੪. ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਝਾਯਿਨੀਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੀ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਕ੍ਯਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਦਾਤਿਸ੍ਸਾ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾ, ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਕੁਮਾਰਞ੍ਚ ਰਾਹੁਲਕੁਮਾਰਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਗਤੇ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜੇ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮਿਯਾ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾਯ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਯ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿਸ੍ਸ ਰਾਹੁਲਕੁਮਾਰੋ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਭਤ੍ਤਾਪਿ ਮੇ ਨਨ੍ਦਰਾਜਾ, ਮਾਤਾਪਿ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮੀ, ਭਗਿਨੀਪਿ ਰਾਹੁਲਮਾਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਇਦਾਨਾਹਂ ਗੇਹੇ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਸਿਨੇਹੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਨੋ ਸਦ੍ਧਾਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦਾ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਰੂਪਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ ਗਰਹਤਿ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰੂਪੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾਯ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਜਰਾਭਿਭੂਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਿਯਾ ਥੇਰਿਯਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ –
੮੨. ‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;
ਅਸੁਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ.
੮੩. ‘‘ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਥਾ ਏਤਂ, ਯਥਾ ਏਤਂ ਤਥਾ ਇਦਂ;
ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਪੂਤਿਕਂ ਵਾਤਿ, ਬਾਲਾਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਂ.
੮੪. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੀ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤਾ;
ਤਤੋ ਸਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝ ਦਕ੍ਖਿਸ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਸਾ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨ੍ਦੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਰੀਰੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਸਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਂਸਲੋਹਿਤਲੇਪਨੋ ਜਰਾਦੀਨਂ ਵਾਸਭੂਤੋ, ਅਟ੍ਠਿਪੁਞ੍ਜਮਤ੍ਤੋ ਏਵਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ –
‘‘ਅਟ੍ਠਿਨਂ ਨਗਰਂ ਕਤਂ, ਮਂਸਲੋਹਿਤਲੇਪਨਂ;
ਯਤ੍ਥ ਜਰਾ ਚ ਮਚ੍ਚੁ ਚ, ਮਾਨੋ ਮਕ੍ਖੋ ਚ ਓਹਿਤੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੫੦) –
ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ.
ਸਾ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੩.੧੬੬-੨੧੯) –
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੂ;
ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਕਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਨਾਯਕੋ.
‘‘ਓਵਾਦਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ, ਤਾਰਕੋ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;
ਦੇਸਨਾਕੁਸਲੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਾਰੇਸਿ ਜਨਤਂ ਬਹੁਂ.
‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਹਿਤੇਸੀ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;
ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇ ਸਬ੍ਬੇ, ਪਞ੍ਚਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪਿ.
‘‘ਏਵਂ ਨਿਰਾਕੁਲਂ ਆਸਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਚ;
ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ, ਵਸੀਭੂਤੇਹਿ ਤਾਦਿਭਿ.
‘‘ਰਤਨਾਨਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਸਂ, ਉਗ੍ਗਤੋਵ ਮਹਾਮੁਨਿ;
ਕਞ੍ਚਨਗ੍ਘਿਯਸਙ੍ਕਾਸੋ, ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਵਰਲਕ੍ਖਣੋ.
‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਯੁ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਤਾਵਦੇ;
ਤਾਵਤਾ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਸੋ, ਤਾਰੇਸਿ ਜਨਤਂ ਬਹੁਂ.
‘‘ਤਦਾਹਂ ਹਂਸਵਤਿਯਂ, ਜਾਤਾ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਅਹੁਂ;
ਨਾਨਾਰਤਨਪਜ੍ਜੋਤੇ, ਮਹਾਸੁਖਸਮਪ੍ਪਿਤਾ.
‘‘ਉਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮਹਾਵੀਰਂ, ਅਸ੍ਸੋਸਿਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ;
ਅਮਤਂ ਪਰਮਸ੍ਸਾਦਂ, ਪਰਮਤ੍ਥਨਿਵੇਦਕਂ.
‘‘ਤਦਾ ਨਿਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਸਙ੍ਘਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;
ਦਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ, ਪਸਨ੍ਨਾ ਸੇਹਿ ਪਾਣਿਭਿ.
