੨. ਚਾਲਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿਆਦਿਕਾ ਚਾਲਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਮਗਧੇਸੁ ਨਾਲਕਗਾਮੇ ਰੂਪਸਾਰਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਚਾਲਾਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ, ਤਸ੍ਸਾ ਕਨਿਟ੍ਠਾਯ ਉਪਚਾਲਾਤਿ, ਅਥ ਤਸ੍ਸਾ ਕਨਿਟ੍ਠਾਯ ਸੀਸੂਪਚਾਲਾਤਿ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠਭਗਿਨਿਯੋ, ਇਮਾਸਂ ਪੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਇਦਮੇਵ ਨਾਮਂ. ਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰਗਾਥਾਯ ‘‘ਚਾਲੇ ਉਪਚਾਲੇ ਸੀਸੂਪਚਾਲੇ’’ਤਿ (ਥੇਰਗਾ. ੪੨) ਆਗਤਂ.

ਇਮਾ ਪਨ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਭਗਿਨਿਯੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਪਬ੍ਬਜੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਹਿ ਨੂਨ ਸੋ ਓਰਕੋ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ, ਨ ਸਾ ਓਰਿਕਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਯਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾ ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਂ ਰੁਦਮਾਨਂ ਞਾਤਿਪਰਿਜਨਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਘਟੇਨ੍ਤਿਯੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿਯੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖੇਨ ਫਲਸੁਖੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ.

ਤਾਸੁ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਹਿ ਉਪਨੇਸਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਅਥ ਖੋ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਆਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਯੇਨ ਚਾਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਚਾਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੭).

ਅਨ੍ਧਵਨਮ੍ਹਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਾਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਤੋ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਕਂ ਨੁ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਕਿਚ੍ਚਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯਾਤਿਕ੍ਕਮਂ ਪਵੇਦੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੋ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਅਥ ਸਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਮਾਰੇਨ ਚ ਭਾਸਿਤਾ ਗਾਥਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤੀ –

੧੮੨. ‘‘ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ;

ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਂ ਸੁਖਂ.

੧੮੩. ‘‘ਕਂ ਨੁ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਾਸਿ, ਸਮਣੀ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਨ ਚ ਰੋਚੇਸਿ ਪਾਸਣ੍ਡੇ, ਕਿਮਿਦਂ ਚਰਸਿ ਮੋਮੁਹਾ.

੧੮੪. ‘‘ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਾਸਣ੍ਡਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਿਤਾ;

ਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦਾ.

੧੮੫. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਸੋ ਮੇ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸੇਸਿ, ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ.

੧੮੬. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਪ੍ਪਾਦਂ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਂ;

ਅਰਿਯਂ ਚਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਦੁਕ੍ਖੂਪਸਮਗਾਮਿਨਂ.

੧੮੭. ‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਰਿਂ ਸਾਸਨੇ ਰਤਾ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

੧੮੮. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਹਤਾ ਨਨ੍ਦੀ, ਤਮੋਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਦਾਲਿਤੋ;

ਏਵਂ ਜਾਨਾਹਿ ਪਾਪਿਮ, ਨਿਹਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਅਨ੍ਤਕਾ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਤਿਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਭਾਵਿਤਸਦ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਪਸਮਹੇਤੁਭੂਤਂ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖਂ.

‘‘ਕਂ ਨੁ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਮਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਬਹੂ ਸਮਯਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਦੇਸੇਤਾਰੋ ਬਹੂ ਏਵ ਤਿਤ੍ਥਕਰਾ, ਤੇਸੁ ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਾਸਿ ਮੁਣ੍ਡਿਤਕੇਸਾ ਅਸਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਮੁਣ੍ਡਾਵ, ਅਥ ਖੋ ਕਾਸਾਵਧਾਰਣੇਨ ਚ ਸਮਣੀ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਚ ਰੋਚੇਸਿ ਪਾਸਣ੍ਡੇਤਿ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਦੀਨਂ ਆਦਾਸਭੂਤੇ ਪਾਸਣ੍ਡੇ ਤੇ ਤੇ ਸਮਯਨ੍ਤਰੇ ਨੇਵ ਰੋਚੇਸਿ. ਕਿਮਿਦਂ ਚਰਸਿ ਮੋਮੁਹਾਤਿ ਕਿਂ ਨਾਮਿਦਂ, ਯਂ ਪਾਸਣ੍ਡਵਿਹਿਤਂ ਉਜੁਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਹਾਯ ਅਜ੍ਜ ਕਾਲਿਕਂ ਕੁਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਅਤਿਵਿਯ ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਚਰਸਿ ਪਰਿਬ੍ਭਮਸੀਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੀ ਪਟਿਵਚਨਦਾਨਮੁਖੇਨ ਤਂ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਾਸਣ੍ਡਾ ਨਾਮ ਇਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕੁਟੀਸਕਬਹੁਕਾਰਾਦਿਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਪਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਪਾਸਞ੍ਚ ਡੇਨ੍ਤਿ ਓਡ੍ਡੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਸਣ੍ਡਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਉਪੇਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਆਦਿਯਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਪਾਸਣ੍ਡਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਪਾਸਣ੍ਡਿਨੋ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਪਿ ਅਕੁਸਲਾ, ਪਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਮਗ੍ਗੇਪਿ ਹਿ ਤੇ ਸਂਮੂਲ਼੍ਹਾ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਤਿ.

ਏਵਂ ਪਾਸਣ੍ਡਵਾਦਾਨਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਂ ਨੁ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮੁਣ੍ਡਾਸੀਤਿ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲੇ ਜਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੁਪਾਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲਵਿਨਿਵੇਠਨਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਚਾਲਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.