੩. ਉਪਚਾਲਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਤਿਮਤੀਤਿਆਦਿਕਾ ਉਪਚਾਲਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁ ਚਾਲਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਚਾਲਾ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੀ –

੧੮੯. ‘‘ਸਤਿਮਤੀ ਚਕ੍ਖੁਮਤੀ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ;

ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਅਕਾਪੁਰਿਸਸੇਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਮਤੀਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਰਮੇਨ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਤ੍ਤਮਾਯ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਕ੍ਖੁਮਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ, ਆਦਿਤੋ ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਰਿਯਾਯ ਨਿਬ੍ਬੇਧਿਕਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਮੇਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕਾਪੁਰਿਸਸੇਵਿਤਨ੍ਤਿ ਅਲਾਮਕਪੁਰਿਸੇਹਿ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੇਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸੇਵਿਤਂ.

‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਥੇਰਿਂ ਕਾਮੇਸੁ ਉਪਹਾਰੇਤੁਕਾਮੇਨ ਮਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿ ਨ ਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੭) ਹਿ ਮਾਰੇਨ ਪੁਟ੍ਠਾ ਥੇਰੀ ਆਹ – ‘‘ਜਾਤਿਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਰੋਚੇਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਰੋ ਜਾਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾ ਪਰਿਭੋਗਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਿਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਕਾਮਾਪਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –

੧੯੦. ‘‘ਕਿਨ੍ਨੁ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸਿ, ਜਾਤੋ ਕਾਮਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ;

ਭੁਞ੍ਜਾਹਿ ਕਾਮਰਤਿਯੋ, ਮਾਹੁ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਿਨੀ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਕਿਂ ਨੁ ਤਂ ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਉਪਚਾਲੇ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਸਿ ਨ ਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਨ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਜਾਤੋ ਕਾਮਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਇਧ ਜਾਤੋ ਕਾਮਗੁਣਸਂਹਿਤਾਨਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੋ ਕਾਮਸੁਖਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਜਾਤਸ੍ਸ ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭੁਞ੍ਜਾਹਿ ਕਾਮਰਤਿਯੋ ਕਾਮਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਯੋ ਅਨੁਭਵ. ਮਾਹੁ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਿਨੀ ‘‘ਯੋਬ੍ਬਞ੍ਞੇ ਸਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਨ ਮਯਾ ਕਾਮਸੁਖਮਨੁਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਿਨੀ ਮਾ ਅਹੋਸਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਯਾਵਦੇਵ ਅਤ੍ਥਾਧਿਗਮਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥੋ ਚ ਕਾਮਸੁਖਤ੍ਥੋਤਿ ਪਾਕਟੋਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੀ ਜਾਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯਾਤਿਕ੍ਕਮਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ –

੧੯੧. ‘‘ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨ ਛੇਦਨਂ;

ਵਧਬਨ੍ਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸਂ, ਜਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ.

੧੯੨. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਪਰਾਜਿਤੋ;

ਸੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਜਾਤਿਯਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ.

੧੯੩. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;

ਅਰਿਯਂ ਚਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮਗਾਮਿਨਂ.

੧੯੪. ‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਰਿਂ ਸਾਸਨੇ ਰਤਾ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

੧੯੫. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਹਤਾ ਨਨ੍ਦੀ, ਤਮੋਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋ;

ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਪਾਪਿਮ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਜਾਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਜਾਤਸ੍ਸ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਮਰਣਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਜਰਾਰੋਗਾਦਯੋ ਯਤ੍ਤਕਾਨਤ੍ਥਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਜਾਤਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਹੇਤੁਕਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧; ਵਿਭ. ੨੨੫; ਉਦਾ. ੧). ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨ ਛੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨਂ ਛੇਦਨਂ ਜਾਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਜਾਤਸ੍ਸ. ਹਤ੍ਥਪਾਦਛੇਦਨਾਪਦੇਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਧਬਨ੍ਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸਂ, ਜਾਤੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਜੀਵਿਤਵਿਯੋਜਨਮੁਟ੍ਠਿਪ੍ਪਹਾਰਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸਞ੍ਚੇਵ ਅਨ੍ਦੁਬਨ੍ਧਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬਨ੍ਧਪਰਿਕ੍ਲੇਸਂ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਾਮ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਤੋ ਏਵ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਅਜਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਨ ਰੋਚੇਮੀਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਜਾਤਿਯਾ ਕਾਮਾਨਞ੍ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਭਾਵਂ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਰਾਜਿਤੋਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਾਦਿਨਾ ਕੇਨਚਿ ਨ ਪਰਾਜਿਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਾਭਿਭੂ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪਰਾਜਿਤੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਉਪਚਾਲਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਤ੍ਤਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.