‘‘ਝਾਯਿਨੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ, ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਮਪਤ੍ਥਯਿਂ;
ਨਿਪਚ੍ਚ ਸਿਰਸਾ ਧੀਰਂ, ਸਸਙ੍ਘਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.
‘‘ਤਦਾ ਅਦਨ੍ਤਦਮਕੋ, ਤਿਲੋਕਸਰਣੋ ਪਭੂ;
ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਨਰਸਾਰਥਿ, ਲਚ੍ਛਸੇ ਤਂ ਸੁਪਤ੍ਥਿਤਂ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;
ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦਾ, ਓਰਸਾ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ;
ਨਨ੍ਦਾਤਿ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਿਕਾ.
‘‘ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਤਦਾ ਜਿਨਂ;
ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਪਰਿਚਰਿਂ, ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਾਯਕਂ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;
ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਯਾਮਮਗਂ, ਤਤੋਹਂ ਤੁਸਿਤਂ ਗਤਾ;
ਤਤੋ ਚ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਂ, ਵਸਵਤ੍ਤਿਪੁਰਂ ਤਤੋ.
‘‘ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥੂਪਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਹਸਾ;
ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਰਾਜੂਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ.
‘‘ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤੇ, ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨਂ;
ਮਣ੍ਡਲੀਨਞ੍ਚ ਰਾਜੂਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ.
‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾਨ, ਦੇਵੇਸੁ ਮਨੁਜੇਸੁ ਚ;
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸੁਖਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਨੇਕਕਪ੍ਪੇਸੁ ਸਂਸਰਿਂ.
‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਭਵੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਸੁਰਮ੍ਮੇ ਕਪਿਲਵ੍ਹਯੇ;
ਰਞ੍ਞੋ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਸ੍ਸਾਹਂ, ਧੀਤਾ ਆਸਿਂ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ.
‘‘ਸਿਰਿਯਾ ਰੂਪਿਨਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨਨ੍ਦਿਤਂ ਆਸਿ ਤਂ ਕੁਲਂ;
ਤੇਨ ਨਨ੍ਦਾਤਿ ਮੇ ਨਾਮਂ, ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਪਵਰਂ ਅਹੁ.
‘‘ਯੁਵਤੀਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਸਂ, ਕਲ੍ਯਾਣੀਤਿ ਚ ਵਿਸ੍ਸੁਤਾ;
ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਗਰੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਯਸੋਧਰਂ.
‘‘ਜੇਟ੍ਠੋ ਭਾਤਾ ਤਿਲੋਕਗ੍ਗੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਅਰਹਾ ਤਥਾ;
ਏਕਾਕਿਨੀ ਗਹਟ੍ਠਾਹਂ, ਮਾਤਰਾ ਪਰਿਚੋਦਿਤਾ.
‘‘ਸਾਕਿਯਮ੍ਹਿ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ, ਪੁਤ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਜਾ ਤੁਵਂ;
ਨਨ੍ਦੇਨਪਿ ਵਿਨਾ ਭੂਤਾ, ਅਗਾਰੇ ਕਿਨ੍ਨੁ ਅਚ੍ਛਸਿ.
‘‘ਜਰਾਵਸਾਨਂ ਯੋਬ੍ਬਞ੍ਞਂ, ਰੂਪਂ ਅਸੁਚਿਸਮ੍ਮਤਂ;
ਰੋਗਨ੍ਤਮਪਿਚਾਰੋਗ੍ਯਂ, ਜੀਵਿਤਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿਕਂ.
‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਤੇ ਸੁਭਂ ਰੂਪਂ, ਸਸੀਕਨ੍ਤਂ ਮਨੋਹਰਂ;
ਭੂਸਨਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਂ, ਸਿਰਿਸਙ੍ਘਾਟਸਂਨਿਭਂ.
‘‘ਪੁਞ੍ਜਿਤਂ ਲੋਕਸਾਰਂਵ, ਨਯਨਾਨਂ ਰਸਾਯਨਂ;
ਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਕਿਤ੍ਤਿਜਨਨਂ, ਉਕ੍ਕਾਕਕੁਲਨਨ੍ਦਨਂ.
‘‘ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਕਾਲੇਨ, ਜਰਾ ਸਮਧਿਸੇਸ੍ਸਤਿ;
ਵਿਹਾਯ ਗੇਹਂ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇ, ਚਰ ਧਮ੍ਮਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ.
