੭. ਮਿਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਪਰਾਯ ਮਿਤ੍ਤਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧੁਮਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਿਕਂ ਏਕਂ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਹਤ੍ਥਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਸ੍ਸ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਸਾਟਕਯੁਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਕ੍ਯਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਗੋਤਮਿਯਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੧.੪੬-੫੯) –

‘‘ਨਗਰੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤਿਯਾ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਹੁਂ ਭਰਿਯਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਚਾਰਯਾਮਹਂ.

‘‘ਰਹੋਗਤਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਹਂ ਤਦਾ;

ਆਦਾਯ ਗਮਨੀਯਞ੍ਹਿ, ਕੁਸਲਂ ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਕਤਂ.

‘‘ਮਹਾਭਿਤਾਪਂ ਕਟੁਕਂ, ਘੋਰਰੂਪਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ;

ਨਿਰਯਂ ਨੂਨ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਸਯੋ.

‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿਂ;

ਏਕਂ ਮੇ ਸਮਣਂ ਦੇਹਿ, ਭੋਜਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਖਤ੍ਤਿਯ.

‘‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸਮਣਂ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ;

ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਪਰਮਨ੍ਨੇਨ ਪੂਰਯਿਂ.

‘‘ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਨ੍ਨਂ, ਗਨ੍ਧਾਲੇਪਂ ਅਕਾਸਹਂ;

ਜਾਲੇਨ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾਨ, ਵਤ੍ਥਯੁਗੇਨ ਛਾਦਯਿਂ.

‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਮਮਂ ਏਤਂ, ਸਰਾਮਿ ਯਾਵਜੀਵਿਤਂ;

ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਰਾਜੂਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ;

ਮਨਸਾ ਪਤ੍ਥਿਤਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ.

‘‘ਵੀਸਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ;

ਓਚਿਤਤ੍ਤਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾਨ, ਸਂਸਰਾਮਿ ਭਵੇਸ੍ਵਹਂ.

‘‘ਸਬ੍ਬਬਨ੍ਧਨਮੁਤ੍ਤਾਹਂ, ਅਪੇਤਾ ਮੇ ਉਪਾਦਿਕਾ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਦਾਨਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੧.੪੬-੫੯);

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ –

੩੧. ‘‘ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਂ, ਯਾ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮੀ;

ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਕ੍ਖਞ੍ਚ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸੁਸਮਾਗਤਂ.

੩੨. ‘‘ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਾਗਚ੍ਛਿਂ, ਦੇਵਕਾਯਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀ;

ਸਾਜ੍ਜ ਏਕੇਨ ਭਤ੍ਤੇਨ, ਮੁਣ੍ਡਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਾਰੁਤਾ;

ਦੇਵਕਾਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਹਂ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਹਦਯੇ ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ. – ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਨ੍ਤਿ ਚਤੁਦ੍ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੂਰਣੀ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ, ਪਞ੍ਚਦਸਨ੍ਨਂ ਪੂਰਣੀ ਪਞ੍ਚਦਸੀ, ਤਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿਂ ਪਞ੍ਚਦਸਿਞ੍ਚ, ਪਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਯਾ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮੀ, ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਕ੍ਖਞ੍ਚਾਤਿ ਪਰਿਹਰਣਕਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਪਞ੍ਚਦਸੀਅਟ੍ਠਮੀਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਆਦਿਤੋ ਅਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਪਵੇਸਨਿਗ੍ਗਮਵਸੇਨ ਉਪੋਸਥਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬਪਕ੍ਖਞ੍ਚ ਤੇਰਸੀਪਾਟਿਪਦਸਤ੍ਤਮੀਨਵਮੀਸੁ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸੁਸਮਾਗਤਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਆਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਾਗਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਉਪਵਾਸਂ ਉਪਗਮਿਂ, ਉਪਵਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਪਾਣਂ ਨ ਹਨੇ ਨ ਚਾਦਿਨ੍ਨਮਾਦਿਯੇ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸੇ ਨ ਚ ਮਜ੍ਜਪੋ ਸਿਯਾ;

ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯ ਮੇਥੁਨਾ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ.

‘‘ਮਾਲਂ ਨ ਧਾਰੇ ਨ ਚ ਗਨ੍ਧਮਾਚਰੇ, ਮਞ੍ਚੇ ਛਮਾਯਂ ਵ ਸਯੇਥ ਸਨ੍ਥਤੇ;

ਏਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਾਹੁਪੋਸਥਂ, ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਗੁਨਾ ਪਕਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੪੦੨-੪੦੩);

ਦੇਵਕਾਯਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀਤਿ ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਆਕਙ੍ਖਾਵਸੇਨ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਂ ਦੇਵਕਾਯਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੀ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਾਗਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਾਜ੍ਜ ਏਕੇਨ ਭਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਾ ਅਹਂ ਅਜ੍ਜ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਿਵਸੇ ਏਕੇਨ ਭਤ੍ਤਭੋਜਨਕ੍ਖਣੇਨ. ਮੁਣ੍ਡਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਾਰੁਤਾਤਿ ਮੁਣ੍ਡਿਤਕੇਸਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਾਰੁਤਸਰੀਰਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਵਕਾਯਂ ਨ ਪਤ੍ਥੇਹਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਕਞ੍ਚਿ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ ਅਹਂ ਨ ਪਤ੍ਥਯੇ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਹਦਯੇ ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਗਤਂ ਕਿਲੇਸਦਰਥਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵਿਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਮੇਵ ਚਸ੍ਸਾ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸਿ.

ਮਿਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.