲੇਨ (ਸੀ.)] ਹਞ੍ਞਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਕਤੇਨ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚੋਰਾ ਅਤ੍ਤਕਤੇਨ ਚਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਟਨਂ ਸੂਲਾਰੋਪਨਂ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੇ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਕਤੇਨ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ [ਜਿਨਸਾਸਨਾ ਪਤਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਯੇਸਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਤਂ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਨੇਵ ਭਗਵਤੋ ਕਤੇਨ, ਨ ਪਰੇਸਂ ਕਤੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯੇਵ ਕਤੇਨ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਬ੍ਬਜਨਸ੍ਸ ਅਮਤਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤੇ ਤਂ ਅਮਤਂ ਅਸਿਤ੍ਵਾ ਅਰੋਗਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਸਬ੍ਬੀਤਿਤੋ [ਸਬ੍ਬੀਤਿਯਾ (ਸੀ.)] ਪਰਿਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਥਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦੁਰੁਪਚਾਰੇਨ ਤਂ ਅਸਿਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਮਤਦਾਯਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਮਤਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਭਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਮਤੇਨ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਭਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਮਤੇਨ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਭੋਜਨਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਮੇਕਚ੍ਚੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੂਚਿਕਾਯ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭੋਜਨਦਾਯਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਯਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਮਤਂ ਧਮ੍ਮਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਭਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਮਤੇਨ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਭਬ੍ਬਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਮਤੇਨ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਪਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਹਿਤਫਰਣਪਞ੍ਹੋ ਦੁਤਿਯੋ.