‘‘ਸੁਤ੍ਵਾਹਂ ਮਾਤੁ ਵਚਨਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ;
ਦੇਹੇਨ ਨਤੁ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਰੂਪਯੋਬ੍ਬਨਲਾਲ਼ਿਤਾ.
‘‘ਮਹਤਾ ਚ ਪਯਤ੍ਤੇਨ, ਝਾਨਜ੍ਝੇਨ ਪਰਂ ਮਮ;
ਕਾਤੁਞ੍ਚ ਵਦਤੇ ਮਾਤਾ, ਨ ਚਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸੁਕਾ.
‘‘ਤਤੋ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਂ ਕਾਮਲਾਲਸਂ;
ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ, ਮਮ ਚਕ੍ਖੁਪਥੇ ਜਿਨੋ.
‘‘ਸਕੇਨ ਆਨੁਭਾਵੇਨ, ਇਤ੍ਥਿਂ ਮਾਪੇਸਿ ਸੋਭਿਨਿਂ;
ਦਸ੍ਸਨੀਯਂ ਸੁਰੁਚਿਰਂ, ਮਮਤੋਪਿ ਸੁਰੂਪਿਨਿਂ.
‘‘ਤਮਹਂ ਵਿਮ੍ਹਿਤਾ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਅਤਿਵਿਮ੍ਹਿਤਦੇਹਿਨਿਂ;
ਚਿਨ੍ਤਯਿਂ ਸਫਲਂ ਮੇਤਿ, ਨੇਤ੍ਤਲਾਭਞ੍ਚ ਮਾਨੁਸਂ.
‘‘ਤਮਹਂ ਏਹਿ ਸੁਭਗੇ, ਯੇਨਤ੍ਥੋ ਤਂ ਵਦੇਹਿ ਮੇ;
ਕੁਲਂ ਤੇ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਵਦ ਮੇ ਯਦਿ ਤੇ ਪਿਯਂ.
‘‘ਨ ਵਞ੍ਚਕਾਲੋ ਸੁਭਗੇ, ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਮਂ ਨਿਵਾਸਯ;
ਸੀਦਨ੍ਤੀਵ ਮਮਙ੍ਗਾਨਿ, ਪਸੁਪ੍ਪਯਮੁਹੁਤ੍ਤਕਂ.
‘‘ਤਤੋ ਸੀਸਂ ਮਮਙ੍ਗੇ ਸਾ, ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਿ ਸੁਲੋਚਨਾ;
ਤਸ੍ਸਾ ਨਲਾਟੇ ਪਤਿਤਾ, ਲੁਦ੍ਧਾ ਪਰਮਦਾਰੁਣਾ.
‘‘ਸਹ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਪਾਤੇਨ, ਪਿਲ਼ਕਾ ਉਪਪਜ੍ਜਥ;
ਪਗ੍ਘਰਿਂਸੁ ਪਭਿਨ੍ਨਾ ਚ, ਕੁਣਪਾ ਪੁਬ੍ਬਲੋਹਿਤਾ.
‘‘ਪਭਿਨ੍ਨਂ ਵਦਨਞ੍ਚਾਪਿ, ਕੁਣਪਂ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਨਂ;
ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਂ ਵਿਨਿਲਞ੍ਚ, ਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚਾਪਿ ਸਰੀਰਕਂ.
‘‘ਸਾ ਪਵੇਦਿਤਸਬ੍ਬਙ੍ਗੀ, ਨਿਸ੍ਸਸਨ੍ਤੀ ਮੁਹੁਂ ਮੁਹੁਂ;
ਵੇਦਯਨ੍ਤੀ ਸਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਕਰੁਣਂ ਪਰਿਦੇਵਯਿ.
‘‘ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਮਿ, ਫੁਸਯਨ੍ਤਿ ਚ ਵੇਦਨਾ;
ਮਹਾਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗਮ੍ਹਿ, ਸਰਣਂ ਹੋਹਿ ਮੇ ਸਖੀ.
‘‘ਕੁਹਿਂ ਵਦਨਸੋਤਂ ਤੇ, ਕੁਹਿਂ ਤੇ ਤੁਙ੍ਗਨਾਸਿਕਾ;
ਤਮ੍ਬਬਿਮ੍ਬਵਰੋਟ੍ਠਨ੍ਤੇ, ਵਦਨਂ ਤੇ ਕੁਹਿਂ ਗਤਂ.
