੧੦. ਪਠਮਸਙ੍ਘਭੇਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਯਥਾ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਯੇਨ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਕੋਕਾਲਿਕਾਦਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਥ ਮਯਂ ਆਵੁਸੋ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਚਕ੍ਕਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਭੇਦਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਆਗਤਮੇਵ. ਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁਯਾਚਨਾ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਇਧਾਪਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਵਤ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ.

ਸਾਧੁ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਆਯਾਚਨਾ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਧੁਤਙ੍ਗਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤਾਵ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਰਞ੍ਞੇਯੇਵ ਵਸਨ੍ਤੁ. ਯੋ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰੇਯ੍ਯ ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਹਾਯ ਨਿਵਾਸਤ੍ਥਾਯ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਤਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦੋਸੋ ਫੁਸਤੁ, ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਂ ਭਗਵਾ ਕਾਰੇਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਵਤ੍ਥੂਸੁਪਿ.

੪੧੦. ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਜਨਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮ, ਅਥ ਵਾ ਪਰਿਤੋਸੇਸ੍ਸਾਮ ਪਸਾਦੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘਭੇਦਤ੍ਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਯਾਚਤੀ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਾਨਿ ਅਨੁਜਾਨਿਯਮਾਨਾਨਿ ਬਹੂਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਰਾਯਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਲਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਰੂਪਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਜ੍ਝਾਸਯੋ ਹੋਤਿ ਮਹੁਸ੍ਸਾਹੋ, ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ. ਏਕੋ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਥਾਮੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਗਾਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਏਕੋ ਮਹਬ੍ਬਲੋ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਧਾਤੁਕੋ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਮਚਿਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤੇਪਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ. ਏਕੋ ਨੇਵ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਦਪਰਮੋ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਰ ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਹਜ੍ਝਾਸਯੋ ਹੋਤਿ ਮਹੁਸ੍ਸਾਹੋ, ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ, ਸੋ ਅਰਞ੍ਞੇਯੇਵ ਵਸਤੁ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪਂ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦਯੋਪਿ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਮੇਵ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਥਾਮੋ ਗਾਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ, ਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸੋ ਗਾਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਵਸਤੁ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਹਬ੍ਬਲੋ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਧਾਤੁਕੋ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਮਚਿਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞੇਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤੇਪਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਹਾਯ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤੁ, ਇਦਮਸ੍ਸ ਪਤਿਰੂਪਂ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਪਿ ਹਿਸ੍ਸ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਨੇਵ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਨ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਪਦਪਰਮੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਰਞ੍ਞੇਯੇਵ ਵਸਤੁ. ਅਯਂ ਹਿਸ੍ਸ ਧੁਤਙ੍ਗਸੇਵਨਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਚ ਆਯਤਿਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾਦਯੋ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਥਾਮੋ ਗਾਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਅਰਞ੍ਞੇ, ਇਮਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ ‘‘ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਮਿਨਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਾਰਂ ਦਿਨ੍ਨਂ.

ਯਦਿ ਪਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਕਤਿਯਾ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਥਾਮੋ, ਯੋਪਿ ਦਹਰਕਾਲੇ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਂ ਅਭਿਸਮ੍ਭੁਣਿਤ੍ਵਾ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਵਾ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਕਾਲੇ ਵਾ ਨਾਭਿਸਮ੍ਭੁਣਾਤਿ, ਗਾਮਨ੍ਤੇਯੇਵ ਪਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ, ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੁਪਚ੍ਛੇਦੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਾਧਿਗਮੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ ਵਿਲੋਮਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇਸਂ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਅਸ੍ਸ ‘‘ਸਕਵਾਦਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਵਾਦੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹੋ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਏਵਰੂਪੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਏਤੇਨੇਵੂਪਾਯੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠ ਮਾਸੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਨ ਮਾਸੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ.

ਮਚ੍ਛਮਂਸਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਕੋਟੀਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੀਹਿ ਵਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ, ਅਸੁਤਂ, ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਂ’’ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਿਗਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਅਦਿਟ੍ਠਂ. ‘‘ਅਸੁਤਂ’’ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਿਗਮਚ੍ਛੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਸੁਤਂ. ‘‘ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ’’ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਤਦੁਭਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਤਬ੍ਬਿਪਕ੍ਖਤੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਜਾਲਵਾਗੁਰਾਦਿਹਤ੍ਥੇ ਗਾਮਤੋ ਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ, ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਚ ਨੇਸਂ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨੁਖੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ, ਨਾਮ ਏਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਏਵਂ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਭਨ੍ਤੇ ਨ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਯਿਦਂ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਰਾਜਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਤਿ.

ਨਹੇਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ; ਅਪਿਚ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਜਾਲਵਾਗੁਰਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਗਾਮਤੋ ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਚ ਨੇਸਂ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨੁਖੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ’’ ਨਾਮ. ਏਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਯਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਂ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਰਾਜਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਤਿ.

ਨਹੇਵ ਖੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੁਣਨ੍ਤਿ; ਅਪਿਚ ਖੋ ਤੇਸਂ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਰਿਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨੁਖੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਤਦੁਭਯਵਿਮੁਤ੍ਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ’’ ਨਾਮ. ਏਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਯਂ ਏਵਂ ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਤਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਯਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਰਾਜਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਕਤਂ ਪਵਤ੍ਤਮਂਸਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪਿਯਮੇਵ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਤਿ. ਮਤਾਨਂ ਪੇਤਕਿਚ੍ਚਤ੍ਥਾਯ ਮਙ੍ਗਲਾਦੀਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥਾਯ ਅਕਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਪ੍ਪਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਤਰੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਯੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤੇਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਹਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਸੁ ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ.

ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਾਣਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕਤਭਾਵਂ ਜਾਨਂਯੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੇਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਕਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ? ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਭੁਤ੍ਤਤਾਯ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਜਾਨਨਤਾਯ. ਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਸ੍ਸ ਹਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਞ੍ਚ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਞਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਪਨ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭੁਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਞ੍ਹਿ ਞਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤੋਵ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਅਕਪ੍ਪਿਯਮਂਸਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਭੀਰੁਕੇਨ ਰੂਪਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੇਨਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਮਂਸਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਅਚ੍ਛਮਂਸਂ ਹਿ ਸੂਕਰਮਂਸਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ, ਦੀਪਿਮਂਸਾਦੀਨਿਪਿ ਮਿਗਮਂਸਾਦਿਸਦਿਸਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਮੇਵ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋਤਿ ਤੁਟ੍ਠੋ ਚੇਵ ਉਨ੍ਨਤਕਾਯਚਿਤ੍ਤੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਕਿਰ ‘‘ਨ ਭਗਵਾ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਕੋਕਾਲਿਕਸ੍ਸ ਇਙ੍ਗਿਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵਿਸਂ ਵਾ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਵਾ ਉਬ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਤੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਸਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਆਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਮਰਣਦੁਕ੍ਖਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਸਙ੍ਘਭੇਦਪਚ੍ਚਯਾ ਆਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਂਵੇਦਨੀਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਦਾਨਿ ਮੇ ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਸਪਰਿਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਤੇਨੇਵ ਹਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਤੇ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਾਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ‘‘ਤੇ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਯਥਾ ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ.

ਧੁਤਾ ਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਨੋਤਿ ਯਾ ਪਟਿਪਦਾ ਕਿਲੇਸੇ ਧੁਨਾਤਿ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਧੁਤਾ. ਯਾ ਚ ਕਿਲੇਸੇ ਸਲ੍ਲਿਖਤਿ, ਸਾ ਏਤੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਨੋ.

ਬਾਹੁਲਿਕੋਤਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਬਹੁਲਭਾਵੋ ਬਾਹੁਲ੍ਲਂ, ਤਂ ਬਾਹੁਲ੍ਲਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਬਾਹੁਲ੍ਲੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਠਿਤੋਤਿ ਬਾਹੁਲਿਕੋ. ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਬਾਹੁਲਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੇਤਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਞ੍ਚ ਸਾਵਕਾਨਞ੍ਚ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਬਹੁਲਭਾਵੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਕ੍ਕਭੇਦਾਯਾਤਿ ਆਣਾਭੇਦਾਯ.

ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਮਾ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ. ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ. ਯੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਮਗ੍ਗਂ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਕਂ ਕਿਬ੍ਬਿਸਂ ਪਸਵਤਿ, ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਤਿ, ਯੋ ਚ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਮਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ, ਕਪ੍ਪਂ ਸਗ੍ਗਮ੍ਹਿ ਮੋਦਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਤਦਨੁਲੋਮਿਕਂ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ.

੪੧੧. ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚ ਸਰੀਰੇਨ ਚ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਭਾਜਨੇਪਿ ਹਿ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋਤਿ ਹਿ ਵਦਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਵਿਯੋਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋਤਿ ਵਦਤਾ ਸਰੀਰੇਨ. ਕਥਂ? ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਹਿ ਲਦ੍ਧਿਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਨ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਾਨਾਸਂਵਾਸਕੇਨ ਵਾ ਵਿਰਹਿਤੋ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ਕਾਯਸਾਮਗ੍ਗਿਦਾਨਤੋ ਸਰੀਰੇਨ ਅਵਿਯੁਤ੍ਤੋ.

ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਵਾ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਭੇਦਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕਾਰਣਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਓਕਾਸੇ ‘‘ਕਾਮਹੇਤੁ ਕਾਮਨਿਦਾਨਂ ਕਾਮਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੮) ਵਿਯ ਕਾਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭੇਦਕਰਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਇਧੂਪਾਲਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੨) ਨਯੇਨ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਰੇਵ ਨੇਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਯੋਪਿ ਚਾਯਂ ਇਮਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਕਮ੍ਮੇਨ, ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ, ਵੋਹਾਰੇਨ, ਅਨੁਸਾਵਨਾਯ, ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਹੋਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਨ ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਵਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮਾਦਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਭੇਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਸਙ੍ਘਭੇਦਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਸਮਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਿਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਯਥਾਪਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਵਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਤਾ ਤਿਟ੍ਠਤਾ ਚ ਤਂ ਦੀਪਿਤਞ੍ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਞ੍ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਦਭਾਜਨੇ ‘‘ਦੀਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਨਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਲਜ੍ਜੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਪਦਭਾਜਨੇ ਚਸ੍ਸ ਯੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਸੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਪਿ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੇਦਨਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮਾਦਾਯ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸੁਣਨ੍ਤਿ.

ਸਮੇਤਾਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੇਤੁ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤੁ ਏਕਲਦ੍ਧਿਕੋ ਹੋਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਅਵਿਵਦਮਾਨੋ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਫਾਸੁ ਵਿਹਰਤੀਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਟ੍ਠੁ ਮੋਦਮਾਨੋ. ਅਵਿਵਦਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਵਿਵਦਮਾਨੋ. ਏਕੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਏਕਤੋ ਪਵਤ੍ਤਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਨ ਵਿਸੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਫਾਸੁ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.

ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕੁਸਲਂ ਖੇਮਂ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਨੋ ਚੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੋ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ ਯੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਕੀਵਦੂਰੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਂ? ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਤਾਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਾਰੋ. ਦੂਤਂ ਵਾ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਯਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ, ਮਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ, ਪਰਕ੍ਕਮੀ’ਤਿ ਨਿਵਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਪਹੋਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਦੂਰਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਗਿਲਾਨਾਨਞ੍ਹਿ ਦੂਰੇਪਿ ਭਾਰੋਯੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਚੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਪਾਦੇਸੁ ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਮਾ ਆਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.

ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯਾਵ ਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਂ ਤਾਵ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੀਹਿ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਦਭਾਜਨੇ ਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਨੁਭਾਸਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੪੧੪. ਤਤ੍ਥ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਯਞ੍ਚ ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਯੇ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੇ, ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯ੍ਯ-ਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਯ ਤਤਿਯਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਆਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਅਨਾਪਨ੍ਨਾਤਿ? ਮਹਾਸੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਤਾਵ ਵਦਤਿ ‘‘ਯੋ ਅਵਸਾਨੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਪਨ੍ਨਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਪਦੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਲਿਙ੍ਗਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ ਅਸਾਧਾਰਣਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯ ਆਪਨ੍ਨਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਿਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ.

੪੧੫. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਤਿ ਤਞ੍ਚੇ ਸਮਨੁਭਾਸਨਕਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਇਧ ਸਞ੍ਞਾ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੪੧੬. ਅਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਞਤ੍ਤਿਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਵਾ ਪਠਮਾਯ ਵਾ ਅਨੁਸਾਵਨਾਯ ਦੁਤਿਯਾਯ ਵਾ ਤਤਿਯਾਯ ਵਾ ਯਾਵ ਯ੍ਯ-ਕਾਰਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਾਵ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੧੭) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨਸ੍ਸੇਵ, ਨ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ. ਕਥਮਿਦਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਸੁਤ੍ਤਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਯਾਵਤਤਿਯਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਾਯ ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇ (ਪਰਿ. ੧੨੧) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਥਾਪਿਸ੍ਸ ਕਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਮਤ੍ਤੇਨ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਥਾਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਿਤਂ, ਤਂ ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਂ. ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਭਾਵੋ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਪਠਮਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬੋ, ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਾਰੇਤਬ੍ਬੋ, ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਰੋਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੬੫) ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਪਤ੍ਤਿਰੋਪਨਵਚਨਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਤਿ ਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਨੇ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਜਾਤਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਨ ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋਯੇਵਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਸਿਦ੍ਧਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਸਮਨੁਭਾਸਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਬ੍ਬਸਮਨੁਭਾਸਨਾਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮਨੁਭਾਸਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਮੇਤਂ, ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਕਾਯਵਿਕਾਰਂ ਵਾ ਵਚੀਭੇਦਂ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਕਿਰਿਯਂ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ, ਲੋਕਵਜ੍ਜਂ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਨ੍ਤਿ.

ਪਠਮਸਙ੍ਘਭੇਦਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.