੩. ਅਪਰਾ ਉਤ੍ਤਮਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਯੇ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿਆਦਿਕਾ ਅਪਰਾਯ ਉਤ੍ਤਮਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰੇ ਕੁਲਦਾਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕਂ ਏਕਂ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸਾ ਤੀਣਿ ਮੋਦਕਾਨਿ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਜਨਪਦੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤਾ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੩੦-੩੬) –
‘‘ਨਗਰੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤਿਯਾ, ਕੁਮ੍ਭਦਾਸੀ ਅਹੋਸਹਂ;
ਮਮ ਭਾਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਗਚ੍ਛਂ ਉਦਕਹਾਰਿਕਾ.
‘‘ਪਨ੍ਥਮ੍ਹਿ ਸਮਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਾ, ਮੋਦਕੇ ਤੀਣਿਦਾਸਹਂ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;
ਏਕਨਵੁਤਿਕਪ੍ਪਾਨਿ, ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨ ਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਨੁਭਵਿਂ ਅਹਂ;
ਮੋਦਕੇ ਤੀਣਿ ਦਤ੍ਵਾਨ, ਪਤ੍ਤਾਹਂ ਅਚਲਂ ਪਦਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ –
੪੫. ‘‘ਯੇ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਮਗ੍ਗਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ;
ਭਾਵਿਤਾ ਤੇ ਮਯਾ ਸਬ੍ਬੇ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ.
੪੬. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਸ੍ਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲਾਭਿਨੀਹਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ;
ਓਰਸਾ ਧੀਤਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਰਤਾ ਸਦਾ.
੪੭. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਕਾਮਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾ;
ਵਿਕ੍ਖੀਣੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. –
ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਤਸ੍ਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲਾਭਿਨੀਹਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਹਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਲਾਭਿਨੀ, ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਯਦਾ ਯਦਾ, ਤਂ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਦਾ ਤਦਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿਪਿ ਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਦਿਨਾਮਕਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਾਦਿਭੇਦਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਫਲਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੀ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਸ੍ਸਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲਾਭਿਨੀਹਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ.
ਯੇ ਦਿਬ੍ਬਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨੁਸਾਤਿ ਯੇ ਦੇਵਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਯੇ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਮਯਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਅਪਰਿਭੋਗਾਰਹਾ ਕਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ – ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ, ਆਵੁਸੋ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਗਾਰਿਯਭੂਤੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਅਪਰਾ ਉਤ੍ਤਮਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.