‘‘ਕੁਹਿਂ ਸਸੀਨਿਭਂ ਵਣ੍ਣਂ, ਕਮ੍ਬੁਗੀਵਾ ਕੁਹਿਂ ਗਤਾ;
ਦੋਲ਼ਾ ਲੋਲਾਵ ਤੇ ਕਣ੍ਣਾ, ਵੇਵਣ੍ਣਂ ਸਮੁਪਾਗਤਾ.
‘‘ਮਕੁਲ਼ਖਾਰਕਾਕਾਰਾ, ਕਲਿਕਾਵ ਪਯੋਧਰਾ;
ਪਭਿਨ੍ਨਾ ਪੂਤਿਕੁਣਪਾ, ਦੁਟ੍ਠਗਨ੍ਧਿਤ੍ਤਮਾਗਤਾ.
‘‘ਵੇਦਿਮਜ੍ਝਾਵ ਸੁਸ੍ਸੋਣੀ, ਸੂਨਾਵ ਨੀਤਕਿਬ੍ਬਿਸਾ;
ਜਾਤਾ ਅਮਜ੍ਝਭਰਿਤਾ, ਅਹੋ ਰੂਪਮਸਸ੍ਸਤਂ.
‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਰੀਰਸਞ੍ਜਾਤਂ, ਪੂਤਿਗਨ੍ਧਂ ਭਯਾਨਕਂ;
ਸੁਸਾਨਮਿਵ ਬੀਭਚ੍ਛਂ, ਰਮਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ਥ ਬਾਲਿਸਾ.
‘‘ਤਦਾ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਭਾਤਾ ਮੇ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;
ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਂਵਿਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਮਂ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.
‘‘ਆਤੁਰਂ ਕੁਣਪਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;
ਅਸੁਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ.
‘‘ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਥਾ ਏਤਂ, ਯਥਾ ਏਤਂ ਤਥਾ ਇਦਂ;
ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਪੂਤਿਕਂ ਵਾਤਿ, ਬਾਲਾਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਂ.
‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੀ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤਾ;
ਤਤੋ ਸਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝ ਦਕ੍ਖਿਸਂ.
‘‘ਤਤੋਹਂ ਅਤਿਸਂਵਿਗ੍ਗਾ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਾਥਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ;
ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਿਤਾਵਹਂ ਸਨ੍ਤੀ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.
‘‘ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਹਂ, ਸਦਾ ਝਾਨਪਰਾਯਣਾ;
ਜਿਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੁਣੇ ਤੁਟ੍ਠੋ, ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਮਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਿਤਾਹਿ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ –
੮੫. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾਯ, ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਿਯਾ ਯੋਨਿਸੋ;
ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਯਂ ਕਾਯੋ, ਦਿਟ੍ਠੋ ਸਨ੍ਤਰਬਾਹਿਰੋ.
੮੬. ‘‘ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਹਂ ਕਾਯੇ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਰਜ੍ਜਹਂ;
ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਉਪਸਨ੍ਤਾਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ’’ਤਿ. –
ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਏਵਮੇਤਂ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੀ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਸਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਆਤੁਰਾਦਿਸਭਾਵਂ ਕਾਯਂ ਏਵਂ ‘‘ਯਥਾ ਇਦਂ ਤਥਾ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਘੋਸਹੇਤੁਕਂ ਸੁਤਮਯਞਾਣਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸਕਾਯਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਕਰਣੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਦਕ੍ਖਿਸਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਆਭੋਗਪੁਰੇਚਾਰਿਕੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੀ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾਯ ਯੋਨਿਸੋ ਉਪਾਯੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਿਯਾ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਿਯਾ, ਅਯਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕਾਯੋ ਸਸਨ੍ਤਾਨਪਰਸਨ੍ਤਾਨਵਿਭਾਗਤੋ ਸਨ੍ਤਰਬਾਹਿਰੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਦਿਟ੍ਠੋ.
ਅਥ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਹਂ ਕਾਯੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਂ, ਵਿਸੇਸਤੋਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਿਰਜ੍ਜਿ ਵਿਰਾਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂ, ਅਹਂ ਯਥਾਭੂਤਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਚ ਅਮ੍ਹੀਤਿ.
ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.